Przedtytułowa

Apologetyka po prostu

Tytułowa

Alister E. McGrath

Apologetyka po prostu

Jak pomóc poszukującym i sceptykom w odnalezieniu wiary

Przełożyła Dominika Krupińska

Wydawnictwo W drodze, Poznań 2020

Redakcyjna

Tytuł oryginału

Mere Apologetics: How to Help Seekers and Skeptics Find Faith.

© Copyright 2012 by Alister E. McGrath

Originally published in English under the title Mere Apologetics by Baker Books,
a division of Baker Publishing Group, Grand Rapids, Michigan, 49516 U.S.A.
All rights reserved.

© Copyright for this edition by Wydawnictwo W drodze, 2020

Redaktor prowadzący – Ewa Kubiak

Redakcja – Lidia Kozłowska

Korekta – Paulina Jeske-Choińska, Lidia Kozłowska

Skład i łamanie – Stanisław Tuchołka • panbook.pl

Redakcja techniczna – Krzysztof Lorczyk OP

Projekt okładki – Krzysztof Lorczyk OP

Fotografia na okładce – miecz z żelaza (ok. 1375–1450), ze zbiorów Metropolitan
Museum of Art w Nowym Jorku

ISBN 978-83-7906-289-8

Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze sp. z o.o.

Wydanie I

ul. Kościuszki 99

61-716 Poznań

tel. 61 852 39 62

sprzedaz@wdrodze.pl

www.wdrodze.pl

Dedykacja

Moim kolegom i studentom z Oksfordzkiego Centrum Apologetyki Chrześcijańskiej

Wprowadzenie

Wprowadzenie

Książka ta jest wprowadzeniem do apologetyki – dziedziny myśli chrześcijańskiej, która koncentruje się na uzasadnianiu podstawowych zagadnień wiary chrześcijańskiej oraz ich skutecznym przekazywaniu światu niechrześcijańskiemu. Zaleca ona przyjęcie nastawienia polegającego na zaangażowaniu, to znaczy zachęcaniu chrześcijan do wchodzenia w styczność z ideami obecnymi w naszej kulturze, zamiast uciekania od nich lub utrzymywania, że można je zignorować. Celem apologetyki jest przemiana wiernych w myślicieli, a myślicieli w wiernych. Angażuje ona nasz rozum, naszą wyobraźnię i nasze najgłębsze tęsknoty. Otwiera serca, oczy i umysły. Jak pewnego razu zażartował wielki apologeta G.K. Chesterton (1874–1936): „Umysł, tak jak usta, otwiera się po to, by napełnić go czymś konkretnym”[1]. Apologetyka wysławia i głosi zasadność intelektualną, bogactwo wyobrażeniowe oraz duchową głębię Ewangelii sposobami, które mogą trafiać do naszej kultury.

Apologetykę należy postrzegać nie jako obronną i wrogą reakcję skierowaną przeciwko światu, lecz jako upragnioną sposobność pokazywania, chwalenia i prezentowania skarbnicy chrześcijańskiej wiary. Zachęca ona wiernych do uświadamiania sobie swojej wiary, jak również wyjaśniania i zachwalania jej ludziom spoza Kościoła. Ma na celu prezentowanie intelektualnego, moralnego, wyobrażeniowego i relacyjnego bogactwa wiary chrześcijańskiej – częściowo po to, aby dodawać wiernym otuchy i pomagać im w rozwijaniu wiary, ale przede wszystkim po to, by umożliwić osobom spoza wspólnoty wiary dostrzeżenie porywającej perspektywy, która zajmuje centrum chrześcijańskiej Ewangelii.

Celem tej książki jest przedstawienie czytelnikom głównych tematów apologetyki przez odsłonięcie jej zamiarów i podejścia. Starałem się nadać niniejszej publikacji dostępną, interesującą i użyteczną formę, wskazując jednocześnie bardziej szczegółowe źródła, dzięki którym czytelnik będzie mógł kontynuować lekturę w wybranym momencie. Nie jest wyczerpująca, więc jeżeli ktoś zechce, uzupełni ją bardziej dogłębnymi i specjalistycznymi tekstami. Nie przedstawia też punktu widzenia żadnej konkretnej szkoły apologetycznej. Zamiast ograniczać się do jakiejś jednej, określonej szkoły lub podejścia apologetycznego, praca ta sięga po ich wspólne bogactwo. Ma ona zachęcić i przygotować czytelników, by mogli rozwijać apologetyczny sposób myślenia i samodzielnie dalej zgłębiać, jak objaśniać i propagować Ewangelię w naszej kulturze. Podejście prezentowane w książce pod wieloma względami odzwierciedla postawę C.S. Lewisa (1898–1963), być może największego apologety XX wieku. Ma ona ułatwić czytelnikowi zorientowanie się, o jakie zagadnienia chodzi i jak chrześcijanie mogą na nie reagować. Jak każde wprowadzenie, pozostawi ona czytelnika z pragnieniem, by dowiedzieć się więcej i pójść dalej. Nie ma za to wcale na celu odpowiedzieć na wszystkie pytania!

