© Copyright for this edition by Wydawnictwo W drodze, 2024

Koncepcja i opracowanie – MAŁGORZATA GADOMSKA, TOMASZ GRABOWSKI OP

Współpraca – MONIKA LIPIŃSKA OPS

Redaktor prowadząca – EWA KUBIAK

Redakcja językowa – MAŁGORZATA GADOMSKA

Korekta – LIDIA KOZŁOWSKA, AGNIESZKA CZAPCZYK

Skład i łamanie wersji do druku – PILCROW STUDIO

Redakcja techniczna – JÓZEFA KURPISZ

Projekt okładki i layoutu – KRZYSZTOF LORCZYK OP

Publikacja powstała we współpracy z Fundacją Dominikański Ośrodek Liturgiczny, wydawcą serwisu Liturgia.pl

Wydawcą jest Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze

ISBN 978-83-7906-782-4

Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze sp. z o.o.

Wydanie I, 2024

ul. Kościuszki 99

61-716 Poznań

tel. 61 850 47 52

sprzedaz@wdrodze.pl

www.wdrodze.pl

Przygotowanie wersji elektronicznej
Epubeum

Spis treści

Wstęp od redakcji

OD PASCHY ŻYDOWSKIEJ DO PASCHY CHRYSTUSA . WPROWADZENIE DO CHRZEŚCIJAŃSKICH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH I TRIDUUM PASCHALNEGO

Noc paschalna i wyjście z Egiptu. Dwunasty rozdział Księgi Wyjścia

Dwie Paschy - Wojciech Surówka OP

Wielkanocne inspiracje płynące z żydowskiej Paschy - Marek Szajda

„To jest dzisiaj” - Tomasz Dekert

Dlaczego chrześcijanie obchodzą Wielkanoc w różnych terminach? - Tomasz Grabowski OP

Dobra praktyka na V niedzielę Wielkiego Postu

WIELKI TYDZIEŃ. NIEDZIELA MĘKI PAŃSKIEJ (NIEDZIELA PALMOWA)

Słowa Ewangelii według św. Mateusza. Rozdział 21,1–17

Komentarz Ojców Kościoła. Święty Beda Czcigodny. Komentarz do Ewangelii św. Mateusza

Krzyż znakiem nadziei - Tomasz Grabowski OP

Dobra praktyka na Niedzielę Palmową

TRIDUUM PASCHALNE. PASCHA JEZUSA CHRYSTUSA

Triduum dla mniej wtajemniczonych - Tomasz Grabowski OP

Mit jednej liturgii Triduum Paschalnego - Maciej Zachara MIC

Jak Kościół celebruje Triduum „po staremu” - Dawid Gospodarek

Liturgiczna poetyka Triduum Paschalnego - Timothy P. O’Malley

Odpusty zupełne w czasie Świętego Triduum Paschalnego i nie tylko - Łukasz Wolański

CHRYSTUS WYDANY. WIELKI CZWARTEK

Słowa Ewangelii według Św. Jana . Rozdział 13,1-15

Komentarz Ojców Kościoła. Święty Augustyn: Daję wam nowe przykazanie…, Komentarz do Ewangelii Jana, LXV

Teksty Liturgii Krzyżma

Krzyżmo Chrystusa i chrześcijanina - bp Zbigniew Kiernikowski

Sakramenty Wieczernika - Artur Rychta OCD

Wielkoczwartkowy obrzęd umycia nóg - Dominik Jurczak OP

Misterium mszy wieczerzy Pańskiej - Dawid Makowski

„Ciemnica”, czyli ołtarz wystawienia - Eliza Litak

Ciemne Jutrznie - Dawid Kusz OP

Dar Komunii – liturgiczna poetyka hymnu Ubi Caritas - Timothy P. O’Malley

Wielki Czwartek – Stopy - Wojciech Surówka OP

Dobra praktyka na Wielki Czwartek

CHRYSTUS UMĘCZONY. WIELKI PIĄTEK

Słowa ewangelii według Św. Mateusza. Rozdział 27,11–54

Komentarz Ojców Kościoła Świętego Augustyna mowa o męce Pana na Wielki Piątek

Kara męki krzyża, kult krzyża - Tomasz Grabowski OP

Misterium liturgii na cześć męki Pańskiej - Dawid Makowski

Dlaczego nie odprawiamy mszy świętej w Wielki Piątek? - Mateusz Przanowski OP

Obnażenie ołtarza - Tomasz Grabowski OP

Zegar Męki Pańskiej - Tomasz Grabowski OP

Miłosierdzie Drzewa: liturgiczna poetyka hymnu Pange, lingua - Timothy P. O’Malley

Wielki Piątek – Twarze - Wojciech Surówka OP

Dobra praktyka na Wielki Piątek

CHRYSTUS POGRZEBANY . WIELKA SOBOTA

Komentarz Ojców Kościoła. Starożytna homilia na Świętą i Wielką Sobotę z liturgii godzin Wielkiej Soboty. Zstąpienie Pana do Otchłani

Bo Król zasnął - Adam Szustak OP

Misterium Liturgii Wigilii Paschalnej - Dawid Makowski

Wracamy do raju. Z ks. Stanisławem Mieszczakiem, liturgistą, rozmawiają Eliza Litak i Michał Wsiołkowski z Liturgia.pl

Dlaczego święcimy wodę? - Tomasz Grabowski OP

Zostałeś zanurzony i stałeś się rybą - ks. Krzysztof Porosło

Jest to olśniewająca noc: liturgiczna poetyka Exsultetu - Timothy P. O’Malley

Wielka Sobota i post

Wielka Sobota – Usta - Wojciech Surówka OP

Dobra Praktyka na Wielką Sobotę

CHRYSTUS ZMARTWYCHWSTAŁY. NIEDZIELA ZMARTWYCHWSTANIA PAŃSKIEGO

Dzieje Apostolskie. Rozdział 3,13–15.17–19

Słowa Ewangelii według Św. Łukasza. Rozdział 24,35–48

Komentarz Ojców Kościoła. Święty Leon Wielki kazanie o Zmartwychwstaniu Pańskim

Zmartwychwstanie - Damian Mrugalski OP

Po wschodzie słońca, rano? - ks. Stanisław Hartlieb

Uratowany Anioł - Karolina Staszak

Dobra praktyka na Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego

Obrzędy błogosławieństwa stołu - Błogosławieństwo stołu przed uroczystym posiłkiem w Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego

RADOŚĆ ZMARTWYCHWSTANIA. OKTAWA ŚWIĄT WIELKANOCNYCH

Pięćdziesiątnica paschalna - ks. Marek Adaszek

Quinquagesima – Wielkanocny czas radości - Łukasz Serwiński

Spotkanie z Jezusem Zmartwychwstałym - Tomasz Grabowski OP

Dobra praktyka na oktawę Świąt Wielkanocnych

DODATEK. POMOCE LITURGICZNE

Spis ilustracji

Przypisy

Umiłowani, obecnie jesteśmy dziećmi Bożymi, ale jeszcze się nie ujawniło, czym będziemy. Wiemy, że gdy się objawi, będziemy do Niego podobni, bo ujrzymy Go takim, jakim jest. Każdy zaś, kto pokłada w Nim tę nadzieję, uświęca się, podobnie jak On jest święty.
¹ J 3,2-31

¹ Fragmenty Pisma Świętego cytujemy według wydania: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia, wyd. piąte na nowo opracowane i poprawione, Pallottinum, Poznań 2003.

Wstęp od redakcji

Zostaliśmy stworzeni, aby świętować. Choć w codzienności łatwo o tym zapomnieć, a czasem trudno w to uwierzyć, taki właśnie jest zamysł naszego Stwórcy. Przeznaczył nas do niekończącego się święta, a więc do odpoczynku wypełnionego sensem. Ów sens jest niczym innym jak Jego obecnością. Ostateczne wypełnienie naszego przeznaczenia to trwanie w Bogu. Wierzymy, że gdy ten moment nadejdzie, będziemy cieszyć się sobą nawzajem, światem i wspólnotą ze świętymi. Wszystko to będzie możliwe dzięki przyjęciu Boga w takiej pełni, na jaką pozwoli nasza natura odnowiona przez zmartwychwstanie. W obecnym czasie możemy żyć nadzieją na wypełnienie się obietnicy, której znakiem jest tęsknota duszy, niespokojnej, dopóki nie odpocznie w Bogu.

Nasza nadzieja znajduje swój wyraz w liturgii. Czas podarowany nam w celebracji liturgicznej odsyła nas do wydarzeń minionych i kieruje w stronę ostatecznej przyszłości. Uczestnictwo w celebracji nie ogranicza się jednak do pamięci i tęsknoty. Już dziś sprawowany rytuał pozwala smakować obecność wiecznie żywego Boga. Dzięki obrzędom liturgicznym możemy przyjmować realne owoce męki, śmierci i zmartwychwstania Chrystusa – pojednanie z Ojcem, dar Ducha Świętego i jedność z Synem Bożym. Ze względu na centralny charakter wydarzeń paschalnych święta wielkanocne stanowią oś, wokół której krąży nasza wiara wyrażana w celebracji liturgicznej. Zarazem wspominane i przeżywane w ich trakcie tajemnice są źródłem życia dzieci Bożych.

Fundacja Dominikański Ośrodek Liturgiczny od kilkudziesięciu lat pragnie przybliżyć treść i pogłębić sposób przeżywania misterium paschalnego. Niezliczone inicjatywy podejmowane przez zespół Fundacji łączy ten sam cel: umożliwić wiernym aktywne uczestnictwo w liturgii. Aby było to możliwe, najpierw uczy rozumienia, następnie podpowiada formę godnej celebracji, a w końcu inspiruje do zaangażowania tak wewnętrznego, jak i zewnętrznego. W ramach swojej działalności prowadzi portal internetowy Liturgia.pl, a na jego łamach rokrocznie przygotowuje specjalny serwis poświęcony Triduum Paschalnemu. Wspólnie z wydawnictwem W drodze Ośrodek przygotował niniejszy bogaty wybór tekstów – Triduum Paschalne. Przewodnik. Zostały w nim zebrane artykuły, które pomogą w pogłębiony sposób przeżyć święta Wielkiejnocy. Przewodnik przeznaczony jest do samodzielnej lektury prowadzonej z pewnym wyprzedzeniem w stosunku do samej celebracji. W naszym zamyśle ma służyć jako pomoc w przygotowaniu się do świętowania. Dlatego obok tekstów poświęconych podstawowym treściom celebrowanym w poszczególne dni Triduum znalazły się w nim praktyczne wskazówki, wyjaśnienie symboli, a także medytacje na temat wybranych dzieł sztuki i utworów poetyckich. Czerpiemy z tradycji, dlatego przewodnik przetykany jest tekstami ojców Kościoła, modlitwami i przede wszystkim fragmentami Pisma Świętego. Mamy nadzieję, że komentarze do tych źródeł pozwolą ożywić przekazany w nich depozyt wiary.

Liczymy na to, że Przewodnik okaże się pomocny w przeżyciu zarówno najbliższych, jak i kolejnych świąt Zmartwychwstania Pańskiego. Jeśli tak się stanie, wspomnijcie w swojej modlitwie o autorach poszczególnych artykułów i redaktorach tej książki. Z naszej strony zapewniamy o pamięci przed Panem o Was. Szczególnie chcemy podziękować w ten sposób redakcji i autorom, którzy tworzyli i tworzą Liturgia.pl, gdyż znaczna część tekstów ujętych w tej książce właśnie tam była publikowana po raz pierwszy.

Twórcy opracowania Triduum Paschalne. Przewodnik