1

Uwielbiam fiuta.

Zaglądam do swoich papierów, bazgrzę coś, odkładam długopis i chrząkam.

– Chciałaś chyba powiedzieć… tak sądzę… czy raczej mam taką nadzieję… choć oczywiście to wspaniale, jeśli faktycznie tak czujesz… że uwielbiasz gotować. Cooking. A nie… cock.

Dziś to już moja jedenasta lekcja. Jestem tak wykończona, że zaczynam gadać od rzeczy. Poza tym nieustannie muszę zerkać na miętowozieloną ankietę personalną, żeby sobie przypomnieć imię uczennicy. Petra Petra Petra. Niepokojący jest również fakt, że – jak zauważam – miałam z nią zajęcia już co najmniej trzy razy. Niestety, w ogóle jej sobie nie przypominam. Tak jakby wszyscy moi uczniowie zlali się w jedną wielką, pozbawioną twarzy masę, która nie potrafi odróżnić Tuesday od Thursday i uparcie nie używa czasu przeszłego niedokonanego. Masa, która nie potrafi oduczyć się mówić please w odpowiedzi na „dziękuję”, chociaż z tysiąc razy powtarzałam im, że należy odpowiadać You’re welcome. Masa, która sądzi, że język można opanować poprzez samo przebywanie w jednym pomieszczeniu z nauczycielem. Zerkam na zegar – do końca lekcji pozostało dwadzieścia minut. Dwadzieścia minut nieskończoności.

– A… co lubisz gotować, Petro? – pytam.

Nigdy nie marzyłam ani nie planowałam, że zostanę nauczycielką angielskiego w Austrii. Ale po czterech miesiącach na bezrobociu ogłoszenie firmy Berlitz poszukującej nauczycieli wydało mi się zbyt piękne, żeby było prawdziwe. Szkolenie trwało zaledwie dwa tygodnie i zaraz po jego ukończeniu mogliśmy zacząć uczyć. Mimo to początkowo wciąż nieustannie popatrywałam na drzwi, spodziewając się, że facet ze związanymi w koński ogon włosami, który prowadził kurs, nagle wparuje i wysapie: „To był tylko żart. Przecież tobie nie wolno uczyć. Dałaś się nabrać”, po czym ja wyląduję na ulicy, a uczniowie zostaną przewiezieni w jakieś bezpieczne miejsce. Wtedy jeszcze przesiadywałam wieczorami i planowałam swoje lekcje. Opracowywałam drobiazgowy program nauczania i starałam się, aby każde zajęcia były urozmaicone i ciekawe. Kserowałam ciekawe artykuły, przygotowywałam pytania, wymyślałam dyskusje z podziałem na role i laminowałam zdjęcia, które miały być punktem wyjścia do ważkich dyskusji. Wszystko po to, aby moi uczniowie jak najwięcej mówili po angielsku. Teraz mają szczęście, jeśli przed zajęciami w ogóle rzucę okiem na ich ankiety personalne. Taka krnąbrna zaczęłam być w dniu, w którym zdałam sobie sprawę z tego, że uczę już o wiele dłużej niż planowane sześć miesięcy i – co gorsza – jestem w tym dobra. Mam cierpliwość (kto by pomyślał, że to główny warunek bycia dobrym nauczycielem języka?) i potrafię skłonić uczniów do mówienia po angielsku. A od kiedy przestałam planować lekcje i stały się one zagadką zarówno dla mnie, jak i dla uczniów, moje życie stało się nieco bardziej emocjonujące.

– No, różne rzeczy. Sznycle, kiełbaski… – zaczyna Petra.

– Całym zdaniem – upominam ją.

– Lubię gotować sznycle i kiełbaski – posłusznie odpowiada Petra.

Metoda Berlitza zakłada, że języka najlepiej uczyć się poprzez codzienną konwersację. Dlatego jestem w stanie ciągnąć lekcję tak długo, jak długo przychodzą mi do głowy tematy do rozmów z uczniami. Trzy lata pracy w charakterze nauczycielki języka angielskiego zrobiły ze mnie ekspertkę od gadki szmatki. Kiedyś skłoniłam ucznia do tego, żeby przez piętnaście minut opowiadał o wymianie zamka w drzwiach do garażu; chciałam po prostu sprawdzić, czy mi się to uda.

– A jaki jest twój ulubiony napój? – pytam.

Petra się zastanawia.

– Kranówka.

– Całym zdaniem – powtarzam i zmuszam się do uśmiechu.

– Najbardziej lubię pić kranówkę – odpowiada Petra.

Wciąż uśmiecham się do Petry, bo tak naprawdę nie mam pojęcia, co by tu powiedzieć osobie, której ulubionym napojem jest woda z kranu.