Materiał wykorzystany w tej publikacji był przez ponad sześć lat w całości sprawdzany na studentach i w publicznych wystąpieniach, przede wszystkim w ramach prowadzonego przeze mnie podstawowego cyklu wykładów w Oksfordzkim Centrum Apologetyki Chrześcijańskiej pt. „Wprowadzenie do apologetyki chrześcijańskiej”. Uzupełniłem go o treści opracowane dla szkół letnich w Oksfordzie oraz Regent College w Vancouver, które koncentrowały się na centralnych zagadnieniach apologetyki oraz na tym, jak umożliwiają one Kościołowi pozytywne i nieustanne uczestnictwo w rozwiązywaniu problemów stawianych przez naszą kulturę. Jestem głęboko wdzięczny moim studentom za ich reakcje, pomysły i zachęty, tak ważne dla mnie przy opracowywaniu podejścia przedstawionego w tej książce. Mam nadzieję, że pomoże ona innym ludziom odkryć, dlaczego apologetyka jest z jednej strony tak ciekawa, a z drugiej tak decydująca dla przyszłości chrześcijańskiej wiary.

Alister McGrath, King’s College, Londyn

Grudzień 2010

[1] G.K. Chesterton, Autobiografia, przeł. M. Reda, Apostolicum–Fronda, Ząbki–Warszawa 2010, s. 270.

Spis treści

Przedtytułowa

Tytułowa

Redakcyjna

Wprowadzenie

Wprowadzenie

Rozdział pierwszy

Rozpoczęcie

Czym jest apologetyka?

Definicje apologetyki

Podstawowe zagadnienia apologetyki chrześcijańskiej

Apologetyka a ewangelizacja

Ograniczenia apologetyki

Dalsza droga

Dodatkowe lektury

Rozdział drugi

Apologetyka a kultura współczesna

Od nowoczesności do ponowoczesności

Apologetyka a epoka nowoczesności

Pojawienie się ponowoczesności

Apologetyka a ponowoczesność

Podejście przyjęte w tej książce

Dalsza droga

Dodatkowe lektury

Rozdział trzeci

Teologiczne podstawy apologetyki

Umieszczanie w kontekście

Apologetyka a teologiczna wizja rzeczywistości

Przykład roboczy: teologiczna analiza krzyża

Dodatkowe lektury

Rozdział czwarty

Znaczenie odbiorców

Sposobności i pytania

Apologetyka kierowana do Żydów: mowa Piotra w dniu Pięćdziesiątnicy (Dz 2)

Apologetyka kierowana do Greków: kazanie Pawła w Atenach (Dz 17)

Apologetyka kierowana do Rzymian: mowy sądowe Pawła (Dz 24–26)

Apologetyka a odbiorcy: zasady ogólne

Apologetyka a odbiorcy: konkretne zagadnienia

Dalsza droga

Dodatkowe lektury

Rozdział piąty

Racjonalność wiary chrześcijańskiej

Rozumienie natury wiary

Wyjaśnianie rzeczy: studium przypadku

Dalsza droga

Dodatkowe lektury

Rozdział szósty

Tropy prowadzące do wiary

Podejścia do zaangażowania apologetycznego

Tropy, wskazówki i dowody

Trop 2: dostrojenie – Wszechświat zaprojektowany do życia?

Trop 3: porządek – fizyczna struktura świata

Trop 4: moralność – tęsknota za sprawiedliwością

Trop 5: pragnienie – zmysł orientacji wskazujący na Boga

Trop 6: piękno – wspaniałość świata naturalnego

Trop 7: relacyjność – Bóg jako Osoba

Trop 8: wieczność – intuicja nadziei

Splatanie tropów: w poszukiwaniu wzorca

Dalsza droga

Dodatkowe lektury

Rozdział siódmy

Bramy dla apologetyki

Otwieranie drzwi do wiary

Bramy a apologetyka: kilka refleksji

Brama 1: wyjaśnienie

Brama 2: argumentacja

Brama 3: historie

Dalsza droga

Dodatkowe lektury

Rozdział ósmy

Pytania o wiarę

Opracowywanie podejść

Studium przypadku 1: dlaczego Bóg pozwala na cierpienie?

Studium przypadku 2: Bóg jako podpórka

Wykorzystanie dla własnych celów: dostosowywanie studiów przypadku

Dodatkowe lektury

Rozdział dziewiąty

Zakończenie

Opracowywanie własnego podejścia apologetycznego

Znać siebie

Uczyć się od innych

Praktyka

A w końcu…

Indeks

Indeks