Trzy sekrety

DAN I AMBER DEMATTE

Trzy sekrety

Rekolekcje dla małżeństw

Przełożyła Elżbieta Kopocz

WYDAWNICTWO W DRODZE, POZNAŃ 2021

Tytuł oryginału

Three Secrets to Holiness in Marriage.
A 33-Day Self-Guided Retreat for Catholic Couples

© 2018 by Dan DeMatte and Amber DeMatte

All rights reserved. No part of this book may be used or reproduced in any manner whatsoever, except in the case of reprints in the context of reviews, without written permission from Ave Maria Press®, Inc., P.O. Box 428, Notre Dame, IN 46556, 1-800-282-1865.

© Copyright for this edition by Wydawnictwo W drodze, 2021

Redaktor prowadząca – EWA KUBIAK

Redakcja – PAULINA JESKE CHOIŃSKA

Korekta – LIDIA KOZŁOWSKA, PAULINA JESKE CHOIŃSKA

Skład i łamanie – TEODOR JESKE CHOIŃSKI

Redakcja techniczna – JÓZEFA KURPISZ

Projekt okładki i layotu – KRZYSZTOF LORCZYK OP

Fotografia (s. 2) – MATT ARTZ | unsplash.com

ISBN 978-83-7906-416-8 (wersja drukowana)

ISBN 978-83-7906-417-5 (wersja elektroniczna)

Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze sp. z o.o.

Wydanie I

ul. Kościuszki 99, 61-716 Poznań

tel. 61 852 39 62

sprzedaz@wdrodze.pl

www.wdrodze.pl

SPECJALNE PODZIĘKOWANIA DLA:

JEZUSA, ŹRÓDŁA NASZEJ MIŁOŚCI, KTÓRY HOJNIE

OBDARZA SWYMI BŁOGOSŁAWIEŃSTWAMI NASZE

MAŁŻEŃSTWO I RODZINĘ.

CAŁEJ NASZEJ RODZINY I PRZYJACIÓŁ, KTÓRZY

NIEUSTANNIE DOPINGUJĄ NAS W DRODZE DO ŚWIĘTOŚCI.

O. OXLEYA I DR. PERRY’EGO CAHALLA Z PONTIFICAL

COLLEGE JOSEPHINUM ZA INSPIRACJĘ ORAZ REDAKCJĘ TEJ KSIĄŻKI.

Dlatego zginam kolana moje przed Ojcem, od którego bierze

nazwę wszelki ród na niebie i na ziemi, aby według bogactwa

swej chwały sprawił w was przez Ducha swego, by potężnie

wzmocnił się wewnętrzny człowiek. Niech Chrystus zamieszka

w was przez chwałę w waszych sercach; abyście w miłości

zakorzenieni i ugruntowani, wraz ze wszystkimi świętymi

zdołali ogarnąć duchem, czym jest Szerokość, Długość,

Wysokość i Głębokość, i poznać miłość Chrystusa,

przezwyciężającą wszelką wiedzę, abyście zostali napełnieni

całą pełnią Boga. Temu zaś, który mocą działającą w nas

może uczynić nieskończenie więcej niż to, o co my prosimy

czy rozumiemy, Jemu chwała w Kościele i Chrystusie Jezusie

po wszystkie pokolenia wieku

wieków! Amen (EF 3,14–21)1.

1 Cytaty biblijne za: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2002.

PIERWSZE TRZY DNI

Przygotowanie do rekolekcji

DZIEŃ 1

Wasze małżeństwo się liczy

Jesteśmy szefami kuchni, członkami personelu kelnerskiego, pomocnikami kelnerów i pomywaczami. Jesteśmy kierowcami, trenerami, cheerleaderkami i sędziami. Do naszych zadań należy wycieranie blatów, zabrudzonych kupą pupek, zasmarkanych nosków i lepkich paluszków. Jesteśmy nauczycielami, dyrektorami szkół, bibliotekarzami i woźnymi. Jesteśmy lekarzami i tymi, którzy dają całusa przy drobnym skaleczeniu czy stłuczeniu. Dla naszych współmałżonków, poza tym wszystkim, jesteśmy kochankami, przyjaciółmi, członkami drużyny i doradcami. Jak często zdarza się nam, pomimo wszystkich ważnych ról, jakie odgrywamy jako rodzice i małżonkowie, zadawać sobie pytanie: „Jakie to wszystko ma znaczenie? Czy moje małżeństwo i wszystkie poświęcenia związane z tworzeniem rodziny naprawdę się liczą?”.

Nigdy nie otrzymacie Pokojowej Nagrody Nobla za zajmowanie się maluchami czy rozmawianie ze swoją nastoletnią córką w trakcie przeżywania przez nią uczuciowego kryzysu, choć zasługujecie na nią. Nie usłyszycie wystarczających podziękowań i prawdopodobnie będziecie siebie nadmiernie obwiniać za pojawiające się trudności. Pragniemy jednak, abyście w ostatecznym rozrachunku mieli świadomość jednej rzeczy: wasze małżeństwo ma znaczenie. Ono naprawdę, naprawdę się liczy. Podobnie jak wasze „tak” wypowiadane miłości, sobie nawzajem, waszym dzieciom i Jezusowi. To naprawdę bardzo się liczy. Chcielibyśmy rozpocząć te rekolekcje od ukazania wam wszechstronnych skutków waszego „tak”.

Nigdy wcześniej w historii ludzkości stawka nie była tak wysoka. Nietrudno zauważyć, że nasza kultura odrzuciła Boży plan w odniesieniu do seksualności i małżeństwa. Jan Paweł II powiedział: „Jaka zaś jest rodzina, taki będzie naród i taki będzie świat, w którym żyjemy”1. Jeśli małżeństwa i rodziny w Ameryce będą się rozpadać, rozpadnie się także Ameryka. Jeśli dojdzie do globalnego rozpadu małżeństwa i rodziny, dojdzie także do upadku ludzkiej cywilizacji w kształcie, w jakim znamy ją dziś. Jak Jan Paweł II może mówić takie rzeczy? To proste. Jeśli spojrzymy wstecz na historię ludzkości, zobaczymy, że wiele potężnych imperiów i narodów rozpadło się lub przeżyło upadek. Wiecie, co je wszystkie łączyło? Zanim do tego dochodziło, we wszystkich przejawiały się dwie rzeczy: po pierwsze, powszechny upadek szacunku dla niewinnego życia ludzkiego; po drugie, powszechny rozpad małżeństw i rodzin w obrębie danej cywilizacji. Kiedy dochodzi do takich zjawisk, narody upadają. W naszym współczesnym świecie obserwujemy te dwa zjawiska nie tylko na poziomie krajowym, ale także na poziomie ogólnoświatowym na skalę wcześniej niespotykaną.

Nigdy wcześniej świat nie był świadkiem takiej masowej masakry niewinnego życia ludzkiego. Każdego dnia w wyniku aborcji zostaje zabitych sto dwadzieścia pięć tysięcy dzieci. W skali każdego roku to czterdzieści sześć milionów dzieci. Rezultatem jest mnóstwo bólu, cierpienia i krzywdy.

Dlaczego dochodzi do tej masakry? Istnieje wiele złożonych i strasznie smutnych powodów, dla których człowiek wybiera aborcję. Jednakże w większości przypadków kobiety znajdujące się w kryzysie nie mają rodzin, do których mogłyby się zwrócić o wsparcie, zachętę i miłość. Zostaliśmy wychowani w świeckiej kulturze, która promuje relatywizm, materializm i indywidualizm, a nie rodzinę stawiającą na życie i miłość.

Dostrzegacie to? Widzicie wciąż rosnącą dyktaturę moralnego relatywizmu, w której ludzie odrzucają obiektywne prawdy moralne i ulegają kłamstwu, podpowiadającemu, że sami mogą dokonywać wyboru odnośnie do tego, co jest dobre, a co złe? Zauważacie nieustannie rozprzestrzeniający się materializm, w ramach którego ludzie coraz częściej żyją dla skarbów tego świata, a zapominają o skarbach nieba? Obserwujecie panoszący się coraz silniej indywidualizm, zgodnie z którym współczesny człowiek postępuje i żyje, jakby przebywał na samotnej wyspie, a jego wybory nie wpływały na resztę ludzkiej cywilizacji?

Jak wspomnieliśmy wcześniej, Jan Paweł II powiedział: „Jaka zaś jest rodzina, taki będzie naród i taki będzie świat, w którym żyjemy”. Nigdy wcześniej w dziejach ludzkości świat nie stał w obliczu tak masowego, i to w skali ogólnoświatowej, upadku życia małżeńskiego i rodzinnego. Coraz częściej spotykamy rozbite rodziny i małżeństwa, a także złamane serca. Taki stan rozbicia prowadzi do jeszcze większej izolacji, cierpienia i egoizmu. Rodzina jest szkołą miłości. W rodzinie uczymy się tego, że nikt nie jest samotną wyspą, że życie polega na byciu połączonym wieloma relacjami z innymi, relacjami, które pomagają nam stawać się coraz lepszymi. Czy tego jeszcze się uczy?

W dzisiejszych czasach wiele młodych par odczuwa konkretny lęk przed zawarciem małżeństwa lub co gorsza, nie odczuwają żadnego pragnienia połączenia się węzłem małżeńskim. Przy tak dynamicznym tempie rozwodów w naszej kulturze wielu młodych dorosłych nie chce ponownie przeżywać koszmaru, który przeżyli jako dzieci, gdy rozpadały się związki ich rodziców. Odzwierciedla to fakt, że wielu młodych ludzi odkłada małżeństwo i założenie rodziny na coraz późniejszy etap swojego życia. Niedawny sondaż przeprowadzony przez NBC News wykazał, że siedemdziesiąt pięć procent kobiet przed trzydziestym rokiem życia zamieszkuje z mężczyzną, który nie jest ich współmałżonkiem. Badanie zostało podsumowane sugestią: „Pytanie nie brzmi, kto żyje w konkubinacie przed ślubem, ale kto tego nie robi?”2.

Czy ktoś ośmieliłby się wysunąć stwierdzenie, że gdybyśmy tylko mieli świadomość i właściwe zrozumienie tego, czym jest małżeństwo i rodzina, nie doszłoby do takiej sytuacji albo przynajmniej nie na taką skalę? W Gaudium et spes Sobór Watykański II stwierdza: „Szczęście osoby i społeczności ludzkiej oraz chrześcijańskiej wiąże się ściśle z pomyślną sytuacją wspólnoty małżeńskiej i rodzinnej” (47)3.

Żyjemy w czasach, kiedy w Kościele pojawia się rozpaczliwa potrzeba podkreślania znaczenia i godności życia małżeńskiego i rodzinnego, a także konieczność tego, abyśmy byli światłem świecącym w ciemności naszej kultury przez ukazywanie Bożego planu względem rodziny. To właśnie powód, dla którego wasze małżeństwo ma znaczenie i dla którego przygotowaliśmy dla was te rekolekcje. Im więcej naszych rodzin będzie mogło stać się tym, czym w zamyśle Boga mieliśmy być, tym więcej z nas będzie gotowych wprowadzać królestwo Boże i obalać królestwo ciemności. Im bardziej wzmocnimy nasze małżeństwa i rodziny, tym bardziej będziemy w stanie być światłem ostrzegawczym dla świata.

Wasze małżeństwo się liczy. Wasza rodzina się liczy. Nie tylko ze względu na wasze własne dobro, ale ze względu na dobro wszystkich. Dzisiaj Jezus potrzebuje waszego „tak”. Świat potrzebuje waszego „tak”.

Fakt, że wzięliście do ręki tę książkę, wskazuje na to, że postrzegacie małżeństwo i rodzinę jako ważne. Jednak rzeczywistość wielu z nas jest taka, że udaje nam się raptem przetrwać zamiast rozkwitać. Usiłując najzwyczajniej sprostać tempu życia, łatwo można doprowadzić do rozpadu tego, co dla nas najważniejsze i do koncentrowania się na szukaniu sposobów na to, jak nie zwariować, zamiast na dążeniu do świętości4. Niniejszy przewodnik rekolekcyjny skonstruowany jest w taki sposób, aby dodać wam sił na drodze, którą pragną podążać wasze serca – na ścieżce świętości i szczęścia, ścieżce długiego i owocnego życia małżeńskiego.

Nie dajmy się znieczulić w kwestii wysokiej stawki, o którą toczy się walka dokładnie teraz, w XXI wieku. Im bardziej kultura oddala się od Bożego planu względem życia małżeńskiego i rodzinnego, tym łatwiej nam dać się zwieść i powoli spocząć na laurach, być może z przekonaniem, że „i tak idzie nam lepiej niż większości par, jakie obserwujemy”. Otóż Jezus mówi, że „Złodziej przychodzi tylko po to, aby kraść, zabijać i niszczyć; Ja przyszedłem po to, aby [owce] miały życie, i miały je w obfitości” (J 10,10). Zły pragnie kraść, zabijać i niszczyć Boży plan względem waszego małżeństwa, waszej rodziny i dzieci, ale Jezus przyszedł, abyście mogli mieć życie i to w obfitości. Jezus pragnie, aby wasza rodzina żyła pełnią życia.

Czy wasza rodzina żyje pełnią życia? Czy wasze małżeństwo jest oddane dążeniu do świętości i szczęśliwości? Czy wychowujecie dzieci tak, że usiłują zdobywać skarby niebieskie, czy też skarby tego świata? Czy żyjecie takim życiem, jakim Jezus pragnie, abyście żyli?

Nie wiemy jak wy, ale my chcemy żyć pełnią życia. Chcemy, aby nasze małżeństwo i rodzina były tym, czym Bóg w swoim stwórczym zamyśle pragnął, by były. Nie chcemy jedynie jakoś przetrwać, pragniemy się rozwijać. Nie chcemy zadowalać się fałszywą wersją małżeństwa i rodziny. Chcemy żyć zgodnie z tym wszystkim, co Bóg ma w zanadrzu dla naszej rodziny.

Jan Paweł II mówił o tym, jak istotną rolę odgrywacie jako małżonkowie, oraz o tym, o jak wysoką stawkę chodzi, stwierdzając: „Jak bardzo konieczne jest świadectwo tych wszystkich rodzin, które znajdują w nich prawdziwe spełnienie swego prawdziwego powołania”5, ponieważ „Jeżeli prawda o wolności, o komunii osób w małżeństwie i rodzinie odzyska swój blask, wówczas cywilizacja miłości może się urzeczywistniać”6.

Wszystko, co robimy, wpływa na świat wokół nas. Wasze powołanie, wasze małżeństwo może mieć ogromny wpływ. Wasze małżeństwo ma znaczenie. Nie tylko dla was jako małżonków, nie tylko dla waszych dzieci, lecz dla dobra ludzkiej cywilizacji. Wasze małżeństwo liczy się dla Boga. Jesteśmy przekonani, że odnowa kultury nie zależy od silnych przywódców politycznych czy agencji rządowych, ale raczej od silnych małżeństw i rodzin. Chcecie zmieniać świat? Zatem dążcie do tego, aby wygrać małżeństwo.

Te rekolekcje zaplanowane są na trzydzieści trzy dni. W tym czasie może pojawić się wiele rozproszeń i zakłóceń. Będą wieczory, kiedy z powodu zmęczenia nie będziecie mieli ochoty kontynuować. Niech te rekolekcje będą początkiem małżeństwa, w którym będziecie przedzierać się przez zmęczenie, początkiem miłości, która daje najwięcej, kiedy wydaje się, że nie mamy już nic, co moglibyśmy dać, romansem wytrwałości i oddania pośród trudności. Weźcie swoje krzyże i ruszajmy w kierunku zmartwychwstania, razem.

PYTANIA DO DYSKUSJI DLA MAŁŻONKÓW NA DZIŚ

1. W jaki sposób przeżywamy życie w całej jego pełni i obfitości? W jakich dziedzinach naszego życia małżeńskiego i rodzinnego pragnęlibyśmy czegoś więcej?

2. W jakich sferach naszego małżeństwa zadowalamy się przetrwaniem zamiast rozwojem?

3. Na jakie sposoby oddaliśmy nasze życie w pełni Jezusowi? W czym oddaliśmy Mu zaledwie pewne sfery?

4. Na ile będziemy zdeterminowani, aby przejść przez te trzydzieści trzy dni? Czy wyznaczyliśmy sobie czas i miejsce na przeżywanie tych rekolekcji, rezerwując codziennie odpowiednią przestrzeń czasową na chwałę Pana i dla dobra naszego małżeństwa?

MODLITWA MAŁŻONKÓW NA DZIŚ

Duchu Święty, otwórz nasze oczy, tak abyśmy widzieli. Połączyłeś nas ze sobą z konkretnego powodu. Przez sakrament małżeństwa namaściłeś nas, abyśmy wyruszyli dla Ciebie w świat z misją i abyśmy mogli cieszyć się przybywaniem z Tobą na wieczność w przyszłym życiu. Zadania naszego małżeńskiego i rodzinnego życia są święte. Zostaliśmy do nich namaszczeni i mają one znaczenie dla świata. Otwieramy nasze serca, abyśmy zostali wzmocnieni mocą Ducha Świętego, która uzdolni nas do wykonania tego dzieła i doprowadzenia go do końca! Pozwól, abyśmy z dnia na dzień coraz jaśniej widzieli, jak nasza miłość przemienia kulturę, jak bardzo jesteśmy potrzebni. Pobłogosław, Panie, tę miłość. Pomóż nam być światłem w ciemności, nadzieją dla narodów. Amen.

1 Jan Paweł II, Przyszłość świata i Kościoła idzie przez rodzinę. Homilia wygłoszona w czasie pielgrzymki do Perth, w Australii, 30 listopada 1986, w: Dzieła zebrane, t. 13, Wydawnictwo M, Kraków 2006, s. 1031.

2 JoNel Aleccia, „‘The New Normal’: Cohabitation on the Rise, Study Finds”, NBCNews.com, 4 kwietnia 2013, www.nbcnews.com/health/new-normal-cohabitation-rise-study-finds-1C9208429.

3 http://ptm.rel.pl/czytelnia/dokumenty/dokumenty-soborowe/sobor-watykanski-ii/141–konstytucja-duszpasterska-o-kosciele-w-swiecie-wspolczesnym-gaudium-et-spes.html, dostęp: maj 2020. Wszystkie cytaty z Gaudium et spes pochodzą stamtąd.

4 W oryginale występuje tu gra słów: sanity – zdrowie psychiczne, sanctity – świętość.

5 List do Rodzin Ojca Świętego Jana Pawła II, 5, Libreria Editrice Vaticana, Watykan 1994, s. 10.

6 Tamże, 13, s. 43.

Spis treści

PIERWSZE TRZY DNI: Przygotowanie do rekolekcji — 9

DZIEŃ 1: Wasze małżeństwo się liczy — 11

DZIEŃ 2: Możecie ucałować krzyż — 19

DZIEŃ 3: „Oto czynię wszystko nowe” (AP 21,5) — 27

TYDZIEŃ 1: Misja i wezwanie — 35

DZIEŃ 4: Misja życia małżeńskiego i rodzinnego — 37

DZIEŃ 5: Jaka jest wola Boża względem mojego życia? — 43

DZIEŃ 6: Czym w ogóle jest świętość? — 51

DZIEŃ 7: Jak kształtuje się doskonałą miłość? — 59

DZIEŃ 8: Chodź za Mną — 67

DZIEŃ 9: Prawdziwa wolność, autentyczna miłość i trwała radość — 73

DZIEŃ 10: We wspólnym jarzmie — 81

TYDZIEŃ 2: Sekret pierwszy: czystość małżeńska — 87

DZIEŃ 11: Czym jest czystość? — 89

DZIEŃ 12: Jezus – żyjący w czystości — 97

DZIEŃ 13: Jezus wzywa nas do czystości — 103

DZIEŃ 14: Czystość małżeńska (DZIEŃ pierwszy) — 109

DZIEŃ 15: Czystość małżeńska (DZIEŃ drugi) — 117

DZIEŃ 16: Nawyki wspierające czystość małżeńską — 129

DZIEŃ 17: Jak rozwijać cnotę czystości u swoich dzieci — 137

TYDZIEŃ 3: Sekret drugi: Małżeńskie ubóstwo — 149

DZIEŃ 18: Jezus ubogi — 151

DZIEŃ 19: Jezus wzywa nas do bycia ubogimi (DZIEŃ pierwszy) — 159

DZIEŃ 20: Jezus wzywa nas do bycia ubogimi (DZIEŃ drugi) — 167

DZIEŃ 21: Małżeńskie ubóstwo — 173

DZIEŃ 22: Ubóstwo jako postawa zaufania — 183

DZIEŃ 23: Ubóstwo jako postawa bycia darem — 191

DZIEŃ 24: Kształtowanie ubóstwa w naszych dzieciach — 197

TYDZIEŃ 4: Sekret trzeci: Małżeńskie posłuszeństwo — 205

DZIEŃ 25: Czym jest posłuszeństwo? — 207

DZIEŃ 26: Jezus posłuszny — 215

DZIEŃ 27: Jezus wzywa nas do bycia posłusznymi — 221

DZIEŃ 28: Posłuszeństwo względem Boga Ojca — 227

DZIEŃ 29: Wzajemne posłuszeństwo małżonków — 237

DZIEŃ 30: Słuchanie języków miłości — 245

DZIEŃ 31: Rozwijanie w naszych dzieciach posłuszeństwa — 253

DWA OSTATNIE DNI: Przygotowanie do konsekracji — 259

DZIEŃ 32: Odkrywanie doskonałej miłości w małżeństwie — 261

DZIEŃ 33: DZIEŃ konsekracji – małżeństwo przeznaczone dla Jezusa — 267

DODATEK A: Naturalne planowanie rodziny — 273

DODATEK B: Tworzenie rodzinnej deklaracji misji — 277

DODATEK C: Głębsze spojrzenie na życie konsekrowane — 283

Bibliografia — 289