Przez ostatnie piętnaście minut rozwiązujemy krzyżówkę kulinarną. Gdy rozlega się dźwięk dzwonka, wzdycham teatralnie i opuszczam kąciki ust, aby pokazać, jak mi przykro, że lekcja dobiegła końca. Podajemy sobie ręce, rzecz jasna, i Petra idzie do domu. Zapewne skonsumuje kolację składającą się ze sznycla, kiełbasek i szklanki wody z kranu.

W maleńkim pokoju nauczycielskim panuje tłok. Podczas pięciominutowej przerwy nikt nie chce mieć przecież żadnego kontaktu z uczniami. Ściany obwieszone są plakatami Berlitza ze zdjęciami ludzi z różnych stron świata, opatrzonymi hasłami z wykrzyknikami. Trzy regały wypełniają gazetki Berlitza „Passport” i wyglądające na nieużywane książki do nauki hiszpańskiego, rosyjskiego i francuskiego. Za to podręczniki do angielskiego są mocno sfatygowane – większości z nich brakuje okładek, niektóre posklejano taśmą.

Właściwie nikt w Berlitzu nie jest nauczycielem z prawdziwego zdarzenia. Mike to bezrobotny aktor, Jason kończy doktorat poświęcony Schönbergowi, Claire pracowała wcześniej w marketingu, Rendall jest grafikiem, Sarah inżynierką, Rebecca lutniczką, Karen ma licencjat z medioznawstwa, ja zaś marzę o tym, że któregoś dnia zostanę pisarką. Jedyny nauczyciel z wykształceniem kierunkowym to Ken. Dlatego wszyscy go nienawidzą, prawie tak jak Dagmar, która w oddziale Berlitza na Mariahilferstrasse odpowiada za administrację.

Do pokoju wmaszerowuje Ken.

– Ojej, zajęte, zajęte – mruczy wesolutko i z otwartym podręcznikiem do gramatyki w dłoni usiłuje się przecisnąć w stronę kserokopiarki.

Wszyscy go ignorują. Przy oknie Mike z Claire próbują kopcić papierosy, wydychając dym przez centymetrową szparę.

– Mam teraz cztery lekcje z rzędu z jedną grupą – wzdycha Claire i wsuwa zapalniczkę do paczki fajek. – Kończę dopiero o ósmej.

– Jeszcze trochę i już nigdy nie będziesz musiała tego robić – pociesza ją Randall. Claire niedługo wraca do Londynu, by napisać magisterkę.

– Zaraz mam dwunastą lekcję – mówię, a przez pokój przechodzi pełny podziwu pomruk.

W pokoju nauczycielskim królują trzy tematy: ile mamy lekcji w ciągu dnia, jak upierdliwi są nasi uczniowie i jak bardzo nienawidzimy Dagmar.

– Właśnie miałem zajęcia z grupą AMS – mówi z kolei Mike.

Wszyscy wzdychają ze współczuciem. AMS to austriackie biuro pośrednictwa pracy. Kilka lat temu Berlitz podpisał z rządem lukratywny kontrakt na kursy angielskiego dla bezrobotnych. Nie ma nic bardziej przygnębiającego od zajęć z grupą AMS.

Ostatni tego dnia uczeń to ktoś nowy. Czeka już na mnie w klasie. Stoi i patrzy przez brudne okna na Mariahilferstrasse. Z ulgą wyczytuję w ankiecie, że zna angielski na poziomie piątym, czyli „zaawansowanym”. Im wyższy poziom, tym mniej muszę się wysilać.

– Cześć, mam na imię Julia – mówię i wyciągam rękę.

Chuda kobieta podaje mi nadspodziewanie ciepłą dłoń. W ciągu piętnastu minut dowiaduję się, że ma na imię Vera, pochodzi z Grazu, jest PR-owcem Austriackiej Partii Ludowej i samotnie wychowuje ośmioletnią córkę. Niestety, Vera zaczyna zadawać pytania mnie.

– Skąd pochodzisz?

– Ze Szwecji – odpowiadam spontanicznie.

Kiedy na czole Very pojawia się zmarszczka, dociera do mnie, że popełniłam błąd. Bo chociaż mówię bezbłędnie i bez akcentu, żaden z moich uczniów nie chce słyszeć, że przyjechałam z kraju nieanglojęzycznego. Dagmar z administracji dyskretnie poprosiła mnie nawet, abym nie wspominała uczniom, skąd pochodzę. Rebecca opowiadała, jak dorabiała kiedyś jako kelnerka w restauracji w Cairns. Mimo że ma dobrą pamięć, udawała, że zapisuje zamówienia w notatniku, bo gdy tego nie robiła, wzbudzała w klientach niepokój. Czuję się podobnie, kiedy muszę kłamać na temat swojego pochodzenia.

– Swindon – poprawiam się. – W Anglii. W północnej Anglii.

Vera bacznie mi się przygląda.

– Czy Swindon nie leży przypadkiem w południowej Anglii? – pyta. – Niedaleko Bristolu? Byłam tam kiedyś na kursie.

Czuję, jak płoną mi policzki i szyja.

– To inne Swindon – mówię szybko. – Mniejsze Swindon. Nazywamy je… małe Swindon. No, ale Vero, opowiedz mi, jak spędzasz weekendy. Co najbardziej lubisz robić?

Vera łypie na mnie podejrzliwie. Zaczynam myśleć, że powinnam posłuchać Rebekki i ograniczyć liczbę lekcji.

Niestety, angielski Very jest niemal perfekcyjny. Ale pod koniec lekcji mówi in the end of the month zamiast at the end of the month¹. Wreszcie mogę ją poprawić i przestać czuć się jak bezużyteczny rekwizyt.

Gdy wracam do domu, przychodzi mi do głowy pomysł na powieść. Jest tak wstrząsający i przerażający, że aż muszę się zatrzymać. Włoski na rękach stają mi dęba. Otóż nieodnoszący sukcesów pisarz dostaje pracę w ustronnym hotelu w charakterze stróża. Musi tam spędzić zimę wraz z żoną i małym dzieckiem. Niech to będzie chłopczyk. Albo dziewczynka. Albo nie, chłopiec. Z biegiem czasu pisarzowi coraz bardziej odbija z powodu izolacji i nawiedzających hotel złych duchów. Na końcu jest tylko krew, chaos i śmierć. Widzę to wszystko tak wyraźnie, aż ogarnia mnie przerażenie. Śnieżną zamieć wokół hotelu, puste korytarze, pokoje, w których wszystko zamarło, oraz siedzącego przy maszynie do pisania bohatera. Cóż to będzie za porywająca i straszna książka! Prawie biegnę, żeby rzucić się do komputera. Jak to możliwe, że nikt przede mną na to nie wpadł – chichoczę.

Ang. „pod koniec miesiąca” (wszystkie przypisy pochodzą od Tłumaczki). [wróć]

2

Wieczorem w barze w szóstej dzielnicy spotykam się z Leonore.

Nie znoszę Leonore. Na swoją obronę mam to, że ona też za mną nie przepada. Obie mamy jednak świadomość symbiotycznych korzyści, jakie wynosimy z naszej znajomości. Inne moje kumpele są w związkach i gdy tylko zegar wybija dwunastą, zamieniają się w dynie, więc mam tylko ją. Ona zaś może zgrywać młodą singielkę, mimo że jest podstarzałą żonką Gerharda, czy też beżowego, jak go nazywam (nigdy w obecności Leonore).

Leonore pochodzi z Anglii i ma synka w wieku przedszkolnym, który z jakiejś przyczyny zawsze nosi na oku przepaskę. Beżowy jest szefem działu finansowego w Red Bullu, co oznacza, że Leonore nie musi już pracować. Zamiast tego może się całkowicie poświęcić produkcji, reżyserii i promocji sztuk, w których gra główne role. W lutym ubiegłego roku w ramach sponsorowanego przez Ambasadę Stanów Zjednoczonych Black History Month grała Malcolma X. Leonore nie jest jednak czarnoskóra.

– Czy Mike nadal pracuje w Berlitzu? – pyta Leonore.

Potwierdzam skinieniem głowy i upijam łyk wódki z tonikiem. Cholerny Stephen King.

– Zastanawiam się, czyby mu nie powierzyć roli w mojej kolejnej sztuce – ciągnie Leonore. – Zamierzam wystawić Bliżej Patricka Marbera. Mógłby zagrać rolę, którą w filmie odtwarzał Clive Owen.

Wodzę plastikowym patyczkiem między kostkami lodu. Nadal jestem rozgoryczona faktem, że prawie czterdzieści lat temu Stephen King napisał Lśnienie. Mały szczegół, o którym sobie przypomniałam, kiedy już usiadłam do pisania.

– Widziałam się dziś z Mikiem i jestem przekonana, że ma dość bycia nauczycielem angielskiego – mówię. – Na pewno ucieszyłby się z roli w Bliżej. Ile razy można komuś opisywać różnicę między czasem teraźniejszym prostym a teraźniejszym ciągłym? Mówię ci. Jeśli jeszcze raz będę zmuszona wyjaśniać, dlaczego slogan McDonald’s I’m loving it jest niedopuszczalny, zacznę walić głową w ścianę. Boże, ilekroć o tym pomyślę, wściekam się na McDonald’s. A zatem, tak, zdecydowanie powinnaś dać tę rolę Mike’owi.

Gdyby jej czoło nie było tak wypełnione botoksem – w końcu dzieli nas jedenaście lat – Leonore teraz by je zmarszczyła, żeby dać mi do zrozumienia, jak bardzo ją nudzę.

– Nie wiem, czy jest między nami chemia – stwierdza Leonore.

Trudno powiedzieć, czy wciąż jeszcze rozmawiamy o Mike’u.

– Raczej nie – mruczę w odpowiedzi i upijam łyk drinka.

Z baru idziemy do klubu Passage. W środku panuje tłok. Żeby oddać płaszcze do szatni, musimy się ustawić w kolejce za trzema ciemnowłosymi dziewczynami w minimalistycznych spódniczkach i białych butach na wysokim obcasie.

– Sądzisz, że wszystkie laski tutaj to luksusowe prostytutki z Bałkanów? – przekrzykuję muzykę.

– Mam nadzieję, że nas też masz na myśli! – krzyczy Leonore w odpowiedzi.

Nim zdążam jej odpowiedzieć, zaciąga mnie do baru. Zamawiamy drinki i udajemy, że ze sobą gawędzimy, taksując wzrokiem facetów. Właściwie nie wiem, dlaczego za każdym razem lądujemy w klubie Passage. Tutejszy DJ gra męczącą muzykę, drinki są rozcieńczane wodą, toalety brudne, nie ma gdzie usiąść, a kolesie pochodzą z Niemiec i mają dziewczyny. Po półgodzinie gawędzimy z dwoma facetami. Mój ma plamy potu pod pachami i zrośnięte brwi, ale nie jest zupełnie nieatrakcyjny.

– Skąd jesteś? – pyta po niemiecku.

– Ze Szwecji – odpowiadam po angielsku.

Właściwie to znam niemiecki, nawet jeśli gramatyki używam według własnego widzimisię, ale decyduję się mówić po angielsku, żeby mieć przewagę. Chłopak wytrzeszcza oczy i się uśmiecha.

– Byłeś kiedyś w Szwecji? – pytam.

– Nie. Ale po przeczytaniu tych wszystkich szwedzkich kryminałów mam wrażenie, że tak. Szwecja to Wallanderland.

– Brzmi jak park rozrywki – mówię. – W którym wszyscy giną.

Zauważam, że Leonore próbuje złapać ze mną kontakt wzrokowy; koleś, który się do niej przykleił, jest od niej o głowę niższy i ma na sobie wisior z logo Mercedesa. Wyjście do nocnego klubu w Austrii to jak powrót do czasów, kiedy ozdób z lat osiemdziesiątych nie nosiło się dla żartu, a zespół Ace of Base wciąż był na topie. Ignoruję Leonore i odwracam wzrok do mojego rozmówcy.

– Jakiś Szwed mówił mi, że w Ystad prawie nie ma przestępców – rzuca.

– To dlatego, że wszystkich wyłapał już Kurt Wallander – odpowiadam.

Chłopak wybucha śmiechem i w tej chwili mam nadzieję, że jednak coś między nami zaiskrzy.

– A ty skąd jesteś? – pytam.

– Z Monachium – odpowiada. Odhaczam pierwszy punkt.

– Masz dziewczynę? – ciągnę.

Najpierw jest zaskoczony, a po chwili uśmiecha się jak mały chłopiec.

– Tak – odpowiada. A po kilku sekundach dodaje: – Przepraszam.

Odhaczam punkt drugi. Mimo to daję mu numer telefonu.

Kiedy wracam do domu, oglądam na RedTube pornosa i doprowadzam się do orgazmu, żeby móc szybciej zasnąć. Niestety, to nie pomaga. Leżę na boku i gapię się w ciemną ścianę. Postanawiam, że w przyszły weekend poukładam książki według kolorów.

3

Pierwszą poniedziałkową lekcję mam z grupą AMS. Kiedy wchodzę do sali, uczniowie siedzą tam już niczym trzy woskowe figury. Jedna z kursantek ma podwójny podbródek, a w jej nabrzmiałe paluchy wrzynają się złote pierścionki, druga, młoda dziewczyna o tlenionych włosach i ciemnych odrostach, obgryza sobie skórki przy paznokciach, trzecim uczniem jest wąsacz w kraciastej koszuli z nieobecnym upiornym wzrokiem. On jednak przynajmniej trzyma w pogotowiu ołówek.

– Witajcie – mówię. – Mam na imię Julia i poprowadzę dzisiejsze zajęcia.

Nikt nie odpowiada na moje powitanie.

Kiedyś robiłam to, co uwielbiałam. Niedługo po tym, jak przeprowadziliśmy się z Matthiasem do Wiednia, znalazłam pracę jako dziennikarka. Gazeta nazywała się „VIenna frOnT”, a wielkie litery w tytule miały symbolizować pogardę redakcji dla wszelkich norm i tradycji. Zajmowaliśmy minimalistyczne biuro w piętnastej dzielnicy, a naszą siłą napędową były almdudler, kanapki z leberkäse oraz ironia. Publikowałam informacje z kraju, pisałam także felietony na temat szczególnego upodobania prawicowych polityków do wiązanych wokół ramion kaftanów i analizowałam skomplikowany stosunek niemieckojęzycznych krajów do jogurtów pitnych. „VIenna frOnT” miało być lustrem dla świata i wprawiać ten świat w osłupienie. Pismo istniało przez pięć miesięcy, po upływie których byliśmy zmuszeni ogłosić bankructwo.

– Cześć, jak masz na imię? – mówię do kobiety o palcach jak serdelki.

– Bettina – odpowiada.

– Mam na imię… – poprawiam ją uprzejmie.

– Mam na imię Bettina.

Tania różowa bluzka z wiskozy z aplikacjami motyli opina wałeczki tłuszczu na brzuchu Bettiny, a jej desperacki wzrok mówi: nie nienawidź mnie. Ponieważ grupa jest dopiero na poziomie drugim, trudno z niej cokolwiek wyciągnąć. Kiedyś jedna uczestniczka kursu AMS rozpłakała się, gdy zapytałam, gdzie ostatnio pracowała. Od tamtej pory nie zadaję im pytań o karierę zawodową, co niestety o połowę redukuje liczbę potencjalnych tematów. Jednak po trzech lekcjach wiem już, że Bettina wstaje o czwartej nad ranem, aby pobyć trochę sama, zanim obudzi się trójka jej dzieci, Steffi ma bichona frise, który wabi się Toto (na cześć zespołu muzycznego, nie psa z Czarnoksiężnika z krainy Oz), a Hans lubi prace w ogrodzie. Przećwiczyliśmy także popularne pytania i zwroty powitalne. Przez cały czas staram się uśmiechać i okazywać entuzjazm. Nauka obcego języka = NOWE MOŻLIWOŚCI! Wszystko po to, aby nie pogrzebać iluzji, że te lekcje pomogą w poszukiwaniu pracy.

W czasie przerwy rozpromieniam się, kiedy w pokoju nauczycielskim dostrzegam Rebeccę. Podchodzi do mnie z szeroko otwartymi oczami.

– Jeden z uczniów w grupie AMS jest chyba pijany – szepcze i chwyta mnie za rękę.

– Jedna z moich uczennic w grupie AMS codziennie wstaje o czwartej, żeby w spokoju pobyć sama – odszeptuję. – Dlaczego po prostu nie śpi? Przecież wtedy też miałaby święty spokój.

– O czwartej? – szepcze Rebecca.

Kiwam głową.

– Co w ogóle można robić o czwartej nad ranem? – zastanawia się Rebecca, mówiąc już normalnym głosem.

– Czyta pewnie jakieś gazetki i rozwiązuje sudoku – odpowiadam, również normalnym tonem.

Przebywanie z Rebeccą wprawia mnie w dobry nastrój. Jest moją Dobrą Czarownicą z Północy, w przeciwieństwie do Leonore. Gdybym ja była Dorotką, ona otrzymałaby rolę Złej Czarownicy z Zachodu. Z Rebeccą poznałyśmy się podczas kursu wstępnego Berlitza. Postanowiłam, że się zaprzyjaźnimy, jak tylko usłyszałam, że jest lutniczką. Ktoś, kto tworzy skrzypce, musi być dobrym i mądrym człowiekiem, podobnie jak ci, co opiekują się trędowatymi. Niestety, na konstruowaniu skrzypiec zarobić się nie da, dlatego Rebecca uczy angielskiego. Mieć znajomą lutniczkę to naprawdę coś! Liczę, że do kręgu moich znajomych dołączą także: lesbijka, komputerowiec i ktoś z Brooklynu. Oraz, oczywiście, Elfriede.

– Ile masz dziś lekcji? – pytam.

– Tylko trzy – mówi Rebecca. – Wszystkie z tą samą grupą. A ty?

– Dziesięć – odpowiadam.

Rebecca mruży oczy.

– Nie możesz się zgadzać na tyle godzin! – stwierdza. – Powinnaś zająć się pisaniem książek albo artykułów, robić wywiady, zatrudniać się w różnych miejscach pod fałszywym nazwiskiem, udawać kogoś innego i pisać reportaże. Czy coś w tym stylu.

– Ależ dokładnie to robię w Berlitzu – bronię się. – Udaję nauczycielkę angielskiego.

Rozlega się dzwonek i muszę wracać na ostatnią lekcję z Bettiną, Steffi i Hansem.

Z dwoma siatkami jedzenia wdrapuję się po schodach secesyjnej kamienicy w siódmej dzielnicy, w której mieszkam. Przystaję na drugim piętrze i jak zwykle zerkam w stronę drzwi prowadzących do mieszkania po lewej stronie. Tego, którego okna wychodzą na ulicę, a nie na podwórze, tak jak moje na czwartym piętrze. Zazwyczaj zalatuje stamtąd papierosami i kawą. Kiedyś za oszklonymi drzwiami przemknęła jakaś postać. Przy dzwonku widoczna jest mała tabliczka z wypisanym zawijasami nazwiskiem E. Jelinek. Dopiero po kilku miesiącach połapałam się, kto tam faktycznie mieszka. Wtedy zapytałam pochodzącego z Serbii dozorcy, czy mieszkanie na drugim piętrze faktycznie należy do osoby, o której myślę.

– Tak, tak – przytaknął gorliwie. – Wielka dama. Ale bardzo nieśmiała. Rzadko wychodzi. Niezwykła pani.

Od tamtej pory desperacko, acz bezskutecznie próbowałam doprowadzić do przypadkowego spotkania z moją słynną sąsiadką. Z ulicy można dostrzec, że okna w jej mieszkaniu są brudne, chociaż stoją w nich wspaniałe kwiaty. Z jakiegoś powodu nie potrafię sobie wyobrazić, jak Elfriede Jelinek z troską pielęgnuje swoje azalie. Tak jakby moja podświadomość podsuwała mi obrazy kobiety zbyt obficie podlewającej kaktusy i karmiącej muchami mięsożerne rośliny.

Czasami winą za to, że jeszcze nie zostałam pisarką, obarczam Elfriede (w furii mówię o niej po imieniu). Że to przez nią wyczerpał się literacki limit dla naszej kamienicy i dla mnie nic nie pozostało. Gdyby nie Elfriede, napisałabym już pewnie co najmniej trzy powieści. W lepszych momentach wyobrażam sobie, że zostajemy przyjaciółkami. Przed oczami mam Elfriede, jak dzwoni do moich drzwi, aby pożyczyć trochę octu winnego.

– Ja też jestem pisarką! – wykrzyknęłabym, a zaskoczona Elfriede uniosłaby brwi na wieść o tym, że w jej kamienicy mieszka koleżanka po fachu, być może przyszła pokrewna dusza. Następnie znów by spoważniała.

– Obserwować to przywilej mężczyzn – powiedziałaby ona.

– Hmm – odpowiedziałabym ja, nieśpiesznie kiwając głową.

– Moje pisarstwo polemizuje z tyranią rzeczywistości.

– A byłaś może na Praterze? Czasami jest tam naprawdę fajnie, Elfie – powiedziałabym, żeby jak najprędzej móc użyć zdrobnienia jej imienia…

– Podążaj za mymi łzami, a pochłonie cię morze – odparłaby Elfriede.

– Chyba nie do końca kumam, co masz na myśli, ale wchodź, Fifi – odpowiedziałabym, używając innej pieszczotliwej wersji jej imienia, w razie gdyby nie spodobała jej się poprzednia.

Potem nad rozlicznymi szklankami herbaty, a może nawet i whisky, dywagowałybyśmy nad tym, jak ciężki jest los pisarki.

Wzdychając lekko, chwytam inaczej siatki i dalej wspinam się po schodach, które pachną środkiem czyszczącym i zimnym kamieniem.

4

Przez resztę tygodnia mam nadzieję, że zadzwoni do mnie facet poznany w Passage’u. Ale nic z tego. Udaję, że mnie to nie obchodzi, i wypełniam dni lekcjami, wizytami na siłowni, mdłymi kolacjami i seansami Simpsonów oraz Chirurgów z niemieckim dubbingiem. Verdammt noch mal, Meredith, hör auf mich!¹ Robię wypad na przedmieścia i adoptuję wykastrowanego kota o imieniu Optimus. Od teraz wspólnie spożywamy mdłe kolacje i obserwujemy, jak atrakcyjni lekarze z Seattle próbują ratować życie, zdobywając przy okazji życiową mądrość.

Niekiedy ogarnia mnie niepokój, że życie serialowe jest mi bliższe niż moje własne, podobnie jak problemy sercowe, rodzina i kariera Meredith z Chirurgów. Czasem nawet wydaje mi się, że jestem Meredith Grey. Czy zamiast objaśniać uczniom różnicę między some i any, nie powinnam raczej operować zastawki dwudzielnej? Patrząc któregoś dnia na Rebeccę, zdziwiłam się, dlaczego to nie doktor Cristina Yang. Czasami ogarnia mnie rozpacz na myśl, że George O’Malley, Lexie Grey i Derek Shepherd nie żyją. Żadne trzęsienie ziemi w Turcji ani zawalona fabryka w Bangladeszu nie poruszą mnie tak jak fakt, że Denny Duquette zmarł, gdy nie było przy nim Izzie. Zmarł, gdy nie było przy nim Izzie. Zmarł. Pod nieobecność Izzie.

Któregoś wieczoru siedziałam przed komputerem i w pewnej chwili postanowiłam zamówić szpitalny uniform z Chirurgów. Wtedy dotarło do mnie, kim się powoli staję. Natychmiast zamknęłam laptopa i zadzwoniłam do Leonore, by wyciągnąć ją na miasto. Wciąż jednak marzy mi się czasem ów zakup. Zwłaszcza tej jasnoniebieskiej bluzy lekarskiej z dwoma przednimi kieszeniami i ukrytą kieszonką na ołówek.

Dziś wieczorem Rebecca urządza przyjęcie urodzinowe w pubie O’Malley’s nieopodal stacji metra Schottentor. Kiedy docieram na miejsce, lokal jest już pełen ludzi. Na ciemnozielonych ścianach wiszą reklamy Guinnessa. Odnajduję Rebeccę w klaustrofobicznej piwnicy i siadam obok jej narzeczonego Jakoba. Jakob tak jak ona jest lutnikiem i z wyglądu przypomina Jezusa. Jego brat też jest lutnikiem. On także wygląda jak postać z Biblii.

– Muszę ci coś powiedzieć. – Rebecca przechyla się ku mnie ponad Jakobem. – Na Kaiserstrasse widziałam Matthiasa.

Zatyka mnie. Jezus-Jakob wciąż gapi się przed siebie.

– I co zrobił, kiedy cię zobaczył? – wyduszam wreszcie.

– Po prostu poszedł dalej – odpowiada Rebecca.

– Co? – mówię cicho. – Tak po prostu?

– No właśnie. Jak on śmie?

Przerywa nam znajoma Rebekki. Siedzę obok Jezusa-Jakoba i rozmyślam o Matthiasie.

Byliśmy parą przez cztery lata. Początkowo wszystko układało się dobrze, potem źle. Kłóciliśmy się o to, że palił za dużo trawki i nigdy nie pomagał w sprzątaniu. Po każdej awanturze kupował mi w ramach przeprosin cukierki z lukrecji. Wiedział, że bardzo je lubię. Jakbym miała sześć lat. W ramach programu ratowania naszego związku przeprowadziliśmy się do Wiednia – jego rodzinnego miasta. Między nami znów zaczęło być dobrze. Nauczyłam się mówić Grüss Gott, na nowo odkryłam, czym jest niedziela, i robiłam wszystko, co w mojej mocy, aby nie potrącił mnie tramwaj. Matthias rozpoczął naukę w szkole fotografii, a ponieważ studentom starano się wpoić zrozumienie i szacunek dla podstaw fotografii, Matthias przerobił naszą nową łazienkę na ciemnię. Okno zakleił czarnymi workami do śmieci, a obok moich kosmetyków poustawiał butelki z odczynnikami. Nie zliczę, ile razy rąbnęłam głową o wielgachny powiększalnik umieszczony między prysznicem a sedesem. Ale dla Matthiasa to nie miało żadnego znaczenia. Bo Matthias znalazł cel w życiu. Lwią część naszego i tak niewielkiego comiesięcznego budżetu przeznaczał na książki poświęcone Mapplethorpe’owi, LaChapelle’owi i Corbijnowi. Podczas pierwszego roku jego studiów chętnie pozowałam mu do prac, w których eksperymentował z kontrastem i kompozycją. Przestał codziennie popalać, jego wzrok nie był już mętny. Wszystko wydawało się w najlepszym porządku. Nawet po ogłoszeniu przez „VIenna frOnT” bankructwa. Szczęście Matthiasa było przecież na pierwszym miejscu. Wtedy wciąż jeszcze sądziłam, że prawdziwa miłość polega na zapomnieniu o samej sobie i przyzwoleniu, aby mój księżyc krążył wokół jego planety. Uznałam, że moją misją jest ratować Matthiasa, dopomóc mu w pełnym wykorzystaniu jego potencjału, którego jakoś żaden z moich znajomych nie potrafił dostrzec.

