Opowieści pielgrzyma

Arsenij Trojepolski

Opowieści pielgrzyma

Przełożył Andrzej Wojnowski

Spis treści

Wstęp od wydawcy do wydania piątego

Dla uczczenia wielkiego daru Chrztu Świętego,
przyjętego w Kijowie przed tysiącem lat, który
dał początek wierze i życiu chrześcijańskiemu
wielu ludów i narodów na Wschodzie.

Wstęp od wydawcy
do wydania piątego

Kiedy w 1988 roku po raz pierwszy wydaliśmy Opowieści pielgrzyma, o. Placyd Galiński OSB swoje wprowadzenie, które w tym wydaniu zamieszczamy w skróconej wersji, rozpoczął od słów: „Prawdopodobnie nigdy nie będzie wiadomo, kto jest autorem Opowieści pielgrzyma”. Od tego czasu minęło już ponad trzydzieści lat. W tym czasie wielokrotnie wznawialiśmy tę niezwykłą książkę, która dla wielu stała się początkiem praktyki nieustannej modlitwy Jezusowej. Dzieło to było tłumaczone na wiele języków i wzbudzało zachwyt wśród tych, którzy po nie sięgnęli. Wielu się zastanawiało, kim jest jego autor, czy to na pewno jest rosyjski chłop z uschłą ręką, który przemierza bezkresy rosyjskiego imperium, czy też może pod jego postacią kryje się ktoś inny. Dziś, dzięki wytrwałej pracy Aleksieja Pentkowskiego, który niestrudzenie badał zasoby Biblioteki Narodowej w Moskwie, wiemy, że autorem tego niezwykle ciekawego dzieła jest hieromnich Arsenij Trojepolski1. Być może niektórych rozczarowały wyniki badań Pentkowskiego – znikła pewna tajemniczość, niezwykła oryginalność dzieła spisanego przez prostego, niewykształconego człowieka. Są jednak i tacy, których to ucieszyło, bo większe znaczenie ma dla nich źródło przekazywanej wiedzy i zyskali gwarancję, że przekazana nauka o modlitwie Jezusowej ma solidne podstawy teologiczne i jest zakorzeniona w bogatej tradycji Kościoła.

Książka, którą dajemy Wam dziś do ręki, ma długą historię powstawania. Pierwsze cztery opowieści Arsenij Trojepolski napisał w 1859 roku, a pozostałe trzy w 1863 roku. Anonimowe rękopisy pierwszych czterech opowieści były znane jeszcze przed pierwszym wydaniem, które ukazało się w 1881 roku w Kazaniu. Dwa lata później opublikowano wydanie poprawione. Swoje poprawki nanieśli Paisij Fiedorow i biskup Teofan Pustelnik. Okazały się one jednak nie dość zadawalające, gdyż już rok później zostały naniesione kolejne. Ostateczną postać, która dziś jest najbardziej rozpowszechniona, Opowieści pielgrzyma przybrały dopiero w 1948 roku, gdy w Paryżu wydał je drukiem Cyprian Kern. Wtedy też do pierwszych czterech opowieści zostały dodane trzy kolejne (które po raz pierwszy zostały wydane dopiero w 1911 roku).

Skoro mamy tyle dostępnych wersji, trudno sobie nie zadać pytania, którą wybrać, która jest lepsza, warta wydania i przeczytania. Kolejni edytorzy nie mieli wątpliwości. Wprowadzając swoje poprawki, udoskonalali dzieło. Zdecydowaliśmy się po raz kolejny przedstawić Wam, drodzy Czytelnicy, tłumaczenie „wersji ostatecznej” z 1948 roku, niezmiernie się ciesząc, że polski czytelnik może też sięgnąć do tłumaczeń wydanych przez benedyktynów tynieckich i Wydawnictwo M.

Bartłomiej Wolszleger OP

1 Zainteresowanych odsyłam do niezwykle ciekawego wstępu ks. Józefa Naumowicza do Opowieści pielgrzyma. W poszukiwaniu nieustannej modlitwy, wydanych w Krakowie przez Wydawnictwo M w 2019 roku.