Polecamy

Tego autora polecamy również

Rok szarańczy

Motto

Nie ma grozy bardziej przytłaczającej i trudniejszej do opisania niż ta, która jest zmorą szpiega w obcym kraju.

John le Carré, Za późno na wojnę

Tymi podłymi ulicami kroczyć musi człowiek, który sam w sobie nie jest ani podły, ani zbrukany, ani też zlękniony.

Raymond Chandler, The simple art of murder

CZĘŚĆ PIERWSZA

ROZDZIAŁ PIERWSZY

Są takie miejsca, których nie zapomnę do końca życia – plac Czerwony smagany gorącym wiatrem, sypialnia mojej matki po niewłaściwej stronie Ósmej Mili, bezkresne ogrody wokół domu zamożnej rodziny zastępczej czy zespół ruin znany jako Teatr Śmierci, gdzie pewien człowiek czaił się, by mnie zabić.

Żadne jednak nie wryło się w moją pamięć tak głęboko jak ten budynek bez windy w Nowym Jorku – przetarte zasłony, tanie meble, stół zasypany tiną i innymi prochami. Obok łóżka leżą majtki w rozmiarze nici dentystycznej, damska torebka i para szpilek Jimmy Choo na sześciocalowym obcasie. Podobnie jak ich właścicielka, nie pasują do tego miejsca. Leży naga w wannie, z poderżniętym gardłem, twarzą do dołu, zanurzona w kwasie siarkowym będącym aktywnym składnikiem preparatu do czyszczenia rur, dostępnego w każdym supermarkecie.

Dziesiątki butelek po tym specyfiku – zwanym DrainBomb – leżą w nieładzie na podłodze. Przez nikogo niezauważony, zaczynam je oglądać. Na wszystkich zachowały się nalepki, stąd wiem, że zabójca, kimkolwiek był, chcąc uniknąć podejrzeń, kupił je w dwudziestu różnych sklepach. Zawsze twierdziłem, że trudno nie podziwiać dobrego planowania.

W mieszkaniu panuje chaos, a hałas jest wręcz ogłuszający – trzeszczą policyjne radiotelefony, asystenci koronera domagają się wsparcia, a kobieta o latynoskiej urodzie szlocha w głos. Nawet jeśli nikt na całym świecie nie zna ofiary, na miejscu zbrodni zawsze znajdzie się ktoś gotów ją opłakiwać.

Identyfikacja młodej kobiety leżącej w wannie jest niemożliwa – trzy dni w wannie z kwasem wystarczyły, by zniszczyć rysy twarzy i znaki szczególne. Zdaje się, że taki był plan – sprawca celowo obciążył ręce ofiary książkami telefonicznymi, dzięki czemu rozpuściły się nie tylko opuszki palców, ale i większość kości śródręczy. Jeśli technikom kryminalistycznym z nowojorskiej policji nie poszczęści się z dopasowaniem dokumentacji stomatologicznej, będą mieli cholerne problemy z identyfikacją.

W miejscach takich jak to, gdzie ma się wrażenie, że zło wciąż lepi się do ścian, umysł dryfuje niekiedy ku dziwnym terytoriom. Rozmyślania o młodej kobiecie bez twarzy obudziły ni stąd, ni zowąd skojarzenie ze starym kawałkiem Lennona i McCartneya, tym o Eleanor Rigby, kobiecie, która noszoną na co dzień twarz trzymała w słoju przy drzwiach. Zaczynam więc w głowie nazywać ofiarę Eleanor. Przed technikami jeszcze sporo pracy, ale mam wrażenie, że wszyscy co do jednego są zgodni w pewnej sprawie: Eleanor zginęła, uprawiając seks – materac częściowo zsunięty z łóżka, zmięta pościel, brązowe kropelki krwi rozpylone na stoliku nocnym. Najbardziej perwersyjni twierdzą, że sprawca poderżnął jej gardło, będąc w niej. Straszne jest to, że mogą mieć rację. Jeśli ktoś szuka jaśniejszych stron w tej ponurej sprawie, może znajdzie pocieszenie w tych słowach: jeżeli kobieta umarła w takim momencie, z pewnością nie była świadoma swego losu – aż do ostatniej chwili.

Tina – krystaliczna metamfetamina – z pewnością jej w tym pomogła. Specyfik ten rozbudza pożądanie i wprawia w euforię; mózg wręcz traci zdolność wyczuwania zagrożenia. Pod jego wpływem człowiek myśli w zasadzie tylko o jednym: jak najszybciej znaleźć partnera i dymać go do utraty sił.

Obok dwóch maleńkich woreczków po narkotyku stoi coś, co przypomina buteleczkę szamponu z hotelowej łazienki. Jest nieoznaczona, zawiera bezbarwny płyn – domyślam się, że to GHB, specyfik, który robi ostatnio wielką karierę w mrocznych zakątkach sieci: w dużych dawkach skutecznie zastępuje pigułkę gwałtu. W większości nocnych klubów można go spotkać na każdym kroku; bywalcy biorą łyczek, by ograniczyć paranoiczne doznania towarzyszące zażywaniu tiny. Niestety, GHB ma własne skutki uboczne: znosi zahamowania i potęguje doznania seksualne. To dlatego na ulicy znany jest jako „łatwy sztos”. Wyskakując ze szpilek i małej czarnej, Eleanor musiała szybować już wysoko jak raca w Święto Niepodległości.

Przeciskam się przez gromadę ludzi – nie znają mnie, jestem tu obcym facetem z drogą marynarką przewieszoną przez ramię i sporym bagażem przeszłości – i zatrzymuję się przy łóżku. Odcinam się od gwaru i oczami wyobraźni widzę ją nagą w pozycji na jeźdźca. Ma niewiele ponad dwadzieścia lat i świetne ciało; porusza się z zapałem, bo narkotykowy koktajl prowadzi ją wprost do epickiego orgazmu. Metamfetamina podnosi temperaturę jej ciała, nabrzmiałe piersi bujają się zmysłowo, puls i oddech przyspieszają gwałtownie pod wpływem chemicznie wzmocnionej namiętności. Jest zdyszana, a jej mokry język, jakby wiedziony własnym rozumem, szuka drogi do ust partnera. Seks w tych czasach z pewnością nie jest dla słabeuszy.

Blask neonów znad knajp po drugiej stronie ulicy musiał rozświetlać jej jasne włosy – oczywiście przycięte w zgodzie z sezonową modą – i lśnić na wskazówkach jej nurkowego zegarka marki Panerai. Podróbki, rzecz jasna, ale niezłej. Znam tę kobietę. Wszyscy znamy ten typ. Tłumnie odwiedzają nowy, wielki sklep Prady w Mediolanie, ustawiają się w kolejkach do klubów w Soho albo sączą niskokaloryczne latte w kawiarniach przy Montaigne – młode kobiety, które mylą doniesienia pisma „People” z wiadomościami i biorą japońskie znaki wykłute na własnych plecach za symbole buntu.

Wyobrażam sobie rękę zabójcy na jej piersi, palec muskający kolczyk z kamykiem wpięty w sutek. Facet chwyta go mocno i szarpie, przyciągając dziewczynę bliżej. Ona krzyczy z podniecenia, bo każdy punkt jej ciała jest teraz nadwrażliwy na bodźce, a sutki w szczególności. I nie ma nic przeciwko temu, bo skoro ktoś chce ostrzej, to widocznie mu się spodobała. Ujeżdża go, a wezgłowie łóżka tłucze rytmicznie o ścianę. Ona patrzy na drzwi wejściowe, z pewnością zamknięte na klucz i łańcuch. W tej dzielnicy to niezbędne minimum.

Diagram na ścianie wskazuje drogę ewakuacji. To hotel, ale na tym kończą się wszelkie podobieństwa do Ritza-Carltona. Ten nazywa się Eastside Inn i jest domem dla oszczędnych w delegacji, dla młodziaków z plecakami, dla tych, co znaleźli się na życiowym zakręcie, i dla każdego, kto nie zapłaci za nocleg więcej niż dwadzieścia dolców. Zostań tak długo, jak zechcesz – dzień, miesiąc, całe życie – wystarczą dwa dowody tożsamości, w tym jeden ze zdjęciem.

Gość, który zajął pokój osiemdziesiąt dziewięć, musiał tu spędzić jakiś czas – na komodzie stoi sześciopak piwa, a obok cztery na wpół opróżnione flaszki czegoś mocniejszego i dwa pudełka płatków śniadaniowych. Na stoliku nocnym odtwarzacz i kilka kompaktów; przeglądam je pobieżnie. Trzeba przyznać, że facet ma niezły gust muzyczny. Szafa jest pusta; wydaje się, że zabrał ze sobą jedynie ubrania, gdy opuszczał to miejsce, zostawiając w wannie wolno rozpuszczające się zwłoki. W kącie szafy widzę tylko stertę śmieci: porzucone gazety, pustą puszkę środka na karaluchy i poplamiony kawą kalendarz ścienny. Sięgam po niego. Na każdej stronie znajduję czarno-białe zdjęcie słynnej starożytnej ruiny – Koloseum, grecka świątynia, Biblioteka Celsusa nocą. Artystycznie jak cholera. Niestety, nigdzie nie ma notatek, niczego nie zaznaczono. Kalendarz najwyraźniej służył wyłącznie jako podkładka pod kubek z kawą. Rzucam go na stertę.

Odwracam się i bez namysłu, w zasadzie odruchowo przesuwam palcami po blacie nocnego stolika. Dziwne: ani śladu kurzu. Sprawdzam komodę, krawędź wezgłowia i odtwarzacz – nic. Zabójca wytarł wszystkie powierzchnie, żeby nie zostawić odcisków. Nobla by pewnie za to nie dostał, myślę, ale naprawdę zaskakujący jest zapach, który czuję, gdy unoszę palce na wysokość nosa. To woń środka dezynfekującego stosowanego na oddziałach intensywnej opieki medycznej. Nie tylko zapobiega infekcjom, zabijając wszelkie bakterie, ale też powoduje rozpad DNA – także w próbkach potu, skóry czy włosów. Zabójca spryskał wszystko, włącznie z dywanem i ścianami, by mieć pewność, że nowojorska policja tylko zmarnuje swój cenny czas, próbując znaleźć jego trop w kurzu zebranym laboratoryjnymi odkurzaczami.

Uświadamiam sobie nagle i bardzo wyraźnie, że to nie jest typowa zbrodnia z pieniędzmi, prochami albo seksem w tle. To zbrodnia doprawdy niezwykła.

ROZDZIAŁ DRUGI

Nie wszyscy o tym wiedzą – a nawet, śmiem twierdzić, mało kogo to obchodzi – ale naczelnym prawem kryminalistyki jest zasada wymiany Locarda: „Po każdym kontakcie sprawcy z miejscem zbrodni pozostają ślady”. Stojąc w pokoju numer osiemdziesiąt dziewięć i starając się ignorować kakofonię tuzina głosów, zastanawiam się, czy profesor Locard napotkał w swej karierze taki przypadek – wszystko, czego dotknął sprawca, moczy się teraz w wannie pełnej kwasu albo zostało wytarte do czysta, albo spryskane przemysłowym środkiem dezynfekcyjnym. Nie mam wątpliwości, że nie pozostawił po sobie ani jednej komórki.

Rok temu napisałem dość niszową książkę o nowoczesnych metodach dochodzeniowych. W rozdziale zatytułowanym „Nowe granice” wspomniałem, że tylko raz w życiu spotkałem się z wykorzystaniem sprayu antybakteryjnego: był to przypadek likwidacji wysokiego rangą agenta wywiadu w Republice Czeskiej. Nie była to zresztą najlepsza prognoza na przyszłość – sprawy do dzisiaj nie rozwiązano. Ten, kto mieszkał w pokoju osiemdziesiąt dziewięć, najwyraźniej zna się na rzeczy. Zaczynam więc badać miejsce zbrodni ze zdwojoną uwagą.

Sprawca nie był porządnicki – wśród innych śmieci leżących obok łóżka widzę puste pudełko po pizzy. Jestem gotów iść dalej, ale zatrzymuje mnie nagła myśl: to tu, na wieku pudełka, w zasięgu ręki, musiał położyć nóż. Rzecz tak naturalna, że Eleanor zapewne nie zwróciła na nią uwagi.

Wyobrażam ją sobie na łóżku, jak sięga pod zmiętą kołdrą w stronę krocza sprawcy. Całuje jego ramiona, pierś, schodzi coraz niżej. Może facet wie, co go czeka, a może nie: jednym z efektów ubocznych GHB jest wyłączenie odruchu wymiotnego. W takim stanie można łyknąć siedmio-, ośmio- czy nawet dziesięciocalową armatę; nie bez powodu najłatwiej kupić ten specyfik w gejowskich saunach. Albo na planie filmu pornograficznego.

Oczyma wyobraźni widzę, jak dłonie sprawcy chwytają dziewczynę i przerzucają ją na plecy. Siada okrakiem na jej piersi. Eleanor pewnie sądzi, że będzie podążał ku jej ustom. On tymczasem opiera prawą dłoń na brzegu łóżka i dyskretnie odnajduje palcami pudełko po pizzy, a zaraz potem to, czego naprawdę szuka: kawałek zimnej stali, nóż tani, ale całkiem nowy, a dzięki temu wystarczająco ostry.

Gdyby ktoś obserwował kobietę od tyłu, widząc jej wygięty grzbiet i słysząc jęk rozkoszy, pomyślałby, że parter jest już w jej ustach. Tak jednak nie jest. Oczy Eleanor, błyszczące w narkotycznym transie, nagle są pełne strachu. Lewa ręka zabójcy zatyka jej usta, odchylając głowę do tyłu, odsłaniając gardło. Kobieta wije się i wierzga, próbuje użyć rąk, ale on to przewidział. Siedzi przecież na jej piersiach, mocno wbijając kolana w jej ramiona. Skąd wiem? Na ramionach trupa rozpuszczającego się w wannie widać jeszcze sine ślady. Jest bezradna. Kątem oka dostrzega nareszcie jego prawą rękę i próbuje krzyczeć. Rzuca się jak oszalała, walczy. Zębate, stalowe ostrze noża do pizzy mija jej pierś i zmierza w stronę bladej szyi. Tnie głęboko…

Krew pryska na stolik nocny. Jedna z tętnic zasilających mózg zostaje przerwana, teraz to już kwestia chwili. Eleanor słabnie, wykrwawia się, słychać bulgot. Ostatnie świadome myśli: oto jest świadkiem własnej śmierci; oto wszystko, czymkolwiek była i czymkolwiek miała nadzieję się stać, dobiega kresu. I tak to się stało – sprawca wcale w niej nie był. Dziękujmy Bogu, że chociaż tego nam oszczędził, myślę.

Zabójca odchodzi, by przygotować kwasową kąpiel. Po drodze zdejmuje zakrwawioną, białą koszulę, którą miał na sobie – udało się znaleźć jej resztki w wannie, pod ciałem Eleanor, wraz z nożem długim na cztery cale, o czarnej, plastikowej rękojeści; w Chinach produkuje się takie za pół darmo, w milionach egzemplarzy.

Pochłonięty wyrazistą wizją tego, co się tu wydarzyło, ledwie wyczuwam dłoń, którą ktoś położył na moim ramieniu. Odtrącam ją jednak odruchowo, gotów złamać mu rękę – niestety, miewam takie przebłyski z dawnego życia. Gość mamrocze przeprosiny, spoglądając na mnie dziwnie, a potem próbuje usunąć mnie z drogi. To dowódca ekipy techników dochodzeniowych – trzech facetów i babki – którzy właśnie rozstawiają lampy UV i tacki z solą Fast Blue B, by poszukać plam nasienia na materacu. Jeszcze nie wiedzą o środku dezynfekcyjnym, a ja siedzę cicho: zabójca mógł wszak pominąć jakiś skrawek łóżka. Pamiętam jednak, że jesteśmy w Eastside Inn; w takim miejscu można znaleźć kilka tysięcy śladów pamiętających czasy, gdy dziwki nosiły pończochy.

Schodzę mu z drogi, wciąż zamyślony. Próbuję się wyłączyć, skupić, bo jest w tym pokoju, w całej tej sprawie coś – nie jestem pewny co takiego – co nie daje mi spokoju. Jakiś element nie pasuje do scenariusza, a ja nie wiem dlaczego. Rozglądam się, raz jeszcze inwentaryzuję wszystko, co mam w zasięgu wzroku, lecz bez skutku. Wyczuwam, że przeoczyłem coś wcześniej. Cofam w głowie taśmę do początku, do chwili, gdy tu wszedłem.

Co to było? Sięgam do podświadomości, próbuję odtworzyć pierwsze wrażenie – to był drobny detal, niezwiązany z samym aktem przemocy, a jednak niezmiernie ważny. Gdybym tylko mógł go dotknąć… poczuć… to coś jakby… Jakby słowo, które przeniosłem na inną półkę pamięci. Przypominam sobie zdania z własnej książki: o tym, że to założenia, zbyt pochopne, za każdym razem prowadzą do klęski. I nagle wiem.

Gdy wszedłem do tego pokoju, zobaczyłem sześciopak na komodzie, potem karton mleka w lodówce, przebiegłem wzrokiem po tytułach paru płyt DVD leżących obok telewizora i wreszcie dostrzegłem świeży worek w koszu na śmieci. A wrażenie, to słowo, które przyszło mi do głowy, lecz nie przebiło się do świadomości, brzmiało: „kobieta”. Rozszyfrowałem wszystko, co zaszło w pokoju osiemdziesiąt dziewięć, z wyjątkiem najważniejszego. To nie młody facet był tu lokatorem. To nie mężczyzna uprawiał seks z Eleanor, a potem poderżnął jej gardło. I nie sprytny jegomość pozbawił ją kwasem wszelkich śladów tożsamości, po czym spryskał pokój środkiem dezynfekującym.

Zrobiła to kobieta.

ROZDZIAŁ TRZECI

W trakcie mej kariery poznałem wielu silnych ludzi, ale tylko jeden z nich wręcz emanował naturalnym, wrodzonym autorytetem – potrafiłby przebić adwersarza szeptem. I oto pojawia się w korytarzu, by zaraz ruszyć ku mnie, po drodze informując techników, że mają zaczekać: strażacy chcą zabezpieczyć kwas, zanim ktoś się poparzy.

– Ale nie zdejmujcie rękawiczek – doradza. – W holu możecie sobie zrobić darmowe wzajemne badanie prostaty.

Wybuchają śmiechem – wszyscy oprócz techników.

Człowiek z głosem to Ben Bradley, porucznik z wydziału zabójstw prowadzący tę sprawę. Był na dole u kierownika hotelu; próbował namierzyć łajdaka, do którego należy ten przybytek. To rosły, czarnoskóry facet – Bradley, nie łajdak – po pięćdziesiątce, ma wielkie łapy i nosi dżinsy Industry z wywiniętymi mankietami. Żona namówiła go niedawno, żeby je kupił, w daremnej próbie poprawy wizerunku. On sam twierdzi, że wygląda w nich jak postać z powieści Steinbecka, jak współczesna wersja uchodźcy z czasów Dust Bowl.

Jak wszyscy bywalcy cyrku zwanego miejscem zbrodni, i on nie przepada zbytnio za specami od zabezpieczania śladów – a to z dwóch powodów. Po pierwsze, od kilku lat nie są już funkcjonariuszami policji, tylko pracownikami zewnętrznej firmy; zdecydowanie zbyt dobrze opłacani, pojawiają się w robocie w śnieżnobiałych kombinezonach z napisem w rodzaju „Forensic Biological Services, Inc.”. Po drugie – dla Bradleya to nawet ważniejsze – ogromną popularność w telewizji zdobyły dwa seriale prezentujące ich pracę, przez co zdecydowana większość techników dochodzeniowych cierpi na ostrą postać nieznośnego celebryctwa.

– Jezu, czy w tym kraju jest jeszcze ktoś, komu nie marzy się udział w reality show? – ubolewał niedawno.

Przyglądając się, jak przyszli celebryci pakują swe przenośne laboratorium z powrotem do walizek, przechwytuje moje spojrzenie. Stojąc w milczeniu pod ścianą, obserwuję to wszystko i nie mogę się oprzeć wrażeniu, że spędziłem w ten sposób pół życia. Bradley ignoruje ludzi, którzy domagają się jego uwagi. Podchodzi do mnie, ale nie podaje mi ręki – nie wiem dlaczego, po prostu tego nie robimy; nie jestem nawet pewny, czy jesteśmy przyjaciółmi, i nie mnie to oceniać, ja przecież nigdy z nikim nie trzymałem. Nie wiem, czy to ma znaczenie, ale w każdym razie szanujemy się.

– Dzięki, że wpadłeś – mówi.

Kiwam głową, spoglądając na podwinięte nogawki jego dżinsów i czarne buty robocze, w sam raz do brodzenia we krwi i gównie na miejscu zbrodni.

– Przyjechałeś traktorem? – pytam.

Nie śmieje się. Ben prawie nigdy się nie śmieje; nie wydaje mi się, bym kiedykolwiek spotkał człowieka o bardziej kamiennej twarzy. Co wcale nie oznacza, że brak mu poczucia humoru.

– Miałeś okazję się rozejrzeć, Ramón? – pyta cicho.

Nie mam na imię Ramón, a on doskonale o tym wie. Wie jednak i o tym, że do niedawna byłem pracownikiem jednej z najtajniejszych agencji wywiadowczych naszego kraju, więc domyślam się, że nawiązuje do postaci Ramona Garcii. Ramón był agentem FBI, który zadał sobie niewyobrażalny wręcz trud, by ukryć swą tożsamość, gdy sprzedawał tajemnice państwowe Rosjanom, po czym zostawił mnóstwo odcisków palców na workach na śmieci marki Hefty, w których dostarczał skradzione dokumenty. Ramón był bez wątpienia najbardziej niekompetentnym tajnym agentem w dziejach świata. Jak wspominałem, Ben ma wyborne poczucie humoru.

– Owszem, widziałem co nieco – odpowiadam. – Wiesz już coś o lokatorce tej nory? To chyba główna podejrzana, co?

Ben potrafi ukryć niejedno, ale w jego oczach widzę zaskoczenie: kobieta?!

Doskonale, myślę. Ramón kontratakuje.

Ale Bradley to dobry glina.

– Ciekawe, Ramón – odpowiada, próbując wysondować, czy rzeczywiście coś odkryłem, czy strzelam. – Jak na to wpadłeś?

Wskazuję sześciopak na komodzie, mleko w lodówce.

– Jaki facet robi coś takiego? Facet pilnuje, żeby piwo było chłodne, i niech szlag trafi mleko. Spójrz na te płyty – same komedie romantyczne, ani jednego filmu akcji. Może się przejdziemy? – proponuję. – Sprawdzimy, ilu jeszcze gości tej budy wkłada worek do kosza na śmieci? To robota kobiety, w dodatku takiej, która nie pasuje do tego miejsca, choćby nie wiem jak dobrze grała swoją rolę.

Bradley zastanawia się, patrząc mi prosto w oczy, ale nie sposób odgadnąć, czy kupuje to, co próbuję mu sprzedać. Zanim zdążę spytać, dwoje młodych detektywów – kobieta i jej partner – wyłania się zza beczek na niebezpieczne substancje, przytarganych przez strażaków. Zatrzymują się tuż przed Bradleyem.

– Mamy coś, Ben! – melduje kobieta. – Chodzi o to, kto mieszkał…

Bradley przerywa jej spokojnym skinieniem głowy.

– Wiem, to kobieta. Macie coś więcej na jej temat?

Więc jednak kupił. Dwoje funkcjonariuszy spogląda na niego bez słowa, zastanawiając się, jak, u diabła, to odgadł. Nim nastanie ranek, legenda o ich szefie zdąży nabrać nowej mocy. A ja? Myślę, że facet jest bezczelny; tak po prostu, bez mrugnięcia okiem, przypisuje sobie całą zasługę. Parskam śmiechem.

Bradley zerka na mnie i przez krótką chwilę mam wrażenie, że mi zawtóruje, ale daremna moja nadzieja. Dostrzegam tylko błysk w jego sennych oczach, a potem znowu zwraca się do swoich ludzi:

– Skąd wiecie, że to kobieta?

– Mamy księgę gości i teczki wszystkich pokoi – odpowiada detektyw, niejaki Connor Norris.

Bradley już nie wygląda na sennego.

– Od kierownika? Znaleźliście łajdaka i otworzył biuro?

Norris kręci głową.

– Wydano na niego cztery nakazy aresztowania za handel narkotykami. Pewnie jest w połowie drogi do Meksyku. Nie, to Alvarez – tu wskazuje na partnerkę – rozpoznała gościa poszukiwanego za włamania, który mieszka piętro wyżej. – Spogląda pytająco na partnerkę, nie bardzo wiedząc, jak dużo może zdradzić.

Alvarez wzrusza ramionami i mając nadzieję, że jakoś to będzie, wyłuszcza:

– Obiecałam włamywaczowi kartę „wychodzisz wolny z więzienia”, jeśli otworzy dla nas zamki w drzwiach biura kierownika i w sejfie.

Spogląda niespokojnie na Bradleya, zastanawiając się, jakie czekają ją kłopoty.

Ale z twarzy jej szefa nic nie da się wyczytać. I tylko jego głos staje się odrobinę cichszy, a nawet jakby łagodniejszy.

– A potem?

– Nie potrzebował nawet minuty, żeby uporać się z ośmioma zamkami – odpowiada Alvarez. – Nic dziwnego, że nikt nie czuje się w tym mieście bezpieczny.

– Co było w teczce tej kobiety? – pyta Bradley.

– Rachunki. Mieszkała tu nieco ponad rok – odpowiada Norris. – Płaciła gotówką, nie kazała podłączyć telefonu ani kablówki, nic. Widać nie chciała zostawiać śladów.

Bradley kiwa głową – właśnie tego się spodziewał.

– Kiedy po raz ostatni widział ją któryś z sąsiadów?

– Trzy, może cztery dni temu. Nikt nie jest pewny.

– Zniknęła zaraz po zabiciu panienki, którą tu sobie sprowadziła – mruczy Bradley. – Co z dokumentem tożsamości? W teczce został chyba jakiś ślad?

Alvarez zerka do notatek.

– Jest fotokopia prawa jazdy wydanego na Florydzie i legitymacji studenckiej czy czegoś takiego. Bez zdjęcia – dodaje. – Założę się, że prawdziwe.

– Na wszelki wypadek sprawdźcie – rozkazuje Bradley.

– Daliśmy papiery Petersenowi – odpowiada Norris, mając na myśli innego młodego detektywa. – Wziął się do roboty.

Bradley kiwa głową.

– Czy włamywacz albo inny lokator potrafił coś powiedzieć o podejrzanej? Zna ją?

Kręcą głowami.

– Nikt. Widzieli tylko, że przychodziła i wychodziła – mówi Norris. – Powyżej dwudziestu lat, pięć stóp osiem cali, świetne ciało, zdaniem włamywacza…

Bradley wznosi oczy ku niebu.

– Wedle jego standardów zapewne oznacza to, że ma dwie nogi.

Norris się uśmiecha, ale Alvarez nie – pewnie by wolała, żeby szef powiedział coś na temat jej układu z włamywaczem. Jeżeli ma ją zrugać, niech to zrobi od razu i nie każe jej ciągnąć tej rozmowy z profesjonalnym spokojem.

– Według tak zwanej aktorki z pokoju sto czternaście, babka codziennie wyglądała inaczej. Jednego dnia Marilyn Monroe, innego Marilyn Manson, a czasem nawet obie wersje jednego dnia. Pokazywała się też jako Drew, Britney, Dame Edna, k.d. lang…

– Poważnie? – wpada jej w słowo Bradley. Młodzi policjanci kiwają głowami i podsuwają kolejne nazwiska, jakby stanowiły dowód. – Chciałbym zobaczyć, jak będzie wyglądała praca nad portretem pamięciowym – dodaje, świadom tego, że kolejno zamykają się wszystkie typowe drogi, którymi można prowadzić dochodzenie w sprawie morderstwa. – Coś jeszcze?

Kręcą głowami. Skończyli.

– Lepiej zabierzcie się do zbierania zeznań od tutejszej menażerii. Skupcie się na tych, na których nie mamy nakazów aresztowania. Może znajdzie się ze trzech.

Bradley odsyła swoich ludzi i spogląda na mnie, czekającego w półmroku. Jest gotowy do rozmowy o tym, co naprawdę go zaniepokoiło.

– Widziałeś kiedy coś takiego? – pyta, wkładając rękawiczki. Zdejmuje z półki w szafie metalowe pudełko w kolorze khaki, którego wcześniej nie zauważyłem. Chce je otworzyć, ale najpierw spogląda w ślad za Alvarez i Norrisem, którzy właśnie wychodzą, klucząc między strażakami pakującymi niepotrzebne już pompy do chemikaliów.

– Hej! – woła, a gdy się odwracają, dodaje: – Dobra robota z tym włamywaczem.

Na twarzy Alvarez odmalowuje się ulga; oboje uśmiechają się i unoszą ręce w podziękowaniu. Nic dziwnego, że ekipa uwielbia Bradleya.

Spoglądam na metalowe pudełko. To raczej mała walizeczka z numerem seryjnym wydrukowanym na biało wzdłuż krawędzi. Bez wątpienia wojskowa; gdzieś taką widziałem, ale pamiętam jak przez mgłę.

– Polowy zestaw chirurgiczny? – pytam bez przekonania.

– Blisko – odpowiada Bradley. – Dentystyczny. – Unosi wieko, odsłaniając wyściółkę z gąbki, w której spoczywa zestaw narzędzi stomatologicznych: upychadła, zgłębniki, kleszcze.

Patrzę w oczy Bradleya.

– Wyrwała ofierze zęby? – pytam.

– Wszystkie. Nie znaleźliśmy ani jednego, więc pewnie je wyrzuciła. Możliwe, że spuściła w kiblu. Właśnie rozbieramy kanalizę, może się nam poszczęści.

– Zrobiła to, zanim zabiła?

Ben rozumie, do czego zmierzam.

– Nie, to nie były tortury. Ekipa koronera dobrze się przyjrzała ustom ofiary i właściwie nie ma wątpliwości, że ekstrakcji dokonano pośmiertnie, żeby utrudnić identyfikację. To dlatego poprosiłem, żebyś tu wpadł. Przypomniałem sobie, że pisałeś w swojej książce o morderstwie i domorosłym dentyście. Pomyślałem więc, że jeśli tamtej zbrodni dokonano w Stanach, może…

– Nie, związku nie będzie. To było w Szwecji – odpowiadam. – Facet użył młotka chirurgicznego, żeby usunąć mostek dentystyczny i przy okazji fragment szczęki ofiary – zapewne w tym samym celu – ale żeby kleszczami? Czegoś takiego jeszcze nie widziałem.

– A my już tak – odpowiada Ben.

– Inspirujące – stwierdzam. – Mam na myśli postęp cywilizacyjny.

Nie pora na rozpaczanie nad kondycją ludzkości. Powiem szczerze: jestem pod jeszcze większym wrażeniem dokonań zabójczyni. Wyrwanie trzydziestu dwóch zębów ze szczęk trupa z pewnością nie było łatwe. Sprawczyni najwyraźniej doskonale pojęła kluczową koncepcję, która jakoś umyka większości jej kolegów po fachu: nigdy nie aresztowano nikogo z powodu morderstwa; ludzi aresztuje się dlatego, że go porządnie nie zaplanowali.

Wskazuję na metalowe pudełko.

– Skąd coś takiego w rękach cywila? – pytam.

Ben wzrusza ramionami.

– Żaden problem. Dzwoniłem do kumpla z Pentagonu i przekonałem go, żeby zajrzał do archiwum: na stanie armii stwierdzono nadmiar czterdziestu tysięcy zestawów, zostały wyprzedane w ostatnich latach przez sieć sklepów dla miłośników survivalu. Oczywiście zbadamy ten trop, ale to nic nie da. Nie jestem pewny, czy ktokolwiek…

Urywa w pół zdania. Zabłądził w labiryncie i rozgląda się po hotelowym pokoju, jakby szukał wyjścia.

– Nie mam twarzy – odzywa się cicho po chwili. – Nie mam zębów. Nie mam świadków. A najgorsze jest to, że nie mam motywu. Znasz się na tej robocie lepiej niż ktokolwiek inny – gdybym cię poprosił o rozwikłanie tej zagadki, jakie dałbyś sobie szanse?

– W tej chwili? To Powerball czy jak tam nazywają tę loterię – odpowiadam. – Człowiek wchodzi tu i myśli: amatorszczyzna, kolejna zabawa z narkotykami i seksem. A potem przygląda się bliżej i stwierdza, że w życiu nie widział równie sprawnej roboty. – To rzekłszy, opowiadam Bradleyowi o środku dezynfekującym i widzę, że nie to chciałby ode mnie usłyszeć.

– Dzięki za podniesienie mnie na duchu – mówi i machinalnie zaczyna pocierać palcem wskazującym o kciuk. Znamy się od dawna i obserwowałem go wystarczająco uważnie, żeby wiedzieć, co to oznacza: chciałby zapalić. Powiedział mi kiedyś, że rzucił papierosy w latach dziewięćdziesiątych, więc wiem, że od tamtej pory pewnie milion razy pomyślał, jak bardzo by mu pomogło kilka haustów dymu. Tak, to jedna z takich chwil. Zaczyna mówić, żeby przestać myśleć o głodzie nikotynowym. – Wiesz, na czym polega mój problem? Marcie mi to kiedyś wyjaśniła. – Marcie to jego żona. – Otóż za bardzo zbliżam się do ofiar i w końcu zaczynam sobie wyobrażać, że jestem jedynym przyjacielem, jaki im pozostał.

– Ich obrońcą? – podpowiadam.

– Właśnie tego słowa użyła. A trzeba ci wiedzieć, że jest jedna rzecz, na którą nigdy nie umiałem się zdobyć. Marcie twierdzi, że to jedyna rzecz, którą we mnie lubi. Otóż nigdy nie umiałem zawieść przyjaciela.

Obrońca umarłych, powtarzam w myśli. Mogło być gorzej. Żałuję, że w żaden sposób nie mogę mu pomóc – to przecież nie moje śledztwo. Choć mam dopiero trzydzieści parę lat, jestem emerytem.

Jeden z techników wpada do pokoju i wykrzykuje z azjatyckim akcentem:

– Ben?

Bradley się odwraca.

– W piwnicy!

ROZDZIAŁ CZWARTY

Trzej technicy w kombinezonach zdążyli już rozkuć stary ceglany mur. Choć mają maski na twarzach, dławi ich fetor buchający z wyłomu. Nie, nie znaleźli tam trupa – gnijące ciało wydziela specyficzny odór – to tylko wyciekające z rury ścieki, pleśń oraz gówno stu szczurzych pokoleń.

Bradley podąża krętym korytarzem wśród cuchnących piwnic, żeby zatrzymać się w ostrym świetle halogenów ustawionych wokół rozbitej ściany. Docieram tam razem z nim, a zaraz potem reszta śledczych, w samą porę, by zobaczyć, jak Azjata – Amerykanin chińskiego pochodzenia, na którego z oczywistych powodów wszyscy wołają Bruce – kieruje mocną latarkę w stronę świeżo otwartej przestrzeni.

W środku widzę labirynt wielkiej hydraulicznej improwizacji. Bruce wyjaśnia, że zdążyli już rozpruć kanalizację w pokoju osiemdziesiąt dziewięć, ale w żadnym z kolanek i syfonów nie znaleźli niczego ciekawego, więc poszli o krok dalej. Pożyczyli od techników kapsułkę preparatu Fast Blue B, wymieszali z pintą wody i wlali do kanalizacji.

Zanim barwnik dotarł do piwnicy, minęło pięć minut, zatem wiedzieli już, że gdzieś między pokojem osiemdziesiąt dziewięć a podziemiem budynku rura jest zatkana. Teraz, w gąszczu starych i nielegalnych połączeń, odnaleźli wąskie gardło.

– Proszę, powiedzcie mi, że to zęby – mówi Bradley. – Spuściła je w toalecie?

Bruce kręci głową i kieruje snop światła na papkę z nadpalonego papieru, widoczną w jednym z kolanek.

– Ta rura biegnie prosto z pokoju osiemdziesiąt dziewięć, sprawdziliśmy – odpowiada. – Cokolwiek to jest, musiała to spalić, zanim wrzuciła do sracza. I bardzo słusznie postąpiła, tylko o jednym nie wiedziała: że tyle tu nieprzepisowych połączeń.

Bradley sięga po pincetę i zaczyna dłubać nią w masie rozmoczonego papieru.

– Kawałki rachunków, róg MetroCard, bilet do kina – wylicza, a my przyglądamy się jego poczynaniom. – Zdaje się, że na odchodnym porządnie sprzątnęła pokój i o niczym nie zapomniała. – Ben starannie rozdziela strzępki papieru. – Lista zakupów. Może się przydać do ekspertyzy grafologicznej, jeśli kiedykolwiek znajdziemy…

Urywa, spoglądając na strzęp nieco mniej spalony niż pozostałe.

– Siedem cyfr. Odręczne pismo. 9 0 2 5 2 3 4. To niecały numer, reszta zwęglona.

Pokazuje nam ten skrawek, ale ja wiem, że mówi przede wszystkim do mnie, jakbym z racji dawnej służby w agencji wywiadowczej miał być ekspertem od szyfrów. Siedem odręcznie napisanych cyfr, reszta zniszczona. Mogą oznaczać cokolwiek, ale ja… rzeczywiście mam przewagę nad pozostałymi. W mojej dawnej profesji wszystko opiera się na fragmentarycznych informacjach, dlatego nigdy nie odrzucam takich tropów.

Policjanci rzecz jasna natychmiast zaczynają spekulować: numer konta, karty kredytowej, kod pocztowy, adres IP, numer telefonu. Alvarez zauważa, że nie istnieje numer kierunkowy 902 – i ma rację. Do pewnego stopnia.

– Owszem, ale nasz system jest przecież zintegrowany z kanadyjskim – wtrąca Petersen, młody detektyw o sylwetce futbolisty. – 902 to Nowa Szkocja. Mój dziadek miał tam farmę.

Bradley milczy. Wciąż spogląda na mnie, czeka na opinię. Gorzkie doświadczenie nauczyło mnie, że nie należy się odzywać, póki się nie ma pewności. Wzruszam więc ramionami, a Ben i jego ludzie zajmują się swoją robotą.

Ten kalendarz ścienny… Myśl o nim prześladuje mnie od chwili, gdy go zobaczyłem. Jeśli wierzyć metce, kosztował czterdzieści dolców w Rizzoli, dość drogiej księgarni. To spora kwota za przedmiot, który nie służy do niczego poza sprawdzaniem daty. Zabójczyni jest bez wątpienia inteligentna, dlatego nie mogę się oprzeć wrażeniu, że dla niej to wcale nie był kalendarz – być może interesowały ją raczej starożytne ruiny ze zdjęć.

Większą część kariery wypełniła mi służba w Europie i choć dawno już nie podróżowałem tak daleko na wschód, jestem pewny, że 90 to międzynarodowy numer kierunkowy Turcji. Wystarczy spędzić tam dzień, by się przekonać, że bodaj w żadnym kraju nie ma tylu greckich i rzymskich ruin. Jeśli więc przyjmiemy, że 90 to kierunkowy, najpewniej pozostałe cyfry oznaczają region i fragment numeru telefonu. Oddalam się niepostrzeżenie w zaciszny kąt piwnicy i dzwonię z komórki do Verizonu; chcę spytać o numery kierunkowe na terytorium Turcji.

Czekając, aż ktoś odbierze, zerkam na zegarek i ze zdumieniem stwierdzam, że na zewnątrz musi już świtać, zatem mija dziesięć godzin, odkąd dozorca wszedł do pokoju osiemdziesiąt dziewięć, by sprawdzić instalację elektryczną w związku z awarią w sąsiednim apartamencie. Nic dziwnego, że wszyscy wyglądają na zmęczonych.

Wreszcie odzywa się ktoś z biura Verizonu – zapewne w centrum zdalnej obsługi gdzieś w Bombaju, sądząc po silnym akcencie telefonistki – i moja hipoteza się potwierdza: 90 to rzeczywiście kierunkowy Turcji.

– A czy 252 to kod regionalny?

– Tak jest. Prowincja Muğla czy jakoś tak – odpowiada, starając się wyraźnie wymówić obco brzmiącą nazwę.

Turcja to wielki kraj – większy od Teksasu i zamieszkany przez ponad siedemdziesiąt milionów ludzi – a nazwa nic mi nie mówi. Zaczynam dziękować, gotów zakończyć rozmowę, ale telefonistka wpada mi w słowo:

– Nie wiem, czy to coś pomoże, ale piszą, że jedno z najważniejszych miast w tych stronach leży nad Morzem Egejskim i nazywa się Bodrum.

To jedno słowo razi mnie jak prąd, razi na nowo strachem, który z biegiem lat udało mi się przynajmniej rozcieńczyć.

– Bodrum – powtarza.

Wspomnienia wracają jak szczątki okrętu wyrzucane przez fale na brzeg.

– Naprawdę? – odpowiadam wolno, walcząc z natłokiem myśli. Wreszcie ta część umysłu, która zajmuje się teraźniejszością, dochodzi do głosu i uświadamiam sobie, że jestem tylko gościem w cudzym śledztwie. Co za ulga. Nie chcę mieć znowu do czynienia z tamtą częścią świata.

Wracam do pokoju osiemdziesiąt dziewięć. Pokazuję się Bradleyowi i mówię mu, co ustaliłem: na skrawku papieru rzeczywiście zachował się fragment numeru telefonu, ale może zapomnieć o Kanadzie. Wyjaśniam, co myślę o kalendarzu. On też go zauważył i ta sama myśl nie dawała mu spokoju.

– Bodrum? – pyta. – Gdzie jest Bodrum?

– Powinieneś częściej bywać w świecie. W Turcji, jednym z najmodniejszych krajów, jeśli chodzi o wakacyjną turystykę.

– Może na Coney Island? – pyta z kamienną twarzą.

– Też ładnie – odpowiadam, ale w pamięci mam widok portu pełnego ekskluzywnych jachtów oraz eleganckich willi i maleńkiego meczetu na brzegu, a także kafejek o nazwach w rodzaju Mezzaluna czy Oxygen, pachnących buzującymi hormonami i cappuccino po dziesięć dolarów za filiżankę.

– Byłeś tam? – pyta Bradley.

Kręcę głową. Rząd nie pozwala mi mówić o niektórych sprawach.

– Nie – kłamię. – Po co miałaby dzwonić do Bodrum? – myślę na głos, by zmienić temat.

Bradley wzrusza ramionami, zamyślony i niezbyt skłonny do spekulacji.

– Dryblas też nieźle się spisał – mówi, wskazując na Petersena stojącego w przeciwległym kącie pokoju. – Dokument, który Alvarez znalazła w papierach u kierownika, nie jest legitymacją studencką. To karta nowojorskiej biblioteki.

– Super – odpowiadam bez specjalnego zainteresowania. – Intelektualistka.

– Nie bardzo. Jeśli wierzyć bazie danych, w ciągu roku wypożyczyła tylko jedną książkę. – Bradley spogląda na mnie twardo. – Twoją.

Patrzę mu w oczy i brakuje mi słów. Nic dziwnego, że jest zamyślony, nieobecny.

– Przeczytała moją książkę? – odzywam się wreszcie.

– Nie tylko przeczytała. Powiedziałbym, że wnikliwie przestudiowała – pada odpowiedź. – Jak sam zauważyłeś, rzadko się zdarza tak profesjonalna robota. Teraz już wiemy dlaczego: wyrywanie zębów, środek dezynfekujący – pisałeś o tym wszystkim, nieprawdaż?

Odchylam głowę do tyłu, czując nagle cały ciężar słów Bradleya.

– Wykorzystała pomysły z kilku spraw, potraktowała moją książkę jak podręcznik „jak zabić człowieka i zatrzeć ślady”.

– Otóż to – przytakuje Ben i robi coś, czego świadkiem byłem ledwie parę razy: uśmiecha się. – Dlatego chciałbym ci podziękować. Będzie tak, jakbym ścigał ciebie, najlepszego speca na świecie.

ROZDZIAŁ PIĄTY

Jeśli koniecznie chcecie znać całą prawdę, moja książka o technikach dochodzeniowych nie zdobyła wielkiej popularności. Jest jedną z tych, po które – wbrew teoriom wydawców – nikt drugi raz nie sięga.

A przecież w wąskim gronie specjalistów, do którego była adresowana, wywołała istne trzęsienie ziemi. Był to materiał siłą rozciągający granice nauki, techniki, nawet wiarygodności. Każdy jednak, kto przeanalizował go dokładniej, nawet najgorliwszy sceptyk, musiał wyzbyć się wątpliwości. Cytowałem najdrobniejsze szczegóły starannie wybranych spraw, odtwarzając ową osobliwą patynę okoliczności i motywacji, dzięki której dobry śledczy potrafi oddzielić prawdę od fałszu.

Dzień po opublikowaniu mojej książki małym światkiem najlepszych śledczych wstrząsnął grad pytań bez odpowiedzi. Jak to możliwe, u diabła, że nikt nie słyszał wcześniej o tych sprawach? Były jak przekaz z innej planety, w którym zmieniono jedynie imiona, by chronić winowajców. I – co ważniejsze – kto, do ciężkiej cholery, mógł napisać coś takiego?

Nie miałem zamiaru dopuścić, by ktoś się dowiedział. Z racji mej dawnej profesji miałem tylu wrogów, że wolałem nawet o nich nie myśleć. Nie chciałem uruchomić pewnego ranka silnika w samochodzie i zamienić się w garść kosmicznego pyłu wirującego wokół Księżyca. Gdyby któryś z czytelników zapragnął zasięgnąć informacji o tajemniczym autorze, dowiedziałby się jedynie, że pochodził on z Chicago i niedawno zmarł. Jedno było pewne: nie pisałem dla sławy ani dla pieniędzy.

Wmówiłem sobie, że zrobiłem to, bo udało mi się rozwikłać kilka spraw, w których przestępcy działali wręcz poza granicami ludzkiej pomysłowości. Wydawało mi się, że pewne pionierskie techniki, którymi się posłużyłem, mogą się przydać innym śledczym. I miałem rację – do pewnego stopnia. Było w tym wszystkim jednak coś więcej: jestem wciąż młody i mam nadzieję, że czeka mnie jeszcze nowe, prawdziwe życie, książka zaś stała się podsumowaniem i ostatnim pożegnaniem z moją dawną egzystencją.

Przez niemal dziesięć lat byłem członkiem jednej z najtajniejszych służb wywiadowczych naszego kraju, działającej tak głęboko w ukryciu, że tylko garstka ludzi w ogóle wiedziała o jej istnieniu. Zadaniem tej agencji było nadzorowanie całego środowiska wywiadu, byliśmy niejako wydziałem wewnętrznym amerykańskich tajnych służb. Nie od rzeczy byłoby posłużyć się tu średniowieczną analogią: byliśmy szczurołapami.

Liczebność personelu wszystkich dwudziestu sześciu publicznie znanych – i ośmiu nienazwanych – organizacji wywiadowczych Stanów Zjednoczonych jest tajemnicą, ale chyba mogę ujawnić, że w kręgu naszego zainteresowania znajdowało się ponad sto tysięcy osób. Tak liczna populacja oznacza jedno: wielką różnorodność przestępstw, z którymi mieliśmy do czynienia – od zdrady i korupcji, przez morderstwa i gwałty, po handel narkotykami i kradzieże. Sprawcy różnili się od pospolitych przestępców tym, że byli wśród nich najlepiej wyszkoleni w swoim fachu i najbystrzejsi ludzie, jakich można spotkać na tym świecie.

Elitarną i supertajną jednostkę, która miała ich ścigać, powołano z rozkazu Jacka Kennedy’ego w pierwszych miesiącach jego urzędowania. Po wyjątkowo niesmacznym skandalu w szeregach CIA – którego szczegóły do dzisiaj pozostają tajemnicą – prezydent najwyraźniej doszedł do wniosku, że ludzie ze środowiska wywiadu są narażeni na rozmaite pokusy w takim samym stopniu jak reszta ludzkości. A może i w większym.

W normalnych okolicznościach to FBI sprawowałoby funkcję policyjną w krainie tajnych służb. Jednakże dopóki Biurem kierowała perfumowana pięść J. Edgara Hoovera, nie było w nim choćby krzty normalności. Gdyby ktoś taki zyskał prawo kontrolowania pracy szpiegów… cóż, równie dobrze można by wpuścić Saddama do fabryki broni. I właśnie dlatego Kennedy stworzył z pomocą brata agencję, którą obdarzono – przez wzgląd na ogromnie odpowiedzialną funkcję – doprawdy nadzwyczajnymi uprawnieniami. Na mocy rozporządzenia stała się jedną z trzech podległych bezpośrednio prezydentowi, z pominięciem nadzoru Kongresu. Nie pytaj mnie o dwie pozostałe agencje, prawo zabrania nawet podawania ich nazw.

Ludzie, którzy na co dzień oddychali wykwintnym powietrzem zacisznych gabinetów, ludzie dopuszczeni do najważniejszych tajemnic państwa, z początku zlekceważyli nowy twór i jego niełatwą misję. Zachwyceni własnym dowcipem, zaczęli nazywać go 11. Dywizją Powietrznodesantową albo po prostu kawalerią. Niewielu wierzyło w powodzenie naszej agencji, ale jej pierwsze sukcesy i szybko poprawiająca się reputacja starły z ich twarzy uśmiechy.

Jakby za milczącym porozumieniem wszystkich stron z czasem zapomniano o drugim członie nazwy i jeśli ktoś o nas wspominał – zawsze z szacunkiem – to używał już tylko słowa Dywizja. Nie, nie kieruje mną próżność, gdy twierdzę, że w naszej agencji pracowali najbystrzejsi z bystrych. Nasi ludzie po prostu musieli tacy być, skoro mieli tropić przestępców wśród najlepszych tajnych operatorów na świecie. Lata szkolenia nauczyły naszych przeciwników kłamać i stosować uniki; żegnać się bez pozostawiania śladów; przykładać rękę do wszystkiego i nigdzie nie zostawiać odcisków palców. Łowcy, którzy mieli ich ścigać, musieli umieć jeszcze więcej, zawsze być o krok przed nimi. Presja była ogromna, czasem nieznośna, nic więc dziwnego, że mieliśmy w Dywizji najwyższy odsetek samobójstw ze wszystkich agencji rządowych, poza pocztą.

Byłem na ostatnim roku studiów doktoranckich w Harvardzie, gdy mnie zwerbowano, o czym zresztą nawet nie wiedziałem. Jeden ze skautów agencji – w osobie miłej kobietki o zgrabnych nogach i zaskakująco krótkiej spódnicy, która przedstawiła mi się jako wiceprezes RAND Corporation – pojawił się na uczelni, by odbyć rozmowy z najbardziej obiecującymi przyszłymi absolwentami.

Przez trzy lata studiowałem medycynę, specjalizując się w farmakologii substancji odurzających. Naukę traktowałem bardzo poważnie: za dnia zgłębiałem teorię, a w weekendy z zapałem przechodziłem do zajęć praktycznych. Objawienia doznałem w Bostonie, podczas wizyty u lekarza, gdy naczytawszy się o fibromialgii, skutecznie przekonywałem go, by wypisał mi receptę na Vicodin.

Powiedzmy, pomyślałem wtedy, że taka jest rzeczywistość: że to ja siedzę za biurkiem i próbuję leczyć dolegliwości – prawdziwe i wyimaginowane – tych pacjentów, których dyskretnie obserwowałem w poczekalni.

Uświadomiłem sobie, że tak naprawdę nie interesuje mnie to, co im dolega, ale to, co ich motywuje. Rzuciłem medycynę, przeniosłem się na psychologię, obroniłem dyplom z wyróżnieniem i zabrałem się do doktoratu.

Właściwie było już po wszystkim, gdy pani w krótkiej spódniczce zaproponowała mi na dzień dobry dwukrotnie wyższe wynagrodzenie niż jakikolwiek inny pracodawca, oferując jednocześnie niemal nieograniczone możliwości rozwoju i prowadzenia badań. Zacząłem od pisania raportów, których nikt nie miał czytać, i przygotowywania kwestionariuszy, na które nikt nie miał odpowiedzieć – potrzebowałem sześciu miesięcy, by się zorientować, że wcale nie pracuję dla RAND. Byłem obserwowany, oceniany i sprawdzany, a Krótka Spódniczka jakoś nagle zniknęła z horyzontu.

Pojawili się za to dwaj mężczyźni – twardziele – których nigdy przedtem (ani potem) nie spotkałem. Zabrali mnie do dobrze zabezpieczonego pokoju w niczym niewyróżniającym się budynku na terenach przemysłowych na północ od kwatery głównej CIA w Langley, w Wirginii. Zażądali, bym podpisał całą serię deklaracji o zachowaniu tajemnicy, zanim zostałem poinformowany, że rozważa się moją kandydaturę do służby w tajnej agencji wywiadowczej, której nazwy mi nie podano.

Popatrzyłem na nich i zadałem sobie pytanie: dlaczego pomyśleli właśnie o mnie? Prawdę mówiąc, znałem odpowiedź. Byłem idealnym kandydatem do pracy w świecie tajemnic – bystrym, od zawsze samotnym i w głębi duszy zranionym.

Mój ojciec odszedł, zanim się urodziłem, i słuch po nim zaginął. Parę lat później moją matkę zamordowano w naszym mieszkaniu opodal Ósmej Mili w Detroit. Jak wspominałem, są takie miejsca, o których nigdy nie zapomnę.

Jako jedynak wkrótce zostałem adoptowany przez małżeństwo z Greenwich w Connecticut. Miałem do swojej dyspozycji dwadzieścia akrów wypielęgnowanych trawników, najlepsze i najdroższe szkoły i najcichszy dom, jaki kiedykolwiek widziałem. Bill i Grace Murdoch najwyraźniej czuli, że teraz ich rodzina wreszcie stała się kompletna: starali się, jak mogli, ale ja nigdy nie umiałem stać się synem, którego tak pragnęli.

Dziecko pozbawione rodziców uczy się sztuki przetrwania. Wcześnie opanowuje umiejętność ukrywania uczuć, a gdy ból staje się nie do wytrzymania – także kopania we własnej głowie jaskini, w której może się schronić. Dla świata zewnętrznego starałem się być tym, kogo – jak mi się zdawało – pragnęli mieć Bill i Grace, ale skończyło się tak, że dla obojga stałem się obcy.

Siedząc w cichym pokoju opodal Langley, zdałem sobie sprawę, że zmiana własnej tożsamości i maskowanie wszystkiego, czym się jest i co się czuje, to wręcz doskonała szkoła dla przyszłego pracownika tajnych służb.

W kolejnych latach, które spędziłem głównie na podróżowaniu po świecie pod fałszywymi nazwiskami, spotkałem wielu szpiegów i wiem, że najlepsi z nich nauczyli się podwójnego życia na długo przedtem, nim wstąpili do rządowych agencji.

Byli wśród nich ukrywający się homoseksualiści, niewierni mężowie żon z przedmieść, hazardziści i narkomani, alkoholicy i zboczeńcy. Każdy z nich nosił inne brzemię, ale wszyscy mieli ogromne doświadczenie w przekonywaniu świata o wiarygodności iluzji, którą wokół siebie stworzyli. Przyjęcie kolejnej fałszywej tożsamości i rozpoczęcie służby dla rządu było dla nich tylko małym krokiem naprzód.

Sądzę, że dwaj twardziele wyczuli i we mnie podobną zdolność. W końcu przesłuchanie zaczęło dotyczyć tego, co nielegalne.

– Proszę nam opowiedzieć o narkotykach – powiedzieli.

Przypomniało mi się coś, co powiedziano kiedyś o Billu Clintonie: że jeszcze nigdy nie spotkał kobiety, która by mu się nie spodobała. Zaraz jednak pomyślałem, że chyba nie pomógłbym sobie, gdybym im powiedział, że mam podobny stosunek do prochów. Wyparłem się więc wszystkiego; stwierdziłem, że nigdy nawet nie próbowałem. Na szczęście nie prowadziłem lekkiego stylu życia, tak typowego dla uzależnionych. Narkotyki były moim sekretem i udało mi się go zachować dzięki przestrzeganiu pewnych zasad: ćpałem wyłącznie w samotności, nigdy w barach czy klubach, uważałem tak zwane narkotyki rekreacyjne za towar dla amatorów, a kupowanie towaru na ulicach – za przepis na dokonanie żywota z kulką w głowie.

I udało się – nigdy nie zostałem aresztowany, nigdy nie przesłuchiwano mnie w sprawie narkotyków. Odniósłszy sukces w jednym sekretnym życiu, byłem pewny, że poradzę sobie w kolejnym. Gdy wstali, pytając, ile czasu potrzebuję do namysłu, spokojnie poprosiłem o długopis.

I tak to wyglądało – w pokoju bez okien, w nieciekawym budynku na terenach przemysłowych, podpisałem memorandum o przystąpieniu i wkroczyłem do sekretnego świata. Jeżeli nawet zastanawiałem się wtedy, jaką cenę przyjdzie mi zapłacić i jakich to zwyczajnych przyjemności życia nie doświadczę i z nikim nie będę dzielił, to dziś już o tym nie pamiętam.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Tytuł oryginału: I Am Pilgrim

Copyright © Terry Hayes 2012

All rights reserved

Terry Hayes has asserted his right under the Copyright, Designs and Patents Act 1988 to be identified as the author of this work

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2014

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Agnieszka Horzowska

Projekt i opracowanie graficzne okładki: Zbigniew Mielnik

Fotografia na okładce: © Ivana36 / Dreamstime.com

Wydanie II e-book (opracowane na podstawie wydania książkowego: Pielgrzym, wyd. I, Poznań 2014)

ISBN 978-83-7818-277-1

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61 867 81 40, 61 867 47 08

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer