Dla Kena i Evy

1

Chcąc zrobić

wrażenie

Przyjaźń pomiędzy Yannem Falquerho a Thierrym Marchive’em dziwiła wszystkich na uniwersytecie. Mężczyźni nie tylko rywalizowali o to samo stypendium doktoranckie, ale też różnili się od siebie pod każdym względem zarówno towarzysko, jak i fizycznie. Yann, wysoki blondyn, był synem producenta telewizyjnego z Paryża i projektantki wnętrz, którzy nie tak dawno się rozwiedli. Thierry – niski, krępy, ciemnowłosy – miał mniej wysublimowane pochodzenie. Jego ojciec pracował jako nauczyciel w marsylskim liceum, a matka była nie dość dobrze wynagradzaną dietetyczką w Hôspital du Nord. Przy tym wciąż pozostawali w związku małżeńskim.

Dwaj studenci szli teraz szybko, głośno rozmawiając. Prawie nie przerywali rozmowy, bo jako najmłodsze dzieci z trójki rodzeństwa dobrze znali sposoby, by zawsze zwrócić na siebie uwagę.

– Pośpiesz się – rzucił przez ramię Yann. – Zanim tam dotrzemy, wszystko zniknie z bufetu.

– Nic na to nie poradzę, nie mam twoich żyrafich nóg – odparł Thrierry, podskakując, by dotrzymać kroku koledze. – Wyszlibyśmy na czas, gdybyś nie odebrał telefonu i nie wdał się w długą pogawędkę z tą... Jak jej tam?

– Suzanne – powiedział Yann powoli. – Suzanne, otrzymała imię z piosenki.

– A no tak... twoja ukochana z dzieciństwa... Jej ojciec to lekarz miejski w Carnac, gdzie twoja burżujska rodzina spędzała idylliczne wakacje. – Thierry zatrzymał się. Udawał, że gra na gitarze, i całkiem udatnie naśladował Leonarda Cohena.

– „And she feeds you tea and oranges that come all the way from China...” – śpiewał tak zapamiętale, że aż ześlizgnął się z wąskiego chodnika na ulicę.

– Zamknij się, imbecylu – roześmiał się Yann. – Rzeczywiście, idylliczne wakacje. Tak idylliczne, że w końcu moi rodzice się rozwiedli. To może przez te sierpniowe deszcze... Skazały ich na swoje towarzystwo w naszym idealnie zaprojektowanym domu na plaży.

To między innymi Yann lubił w Thierrym: fakt, że przyjaciel nie zauważyłby doskonale zaprojektowanego wnętrza i nie zainteresował się nim, nawet gdyby było naprawdę piękne. Yann ruszył do przodu, marszcząc brwi. Myślał o matce i ojcu, i o ich obecnych partnerach, którzy w najmniejszym stopniu go nie obchodzili.

Dwaj młodzi mężczyźni dotarli do misternie rzeźbionych drewnianych drzwi na placu des Quatre Dauphins i nacisnęli guzik dzwonka, umieszczony na polerowanej mosiężnej tabliczce z napisem „Profesor Moutte”. Drzwi zabrzęczały i otworzyły się z głuchym dźwiękiem. Thierry przytrzymał je dla przyjaciela, mówiąc: – Ty pierwszy!

Wtedy zauważył, że Yann nagle ucichł, jak to się często zdarzało, gdy pojawiał się temat jego rozwiedzionych przed dwoma laty rodziców. Postanowił zmienić temat. Wyobraził sobie rodzinę Falquerho w pokoju dziennym wypełnionym meblami, które zupełnie nie sprawdzają się w domu letnim – na przykład białymi. Wszyscy przyglądają się w milczeniu szarym falom rozbijającym się o brzeg. Odezwał się, próbując przypomnieć Yannowi o przyjemniejszych sprawach:

– Myślisz wyłącznie o jedzeniu. No i naturalnie o Suzanne.

Yann roześmiał się i szybko wszedł do zimnego, wilgotnego holu kamienicy, nie mogąc się już doczekać darmowej kolacji. Myślał też o Suzanne, którą miał zobaczyć w ferie Bożego Narodzenia.

Nadwaga stanowiła dla Thierry’ego problem od czasów gimnazjalnych. W liceum nie miał dziewczyny, a w romantyczny związek z kobietą zaangażował się na drugim roku studiów. Ale co też to było za spotkanie! Ulla była Szwedką przebywającą we Francji w ramach wymiany studenckiej – cliché, zauważalne nawet dla Thierry’ego, który nigdy nie opuszczał Francji. Uśmiechnął się do siebie, kiedy wspinali się po szerokich kamiennych schodach do znajdującego się na trzecim piętrze mieszkania profesora[1] Moutte’a. Ale wspomnienie Ulli, nagiej w jego łóżku, przybladło, kiedy rozglądał się po siedemnastowiecznej rezydencji. Zachwycał się holem wejściowym – tak różnym od tego w mieszkaniu, w którym się wychował, a także od tego w obecnym mieszkaniu, które dzielił z Yannem. W tym ostatnim strome stopnie z czerwonej cegły były tak wąskie, że wniesienie fotela czy roweru do środka graniczyło z cudem. Idąc, celowo stawiał stopy w zagłębieniu na każdym stopniu, wytartym przez stulecia przez bogatych mieszkańców Aix oraz przez ich służących, kiedy wchodzili i wychodzili z arystokratycznej rezydencji, podzielonej teraz na trzy eleganckie mieszkania.

– Czuję zapach hors d’oeuvres – zauważył Yann, wchodząc do góry co dwa stopnie. – Paszteciki z ciasta francuskiego, kawałeczki pizzy, być może taca z zimnym mięsem i półmisek z serem brie oraz jeszcze jakimś innym. Założę się, że to sery z supermarketu. Dlaczego bogaci ludzie tak często podają takie tanie jedzenie?

Zatrzymał się na kolejnym stopniu i popatrzył w dół na Thierry’ego, którego wyrwał tym z zamyślenia: – Czy ty mnie słuchasz? Jestem też więcej niż pewien, że czeka na nas wino z kartonów. – Patrzył, jak przyjaciel stawia małe, szerokie stopy w wyżłobieniach w kamiennych stopniach.

– Z braku laku i kit dobry – odparł Thierry. – Poza tym jestem koneserem... masowo sprzedawanych win.

Yann roześmiał się i zastukał w drzwi. Obrócił się do swego marsylskiego towarzysza, który teraz głośno sapał, i powiedział szybko: – Obiecuję, że kiedy znajdę pełnoetatową pracę, a mam nadzieję, że to wkrótce nastąpi, nigdy nie będę kupował supermarketowego sera ani taniego wina.

Thierry potaknął z udawaną powagą i odparł: – Bardzo na to liczę.

Thierry wychowywał się na przemysłowo wytwarzanym serze, bo na to pozwalała nauczycielska pensja ojca, lecz teraz, dzięki paryskiemu przyjacielowi, wiedział, jak smakuje ser produkowany tradycyjnie. W głębi duszy miał nadzieję, że on także będzie mógł pozwolić sobie na żywność wysokiej jakości, na wszystko wysokiej jakości. Wierzył, że ten dzień nadejdzie.

Wielkanocny tydzień, który spędził w penthousie pana Falquerho z widokiem na Les Invalides, stanowił jedno z najważniejszych wydarzeń w jego dwudziestoczteroletnim życiu. Nigdy przedtem nie jadał w tylu eleganckich restauracjach. W każdej z nich ojciec i syn Falquerho otrzymywali najlepszy stolik i radośnie gawędzili z właścicielami, kelnerami i szefami kuchni. Thierry podziwiał pana Falquerho, ponieważ mimo wielkiego bogactwa wypłacał Yannowi takie same skromne środki, jakimi dysponowali rówieśnicy syna.

Drzwi mieszkania otworzyła wysoka, przystojna, około czterdziestopięcioletnia kobieta z gęstymi czarnymi włosami i dużymi brązowymi oczyma. Thierry ucieszył się, widząc, że kobieta ma na sobie tę wełnianą sukienkę z głębokim dekoltem, którą tak lubił – eksponowała ona nie tylko jej oliwkową skórę, ale też wydatny biust.

– Nasz doskonały duecik – powiedziała ze śmiechem. – Wchodźcie! Przyszliście w samą porę – szepnęła, puszczając do nich oko. – Właśnie nakryli do stołu!

– Dziękujemy, profesor Leonetti! – odpowiedzieli jednogłośnie.

Chociaż to dzisiejszy gospodarz, doktor Georges Moutte, decydował o tym, w czyje ręce trafi stypendium Dumasa, to zarówno Thierry, jak i Yann woleli kontakty z młodszą od niego doktor Annie Leonetti. Lubili też jej dynamiczne, często pełne humoru wykłady. Ale to do doktora Moutte’a należało ostatnie słowo w sprawie stypendium. Z tego właśnie powodu zrezygnowali dziś z tradycyjnego piątkowego rytuału podrywania amerykańskich dziewcząt, które spędzały czas w pubach Aix-en-Provence i kręciły się wokół swoich profesorów. Na widok morza głów, w tym wielu siwych, Thierry’emu ścisnął się żołądek. Odczuł niejaką ulgę, gdy pomyślał, że jest tam też doktor Leonetti. Yann pewniej niż przyjaciel czuł się w dużych grupach ludzi. Thierry zazwyczaj obserwował Yanna i próbował go naśladować, dzisiaj jednak obiecał sobie, że zachowa większą niezależność.

Doktor Leonetti zaprowadziła studentów do gospodarza, po czym zniknęła.

– Spróbuj nie gapić się dookoła – cicho ostrzegł przyjaciela Yann.

Thierry nie pozostał mu dłużny: – Jeśli tylko ty nie będziesz powtarzał „w rzeczy samej” tym swoim sztucznym tonem, który zawsze przybierasz, rozmawiając z doyenem[2].

– Profesorze Moutte, bonsoir – powiedział Yann, uprzejmie ściskając dłoń starszego białowłosego mężczyzny.

– Dobry wieczór, doktorze – odezwał się Thierry i również uścisnął naznaczoną wiekiem, słabą dłoń. – Dziękujemy za zaproszenie.

– Nie ma za co. Nie ma za co – zająknął się doktor Moutte. – Moi profesorowie też nas tak traktowali, kiedy byłem w waszym wieku. Poza tym wy obaj macie dobry powód, by tu być, nieprawdaż? – roześmiał się z własnego dowcipu.

Thierry uśmiechnął się uprzejmie na tę aluzję do stypendium. Yann szybko uznał, że nie będzie się przejmował tym, co myśli Moutte. Chciał zdobyć to stypendium, które jego zdaniem otworzyłoby mu drzwi do programu MBA, i nie widział powodu, żeby to ukrywać.

– Mmm... w rzeczy samej – odparł ze śmiechem.

Thierry podniósł wzrok ku sufitowi i jego uwagę przykuły namalowane w żywych barwach freski, przedstawiające postaci z mitologii. Przestrzeń unoszących się w powietrzu bogów i bogiń została ograniczona misterną białą gipsową ramą, uformowaną w roślinne i zwierzęce kształty – gypseries, był niemal pewien, że tak się nazywały. Odwrócił się, by sprawdzić, czy Yann, który nie tylko pochodził z bogatej rodziny, ale też kochał sztukę i korzystał z każdej okazji, by podzielić się swoją wiedzą, także zauważył sufit. Ten jednak patrzył ponad ramieniem doktora Moutte’a na długi drewniany stół uginający się pod ciężarem jedzenia. Thierry spostrzegł, że jego przyjaciel trafnie przewidział menu: pokrojona w małe kwadraciki pizza, ser brie ułożony na półmiskach, chleb i zimne mięsa. Ale za to wino serwowano w butelkach. Yann nagle przeprosił i podryfował w kierunku stołu, gdzie doktor Leonetti nalewała sobie wina i przyglądała się dwóm młodym mężczyznom z uśmiechem na szerokich ustach. Lubiła ich obu, zastanawiało ją tylko, dlaczego studiują teologię. Sądziła, że Yann Falquerho wybrał ten kierunek, ponieważ wydział otrzymywał lepsze finansowanie. Co więcej, łatwiej się dostać tutaj niż na historię, z tego prostego powodu, że na tym kierunku studiowało mniej osób. W innym wypadku zdecydowałby się zapewne na prawo albo zarządzanie. Miała przyjaciela, który pracował dla firmy finansowej w Londynie i powiedział jej, że finansiści obecnie zachęcali absolwentów teologii i historii, by wkraczali w świat akcji i obligacji. Niższy ze studentów, pochodzący z Marsylii, stanowił większą zagadkę. Być może tego wieczoru zapyta go o plany na przyszłość, jeśli tylko uda jej się odciągnąć go od studiowania fresków.

– Masz ochotę na odrobinę wina? – zapytała, podnosząc butelkę w stronę Yanna. Stał obok, zwrócony w jej stronę i z głową przekrzywioną o prawie dziewięćdziesiąt stopni. Podążyła za jego wzrokiem, martwiąc się, że jej suknia była zbyt décoletté. Ale wtedy zauważyła, że jego dziwne zachowanie nie wiązało się ze śmiałością jej stroju, ale ze staraniami, by odczytać etykietę na butelce.

– Czerwone Bandol – zawołał w końcu. – O tak, poproszę! Doktor Moutte przeszedł dziś sam siebie!

Annie Leonetti uśmiechnęła się.

– Wino to mój wkład. Życie jest za krótkie na kiepskie wino, non? Przyprowadź tu swojego towarzysza, a jemu także naleję kieliszek.

Ale Thierry już był przy nich. Widział profesor Leonetti z butelką wina w ręce i zręcznie lawirował pomiędzy profesorami i magistrantami, by znaleźć się obok niej i przyjaciela. Nie miał czasu na szukanie czystego kieliszka, gdyż butelkowane wino mogło się skończyć lada moment, chwycił więc ze stołu jakiś używany. Właśnie wtedy ponad rozmowami teologów dał się słyszeć głos doktora Moutte’a.

– Nie, Bernardzie! Będzie tak, jak powiedziałem ci dzisiaj w biurze... moja decyzja jest nieodwołalna!

Profesor Bernard Rodier, mężczyzna w średnim wieku, który w opinii wielu współpracowników był zbyt przystojny, by zajmować się teologią, obrócił się na pięcie i skierował do drzwi wejściowych. Annie Leonetti nigdy nie potrafiła zrozumieć, dlaczego ludzie uważali, że Bernard był „zbyt przystojny” – czy to oznaczało, że trzeba być brzydkim, by wykładać teologię? Oczywiście na wydziale filozofii zauważało się jakieś brzydactwa, ale kompensowało to prawo pewnymi bardzo wyrafinowanymi, jeżeli nie pięknymi okazami. I gdzie w tym wszystkim było jej miejsce?

Thierry i Yann wymienili niespokojne spojrzenia, zakładając, że profesorowie kłócili się o stypendium. Annie uśmiechnęła się i ponownie napełniła ich kieliszki.

– Nie martwcie się – powiedziała. – To nie ma nic wspólnego z Dumasem.

Słusznie domyślała się, że Bernard nieopatrznie zapytał Moutte’a o jego przejście na emeryturę, które ogłoszono tydzień wcześniej na spotkaniu wydziału. Padły trzy nazwiska kandydatów do kierowania fakultetem. Stanowisko to wiązało się z wysokim wynagrodzeniem, wieloma urlopami naukowymi oraz prawem do użytkowania historycznego dwustumetrowego mieszkania, w którym się teraz znajdowali. Jego okna wychodziły na plac, który zdaniem wielu mieszkańców Aix mógł się poszczycić najpiękniejszą fontanną w mieście – les Quatre Dauphins. Poza freskami, które z góry przyglądały się mieszkańcom, to lokum oferowało jeszcze jedną atrakcję: w ogrodzie otoczonym trzymetrowym kamiennym murem kryło się coś wyjątkowego, o czym w lecie czasem słyszano w Aix, lecz nikt tego nigdy nie widział. Tą unikatową rzeczą był basen.

Tak atrakcyjne stanowisko należało w Prowansji do rzadkości, ale wydział teologii zawsze potrafił odciąć się od pozostałej części uniwersytetu. Pod koniec lat dwudziestych ojciec Jules Dumas, ksiądz i poprzednia głowa wydziału, przekazał uniwersytetowi rodzinną rezydencję i cały swój majątek. Ustanowił, że nowy doyen zajmie wypełnione antykami mieszkanie na trzecim piętrze, a dwa niżej położone mieszkania zostaną wynajęte przez uniwersytet, co pomoże finansować stypendium jego imienia. Ulica oraz budynek, obecnie mieszczący także biura i sale wykładowe, nosiły jego imię. W taki sposób chciał odpłacić się światu. W czasie pierwszej wojny stracił dwóch braci, a na ironię zakrawa fakt, że jego rodzina zbiła fortunę, produkując części do czołgów, które w 1917 roku testowano na błotnistych polach Pikardii i Belgii.

Zgodnie z oczekiwaniami Annie Leonetti, jej nazwisko znalazło się wśród trojga kandydatów. Chociaż młodsza od kolegów, a na wydziale uważana za modernistkę, mogła się poszczycić stopniem doktorskim z Yale oraz licznymi publikacjami. Przeciwko niej przemawiało – bardziej niż niegroźnie radykalna postawa – jej pochodzenie z Korsyki. Miejsce, gdzie spędziła pierwsze osiemnaście lat życia, wpływało na jej karierę w większym stopniu, niż mogłaby sobie wyobrazić. Czasem żałowała, że nie została w Stanach, gdzie jako Korsykanka nie byłaby nazywana ani „chłopką”, ani „terrorystką”. Oboje z mężem uwielbiali tę wyspę i kiedy Annie otrzymała tytuł doktorski, przeprowadzili się z powrotem do Francji, ale w każde wakacje wracali na Korsykę.

Drugie nazwisko na liście to Bernard Rodier – solidny, choć nudny naukowiec specjalizujący się w działalności zakonu cystersów. Trzecia kandydatura, gdy ją wymieniono, spotkała się ze śmiechem i okrzykami – Giuseppe Rocchia, „teolog zwykłych ludzi”, jak lubił o sobie mówić. Wykładał na uniwersytecie w Perugii, siostrzanym mieście Aix, i zarabiał dziesięciokrotność swojej akademickiej pensji, pisząc książki i poświęcone teologii artykuły w magazynach mody. Występował też we włoskiej telewizji, gdzie przedstawiał swoje interpretacje światowych religii. Dlatego właśnie Annie go broniła – Rocchia ubierał w proste słowa to, co zdaniem wielu ludzi stanowiło temat skomplikowany, a zarazem wyczerpany. Doceniała też jego wkład w rozwój włoskiej telewizji, która rozpaczliwie potrzebowała kroku naprzód. Przeczytała jego książki, światowe bestsellery, i odnalazła pewne wartości w tym, co głosił. Podczas niedawnej podróży do Perugii zapytała jednego z kolegów, dlaczego Rocchia nadal wykładał, skoro tak dużo zarabiał na książkach i spotkaniach.

– To zapewnia mu powszechny szacunek – powiedział jej Dario, sącząc campari na jednym z placów Perugii. Poza tym my, Włosi, uwielbiamy, gdy inni zwracają się do nas per dottore.

A więc Bernard Rodier odstawił pusty kieliszek na konsolę – wykonaną z egzotycznego drewna i pochodzącą z jednej z byłych francuskich kolonii. W chwilę później wypadł z pokoju jak burza – tak określi to Annie w rozmowie z mężem jeszcze tego samego wieczoru. Kobieta popatrzyła na Yanna i Thierry’ego i wróciła myślami do własnych lat studenckich – do całotygodniowego świętowania, które jej rodzina zorganizowała w ich korsykańskiej willi, kiedy przyjęto ją do grande école w Paryżu; do wysiłku i czasu, jakie poświęciła na naukę angielskiego; do lat pracy nad doktoratem w Connecticut i opłacania czesnego za pieniądze zarobione na kelnerowaniu w restauracji w New Haven. A potem nadal późno kładła się spać – wtedy, kiedy powinna czytać bajki swoim małym dzieciom lub leżeć w łóżku z mężem, ona siedziała do późna w gabinecie i zbierała informacje. Ale już wkrótce nagroda za to wszystko okaże się tego warta. Mogła – i powinna – zostać następnym doyenem wydziału teologii i przenieść swoją rodzinę z pozbawionego uroku mieszkania z lat siedemdziesiątych, przypominającego pudełko, do najbardziej pożądanego budynku w Aix. Nie znajdowała w sobie współczucia dla Bernarda, który nie opublikował tak dużo jak ona ani nie studiował na prestiżowym zagranicznym uniwersytecie.

– Pauvre Bernard – szepnęła, uśmiechając się szeroko.

[1] Wykładowcy uniwersytetu w Aix noszą tytuł naukowy doktora, ale nazywani są też profesorami, co oznacza funkcję, jaką pełnią na uczelni (przyp. tłum.).

[2] Doyen – najstarszy członek grupy, w tym wypadku dziekan (przyp. aut.).

2

Prawdziwi naukowcy

Annie Leonetti odstawiła kieliszek i rozejrzała się po pustym pokoju. Georges Moutte podniósł dłoń do ust i zakasłał, przerywając niezręczną ciszę. Czyżby miał ogłosić dziś wieczorem, kto go zastąpi? Próbowała nie uśmiechnąć się do tej myśli i nagle pożałowała, że nie zaprosiła męża.

– Równie dobrze możecie się, państwo, dowiedzieć teraz – starszy człowiek powiedział czystym i donośnym głosem. – Po długim namyśle zdecydowałem się odroczyć moją emeryturę.

W pomieszczeniu rozległ się niski pomruk i mężczyzna, chcąc mówić dalej, musiał raz jeszcze głośno zakasłać.

– Bezterminowo – dodał, by odpowiedzieć na milczące pytanie, które większość gości powtarzała w myślach. – Jeszcze się do czegoś nadaję – kontynuował, starając się nie roześmiać. – A nazwisko zdobywcy stypendium Dumasa – powiedział, patrząc w kierunku Yanna i Thierry’ego – zostanie podane za tydzień o tej porze. A teraz proszę się rozgościć i częstować czym chata bogata.

Yann odłożył swój kawałek pizzy i spojrzał na Thierry’ego.

– Jakoś nagle straciłem apetyt.

– Wiem, co masz na myśli – odparł Thierry. – Chciałbym, żebyśmy mogli podzielić stypendium między siebie.

– Nie, nie – upierał się przyjaciel z powagą, jaką Thierry nieczęsto słyszał w jego głosie. – Ty jesteś prawdziwym naukowcem. Ja poszedłem na teologię tylko dlatego, że było więcej miejsc i miałem nadzieję krańcowo wkurzyć moich rodziców.

Thierry podniósł butelkę i nalał im obu więcej wina.

– Równie dobrze możemy się napić. Czy to odniosło skutek?

– Ale co odniosło skutek? – zapytał Yann, po czym wypił łyk wina i poczęstował się ciasteczkiem petit four. Uczyniwszy wyznanie, nagle poczuł się głodny.

– Czy udało się wkurzyć rodziców?

Yann roześmiał się i uniósł kieliszek, jakby wznosił toast.

– To zabawne. Ojciec akurat kręcił dokument o całunie turyńskim i nieoczekiwanie stał się zreformowanym katolikiem, a nawet mistykiem. Niezmiernie się ucieszył, że będę studiował teologię. I ku mojego zdziwieniu, tak samo zareagowała mama. Nasz zamożny wujek jest misjonarzem w Ameryce Południowej i miała nadzieję, że to zrobi na nim wrażenie.

– Możesz mówić, co chcesz – powiedział Thierry. – Ja nadal uważam, że jesteś dobrym naukowcem.

Yann roześmiał się.

– Sam byłem zdziwiony, że studiowanie teologii sprawia mi przyjemność. To w ogromnym stopniu zasługa doktor Leonetti. Ale czy ze stypendium, czy bez niego zmierzam do krainy MBA.

Thierry nalał kompanowi kolejny kieliszek wina, sobie jednak nie dolał. Yann zauważył zmarszczone brwi Thierry’ego i zapytał: – Coś jest nie tak? Nie martw się, nawet jeśli rzeczywiście pojadę do Stanów, nadal pozostaniemy w kontakcie.

Thierry potrząsnął głową i pochylając się w stronę Yanna, powiedział: – Nie, to nie to. Chodzi o to, że Moutte nie przechodzi na emeryturę. Pomyśl, jak musi się teraz czuć profesor Leonetti. Sądziłem, że ona go zastąpi, a ty nie?

Yann spojrzał na przeciwległy koniec pokoju, gdzie Annie Leonetti z rękoma na kolanach siedziała na krześle z twardym oparciem i wpatrywała się w sufit.

– Ja też tak myślałem, ale co my możemy wiedzieć? Przecież nic nam tutaj nie mówią. Być może są inni profesorowie mający szansę na to stanowisko. Na przykład Rodier albo ten facet z Tuluzy, który ma obsesję na punkcie kościoła normandzkiego. Tak czy owak, Moutte wkrótce odejdzie na emeryturę, jest starszy niż węgiel.

– Ale co to znaczy wkrótce? Wiesz, jak to jest, kiedy masz pewność, że coś dostaniesz, a potem przechodzi ci to koło nosa. Wiesz, jak ciężko to znieść. I czy otrzymasz to pół roku, czy trzy lata później, to nie ma znaczenia. Wciąż czujesz się tak, jakby ktoś walnął cię pięścią w brzuch.

Yann wypił trochę wina i próbował przypomnieć sobie, kiedy jemu przydarzyło się coś takiego. Nie mógł jednak znaleźć niczego podobnego w pamięci. Czy wtedy, kiedy Laura w ostatniej chwili powiedziała mu, że w czerwcu nie może pojechać z nim do Bretanii, a później dowiedział się od przyjaciela, że pojechała do Saint-Tropez z jakimś facetem, który pracował w firmie prawniczej? Nie, zapomniał o tym dość szybko, kiedy tylko ostatniego lata w jego życie wkroczyła Suzanne.

– Spójrz tam – powiedział Thierry i skinął głową w stronę przeciwległego kąta pokoju. – To chyba niemożliwe, ale powiedziałbym, że Mlle Zacharie jest napalona na Moutte’a.

Yann zerknął ukradkiem we wskazanym kierunku i wzdrygnął się.

– Odrażające! Co ona robi? Wygląda, jakby chciała go pocałować! Myślałem, że nienawidzi wszystkich na wydziale, a szczególnie mnie, od kiedy zacząłem dręczyć ją pytaniami o termin rozstrzygnięcia sprawy stypendium.

– Nie – odparł Thierry, chwytając krakersa. – Sądzę, że nienawidziła cię już na długo przedtem.

Yann zmarszczył brwi, ale postanowił zignorować komentarz przyjaciela. – No cóż, masz rację, najwyraźniej jednak w tej chwili w najmniejszym stopniu nie nienawidzi doyena.

Dwudziestosiedmioletnia Audrey Zacharie, już będąc studentką ostatniego roku historii sztuki, w niektóre popołudnia pracowała na wydziale teologii. Gdy ukończyła studia, a sekretarka z teologii odeszła, jej praca na godziny przekształciła się w etat. Wiecznie niezadowolona, codziennie przypominała zarówno profesorom, jak i studentom, że nie miała zamiaru obrać takiego kierunku w życiu, że to kryzys ekonomiczny zmusił ją do przepisywania listów i dokumentów. A jednocześnie bardzo chciała podkreślić swoją rolę na wydziale i była dumna z pracy, która zapewniała wspaniały fundusz emerytalny i długi okres wakacji, a przy tym dawała poczucie bezpieczeństwa.

– Czy ona próbuje pocałować Moutte’a w ucho? – zapytał Yann, żując kawałek chleba.

– Nie, coś mu szepcze. Pewnie o tym, jak bardzo cię nie znosi.

Yann chwycił kawałek sera i zmarszczył brwi, wkładając go do ust. Zrobił skwaszoną minę.

– Boże, ten ser jest do niczego. Naprawdę muszę zarabiać dość pieniędzy, by móc kupować dobre jedzenie i wino.

– Hej! – doktor Leonetti stanęła tuż za nimi. – Cieszę się, że smakuje wam wino. Zabawne, że takie pagórkowate miejsce tuż nad morzem rodzi tak bogate, mocne czerwone trunki.

Żołądek miała ściśnięty, od kiedy Bernard w złości opuścił pokój. Ogromnie pragnęła zastąpić Moutte’a, ale zdawała sobie sprawę, jak łatwo wypaść z łask starego doyena, tym łatwiej, gdy postąpi się tak nierozważnie jak przed chwilą Bernard. Co znaczyło „bezterminowo”? Może tylko na kolejny rok akademicki? Ten szybko by zleciał, ale i tak byłby trudny do zniesienia. Czyż Moutte nie dobiegał siedemdziesiątki? Uświadomiła sobie, że nie ma pojęcia, w jakim doyen jest wieku. Być może nie miał jeszcze sześćdziesięciu lat. To niewykluczone. Chociaż nie znosiła sekretarki Moutte’a, teraz poważnie zastanawiała się, jak mogłaby się z nią zaprzyjaźnić. W tym momencie jeden z chłopców wypowiedział uwagę, która sprowadziła ją z powrotem do dusznego pokoju.

– I to takie dziwne, że w Cassis, przy tej samej drodze, wytwarza się tylko musujące białe!

Annie Leonetti wpatrywała się w Yanna, zaskoczona jego wiedzą na temat najwspanialszego z trunków. Nagle radość z tego, że może przebywać w towarzystwie Thierry’ego i Yanna i rozmawiać z nimi o winie, piłce nożnej i o innych sprawach, o których rozmawiają chłopcy w ich wieku.

– Tak, zawsze tak uważałam! Otwórzmy kolejną butelkę, dobrze? – zaproponowała, po czym pochyliła się i sięgnęła pod biały lniany obrus. Chwyciła butelkę, którą ukryła tam, jeszcze zanim przyjęcie się rozpoczęło.

3

Naprawdę głupi pomysł

Yann wpatrywał się w Thierry’ego z niedowierzaniem, trzymając dłoń na wykonanej z taniego metalu gałce. Pod delikatnym naciskiem drzwi ustąpiły.

– Nie wierzę... – powiedział Thierry, nie mogąc powstrzymać czkawki. – Wiedziałem, że te budynki... się rozsypują, ale to po prostu... nie wierzę, że można tu wejść z dziecinną łatwością.

– Ciii... – uciszał go Yann. – Nie mógłbyś czkać mniej donośnie? Ruszaj, ja idę za tobą.

Studenci przecisnęli się przez drzwi, przy czym żaden z nich nie pomyślał, by otworzyć je nieco szerzej. Znajdowały się w bocznej ścianie siedziby wydziału sztuki przy ulicy Jules’a Dumasa i dochodziło się do nich wąską alejką, na której stały pojemniki na śmieci. Yann włamywał się nie po raz pierwszy – kiedyś zdarzało mu się wykorzystywać fakt, że tylne drzwi w budynku w Paryżu, w którym mieszkał jego ojciec, były równie antyczne co te, a zamek ustępował przy użyciu niewielkiej nawet siły. To pomagało w te noce, kiedy Yann zapomniał klucza i nie chciał, by ojciec przyłapał go na późnych powrotach. A potem doszło do przykrego incydentu – pamiętał zimną policyjną celę i wyraz zawodu na twarzy ojca, kiedy przyszedł po niego następnego ranka.

Yann bezgłośnie zamknął za sobą drzwi i skierował się do schodów po lewej stronie. Oświetlał drogę miniaturową latarką.

– Jego biuro jest na czwartym piętrze. Chodźmy.

– To naprawdę głupi pomysł.

– Już ci to wyjaśniałem – rzekł Yann, popychając Thierry’ego w górę schodów. – Moutte najwyraźniej jest stuknięty... Dowiódł tego dzisiejszego wieczoru. Przez cały czas się z nami drażnił, zmieniał ostateczne i nieprzekraczalne terminy, rzucał tu i tam aluzję, kto wygra. A jeśli zdecyduje się zlikwidować stypendium? Albo zmienić zwycięzcę?

– Jeśli nas złapią, możemy mieć spore kłopoty – odezwał się Thierry i po raz kolejny zatrzymał się na schodach.

– Kto się o tym dowie? Wślizgniemy się i wyślizgniemy tak cicho jak kościelna myszka – szepnął Yann.

– A co jeśli Moutte jest w swoim gabinecie?

– Już ci mówiłem, jest w domu i głęboko śpi. Starzy ludzie potrzebują dużo snu.

– Chyba jest akurat odwrotnie – sprzeciwił się Thierry. – Myślę, że nie muszą spać tyle ile my.

Yann westchnął. – Wszystko jedno. Nie będzie go tutaj o tak późnej porze. Dochodzi druga nad ranem. A tak przy okazji – jesteś cały czerwony.

Thierry przyłożył wierzch dłoni do czoła. – Wiesz, że zaczynam się pocić, kiedy się denerwuję. To wyraźny znak, że to kiepski pomysł!

– Posłuchaj, jeśli znajdziemy dokumenty z nazwiskiem zwycięskiego kandydata, zrobię zdjęcie komórką i możemy je pokazać doktor Leonetti. W ten sposób będziemy przygotowani na wypadek, gdyby wyciął jakiś numer, tak jak dziś.

Thierry spojrzał w dół ciemnego korytarza i próbował wyobrazić sobie, że jest dzień, a hol wypełniają studenci i profesorowie. Ale choć bardzo się starał, to jednak ciemność i spokój tego miejsca, tuż po pobycie w głośnych barach, w których się właśnie bawili, wydawała mu się złowieszcza.

Yann dostrzegł niepokój na twarzy przyjaciela i cicho zapytał: – Za dziesięć minut wychodzimy, dobra? Poza tym, nie jesteś ciekaw?

– No dobrze. To chyba dlatego, że jestem pijany.

– Ciii. Jego drzwi to te czwarte od lewej. Widzisz je? – Yann poświecił latarką na rząd drzwi z jasnego drewna, pokrytych prostokątnymi panelami, tak popularnymi w latach trzydziestych dwudziestego wieku. – Tutaj są. – Wręczył Thierry’emu latarkę, wyjął z tylnej kieszeni portfel i wyciągnął z niego kartę bankomatową.

– Powinieneś raczej użyć legitymacji studenckiej!

– Ciii! Nie wygłupiaj się. Patrz... otworzą się tak jak na filmach – powiedział Yann, umieszczając kartę na prawo od gałki, pomiędzy drzwiami a framugą. – Poświeć w tę szczelinę. Muszę widzieć, gdzie jest zamek.

Thierry pochylił się i zrobił to, o co prosił przyjaciel, ale nie mógł dostrzec żadnego czarnego kształtu tam, gdzie powinien znajdować się rygiel.

Yann spojrzał na towarzysza i wzruszył ramionami. Położył rękę na gałce, powoli ją obrócił i otworzył drzwi. Wysyczał: – Mówiłem ci! Moutte’owi odbiło! Nawet nie zamknął dzisiaj gabinetu.

– Czy możemy włączyć światło? – zapytał Thierry.

– Dlaczego nie? Te okna nie wychodzą na ulicę, więc kto mógłby nas zobaczyć? Włączamy!

Światło ukazało gabinet doyena w całym jego absurdalnym splendorze. Yann pokręcił głową z obrzydzeniem: – Nie znoszę tego biura! – Popatrzył na przyjaciela, szukając potwierdzenia, ale Thierry wpatrywał się w ogromne dziewiętnastowieczne malowidło olejne, przedstawiające świętego Franciszka z Asyżu. Yann położył ręce na biodrach i mówił dalej: – Dlaczego nie urządził tego gabinetu w pięknym stylu art déco, który korespondowałby z czystymi liniami budynku? To wnętrze jest takie tandetne!

W dzieciństwie matka Yanna często ciągała go po domach aukcyjnych i wystawach designu. Najpierw z poczucia winy, że nie spędza z nim wystarczająco dużo czasu, szybko jednak zauważyła, że jej najmłodsze dziecko nie tylko to kocha, ale też ma oko do wielkiej sztuki i dobrego designu.

Thierry rozejrzał się po gabinecie i chociaż wiedział, co Yann miał na myśli, mówiąc o czystych liniach i art déco, to podobały mu się ciężkie czerwone zasłony z aksamitu w oknie, ustawione pod ścianami półki z ciemnego drewna, a nawet złoto-kremowe tapety w paski. Jak sobie wyobrażał, w takim miejscu można by pracować z radością przez cały dzień. Oaza pośród nudnych, wzniesionych małym kosztem budynków składających się na uniwersytecki kampus.

– Gdzie powinniśmy szukać? – zapytał, odwracając się od świętego Franciszka. Poczuł wstyd na myśl, że popełnia grzech i łamie prawo. Drżał z zimna i chciał szybko znaleźć papiery i wyjść.

– No cóż, najlepsze miejsce to szafka z dokumentami i dokument o nazwie... hmmm... niech pomyślę... Stypendium Dumasa? Co o tym myślisz?

– Dobrze, już dobrze! – Thierry podszedł do półek z książkami, pod którymi wbudowane były rzędy szafek na dokumenty. Wyciągnął drzwiczki pierwszej z nich i zobaczył kolejne półki z książkami.

Yann podszedł do niego i otworzył następne drzwiczki, za którymi, jak się okazało, składowany był papier i inne materiały biurowe. Razem przesunęli się w stronę trzeciej szafki i otworzyli podwójne drzwiczki. Yann zagwizdał. – Bingo – szepnął, jak gdyby teraz, kiedy znaleźli szuflady z dokumentami, przypomnieli sobie, jaki mają cel i że dla niego łamią prawo. Wyciągnął górną szufladę i zorientował się, że dokumenty były ułożone alfabetycznie. Przerzucając je szybko, zauważył teczkę z napisem „Dumas”. Wstał, trzymając dokument i otwierając go tak, by obaj mogli zobaczyć. Thierry przewracał kartki.

– Tu są nasze wnioski. To mój, a zaraz po nim twój. – Powiedział Thierry. – A Garrigue?

– Nie martw się! Ona nie ma szans! Czy kiedykolwiek słyszałeś, by wypowiadała się w czasie zajęć?

Thierry z ulgą rozluźnił ramiona.

– No pewnie, masz rację. No, ale jest naprawdę zdolna. I ładna, nie sądzisz? No wiesz, gdyby poddać ją jednej z tych przemian, zmienić ciuchy i okulary...

Yann spojrzał na przyjaciela zdumiony. – Co ty teraz czytasz? Pismo „Elle”? – sam wyjął kolejne podanie, zniesmaczony wynurzeniami Thierry’ego. – Ach, Claude. Bez szans. Nie ma tak dobrych ocen jak my i jest samotnikiem. Cholera! Nie znajduję tu nic o tym, kto wygrał!

– Zatem to wszystko. Chodźmy – powiedział Thierry. Chwycił dokumenty i włożył je z powrotem do szuflady. – Zaczynam się bać. – Obrócił się i zobaczył uśmiechającego się doń świętego z Umbrii w otoczeniu zwierząt i ptaków.

– Nie! Spójrzmy jeszcze na jego biurko. Mógł zanotować nazwisko zwycięzcy, nawet na jakimś świstku. – Yann podszedł do biurka, a Thierry westchnął i ruszył za nim.

– Ty popatrz, a ja usiądę – powiedział Thierry. Kiedy zbliżył się do biurka, zdał sobie sprawę, że czegoś brakowało. – Gdzie jego krzesło? – zapytał. Obszedł biurko dookoła. – Może w czasie pracy siedzi na jednym z tych ergonomicznych stołków.

Yann roześmiał się, podnosząc z biurka nieopisaną teczkę. – Raczej nie sądzę, by Moutte robił zakupy w Ikei!

Wtedy Thierry gwałtownie wciągnął powietrze i odskoczył do tyłu, uderzając w pokrytą marmurem konsolę. Stojący na niej wazon przechylił się i zaczął spadać. Yann rzucił teczkę, wyciągnął rękę, aby go złapać. Krzyknął: – Merde, Thierry! – Wazon, jak mu się wydawało, był w stylu art nouveau... Może z Nancy...? Zastanawiał się, starając się przypomnieć sobie nazwisko projektanta szkła z przełomu wieków, autora wazonu przeznaczonego dla nieprzyzwoicie bogatych klientów, a kupionego z wielkim trudem przez jego matkę. Wazony były zawsze ciemne o przydymionym odcieniu zieleni, brązu i pomarańczy, z motywami roślinnymi i kwiatowymi pnącymi się po szkle.

– Jezusie, Mario i Józefie święty! – wrzasnął Thierry.

– Cicho, baranie! Już chyba tylko w centre-ville jeszcze cię nie słyszeli!

Thierry odwrócił się od biurka i oparł ramię o ścianę, jęcząc.

– Hej – Yann szepnął, teraz już bardzo zaniepokojony. Poklepał przyjaciela po plecach. – No dobrze, możemy już iść.

Thierry nie ruszał się przez chwilę i powoli wyciągnął rękę za siebie, wskazując na podłogę za biurkiem. Yann odwrócił się w tę stronę. – Jasna cholera! – Doyen leżał na wznak z szeroko otwartymi oczami, obok przewróconego na bok krzesła. – Wynośmy się stąd!

Thierry zmusił się, by spojrzeć na ciało leżącego Moutte’a. Potem zerknął na przyjaciela. – Yann! Nie możemy go tak zostawić!

Przyjaciel pociągnął Thierry’ego za sweter. – Kogo wezwiemy? On nie żyje! Na pewno miał atak serca. Ale przecież nie mogą nas tu złapać... Przecież się włamaliśmy, pamiętasz?

– Możemy wezwać pogotowie, wychodząc! – prosił Thierry, sięgając po telefon. Yann położył rękę na dłoni przyjaciela.

– Znajdą go rano! Teraz chodźmy! Rusz się!

– Moglibyśmy zadzwonić anonimowo – zasugerował Thierry. Był rozgorączkowany, głos mu się łamał.

Yann chwycił kompana za ramiona i popatrzył mu prosto w oczy. – Uspokój się. Już nic nie możemy zrobić dla tego starego piernika. Musimy się teraz zatroszczyć o siebie i jak najszybciej się stąd ulotnić. Woźny znajdzie go rano. W porządku? Chodźmy wreszcie!

Thierry spojrzał na Yanna, teraz już przekonany. Gdyby ktoś zastał ich w gabinecie Moutte’a, żaden z nich nie zdobyłby Dumasa. Na pewno relegowano by ich z uniwersytetu. Skończyłby jako nauczyciel w szkole średniej w jakiejś niebezpiecznej dzielnicy Marsylii, tak jak jego ojciec. Jeszcze raz zerknął w dół na doyena, przerażony wyrazem jego otwartych oczu. Thierry Marchive zapamięta to spojrzenie na całe swoje życie. Za trzydzieści lat, kiedy sam będzie kierował wydziałem teologii małego amerykańskiego uniwersytetu, jego czteroletnia córka spadnie z huśtawki i przez dwie czy trzy sekundy będzie wpatrywała się w taki pusty sposób w wielkie bezchmurne niebo, a kiedy wreszcie złapie oddech, Thierry, bliski omdlenia, wyda okrzyk ulgi. Zobaczy te oczy ponownie u zbyt chudego i zbyt nerwowego kolegi, który po swoim codziennym joggingu wokół kampusu, upadnie i dozna ataku serca w jego gabinecie.

– Chodźmy stąd – powiedział cicho.

Kiedy szli w kierunku drzwi, Thierry rzucił ostatnie spojrzenie na obraz olejny i zdał sobie sprawę, dlaczego mu się tak spodobał: święty Franciszek uśmiechał się, pochylony tak, jakby rozmawiał z ptakami, a nie głosił kazanie. Nad grupą rozpościerał się ogromny dąb, chroniąc świętego i jego przyjaciół, pierwszy plan tworzyły malutkie kolorowe kwiaty. Yann westchnął, trzymając otwarte drzwi, i wyprowadził kompana na korytarz.

– Gallé – szepnął Yann, sfrustrowany, że Thierry tak zachwycił się kiczowatym dziewiętnastowiecznym malowidłem.

– Co?

– Och, po prostu ten wazon, który uratowałem przed upadkiem. To Émile Gallé.

Thierry nie odpowiedział. Zdziwił się, że jego przyjaciel mówi o wazonie, gdy szef wydziału teologii leży na podłodze martwy. Młodzi mężczyźni byli kompletnie nieświadomi faktu, że w teczce, która wyślizgnęła się z ręki Yanna, a teraz leżała na podłodze, znajdowało się nazwisko przyszłego beneficjenta Stypendium Dumasa.

4

W każdej pracy...

Od wczesnego rana jednostajnie padał obfity deszcz. Bruno Paulik stał przy kuchennym oknie i patrzył, jak bezlitośnie smaga on rośliny w ogródku za domem. W Prowansji nie padało od miesięcy – nie pamiętał ostatniego deszczu – i dzisiejsza ulewa żarliwie nadrabiała stracony czas. W radio ogłoszono, że mieszkańcy wioski w Haute-Provence zostali ewakuowani z obawy przed szybko postępującą powodzią. Myślał o żwirowej drodze prowadzącej do gospodarstwa jego rodziców położonym nieopodal Ansouis, w Luberon Sud. Daleko tam do powodzi, ale po ulewnych deszczach droga na pewno przerodzi się w grząskie bagno. W takich dniach range rover, którego kupił z drugiej ręki, okazywał się dobrą inwestycją. Chcąc spotkać się z rodzicami w tak niesprzyjających warunkach pogodowych, nie musi już zostawiać samochodu przy drodze departamentalnej, około trzystu metrów od ich kamiennego mas. Samochodem napędzanym na cztery koła mógł odwiedzać oddalone od głównych dróg winnice swojej żony Hélène oraz te należące do jego ojca, chociaż ojciec, teraz już prawie osiemdziesięcioletni, wolał chodzić pieszo.

– Póki wciąż mogę, będę chodził – mruczał, kiedy proponowało mu się przejażdżkę samochodem. Ale Paulik podejrzewał, że ojciec kieruje się innymi względami – Alceste Paulik niedawno natknął się na rzymską monetę zakopaną pomiędzy rzędami winorośli i teraz obsesyjnie pragnął znaleźć ich więcej. Pokazywał ją każdemu, kto przychodził do domu – od członków rodziny, aż po pracownika elektrowni, który przyszedł odczytać licznik. Chociaż inskrypcja była starta i nie dało się jej przeczytać, ojciec był niemal pewien, że wyraźnie widoczne popiersie przedstawiało Hadriana – brodatego, z długim wyrazistym nosem, odzianego w togę i z wieńcem laurowym na głowie. Jak się wydawało jego synowi, z dnia na dzień Alceste Paulik stał się fanatycznym historykiem amatorem. Starsi Paulikowie nigdy nie lubili jeździć samochodem do „la grande ville”, więc kiedy ojciec chciał wypożyczyć z biblioteki książki o historii starożytnego Rzymu, prosił Brunona, by go zawiózł do Aix.

– Papa! – jęknęła Léa, trzymając się za małą jasnowłosą główkę. Bruno Paulik odwrócił się i popatrzył na córkę.

– Solfeż! Solfeż! Nienawidzę go! Dlaczego każą nam się tego uczyć? Umiem już czytać nuty! – Prawą ręką zepchnęła swoje papiery na bok, tak że część poszybowała po sosnowym stole jadalnym, a dwa czy trzy zsunęły się na podłogę. Paulik odszedł od okna i objął córkę.

– Wiesz, że aby iść do conservatoire w Aix, musisz chodzić na wszystkie lekcje czytania muzyki, nawet jeżeli już to umiesz – rzekł.

Ponieważ nie odpowiadała, mówił dalej: – Léa, uwielbiasz śpiewać, ale w każdej pracy, niezależnie od tego, jak bardzo ją kochamy, zdarzają się zadania, których nie lubimy robić. Ale żeby pracować naprawdę dobrze, musimy też zajmować się jakimiś... – szukał właściwego słowa, ale przyszło mu do głowy jedynie: – gównianymi głupotami.

– Tato! – jego dziewięcioletnia córka nie mogła się zdecydować, czy ma się roześmiać, czy jęknąć. Wybrała to drugie, a Paulik milcząco się z nią zgodził. W jego opinii obowiązkowe lekcje teorii muzyki mogły wyrządzić więcej złego niż dobrego. Hélène powiedziała kiedyś: „Co za doskonały sposób, by zabić w dziecku miłość do muzyki”. Gdyby on, Bruno Paulik, syn luberońskich rolników, był zmuszany do chodzenia na takie same lekcje solfeżu jak teraz jego mała córka, na pewno utraciłby całe zamiłowanie do opery. Léa kochała śpiewać – dlaczego nie mogła po prostu tego robić, a lekcje teorii zacząć, kiedy będzie starsza.

Schylił się, podniósł rozsypane papiery i szepnął: – Lody miętowe z kawałkami czekolady.

Léa uśmiechnęła się szeroko i skinęła głową. Podniosła do góry dwa palce, co oznaczało, że chce dwie kulki. Paulik wyjął lody z zamrażalnika, a Lé a sięgnęła do szafki po dwie miseczki. Właśnie kończyli jasnozielony deser, kiedy otworzyły się tylne drzwi.

– Maman – krzyknęła Léa. – Właśnie zrobiliśmy sobie lodową przerwę w nauce solfeżu!

Hélène Paulik wpatrywała się w męża, udając gniew, ale w końcu się roześmiała.

– Chcesz trochę? – zapytała Léa. Hélène nie potrafiła pojąć, jak jej mąż i córka mogą jeść lody, kiedy ochłodziło się na tyle, by rozpalić w kominku.

– Nie, myślę, że grog lepiej mi zrobi. – Oparła się o ścianę i próbowała zdjąć gumiaki.

– Już się robi! – odparł Paulik, wstawiając czajnik. Léa podeszła do barku i zapytała: – Maman, rum czy whisky? – Paulikowie popatrzyli na siebie.

– Czy myślisz, że to dobry znak, kiedy dziewięciolatka wie, z czego się robi grog? – Bruno Paulik zapytał żonę.

– Rum, kochanie! – odparła Hélène. – Nasza córka jest cudowna, cóż ja na to poradzę.

– Wyglądasz na przemoczoną i zmęczoną – powiedział Paulik, po czym przyniósł żonie jej ulubione wełniane poncho i zarzucił jej na ramiona.

– I to, i to, ale jeszcze bardziej sfrustrowana. Zostawiliśmy sobie ostatni weekend na zaoranie winnic... Wiesz, na czym to polega, robiłeś to nie raz, nie dwa dla ojca.

– Dlaczego, maman? Czy winorośle nie mają dość ziemi? – zapytała Léa.

Hélène podeszła do swojego ulubionego fotela obok kominka i usiadła. Remontując swój wiejski dom w Pertuis, Paulikowie zachowali na dole tylko ścianę nośną. Parter pozostał tak otwarty, jak to było możliwe, a najważniejsze punkty stanowiła rozległa nowoczesna kuchnia i kominek flankowany dwoma dużymi fotelami. Kiedy rodzice Brunona Paulika pierwszy raz zobaczyli dom po zakończeniu renowacji, chodzili dookoła i przyglądali się wszystkiemu z niedowierzaniem.

– Spécial – nie przestawała mruczeć madame Paulik, wodząc dłońmi po wykonanych ze stali nierdzewnej szafkach kuchennych i blatach roboczych. Sama wolała dąb.

– Z początkiem listopada dobrze jest podsypać ziemi na podnóże winorośli. To chroni ją przed mrozem – odpowiedziała Hélène, patrząc na córkę. Pomasowała sobie stopy i mówiła dalej, spoglądając teraz na męża: – Ale przez ten deszcz skończyło się na tym, że pracowaliśmy w piwnicy, ściągając wino do butelkowania. Myślę, że Olivier właśnie pokłócił się z żoną, atmosfera była taka gęsta, że dałoby się pokroić powietrze. I nigdy nie przyzwyczaję się do tak okropnie zimnej piwnicy na wino.

– Przy odrobinie szczęścia będziecie mogli wrócić do orki na początku przyszłego tygodnia – odparł Paulik. – Deszcz już się skończy, a do mrozów wciąż będzie daleko.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Tytuł oryginału: Murder in the Rue Dumas

Copyright © Mary Lou Longworth, 2012.

Published by arrangement with Macadamia Literary Agency and Curtis Brown, Ltd.

All rights reserved.

Copyright © 2018 for the Polish edition by Smak Słowa

Copyright © for the Polish translation by Małgorzata Trzebiatowska

Wszystkie prawa zastrzeżone. Książka ani żadna jej część nie może być publikowana ani powielana w formie elektronicznej oraz mechanicznej bez zgody wydawcy.

Edytor: Anna Świtajska

Redakcja: Anna Mackiewicz

Projekt graficzny i skład książki: Agnieszka Karmolińska

Projekt okładki: Agnieszka Karmolińska

Zdjęcie na okładce: © istockphoto.com / kiddy0265

ISBN 978-83-65731-52-4

Smak Słowa

ul. Sobieskiego 26/4,

81-781 Sopot

Tel. 507-030-045

Szukaj nas także na

Plik ePub przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: konwersja@elib.pl

www.eLib.pl