Pierwszy raz zdałam sobie sprawę, że coś jest nie tak, w trakcie drugiego roku studiów Matthiasa. Jedna z jego płyt winylowych leżała na wierzchu, chociaż nie było jej tam, kiedy rano wychodziliśmy razem z domu. Zdmuchnęłam z okładki winyla listki tytoniu, odstawiłam go na półkę i o wszystkim zapomniałam.

Przy innej okazji zauważyłam, że zamek był przekręcony tylko raz, a przecież zawsze robiłam to dwukrotnie. Znów żyliśmy jak pies z kotem, a półka w kuchni uginała się od opakowań z lukrecjowymi cukierkami. Aż w końcu odbyła się tamta rozmowa. Leżałam w domu z powiększonymi migdałkami i właśnie zamierzałam uciąć sobie drzemkę. Wtedy zadzwonił telefon. Jakaś kobieta miłym głosem poprosiła, aby Matthias odebrał swoje portfolio.

– Skoro i tak nie jest już naszym studentem – dodała.

W ten sposób dowiedziałam się, że już w październiku Matthias przestał uczęszczać na uczelnię, ale dopiero przed miesiącem został skreślony z listy studentów. Był marzec. Przez pół roku udawał więc, że chodzi na zajęcia, opowiadał historyjki o tym, co się wydarzyło w szkole. Przez pół roku mówił, jak bardzo mu się tam podoba i jak nie może się doczekać chwili, gdy już zostanie zawodowym fotografem. Prawie się porzygałam, wciąż ze słuchawką w dłoni. Natychmiast przeczesałam mieszkanie i w woreczku pod poluzowanym panelem obok komputera Matthiasa odkryłam setki petów po jointach. Woreczek był dokładnie zabezpieczony kilkoma gumkami recepturkami. Zagadką pozostało dla mnie, dlaczego ich po prostu nie wyrzucił. Zauważyłam też, że jego podręczniki stały dokładnie tak jak na początku roku akademickiego, a kuwety w łazience pokrywała gruba warstwa kurzu.

Kiedy piętnaście po szóstej Matthias – po „całym dniu na uczelni” – wrócił do domu, skonfrontowałam go z tymi rewelacjami. Nie zaprzeczył.

– Ale dlaczego? – zapytałam.

– Wiedziałem, że się wkurzysz – odparł, z miejsca obarczając mnie winą.

Przez ostatnie sześć miesięcy przesiadywał w kawiarni w szesnastej dzielnicy. Właściciel pozwalał klientom jarać, pod warunkiem że zamawiali coś do picia. Jeśli knajpa była akurat zamknięta, wracał do mieszkania zaraz po moim wyjściu do pracy i ulatniał się tuż przed moim powrotem. Co ciekawe, okazało się, że Matthias świetnie sobie radzi ze sprzątaniem. Przynajmniej jeśli chodziło o zacieranie śladów własnej obecności w mieszkaniu.

Potem za każdym razem, kiedy opowiadałam komuś o powodach naszego rozstania, starałam się przekuć tę historię w zabawną anegdotkę. Cieszę się, że nie nosił mojej bielizny i nie przyjął imienia SaMANtha. Jednak w końcu dałam sobie z tym spokój, bo nikogo to nie bawiło. W naszej historii nie ma nic śmiesznego.

Po dwóch godzinach w pubie stwierdzam, że czas na mnie.

– To dlatego, że wspomniałam o Matthiasie? – niepokoi się Rebecca.

– Nie, no co ty – odpowiadam.

W domu wypłakuję się w futro Optimusa, aż ucieka i chowa się za kanapą.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Niem. „A niech to szlag, Meredith, wkurzasz mnie!”. [wróć]

Tytuł oryginału: Hur man föralskar sig i en man som bor i en buske

Copyright © Emmy Abrahamson 2016

First published by Albert Bonniers Förlag, Stockholm, Sweden

Published in the Polish language by arrangement with Bonnier Rights, Stockholm, Sweden and Macadamia Literary Agency, Warsaw, Poland

Copyright © for the Polish translation and e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2016

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Lech Staszkiel

Projekt i opracowanie graficzne okładki: Izabella Marcinowska

Fotografie na okładce

© Fisher Photostudio / Shutterstock

© Nomad_Soul / Shutterstock

Wydanie I e-book (opracowane na podstawie wydania książkowego: Jak się zakochać w facecie, który mieszka w krzakach, wyd. I, Poznań 2017)

ISBN 978-83-8062-838-0

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel.: 61 867 81 40, 61 867 47 08

fax: 61 867 37 74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer