Tytuło orgyginału: She Has a Broken Thing Where Her Heart Should Be

Redakcja: Jacek Ring
Korekta: Maciej Korbasiński, Joanna Kłos
Projekt okładki: Dark Crayon

Copyright © 2019 by Jonathan Dylan Barker
All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form Published by agreement with Hampton Creek Press, registered Trademark of Hampton Creek Publishing, LLC
Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2022
Copyright © for the Polish translation by Agata Ostrowska, 2022

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).
Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku.
Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Wydanie I

ISBN: 978-83-8143-973-2

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

Dla mojej córeczki.

Najjaśniejszej iskierki.

Miała na imię Stella i pokochałem ją od pierwszego wejrzenia. Nawet kiedy na moich oczach zabiła człowieka, który był do mnie bardzo podobny, nie mogłem przestać jej kochać.

Nie wiedziałem, że go zabiła – w tamtej chwili nie mogłem tego wiedzieć. Widziałem tylko, jak się całują, ale ten moment przepowiedział kres jego życia z taką pewnością, z jaką woda spływa po zboczu wzgórza.

Później mieliśmy razem ukryć ciało przy akompaniamencie jej przeprosin za to, co uczyniła.

A potem odeszła, zniknęła w mroku nocy.

Ja zaś nie miałem wyboru – musiałem ruszyć za nią, choć serce przepełniał mi ból, ale jej zapach ciągnął mnie z całej siły.

Jack Thatch – 22 lata

Część 1

Pomyśl o długim łańcuchu złotych czy żelaznych ogniw, cierni czy kwiatów, które by nigdy ciebie nie oplątały, gdyby nie było jednego jakiegoś ważnego i pamiętnego dnia w twoim życiu.

Charles Dickens, Wielkie nadzieje ¹

8 sierpnia 1984 roku

Osiem lat

Dn. 8.08.1984:

Pacjent „D” – parametry w normie.

ZESPÓŁ OBSERWACYJNY CHARTER – 309

1

– Czas.

– Cicho, smarkaczu. Rozmawiam z siostrą.

Patrzyłem, jak ciocia Jo wyciąga kolejnego papierosa z paczki czerwonych marlboro setek, która leżała na jej szmacianej torbie w kratę, wkłada go do ust, zapala srebrną zippo i posyła w niebo kłąb szarego dymu.

– Powiedziałaś, że za godzinę. To było o piątej. Teraz jest szósta. Czas minął – stwierdziłem. W ogóle nie miała poczucia czasu. Gdyby tylko mogła, cały dzień siedziałaby na tym cmentarzu i gadała do nagrobków. Czy raczej do nagrobka mojej mamy. Z tatą nie rozmawiała. Nigdy za nim nie przepadała.

– Za dwie godziny leci Nieustraszony.

– Nie przegapisz Nieustraszonego.

– Ostatnio przegapiłem – przypomniałem. – Wyszliśmy stąd o szóstej trzydzieści, w domu byliśmy o siódmej, zjedliśmy kolację, zmusiłaś mnie do kąpieli, a jak już siadłem przed telewizorem, to minęło pół odcinka. Takiego serialu nie można oglądać od środka. Trzeba zacząć od początku.

Ciocia Jo zaciągnęła się papierosem.

– Masz niesamowitą pamięć jak na ośmiolatka, wiesz?

– Możemy już iść?

– Jeszcze nie.

Westchnąłem i sięgnąłem po radio.

Ciocia Jo rozłożyła koc na grobach rodziców, żebyśmy nie siedzieli w mokrej trawie. Przez całe rano padał deszcz, a słońce w Pittsburghu, nawet sierpniowe, niezbyt skutecznie suszyło. Ziemia nadal kląskała błotem.

– Cztery lata, Katy – przemówiła ciocia Jo do nagrobka mamy. – Cztery lata temu ten drań cię zabrał. Odebrał cię nam, mnie i twojemu malutkiemu Jackowi.

– Tatuś nie zabił mamusi.

– Przecież to on prowadził, nie?

– To był wypadek.

– Był pijany.

– Mama wypiła dwa kieliszki wina, a tata colę. Tak powiedział kelner. Wszystko jest w raporcie policji.

Ciocia Jo poprawiła przekrzywione kwiaty w wazonie mamusi. Paznokcie miała pożółkłe. Sam wybrałem te kwiatki, stokrotki, w supermarkecie w drodze na cmentarz. W wazonie tatusia nie było żadnych kwiatków, tylko zatęchła deszczówka i chwasty. Ciocia Jo nie pozwalała mi go wyczyścić.

– Upił się jeszcze przed wyjściem.

Pokręciłem głową.

– W domu pił herbatę mrożoną, mama też, a potem podrzucili mnie do ciebie.

– Skąd możesz to wiedzieć?

– Sama mówiłaś, że mam samowitą pamięć.

– Miałeś cztery latka.

– Piłem mleko czekoladowe. Mama przelała mi je do butelki z dzióbkiem, żebym mógł je ze sobą zabrać. Siedzieliśmy u ciebie na kanapie, obejrzeliśmy Magnum, a potem od razu położyłaś mnie spać. Wtedy nie kazałaś mi się kąpać.

– Hm.

– Radio nie działa. – Obróciłem pokrętło dookoła, ale z głośnika dobywały się tylko trzaski.

– Działa, tylko trudno tutaj złapać sygnał.

– To po co je przyniosłaś?

– Bo czasem się udaje, a twoja mama lubiła muzykę.

Stacja Bob FM nadawała na 96,9. Ustawiłem pokrętło ciut na lewo od 97. Huey Lewis zaśpiewał coś o jakimś nowym leku, ale po chwili wokal znów utonął w szumie.

Rzuciłem radio na koc obok torby cioci.

– Może odpuszczę dziś sobie kąpiel.

– Nic z tego.

– Jeśli nie będę się kąpał, będziemy mogli zostać aż do siódmej, a i tak nie przegapię Nieustraszonego – tłumaczyłem.

Ciocia Jo zdusiła niedopałek na krawędzi nagrobka taty, po czym schowała go do niedużej puszki, którą trzymała w kieszeni fartuszka spłowiałego, niegdyś różowego stroju kelnerki. Zwykle rzucała pety na ziemię, ale nie tutaj, na cmentarzu, a zwłaszcza w pobliżu grobu mamusi. Zapaliła kolejnego i zaciągnęła się głęboko.

– No dobrze, dzisiaj bez mycia, ale jutro koniecznie masz się wykąpać. Zgoda?

– Zgoda.

– No to jeszcze godzinkę. Co tu jest napisane, Jack? Umiesz przeczytać?

– Przecież wiesz, że umiem.

– No to co jest napisane?

– Co roku każesz mi to czytać.

– Co jest napisane, Jack? – Postukała w bok nagrobka mamy dłonią, w której trzymała zapalniczkę. – Przeczytaj.

Przewróciłem oczami.

– Kaitlyn Gargery Thatch. Szesnasty lutego tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt osiem, ósmy sierpnia tysiąc dziewięćset osiemdziesiąt. Kochająca żona, matka i siostra.

– Moja kochana siostrzyczka. Powinni jeszcze napisać: „Zamordowana przez potwora, który piciem wpędził się do grobu obok, a ją zaciągnął ze sobą siłą, bo nie chciał być sam”.

– Tatuś nie pił.

– Pił jak smok.

Ciocia Jo lubiła się napić, głównie wina. Zakładała, że wszyscy inni też piją. Nigdy nie widziałem, żeby tata pił. Mama owszem, ale niedużo, nie tak jak jej siostra.

Na nagrobku tatusia widniały tylko imię i nazwisko, data urodzenia i data śmierci. Ta sama co u mamusi. Gdyby ciocia Jo postawiła na swoim, w ogóle nie miałby nagrobka. Na szczęście decyzja nie należała do niej – koledzy taty ze sklepu z narzędziami zrobili zrzutkę i zapłacili za obie tablice, bo rodzice nie mieli odłożonych żadnych oszczędności na pogrzeb. Nagrobki wyciosano z jednej czarnej granitowej płyty. Kamień mamy lśnił, zaraz po przyjściu ciocia starannie go wypolerowała. Ten taty pokrywała warstwa pyłu i brudu, a sam kamień pod spodem zmatowiał. Wrócę później, żeby go wyczyścić, żeby lśnił tak jak ten mamusi.

Kiedy zginęli, miałem cztery lata, więc zaokrąglone szczyty nagrobków nade mną górowały. Jednak od tego czasu urosłem już prawie pół metra. Teraz wstałem i wygładziłem dżinsy na guzowatych kolanach.

– A ty dokąd?

– Przejdę się trochę.

– Powinieneś zostać i porozmawiać z matką – żachnęła się ciocia. – Na pewno jest bardzo ciekawa, co się u ciebie wydarzyło przez ten ostatni rok.

Znowu przewróciłem oczami i położyłem dłoń na nagrobku mamy.

– Mam osiem lat, mamo. Nie mam kolegów, bo dzieciaki są głupie. Ciocia Jo nie pozwala mi jeść ciastek czekoladowych na śniadanie, a w szkole jest nudno. Kolejny raport za rok, może wcześniej, jeśli coś się zmieni w sprawie ciastek.

Ciotka machnęła ręką z papierosem.

– Idź. Tylko nie odchodź za daleko.

Zerknąłem na nagrobek taty. Wiedziałem, że wrócę i z nim porozmawiam. Ale nie chciałem, żeby ciocia Jo słuchała.

Wziąłem radio z koca, maksymalnie wyciągnąłem antenę, pogłośniłem i trzymając nieduży odbiornik przed sobą, ruszyłem w górę zboczem niewysokiego pagórka w kierunku reszty cmentarza.

Rodziców pochowano na południowym krańcu pod klonem czerwonym. O tej porze roku liście płonęły jaskrawą barwą.

Szum na chwilę ustał i wydawało mi się, że słyszę Eltona Johna, ale zaraz znowu przepadł. Na szczycie wzgórza skręciłem ostro w lewo, pilnując, żeby trzymać się kamiennej ścieżki i nie deptać po grobach.

Zatrzymałem się przy mauzoleach stojących w dwóch równych rzędach po obu stronach ścieżki.

W Pittsburghu było wiele cmentarzy. Ten, All Saints Hollow, należał do największych.

Mauzolea.

Nie przepadałem za nimi.

Ciocia Jo mówiła, że kiedy przejeżdża się obok cmentarza, trzeba wstrzymywać oddech, żeby dusze zmarłych nas nie znalazły. Nie wiem, dlaczego ta zasada nie obowiązywała na terenie cmentarza, ale jeśli gdziekolwiek powinna mieć rację bytu, to właśnie przy mauzoleach. Powietrze było tu nieruchome. Wyobrażałem sobie nieboszczyków wyglądających przez szczeliny w kamiennych ścianach, wyciągających kościste dłonie gotowe w każdej chwili łapać niczego niepodejrzewających chłopców i wciągać ich do tych przysadzistych budowli, tak żeby zaginął po nich wszelki słuch.

Nabrałem dużo powietrza w płuca, przycisnąłem radio do piersi i rzuciłem się biegiem między mauzoleami. Prawie się potknąłem, kiedy z głośnika ryknął nagle Steve Perry.

Kiedy dotarłem do końca szeregu mauzoleów i wypuściłem powietrze, z radia znów rozległ się szum. Nie miałem pojęcia, dlaczego radio zadziałało między grobowcami, i nie zastanawiałem się nad tym. Mogłem znaleźć inne miejsce. Na pewno tam nie wrócę.

Rozejrzałem się wokół, po ponadstuhektarowym pagórkowatym terenie, ale nie dostrzegałem już cioci Jo ani klonu czerwonego.

Cmentarz kończył się gęstą linią drzew. Stała tam czarna metalowa ławeczka, omiatana gałęziami wierzby płaczącej – baldachim z wąskich liści i mchu unosił się ciężko w ciemności. Na ławce siedziała dziewczyna. Jakieś trzydzieści metrów dalej, przy białym SUV-ie na jednej z dróg dojazdowych, stała kobieta z rękami w kieszeniach długiego białego płaszcza.

Nie było upału, ale chłodu też nie, za ciepło na taki strój. Jej to chyba nie przeszkadzało. Płaszcz miała zapięty pod szyję. Kiedy zauważyła, że zbliżam się zza wzgórza, obróciła się w moją stronę. Oczy miała czarne, jastrzębie. Włosy, białe tak jak płaszcz, powiewały na delikatnym wietrze. Na mój widok zesztywniała, wyprostowała plecy. Dłonie zacisnęły się w pięści i zniknęły w fałdach płaszcza. Stała tak jeszcze przez chwilę, nie odrywając ode mnie czujnych, dziwnych oczu, a potem przeniosła wzrok znowu na dziewczynę na ławce.

Dziewczyna miała na sobie białą marszczoną bluzeczkę, również zapiętą od góry do dołu i schludnie wsuniętą w czarną spódnicę za kolano. Długie brązowe włosy, żywiołowo pofalowane i pokręcone, spływały jej na ramiona i plecy. Z jednej strony częściowo zasłaniały jej twarz, z drugiej były założone za ucho. Nie odrywała ciemnych oczu od książki, którą trzymała na kolanach dłońmi w rękawiczkach.

Trudno powiedzieć, jak długo tam stałem.

Trudno powiedzieć, dlaczego tam stałem.

Ale stałem i patrzyłem na nią, jak przewraca strony z łagodną determinacją, lekko rozchylonymi ustami bezgłośnie odczytując kolejne słowa dla zafascynowanej jednoosobowej publiczności.

Moje radio ryknęło nagle Jessie’s Girl i dziewczyna poderwała gwałtownie głowę, spojrzała na mnie, jedną ręką rozważnie zaznaczając miejsce w książce.

Zacząłem niezdarnie kręcić gałkami radia i w końcu udało mi się ściszyć.

Nie pamiętam, żebym podchodził do ławki, ale w jakiś sposób do niej dotarłem i zatrzymałem się tuż obok.

Dziewczyna zmarszczyła czoło i z zaciekawieniem przekrzywiła głowę.

– Ojejku, ale z ciebie brzydal.

Nie wiedziałem, co na to odpowiedzieć, więc milczałem. Wiedziałem, że nie jestem brzydki. Ciocia Jo powtarzała, że na szczęście wrodziłem się w mamę, bo wygląd po ojcu byłby prawdziwym przekleństwem. Ale miałem zdjęcie tatusia, jedyne, które udało mi się ukryć przed ciocią. Wyglądał jak gwiazdor filmowy, stał obok pordzewiałego forda, tego samego, który prowadził, kiedy…

– Ubrania też masz złachane. – Mówiła z dziwnym akcentem, trochę jak James Bond, ale nie do końca.

Radio zapiszczało głośno, zagłuszając Ricka Springfielda i wszystko inne. Wyłączyłem odbiornik, złożyłem antenę i nagle wdrapywałem się na ławkę, żeby siąść na przeciwnym końcu. Znowu nie wiedziałem dlaczego. Mój mózg krzyczał, żebym uciekał. Przecież to dziewczyna. Nie interesowały mnie dziewczyny, zwłaszcza takie sztywne porządnisie pachnące kwiatkami. Ale nie uciekłem. Usiadłem na tej samej ławce co ona, ignorując dziwne łaskotanie w brzuchu.

Pokazałem głową na kobietę stojącą przy SUV-ie.

– To twoja mama?

– Nie, to nie jest moja matka.

– To dlaczego na ciebie patrzy?

– Taka jej rola.

– Trochę to dziwne.

Dziewczyna się uśmiechnęła, ale po chwili spoważniała, jakby nie chciała, żebym to zauważył, jakby nie rozdawała uśmiechów tak swobodnie.

– Co z ciebie za chłopak, że sam włóczysz się po cmentarzu? Gdzie twoi rodzice?

– Nie żyją.

– Naprawdę? Kto ich zabił?

Nie „na co umarli?” albo „co się stało?”, ale kto ich zabił. Jakby śmierć z rąk drugiej osoby była czymś zupełnie logicznym.

– Co czytasz? – spytałem, żeby zmienić temat. Nie chciałem teraz rozmawiać o mamie i tacie. Na dziś miałem dość.

Podniosła książkę, pokazując mi okładkę – Wielkie nadzieje Charlesa Dickensa. Grzbiet miękkiej oprawy był niemal biały od zagięć, egzemplarz otwierano i zamykano tyle razy, że kolor wyblakł, a papier popękał. Okładka prezentowała się niewiele lepiej. Książka miała na oko tak z tysiąc lat, wyglądała na uratowaną z dna kartonu w jakiejś piwnicy.

– To ta o chłopaku z tratwą?

– Hmm. Brzydal, a do tego nieoczytany.

– Co to niby ma znaczyć?

– Chodzi ci o Przygody Hucka Finna. Tamtej książki nawet nie napisał Dickens, tylko Twain. Twain to marny pismak. To nawet nie jest jego prawdziwe nazwisko. Zwykły kapitan łódek, któremu udawało się naskrobać parę linijek w przerwach od picia i hazardu.

Nie czytałem niczego Dickensa ani Twaina. Na mojej półce z książkami stała połowa serii o braciach Hardych i kilkadziesiąt komiksów. Nie znałem nikogo, kto czytałby Twaina czy Dickensa, nawet moi rodzice czy ciocia Jo.

– O czym są Wielkie nadzieje?

Kobieta od SUV-a znalazła się bliżej nas. Nie zauważyłem, żeby się przemieszczała, ale teraz stała już tylko w odległości kilku metrów, obserwowała nas kątem oka i niewątpliwie nasłuchiwała każdego słowa.

Dziewczyna spojrzała na książkę trzymaną w rękach.

– O wszystkim, co naprawdę się liczy.

– Nie rozumiem.

– Nic dziwnego.

– Mogę zobaczyć? – Sięgnąłem po książkę, ale dziewczyna odsunęła się dalej na swój koniec ławki. Kobieta zaczęła się zbliżać, lecz stanęła, kiedy dziewczyna na nią spojrzała.

Położyła książkę na ławce i czubkami palców przesunęła ją w moją stronę. To wyraźnie uspokoiło kobietę.

Wziąłem tomik do ręki i przeczytałem opis na tylnej okładce.

– Mam na imię Stella – powiedziała dziewczyna. – Na cześć bohaterki tej książki, tyle że ona nazywała się Estella.

Podałem jej książkę. Spodziewałem się, że każe mi przesunąć ją z powrotem po ławce, ale nie. Chwyciła ją i znów położyła sobie na kolanach.

– Kiedy dziewczyna ci się przedstawia, wypada się odwzajemnić.

– Odwzajemnić?

Westchnęła.

– Zrobić to samo, odpowiedzieć.

– Aaa, nazywam się Jack, Jack Thatch.

– Pospolite imię dla pospolitego chłopaka. A jak naprawdę masz na imię? Nikt tak naprawdę nie nazywa się Jack, zwykle to zdrobnienie od Johna, zresztą nigdy tego nie rozumiałam. Nie jak Mike od Michaela, bardziej jak Bill od Williama, tylko jeszcze dziwniej.

– Oficjalnie nazywam się John Edward Thatch – odparłem. – Ale wszyscy wołają na mnie Jack.

– Oczywiście. A kim jest ten Edward? To zapewne jakiś krewny.

– Mój tata miał na imię Edward. Wszyscy mówili mu Eddie. Ile masz lat? Dziwnie mówisz.

Jej wzrok powędrował do starszej kobiety, a potem spoczął na okładce książki. Zaczęła skubać kartki.

– Osiem.

– Nie mówisz, jakbyś miała osiem lat. Ja też mam osiem.

– Cóż, ty też nie mówisz jak ośmiolatek.

– Stello? – powiedziała kobieta półgłosem, jakby z przyganą, przeciągając imię. – Musimy już iść.

Stella westchnęła i przymknęła oczy. Powiedziała coś szeptem tak cichym, że nie dosłyszałem słów, ale kobieta najwyraźniej zrozumiała, choć stała dalej.

Pokręciła głową, a Stella zmarszczyła brwi, zeskoczyła z ławki i ręką wygładziła spódnicę. Ruszyła ku kobiecie przez trawę.

– To cześć – powiedziałem, podnosząc rękę.

Zatrzymała się i zwróciła w moją stronę.

– Niezwykle miło było mi cię poznać, Johnie Edwardzie Jacku Thatchu.

Po tych słowach pomaszerowała pod górę do czekającego samochodu. Kobieta podążyła za nią. Kiedy się odwracała, wiatr poderwał połę jej płaszcza i zobaczyłem coś pod spodem, obraz, który wciąż widzę tak wyraźnie, jakby to było wczoraj: lufę strzelby opartą o jej nogę.

Patrzyłem, jak Stella wsiada do tyłu auta. Kobieta zamknęła za nią drzwiczki i oto zniknęła, ukryta za przyciemnianymi szybami, coraz mniejszymi, w miarę jak samochód się oddalał.

2

– Zostawiłam w kuchni dziesięć dolarów na pizzę. Już zamówiłam. Jak przywiozą, daj dostawcy całą dychę: osiem za pizzę i dwa napiwku, jasne?

– Jasne – odpowiedziałem, nie odrywając wzroku od telewizora. W zeszłym roku ciocia Jo upolowała atari 2600 na jakiejś wyprzedaży garażowej, a do konsoli dorzucili całe pudełko gier. Najchętniej grałem w Pac-Mana i całkiem nieźle mi szło. Jeszcze lepiej radziłem sobie z Ms. Pac-Man, ale to już w salonie gier. Pitfall! też był fajny.

– Czy ty mnie w ogóle słuchasz?

– Pizza, kasa, napiwek, jasne – mruknąłem.

– Dobrze, a czego masz nie robić?

– Nikomu otwierać.

– Z wyjątkiem dostawcy pizzy.

– Z wyjątkiem dostawcy pizzy.

Ciocia Jo schyliła się i pocałowała mnie w czubek głowy. Jej kelnerski mundurek pachniał naleśnikami i przypalonymi grzankami.

– Dzisiaj zamykam, ale powinnam wrócić około północy. Może nawet wcześniej, jeśli mi się uda.

– A co, jak facet z pizzą będzie miał siekierę i porąbie mnie na kawałeczki?

– To nie dasz mu napiwku. Muszę lecieć. – Po chwili już była za progiem, została po niej tylko smużka dymu z papierosa.

Duch Blinky złapał mnie w rogu planszy i straciłem trzecie życie, game over.

– Kurna.

Dawniej ciocia zostawiała mnie z kolejnymi opiekunkami, aż do ubiegłego roku, kiedy skończyłem siedem lat. Teraz nie mogła sobie na to pozwolić. Stwierdziła, że taniej by jej wychodziło w ogóle nie pracować, niż zatrudniać kogoś, żeby mnie pilnował. Zresztą i tak nie potrzebowałem opiekunki. Większość z nich tylko siedziała i gadała z chłopakami przez telefon (niektórzy nawet tu przychodzili), a wszystkie całkowicie mnie ignorowały.

Zawarliśmy więc umowę. Koniec z opiekunkami, ja dostaję dolara, żeby grzecznie siedzieć w domu, a do tego mogę wybrać, co chcę na kolację. Zawsze chciałem pizzę. Nie było dla mnie nic lepszego. Część nowo zdobytego majątku przeznaczałem na zakup komiksów. Reszta trafiała do słoika schowanego pod łóżkiem. Kiedy ostatnio sprawdzałem, miałem już odłożone trzydzieści dwa dolary.

Wstałem, przeciągnąłem się i podszedłem do okna.

Ciocia Jo szła po drugiej stronie ulicy, mniej więcej przecznicę od domu. Zaczekałem, aż wejdzie do jadłodajni Krendal’s, gdzie pracowała, odliczyłem do dziesięciu, włożyłem buty i wyślizgnąłem się z mieszkania.

Zapukałem do drzwi z numerem 304. Nikt nie odpowiedział, więc zapukałem jeszcze raz, głośniej. Już miałem załomotać po raz trzeci, gdy drzwi uchyliły się na szerokość kilku centymetrów, zabezpieczone metalowym łańcuchem.

W szczelinie ukazały się paciorkowate oczy. Patrzyły zza grubych szkieł okularów, sklejonych na środku taśmą i tkwiących na starej, pomarszczonej twarzy zwieńczonej szopą siwych włosów. Pani Leech.

– Czego?

– Ma pani książki, prawda?

– „Ma pani książki”? To ma być eleganckie powitanie starszej osoby?

Wiedziałem, że pani Leech ma książki, bo pilnowała mnie przez ten krótki okres pomiędzy opiekunkami a decyzją cioci, żebym zostawał w domu sam. Miała całe półki książek, gazet zresztą też. Ciocia Jo mówiła, że sąsiadka gromadzi śmieci.

– Szukam Wielkich nadziei Charlesa Dickensa.

– Dickensa?

– Zgadza się. Ma pani?

Pani Leech spojrzała ponad moim ramieniem na otwarte drzwi naszego mieszkania.

– Gdzie jest ciocia?

– W pracy.

– Nie wolno ci wychodzić z domu, kiedy jej nie ma.

– Nie wyszedłem. Przecież jestem zaraz obok. – Pokazałem na drzwi. – Jeśli pożyczy mi pani książkę, podzielę się pizzą.

Zobaczyłem błysk w jej oku.

– Masz pizzę?

– Jeszcze nie, ale niedługo przywiozą.

Pani Leech miała słabość do pizzy, zwłaszcza pepperoni. Czasami jadła nawet pizzę z ananasem. Ciocia Jo twierdziła, że sąsiadce na starość miesza się w głowie. Coś chyba było na rzeczy – nikt przy zdrowych zmysłach nie kładłby ananasa na pizzy.

Zamknęła drzwi, zdjęła łańcuch i wpuściła mnie do środka.

– Zgadza się, mam książki. Całą masę książek. Tamta też chyba gdzieś tu jest.

Chciała zamknąć drzwi, ale przypomniałem jej, że musimy nasłuchiwać dostawcy pizzy. Zostawiła wąską szparę, ale niechętnie. Dwa razy przyłapałem ją, jak oglądała się niespokojnie. Ciocia mówiła mi, że do pani Leech było kiedyś włamanie, jakieś dziesięć lat temu. Wyważyli drzwi, weszli do środka i zrobili złe rzeczy. Nikt mi nie powiedział, co to były za złe rzeczy, ale od tej pory rzadko wychodziła. Mówiła, że wtedy poszli za nią do domu, więc jeśli nie będzie wychodziła, już nikt nie będzie mógł jej śledzić. Ciocia Jo robiła jej zakupy przy okazji, kiedy i tak była w spożywczym po rzeczy dla nas. Chyba nigdy nie widziałem pani Leech poza budynkiem.

– Przypilnuję drzwi – zaoferowałem. – A pani niech poszuka książki.

To ją wyraźnie uspokoiło.

Skinęła głową i zaczęła przedzierać się przez salon, ostrożnie, żeby nie poprzewracać stosów gazet.

– Dobrze, że interesujesz się klasyką, ale nie wydaje ci się, że powinieneś zacząć od czegoś w rodzaju Hucka Finna? Mark Twain jest znacznie lepszy od tamtego Brytola. Dickens okropnie leje wodę. Czasem myślę, że musiał sprawdzać okładkę, żeby sobie przypomnieć, jaką książkę właściwie bazgroli, tak bardzo się zapędza w te swoje opisy. Twain jest przystępny i bezpośredni, konkretny, znaczne zwięźlejszy.

– To do szkoły – skłamałem.

– A to już zaczęła się szkoła? – dobiegł mnie jej przytłumiony głos. Straciłem ją z oczu, była gdzieś na drugim końcu pokoju.

– Dopiero za dwa tygodnie, ale pani Thomas kazała nam przeczytać przez wakacje.

– Trudna lektura jak na trzecią klasę.

– Idę już do czwartej.

– No, chyba że tak…

Nie miałem pojęcia, w której klasie omawia się tę książkę, jeśli w ogóle jest lekturą.

– Mam! – zawołała. W tej samej chwili rozległ się huk.

– Wszystko w porządku?

– Tak, tak. To tylko encyklopedie. Powinny stać na półce, ale zajmują tyle miejsca…

Kiedy znów znalazła się w moim polu widzenia, włosy miała jeszcze bardziej rozczochrane niż wcześniej, a w ręku trzymała książkę w miękkiej oprawie.

– Z tą książką wiąże się dla mnie wiele miłych wspomnień. Chyba będę musiała przeczytać ją jeszcze raz, kiedy skończysz. Oddasz, prawda?

Przytaknąłem i sięgnąłem po książkę.

– Widzę, że ciocia wychowuje cię „własnoręcznie”, że tak powiem. – Zamyśliła się na chwilę. – Właściwie to wiele cię łączy z małym Pipem.

– Co to znaczy „własnoręcznie”?

– Nie chcę ci zbyt wiele zdradzać – odparła z uśmiechem. – Sam się przekonasz.

Ilustracja na okładce przedstawiała chłopca i dziewczynkę, oboje byli dziwnie ubrani. Chłopiec się uśmiechał, dziewczynka nie.

Razem zaczekaliśmy na dostawcę pizzy. Nie miał przy sobie siekiery.

3

Siedemnastego sierpnia zepsuła nam się klimatyzacja.

Nie mieliśmy drogiego systemu chłodzenia, tylko klimatyzator okienny w salonie, duże beżowe pudło, które gulgotało i z którego kapało na podłogę, ale schładzało mieszkanie przez te kilka dni w roku, kiedy w Pittsburghu przygrzewało słońce.

Siedemnasty sierpnia był właśnie jednym z takich dni – 34 stopnie przed południem, a z każdą minutą temperatura rosła.

– Nie zapłacę czynszu, jeśli Triano nie raczy przywlec tu swoich czterech liter w ciągu najbliższej godziny – oznajmiła ciocia Jo. Przepchnęła sfatygowany skórzany fotel pod drugie okno, to bez zepsutego klimatyzatora wepchniętego we framugi, i teraz leżała na nim z mokrą ścierką na czole. W ciągu ostatnich dwudziestu minut musiała zdjąć bluzkę, bo teraz miała na sobie tylko blady biustonosz i niebieskie szorty, a jej bose stopy dyndały z poręczy. – Ten szmelc zawsze się psuje, kiedy go najbardziej potrzeba – dodała.

Chciałem jej powiedzieć, że raczej mało prawdopodobne, żeby klimatyzator zepsuł się w środku zimy, ale zmieniłem zdanie.

– Napijesz się lemoniady?

– Chętnie, poproszę.

Wyciągnąłem szklankę ze sterty brudnych naczyń w kuchni, umyłem ją i nalałem lemoniady z dzbanka. Sam ją przyrządziłem. Kiedy podałem szklankę cioci, pociągnęła niepewny łyk, a potem wychyliła jednym haustem.

– Następnym razem możesz dać więcej cukru, ale dobrze ci idzie.

Jeszcze nigdy nie udało mi się zrobić idealnej lemoniady.

Zamknęła oczy i zaczęła turlać pustą szklanką po policzkach.

– Idź się pobawić na dworze. W tym wieku dzieciak nie powinien siedzieć cały dzień w czterech ścianach. Powinieneś bawić się z kolegami.

– Nie mam żadnych kolegów. W całym budynku nie ma nikogo w moim wieku.

Machnęła słabo ręką.

– Może w takim razie powinniśmy się przeprowadzić do pałacu na przedmieściach, kupić wielką rezydencję z basenem… rozległą posiadłość, żeby wszystkie dzieci z sąsiedztwa musiały się ustawiać w kolejce i składać podania o zostanie twoim kolegą albo koleżanką. Wtedy mógłbyś wybrać najlepszych, a resztę pogonić. To na pewno znacznie łatwiejsze, niż gdybyś po prostu wyszedł z domu i zaryzykował, że spotkasz kogoś w swoim wieku i nawiążesz znajomości taką staroświecką metodą. – Ciocia Jo obróciła głowę i zmrużyła oczy w blasku słońca, które kładło się jasną smugą na jej twarzy. – Kocham cię, młody, ale naprawdę nie powinieneś spędzać ostatnich dwóch tygodni wakacji ze mną w domu. Zdarza mi się być upierdliwym babskiem i teraz właśnie jest taki dzień. Rozkazuję ci wyjść na dwór i się dobrze bawić.

– Ale…

– Już – ucięła. – I masz mi nie wracać przed szóstą.

Nie próbowałem się kłócić. Wziąłem komiks ze stołu w kuchni i czmychnąłem za drzwi.

Znalazłem się na cmentarzu.

Nie podjąłem świadomej decyzji, żeby pójść na cmentarz, ale tam właśnie wylądowałem – może dlatego, że była to jedyna otwarta przestrzeń w okolicy naszego mieszkania, no i panował tam spokój. Odwiedziłem groby rodziców: włożyłem do wazonów mlecze, których nazrywałem po drodze przy Greenlee Road, i własną koszulką wyczyściłem nagrobek taty. Jeśli ciocia zapyta, gdzie się tak uświniłem, to jej odpowiem, że chłopackie zabawy to brudna sprawa.

Z poczuciem dobrze wykonanej pracy wspiąłem się na wzgórze i biegiem minąłem mauzolea, przezornie wstrzymując oddech.

Spodziewałem się, że zobaczę dziewczynę tam, gdzie poprzednio, ale ławka była pusta, jeśli nie liczyć kilku czerwonych liści klonu, które utkwiły między metalowymi elementami. Odgarnąłem je, usiadłem i otworzyłem komiks, w którego środku ukrywałem książkę z uśmiechniętym chłopcem i poważną dziewczynką na okładce. Przewróciłem na pierwszą stronę i zacząłem czytać.

Dwa dni później wróciłem na cmentarz. Kolejnego dnia również. Ławka zawsze była pusta. Przychodziłem codziennie przez resztę wakacji i jeszcze długo po rozpoczęciu lekcji, ale tamtą dziewczynę zobaczyłem dopiero blisko rok później.

Nie zauważyłem też mężczyzny obserwującego mnie spomiędzy drzew – czasem tam stał, czasami nie.

8 sierpnia 1985

Dziewięć lat

Dn. 08.08.1985:

Pacjent „D” – parametry w normie.

Nagranie audio/wideo.

– Wszystko się nagrywa?

– Nie wszystko. Ale prawie. Skup się. Drugi raz nie będę tłumaczyć.

– Przepraszam.

– Czyste kasety są w tych pudłach pod biurkiem. Jeśli ktoś tam jest, zawsze nagrywaj. Jeśli on coś mówi, nawet jeśli jest sam, koniecznie nagrywaj. To jest złoto, na tym właśnie najbardziej im zależy. Uważaj, co mówisz tutaj, w budce. Mikrofony to też złapią i zostanie oficjalnie zarejestrowane. Jeśli zrobi się gorąco, trzymaj gębę na kłódkę. Cokolwiek by się działo. Trzymaj gębę na kłódkę i rób, co do ciebie należy.

– Czyli zmieniać kasety.

– Tak.

– Mogę o coś spytać?

– Tylko żeby to nie było głupie pytanie.

– Powiedzieli mi, że mam go nie słuchać. Nie rozmawiać z nim.

– Rozwiązali ten problem już parę lat temu. Prosta sprawa. Włączyli opóźnienie. Wszystko, co słychać i widać na tych monitorach, wydarzyło się pół minuty wcześniej. Tak jest bezpiecznie.

– W takim razie dlaczego on ma na twarzy maskę?

ZESPÓŁ OBSERWACYJNY CHARTER – 309

1

– Pomóż mi to wyrwać – powiedziała ciocia Jo, odgarniając pnącze, które jakimś cudem zdołało opleść nagrobek mamy w ciągu dwóch dni od mojej ostatniej wizyty.

Pociągnąłem u podstawy i wyszarpnąłem roślinę z korzeniami i pecyną ziemi.

Zauważyłem, że przygląda się nagrobkowi taty – oczyszczonemu z kurzu i mchu porastającego wykute litery.

– W głowie mi się nie mieści, że możesz żywić jakiekolwiek ciepłe uczucia do człowieka, który zabił twoją matkę.

Wiedziałem, że lepiej nic nie mówić. Gdybym ją poprawił, zrobiłaby się awantura, a chciałem sprawdzić, co z ławką.

Nie licząc kilku zimowych dni, chodziłem tam prawie codziennie i za każdym razem ławka była pusta. Zacząłem nawet próbować różnych pór dnia, na wypadek gdybyśmy po prostu się mijali, ale niezależnie od godziny nigdy jej nie było.

W szkole też jej nie spotkałem. Mówiła, że jest w moim wieku, a wszystkie dzieciaki z okolicy chodziły do Lincolna. To oznaczało, że mieszka gdzie indziej, ale w takim razie co robiła tamtego dnia na cmentarzu? Kogo odwiedzała? Nie mogłem przestać myśleć o towarzyszącej jej kobiecie. Dlaczego miała strzelbę? Może porwała dziewczynę i przyjechała z nią na cmentarz, żeby… żeby co? To nie miało sensu. Całe to spotkanie było niepojęte i pewnie dlatego nie mogłem przestać o niej myśleć.

Ciocia Jo rozłożyła koc na grobach i podała mi kanapkę – biały chleb z szynką i serem. Jakiś tydzień temu zauważyłem, że przestała kupować Wonder Bread i przerzuciła się na markę własną supermarketu. Masło orzechowe też nie miało już na słoiku logo Jiffy, tylko prostą etykietkę z napisem „Masło orzechowe”. Kiedy ją o to zagadnąłem, powiedziała, że jadłodajnia gorzej sobie radzi i obcięli jej godziny. Jeśli sytuacja wkrótce się nie poprawi, pewnie będzie musiała poszukać drugiej pracy. Zaoferowałem jej swoje oszczędności, wynoszące już sto dwadzieścia trzy dolary, ale nie chciała wziąć ode mnie pieniędzy.

– Czytaj – powiedziała, gestem głowy wskazując nagrobek mamy.

– Serio? Znowu?

– Czytaj.

– Kaitlyn Gargery Thatch. Szesnasty lutego tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt osiem, ósmy sierpnia tysiąc dziewięćset osiemdziesiąt. Kochająca żona, matka i siostra. – Nie musiałem patrzeć na tablicę. Już dawno nauczyłem się na pamięć tekstu wyrytego na obu nagrobkach.

– Pięć lat – powiedziała ciocia cicho. Dym z papierosa tkwiącego między jej palcami wił się smużką do nieba. Nie pamiętałem czasów, kiedy nie paliła, ale wydawało mi się, że ostatnio pali więcej. Zdarzało jej się przypalać papierosa niedopałkiem poprzedniego. Zaciągnęła się, wypuściła dym. Miała żółte zęby.

Dziesięć minut później, z kanapką w brzuchu, a radiem tranzystorowym i komiksem pod pachą, wspinałem się po wzgórzu w stronę mauzoleów.

W tym roku wcześnie zrobiło się chłodno, właśnie zerwał się wiatr i świszczał pomiędzy kamiennymi budowlami.

Ławka była pusta.

Nie ma jej.

Westchnąłem, usiadłem i położyłem obok komiks – wsunąłem róg okładki pod nogę, żeby wiatr go nie porwał, i włączyłem radio.

Szum. Trochę Phila Collinsa. Znowu szum.

Wyciągnąłem antenę na pełną długość i zacząłem powoli obracać ją w różnych kierunkach.

Poryw wiatru.

Szum i trzaski.

I znowu Phil Collins, głośno i wyraźnie: „Suss, suss, sudio”.

– Siedzisz na mojej ławce.

Nie słyszałem, jak podchodziła, ale oto stała kilka kroków ode mnie w długim czarnym płaszczu.

– Idź stąd.

Zacząłem się podnosić. Serce tak mocno waliło mi w piersi, że nie mogłem zebrać myśli. Twarz oblał mi rumieniec. A jednak usiadłem prosto i wydąłem usta, przybierając najbardziej stanowczą pozę, na jaką udało mi się zdobyć.

– Nie.

Wzruszyła ramionami i usiadła na drugim końcu ławki, wygładzając spódnicę wystającą spod grubego płaszcza.

SUV stał na drugim końcu drogi dojazdowej, dalej niż poprzednio. Koło samochodu stała tamta kobieta w długim białym płaszczu i z jeszcze bielszymi włosami. Obok niej stała druga w takim samym stroju. Obie nam się przyglądały, patrzyły na mnie.

– Jak się miewasz, Johnie Edwardzie Jacku Thatchu?

– Chyba w porządku.

– Nie jesteś pewny, czy miewasz się dobrze czy nie? Wydawałoby się, że ocena własnego stanu ducha powinna być tak łatwa jak stwierdzenie stanu pogody.

– W porządku.

– A twoi rodzice? Nadal nie żyją, jak mniemam?

– Przeczytałem.

– Co przeczytałeś?

Wyciągnąłem komiks spod nogi i przesunąłem po ławce w jej stronę.

Przesunęła po okładce dłonią w rękawiczce i zmarszczyła czoło.

– Ma mi zaimponować, że przeczytałeś jakiś chłam pod tytułem Wojownicze żółwie ninja? I to numer pierwszy. Strach pomyśleć, że jest tego więcej.

Kiedy sięgnąłem do komiksu, żeby go otworzyć, dziewczyna odsunęła dłoń z taką prędkością, że ruch rozmywał się w oczach. Przez jej twarz przemknął cień zawstydzenia. Otworzyłem komiks na środku, pokazując mój egzemplarz Wielkich nadziei. A raczej nie mój, tylko pani Leech, której nadal go nie oddałem.

Na ten widok w jej oczach rozbłysły iskierki.

Kobiety w białych płaszczach powoli się przysuwały. Kiedy podniosłem głowę i na nie spojrzałem, zatrzymały się w miejscu. Mój wzrok powędrował do rąbków ich płaszczy, próbowałem dojrzeć zarys broni, jak poprzednio, ale niczego nie zauważyłem. Nawet przy kolejnych porywistych podmuchach wiatru – nic. Może wyobraziłem sobie tamtą strzelbę.

– Zrozumiałeś? – spytała dziewczyna, nie odrywając wzroku od mojej książki.

– Musiałem przeczytać dwa razy – przyznałem. – Za pierwszym razem musiałem sprawdzać znaczenie różnych słów i niektóre dialogi były trudne. Za drugim czytało mi się łatwiej.

Oparła się i spojrzała na swoją książkę – również Wielkie nadzieje.

– Czytałam ją już dwanaście razy. Kiedy jutro skończę, to będzie trzynasty.

– Czemu nie przeczytasz czegoś innego?

– A po co? Nie ma lepszych książek.

– Czy ja wiem? Czytałem dużo książek. Niektóre znacznie bardziej mi się podobają.

– Cóż, jesteś głupim chłopakiem.

– Jesteś dla mnie niemiła, bo w książce Estella była niemiła dla Pipa?

Zachichotała.

– Panie Johnie Edwardzie Jacku Thatchu, żaden z ciebie Pip. Jestem dla ciebie niemiła, bo jesteś głupim chłopakiem, który nie zasługuje na nic innego.

– Dlaczego nie widziałem cię w szkole?

– Nie chodzę do szkoły, nauczyciele przychodzą do mnie. W sumie sześcioro, z każdego przedmiotu, jaki tylko możesz sobie wyobrazić. Mówi się, że jestem bardzo mądra, być może genialna, więc uczęszczanie do publicznej szkoły mogłoby mi zaszkodzić.

– Jesteś bogata?

– Mieszkam we wspaniałym domu, niemal pałacu. Służba jest do naszej dyspozycji przez całą dobę, niczego mi nie brakuje. W wolnym czasie podróżuję po całym świecie, odwiedzam kolejne egzotyczne miejsca, uczę się o ich mieszkańcach i kulturze. To chciałbyś usłyszeć?

Wzruszyłem ramionami.

– Jeśli to prawda.

– To prawda.

– Okej.

Zaczęła skubać rękawiczkę, ciągnąć za koniuszek.

– Dlaczego je nosisz?

– Jest zimno.

– Nie aż tak. Zresztą ostatnio było ciepło, a też je miałaś.

– Może mi się podobają. – Wsunęła palec pod prawą rękawiczkę i zdjęła ją. Dłonie miała długie i wąskie.

– Stello. – Kobieta z białymi włosami łypnęła na nią i podeszła bliżej.

Stella szybko włożyła rękawiczkę z powrotem.

– Po prostu je lubię. – Wsunęła dłonie pod uda.

– Dlaczego dzisiaj? Dlaczego akurat ta ławka?

– Ile pytań…

– Byłem tutaj parę razy i cię nie spotkałem. A dzisiaj znów jesteś. Dokładnie rok od poprzedniego razu. Ósmego sierpnia. Dlaczego?

Prawie się uśmiechnęła.

– Szukałeś mnie?

– Nie. Po prostu… Blisko mieszkam. Często odwiedzam rodziców. To wszystko.

– Sprawiasz wrażenie zdenerwowanego, Jack. Ja cię tak stresuję?

– Nie – odparłem z nadzieją, że nie mam już wypieków na twarzy.

Podniosła wzrok i spojrzała na mnie intensywnie brązowymi oczami.

– Twoi rodzice zmarli ósmego sierpnia?

Przytaknąłem.

Znowu odchyliła się na oparcie ławki i uniosła oczy do nieba.

– Dziwne zbiegi okoliczności są na tym świecie.

– Moja ciocia Jo twierdzi, że nic nie dzieje się przypadkiem.

– Ciocia jest tutaj z tobą?

– Przy grobach rodziców. Przychodzimy co roku.

– No to może się jeszcze spotkamy.

– Już idziesz? Ale dopiero…

– Stello. – Znowu ta białowłosa kobieta.

Stella zmrużyła oczy i rozsiadła się wygodniej.

– Jeszcze nie. Mam godzinę. – Odniosłem wrażenie, że mówi to nie do mnie, lecz do tamtych kobiet, bo powiedziała to znacznie głośniej, niż byłoby konieczne, gdyby mówiła tylko do mnie.

Nagle zauważyłem jakiś ruch na tylnym siedzeniu SUV-a.

Jakiś mężczyzna. Nie, chłopak.

– Kto tam jest?

Stella powiodła wzrokiem za moim spojrzeniem i spochmurniała.

– David Pickford.

– Kto to jest?

– Nikt.

– Ile ma lat?

– A jakie to ma znaczenie?

– Tak się zastanawiam.

Wzruszyła ramionami.

– Dziewięć czy dziesięć, zdaje się. Tyle co my.

– Ma na twarzy maskę?

Dłoń w rękawiczce powędrowała do mojego komiksu i przerzuciła strony.

– Zapomnij o nim. Opowiedz mi o tych swoich żółwiach.

Uśmiechnąłem się i to właśnie zrobiłem. Chłopak obserwował nas z samochodu, kobiety w bieli z mniejszej odległości.

Następnym razem miałem zobaczyć go trzynaście lat później, a i tak okazało się to za szybko.

2

– To wcale nie jest All-American Slam – zaprotestowałem, patrząc na talerz, który postawił przede mną pan Krendal. Do Święta Dziękczynienia zostało dziesięć dni i ciocia Jo pracowała na dwie zmiany, kiedy tylko się dało, żeby uzbierać na porządny obiad z indykiem. To oznaczało, że przez jakiś czas nie było pizzy. Zawiesiła mi też kieszonkowe. Nie przeszkadzało mi to. Odłożyłem już sto czterdzieści jeden dolarów. Skoro ciocia Jo nie chciała ode mnie pieniędzy, dałem je panu Triano, gospodarzowi budynku, żeby kupił indyka i zrobił jej niespodziankę.

Elden Krendal, właściciel i jedyny kucharz w jadłodajni, miał taką zasadę, że pracownicy mogą jeść za darmo, ale tylko jeśli nie zamawiają z karty, a zjadają nadwyżki, zanim jedzenie się przeterminuje.

Kilka tygodni temu, kiedy ciocia Jo zapytała, czy może się ze mną podzielić darmowym posiłkiem, Krendal wytarł te swoje łapska z palcami jak serdelki o biały niegdyś fartuch i przyklęknął przede mną.

– Ale mały ten chłopak! Za mały jak na swój wiek. Ile, mówiłaś? Osiem lat?

Był niewysoki, parę centymetrów wyższy od cioci Jo, ale potężny. Podejrzewałem, że osiągnął takie rozmiary, bo przez cały dzień podjadał w kuchni. Musiał ważyć przynajmniej ze sto pięćdziesiąt kilo, przypominał mi sflaczałego Mr. Cleana, tego z reklam środków czystości, tyle że starszego o dwadzieścia lat. Nie miał ani jednego włosa na głowie. Kiedyś podsłuchałem, że miał już dość zakładania siatki na włosy, więc je zgolił. Ciocia Jo twierdziła, że to jego włosy miały go dość i same go opuściły. Miał też zaraźliwy uśmiech. Nie mogłem sobie przypomnieć, żeby kiedykolwiek się nie uśmiechał. Nawet kiedy wykrzykiwał coś z kuchni, uśmiech nie znikał mu z twarzy.

– Dziewięć – poprawiłem go.

Pokręcił głową.

– Skóra i kości. Nie wyrośniesz na silnego mężczyznę, jak będziesz podjadał z talerza ciotki. Powinieneś dostawać własny posiłek.

– Nie stać mnie… – zaczęła ciocia Jo, ale pan Krendal tylko machnął ręką.

– Będziemy karmić tego chłopaka, aż pęknie. Może kiedyś zechce u mnie pracować.

– Pójdę na studia i zostanę astronautą albo reporterem w „Daily Planet” – oznajmiłem.

– A może reporterem w kosmosie? Na pewno by się nam taki przydał – stwierdził Krendal. – Siądź sobie gdzieś, a ja załatwię ci coś do jedzenia.

Ciocia Jo wskazała na stołki przy barze, ale wybrałem boks, mały, dwuosobowy, na samym końcu, tuż przy łazienkach. W następnych tygodniach stał się moim boksem. Pan Krendal wypisał dużymi literami karteczkę o treści: REZERWACJA DLA JACKA THATCHA – ASTRONAUTY-REPORTERA i codziennie przed zmianą cioci Jo kładł ją na stoliku, bo wiedział, że pewnie też wtedy przyjdę.

Kiedy dzisiaj zapytał, co chcę na kolację, powiedziałem, że zestaw All-American Slam, jak w Denny’s, a do tego shake’a czekoladowego. Tymczasem dostałem kanapkę z chleba żytniego z kurczakiem, frytki i szklankę wody.

– To All-American Slam w wersji Krendala. Być może nieco się różni od posiłku o tej samej nazwie u konkurencji – oznajmił kucharz. – Kiedy ci sympatyczni ludzie z Denny’s ukradli tę nazwę z mojej karty, nie przeczytali opisu dania. Mam ten sam problem z ludźmi z McDonalda. Przez rok im tłumaczyłem, że Big Mac to miska makaronu z serem i bekonem na wierzchu, ale w ogóle nie słuchali. Za moich czasów kradzież własności intelektualnej to było coś. Dzisiaj złodzieje w ogóle się nie szanują.

Zwichrzył mi włosy i wrócił do kuchni. Zawsze prosiłem o czekoladowego shake’a. Nigdy go nie dostałem. Krendal upierał się, że ludzi nie stworzono do pochłaniania takich ilości cukru, a woda jest zdrowsza, zwłaszcza dla moich zębów. On sam przez pięćdziesiąt osiem lat nigdy nie miał próchnicy. Od razu nadmienił też, że nigdy nie pił shake’ów.

Szybko uporałem się z kanapką i frytkami. Były przepyszne.

Podczas gdy jadłem, ciocia Jo uwijała się na sali. Ona też się uśmiechała. Widziałem, jak przed każdym klientem przywołuje na twarz swój najlepszy uśmiech. Widziałem też, że gdy tylko odwraca się do klienta plecami, uśmiech znika z jej twarzy. Nie chciała tu być.

Już miałem wracać do domu, kiedy rzuciła mi na stół cztery dolary.

– Obsłużyłam trzy stoliki i ledwie uzbierałam na fajki. Fatalne dziś napiwki. Niech to się lepiej szybko poprawi. Będziesz tak miły i skoczysz obok po dwie paczki czerwonych setek? Reszta dla ciebie.

Chciałem odmówić. Ciocia za dużo paliła. Tego ranka kasłała bez przerwy prawie pięć minut, zanim w ogóle wstała z łóżka.

Ale jak nie pójdę, to i tak kupi sobie papierosy na przerwie, a potem jeszcze będzie mnie obwiniała, że w tym czasie przepadły jej napiwki.

Wziąłem pieniądze i ruszyłem do drzwi.

– Zaraz wracam.

3

Na niebie kotłowały się szare chmury o białych krawędziach, w powietrzu wyczuwało się wilgoć. Jeszcze dziś nie padało, ale mogłem się założyć, że będzie. W Pittsburghu w listopadzie nie był to ryzykowny zakład, nikt z miejscowych nie obstawiłby innej wersji. Dochodziło południe, słońce powinno stać wysoko na niebie. Tymczasem udało się chyba na Florydę, zostawiwszy na zastępstwo słabą żarówkę.

Corner Mart znajdował się dwa lokale od Krendal’s, więc nawet nie musiałem przechodzić przez ulicę. Sklepik zajmował parter budynku w kształcie klina – wąskiego z przodu i rozszerzającego się ku tyłowi, zbudowanego zapewne z uwagi na dziwny kąt ulicy i całego wzgórza, na którym stał ten kwartał. Pittsburgh nie charakteryzuje się rozległymi równinami, a właśnie dziwnymi kątami. Nawet podłoga w naszym mieszkaniu była tak nierówna, że matchboxy przejeżdżały z jednego końca kuchni na drugi bez mojej pomocy.

Kiedy otworzyłem drzwi, rozległ się elektroniczny dzwonek anonsujący klientów. Chociaż sklep miał przy drzwiach dwie duże witryny, każdy skrawek szyby pokrywały plakaty, ogłoszenia i reklamy najróżniejszych towarów – od mleka przez piwo po papierosy – a każdy napis kończył się wykrzyknikiem, bo przecież tabliczka o treści PAPIEROSY 1,25 $! wygląda znacznie lepiej niż PAPIEROSY 1,25 $. W tym mieście na każdym rogu stał taki sklepik, a przetrwać mogły tylko te z największym wyborem wykrzykników.

Za ladą siedział łysiejący brunet we flanelowej koszuli w kratę, za małej o jakieś dwa rozmiary. Nie znałem go. Skinął mi głową na powitanie i opuścił niżej czytany egzemplarz „Pittsburgh Post-Gazette”. Steelersi pokonali wczoraj Oilersów trzydzieści do siedmiu – siódme zwycięstwo z rzędu.

– Co podać, młody?

Lada była dla mnie trochę za wysoko, ale wydawało mi się, że jakby się obniżyła od mojej ostatniej wizyty. Wyciągnąłem rękę w górę i podsunąłem cztery banknoty jednodolarowe tak blisko sprzedawcy, jak tylko mogłem.

– Dwie paczki czerwonych marlboro setek poproszę.

Zmarszczył czoło i wrócił do lektury gazety, kręcąc głową.

– Przecież wiesz, że ci nie sprzedam.

– Dlaczego?

Przewrócił oczami, wskazując na tabliczkę: ZAKAZ SPRZEDAŻY WYROBÓW TYTONIOWYCH OSOBOM PONIŻEJ 18. ROKU ŻYCIA. Ten napis nie kończył się wykrzyknikiem.

– To nie dla mnie, tylko dla cioci.

– Która to twoja ciocia?

– Josephine Gargery. Jest w pracy i nie mogła sama przyjść.

– Jo… Od Krendala?

Przytaknąłem.

– To na pewno nie dla ciebie? Nie pójdziesz za róg palić z kumplami?

– Papierochy są paskudne. W życiu bym nie chciał palić. Pan Cougin mnie zna. Często tu przychodzę.

– Pan Cougin ma dziś wolne.

– Ale jest właścicielem, prawda? Skoro jemu nie przeszkadza, że sprzedaje mi papierosy, to pan chyba też może? Inaczej ciocia Jo będzie musiała wyjść z pracy, a wtedy będzie zła, pan Krendal zresztą pewnie też. Potem poskarżą się panu Couginowi, a on się wyżyje na panu. Tego wszystkiego da się uniknąć, jeśli po prostu sprzeda mi pan te papierosy. Nie lubię awantur i podejrzewam, że pan też. Poza tym nie jestem donosicielem. Porządny ze mnie chłopak.

Sprzedawca przygryzł policzek od środka, zerknął na gazetę, jakby właściwą odpowiedź wydrukowano pod informacją o wygranej Steelersów, i w końcu wyjął dwie paczki papierosów z półki nad głową.

– Nikt nie lubi awantur.

– To prawda – przyznałem. – Nikt.

Wydał mi dolara i trzydzieści osiem centów reszty.

– Dziękuję. – Z drobnymi i papierosami w ręku ruszyłem do stojaka z komiksami na tyłach sklepu. Miałem już większość najlepszych, ale czaiłem się na jeden konkretny: jedenasty zeszyt pierwszego tomu „Superman Annual”. Upolowałem go już we wtorek, ale miałem przy sobie tylko siedemdziesiąt trzy centy, za mało, bo miał zaporową cenę dolar dwadzieścia pięć, więc schowałem gazetkę za czwartym numerem „Strawberry Shortcake” na górnej półce, gdzie nie zajrzałby żaden szanujący się wielbiciel komiksów, i miałem nadzieję, że będzie na mnie czekał. Teraz znalazłem go na miejscu i ściągnąłem z półki. Kiedy kartkowałem komiks, rozległ się dzwonek przy wejściu. Usłyszałem stłumiony szum samochodów i szuranie butów, a po chwili drzwi się zatrzasnęły.

– Dawaj wszystko z kasy, ale już!

Donośny, szorstki głos dobiegł mnie z przedniej części sklepu, zza moich pleców.

– Dobrze, w porządku, spokojnie. – To głos sprzedawcy. – Bierz wszystko, nie będę…

Huk wystrzału wstrząsnął obklejonymi szybami.

Upuściłem papierosy.

Potem wszystko wydarzyło się bardzo szybko.

Obróciłem się w tej samej chwili co strzelający. Widziałem jakby w zwolnionym tempie, jak falują za nim długie, przetłuszczone, rude włosy, wpadają do kaptura brudnej granatowej bluzy, on podnosi rękę, celując z broni w moją stronę, z lufy nadal unosi się dym.

Nacisnął spust, i to dwa razy.

Serce waliło mi boleśnie, nigdy wcześniej nie czułem tak silnego łomotania w piersi.

Poczułem wilgoć na udzie, ciepła plama rozlewała się na nogę.

Pistolet trzasnął.

Dwa głuche trzaski.

Zero wystrzału. Zero kuli. Jakaś usterka.

Napastnik zerknął na broń z wyrzutem, prawie nią we mnie rzucił, po czym odwrócił się do kasy, zaczął wybierać gotówkę i upychać banknoty po kieszeniach. Kiedy ją opróżnił, podszedł do mnie z dzikim wzrokiem.

– Wiem, jak wyglądasz, gówniarzu. Nigdy nie zapominam twarzy. Piśnij chociaż słowo, to cię dojadę. Wypatroszę cię i powieszę, kurwa, na latarni.

Chwilę później już go nie było. Zostałem sam.

Spojrzałem na nogę. Zmoczyłem się. Nie obchodziło mnie to.

Sam nie wiem, jak długo tak stałem. Nie mogłem się ruszyć.

W końcu poczułem się na siłach, żeby wrócić do Krendal’s i wezwać pomoc.

8 sierpnia 1986 roku

Dziesięć lat

Dn. 08.08.1986:

Rozmowa z dr Helen Durgin. Pacjent „D” sprawia wrażenie niespokojnego.

Nagranie audio/wideo.

– Chciałabym porozmawiać o twoich rodzicach.

– Nie chcę.

– Musisz. Musimy wszyscy zrozumieć, co się stało.

– Nie pamiętam. Byłem wtedy mały.

– Pamiętasz. Myślę, że pamiętasz wszystko, co wydarzyło się tamtego dnia.

Cisza.

– To nie twoja wina, Davidzie. Miałeś zaledwie dwa latka. Nie mogłeś wiedzieć, co się stanie.

– Nie chcę.

Doktor Durgin westchnęła.

– A o czym ty chciałbyś porozmawiać?

– Dlaczego nikt inny mnie nie odwiedza?

– Wiesz dlaczego.

– Ale ty się nie boisz. Przychodzisz.

– Jestem głucha, Davidzie. Nie słyszę cię. Tylko czytam z ruchu twoich warg.

– I dlatego się nie boisz?

– Dlatego mogę cię odwiedzać.

– Czyli gdybyś zaczęła słyszeć, nie mogłabyś mnie już odwiedzać?

– Chciałabym, ale raczej by mi nie pozwolili.

– Ale rozmawiałabyś ze mną przez głośniki, tak? Tak jak wszyscy inni?

– Gdyby mi pozwolili.

– Dawniej odwiedzał mnie doktor Peavy. On nie był głuchy.

– Ale już nie przychodzi, prawda? Pamiętasz, co się stało z doktorem, Davidzie?

– Tak. Doktor Peavy był dla mnie niedobry. Kazałem mu przestać.

– To było dwa tygodnie po twoich rodzicach. Skoro pamiętasz, co się stało z doktorem Peavym, to na pewno pamiętasz, jak to było z nimi.

Cisza.

– Davidzie?

– Jestem zmęczony. Możemy już przestać?

– Czy rodzice byli dla ciebie niedobrzy? Tak jak doktor Peavy?

– Mój tatuś.

– I kazałeś mu przestać?

Cisza.

– Davidzie, musisz odpowiadać na głos, do akt. Kazałeś tacie przestać?

– Tak.

– Jak to zrobiłeś?

– Nie pamiętam.

– Chyba jednak pamiętasz.

– Nie miał zrobić krzywdy mamusi.

– To nie była twoja wina.

David nie odpowiedział.

ZESPÓŁ OBSERWACYJNY CHARTER – 309

1

– Czytaj.

– No weź.

Ciocia Jo świdrowała mnie wzrokiem, jej wargi zaciskały się mocno na niemal wypalonym papierosie dyndającym z kącika ust.

– Czytaj.

Przewróciłem oczami.

– Kaitlyn Gargery Thatch. Szesnasty lutego tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt osiem, ósmy sierpnia tysiąc dziewięćset osiemdziesiąt. Kochająca żona, matka i siostra. Mogę już iść?

Ciotka przymrużyła oczy i zapaliła następnego.

– A dokąd ty tak uciekasz?

Złapałem komiks z koca.

– Tam za górką jest ławka, chodzę tam poczytać.

– Możesz czytać tutaj. Mógłbyś poczytać na głos mamie i mnie. Na pewno byłoby jej miło.

– Myślę, że raczej ma w dupie Wojownicze żółwie ninja.

Trzepnęła mnie w głowę.

– Wyrażaj się! Może i robisz się już duży, ale nie myśl sobie, że nie mogę cię przełożyć przez kolano.

– Tak jest. Przepraszam.

Ciotka burknęła i zaciągnęła się nowym papierosem. Niedopałek poprzedniego wrzuciła do wazonu na grobie taty. Zakonotowałem sobie, żeby go później wyłowić.

„Mieć w dupie” było ostatnio moim ulubionym słowem – czy właściwie wyrażeniem. Jakiś miesiąc przed końcem roku szkolnego do Lincoln przeniósł się Duncan Bellino. Jego ojciec był kierownikiem fabryki, przeprowadzili się z Chicago. Mówiliśmy na niego Dunk. Palił i wszystko „miał w dupie”. Miał też największą kolekcję komiksów, jaką widziałem w życiu, nie licząc sklepów – całe pudła. Większość lata spędziłem na przekopywaniu się przez te pudła.

Kiedy w szkole rozeszły się wieści o tym, co się stało w sklepie, nagle wspiąłem się na wyżyny popularności i utrzymywałem na nich przez jakieś dwa tygodnie, zanim dzieciaki się zorientowały, że jestem tym samym frajerem, którego do tej pory ignorowały. Wtedy sytuacja wróciła do normy, ale Dunk przy mnie został. Kiedy usłyszał o mojej przygodzie, wzruszył ramionami i stwierdził, że w Chicago napada się na sklepy dwa, czasem trzy razy dziennie. Trzeba mieć dużo szczęścia, żeby podczas zakupów nie trafić na jakiegoś zbira, normalka.

Jego ojciec miał broń, bo służył kiedyś w rangerach. Trzymał ją w pudełku po butach na górnej półce szafy. Musieliśmy przytargać krzesło z kuchni, żeby się do niej dostać. Była tam też amunicja. Dunk pozwolił mi zabrać jeden nabój. Powiedział, że jeśli tamten złodziej kiedyś po mnie wróci, pożyczy mi rewolwer, żebym mógł rozwalić mu łeb. Jako że broń leżała w pudełku na najwyższej półce w szafie jego ojca, mogłem się założyć, że raczej nie dosięgniemy jej na czas. Musieliśmy jeszcze dopracować logistykę. „Logistyka” była drugim moim ulubionym słowem.

– Widziałaś mojego walkmana?

Ciocia Jo wyłowiła odtwarzacz ze swojej torby. Przeznaczyłem na jego zakup większość oszczędności, ale było warto. Nie dość, że miał wbudowane radio, to jeszcze mogłem słuchać kaset. No i żadnej anteny. Dużo lepsze niż nasze stare radio.

Ruszyłem pod górkę.

– Godzinę! – zawołała ciotka. – Zaczynam dzisiaj o czwartej, Krendal mówi, że możesz sprzątać ze stolików do ósmej, potem przychodzi Carter. Potrzebujemy tej forsy!

Machnąłem potakująco.

Zaczęła kaszleć i słyszałem ją przez całą drogę do mauzoleów. Ostatnio coraz więcej kasłała.

Ławka była pusta. Spodziewałem się tego. Przyszedłem wcześniej. Ostatnio pojawiła się dopiero po czwartej. Usiadłem, założyłem słuchawki i włączyłem walkmana.

Szum.

Tego też się spodziewałem. Przyciszyłem.

W zeszłym roku dałem Stelli pierwszy numer Wojowniczych żółwi ninja. Teraz przyniosłem drugi zeszyt, a do tego trzy Wonder Woman, które pożyczyłem z osobistych zapasów Dunka. Z początku trochę się zdziwiłem, że ma wszystkie numery Wonder Woman, ale zwrócił mi uwagę, że pełno w nich półnagich kobiet. Od tamtej pory też stałem się ich fanem.

Gdyby Dunk wiedział, że zamierzam podzielić się częścią jego bezcennej kolekcji z jakąś dziewczyną, chybaby mnie zamordował.

Minęło dwadzieścia minut.

Pół godziny.

Zaczynałem się martwić, że już nie przyjedzie, ale wtedy zauważyłem na drodze dojazdowej białego SUV-a, a za nim drugi samochód, tej samej marki, modelu i koloru. Oba pojazdy zatrzymały się jakieś dziesięć metrów od ławki.

Wytarłem mokre od potu dłonie o dżinsy. Otworzyły się drzwi po stronie kierowcy, wysiadła starsza kobieta i wygładziła długi biały płaszcz. Świeciło słońce, temperatura sięgała trzydziestu stopni, to nie była pogoda na płaszcz. Nie mogłem przestać myśleć o broni, nie o takim rewolwerze, jak miał ojciec Dunka, ale o czymś większym, strzelbie czy karabinie, ukrytym pod tym płaszczem.

Potem otworzyły się tylne drzwi samochodu i spodziewałem się, że wysiądzie z niego Stella, ale zamiast niej pojawił się mężczyzna, szatyn w okularach przeciwsłonecznych i takim samym białym płaszczu. Od strony pasażera wysiedli kolejni ludzie, mężczyzna i kobieta. Z drugiego SUV-a wyłoniły się jeszcze cztery osoby, wszyscy dorośli, ani śladu Stelli. Wszyscy ubrani tak samo. Kobieta, która kierowała pierwszym samochodem i którą kojarzyłem z poprzednich spotkań ze Stellą, podeszła do ławki i zajęła jej miejsce.

Szumy z radia trzeszczały mi w uszach, więc wyłączyłem walkmana i zdjąłem słuchawki.

– Gdzie Stella?

Kobieta odpowiedziała uśmiechem – zimnym jak u kota witającego się z myszą, zanim pożre malutkie stworzonko w całości, razem z ogonem. Ten uśmiech był maską, za którą nie chciałbym zaglądać.

– Stella dziś do nas nie dołączy.

– A gdzie jest?

Kobieta założyła nogę na nogę. Nawet na mnie nie spojrzała. Patrzyła prosto przed siebie, nie odrywając wzroku od SUV-ów i swoich towarzyszy i towarzyszek.

– Panna Nettleton przebywa gdzie indziej. Miejsce jej pobytu nie jest pańską sprawą.

– Wszystko z nią w porządku?

Pomyślałem, że Stelli stało się coś złego, może przytrafił jej się jakiś straszliwy wypadek. Bo niby dlaczego nie mogła przyjechać?

Długie białe włosy kobiety były ściągnięte w koński ogon zwisający na kołnierz płaszcza. Zadbane paznokcie miała również długie i białe, pomalowane pod kolor płaszcza. Splotła ręce na podołku.

– Nazywam się Latrese Oliver. Możesz zwracać się do mnie per pani Oliver. W żadnym wypadku nie wolno ci zwracać się do mnie per Latrese. Zajmuję i zawsze będę zajmowała wyższą pozycję społeczną niż ty. Nieważne, jaki sukcesik kiedykolwiek osiągniesz, nawet jeśli przypadkiem uda ci się odnieść wielki sukces w tym swoim marnym życiu, zawsze będziesz ode mnie gorszy. Rozumiesz? Czy wyrażam się jasno? Kiwnij głową, jeśli rozumiesz.

Bezwiednie zacząłem kiwać głową. Kiedy do mnie dotarło, co robię, zmusiłem się, żeby przestać.

– Dobrze – mruknęła. – Nie żebym wiele się po tobie spodziewała. Obawiam się, że osiągnąłeś już szczyt swoich możliwości, pracując jako knajpiany pomagier, który sprząta śmieci i brudy innych ludzi. Zmywanie plam moczu z uświnionych kafelków na podłodze łazienki, zdrapywanie zaschniętego gówna nieznajomych z kibla, to właśnie twoje miejsce.

– Gdzie… gdzie jest Stella? – Starałem się, żeby mój głos brzmiał stanowczo, może nawet groźnie. Ale nie udało mi się. Z moich ust wydobył się pisk, jakby mówił chłopak o połowę młodszy, ten chłopiec, który dziewięć miesięcy temu posikał się w sklepie.

– Podoba ci się nasza mała Stella?

Nie odpowiedziałem. Wbijałem wzrok w stertę komiksów leżącą na ławce.

– Nigdy nie będziesz jej miał – ciągnęła kobieta. – Choćbyś pragnął jej kiedyś z całych sił, nigdy nie będzie twoja. Nie przeszkadza ci to?

– Nie… nie lubię dziewczyn. Nie w takim sensie.

– Czyżby? Ach, ale kiedyś będziesz. Sądzę, że któregoś dnia to się zmieni. Przyjdzie taki dzień, kiedy będziesz pragnął jej tak rozpaczliwie, że stanąłbyś na drodze rozpędzonego samochodu, jeśli dzięki temu mógłbyś jej choćby dotknąć, poczuć ciepło jej ciała, spróbować jej pocałunku. Wszystko dla naszej Stelli.

– Chcę z nią tylko porozmawiać, to wszystko.

Pani Oliver parsknęła, wyraźnie pochłonięta własnym monologiem.

– Założę się, że po tych spotkaniach wracasz do domu, wyciągasz siusiaka i dotykasz się na najbardziej obrzydliwe sposoby, myśląc o niej, o zapachu jej włosów, o tej gładkiej skórze. Widziałeś już kiedyś nagą dziewczynę? Pewno nie. Za młody jesteś. Ale przypuszczalnie i tak o tym myślisz, przez tę twoją główkę przepływają najbardziej zbereźne myśli. Jesteś taki sam jak inni chłopcy, wszyscy jesteście tacy sami. Żaden z was nie zasługuje na naszą Stellę, robi mi się niedobrze na myśl, że miałaby z tobą choćby porozmawiać, nie wspominając o… – Urwała i pokręciła głową. Potem odwróciła się i w końcu na mnie spojrzała, ciemnoszare oczy wierciły we mnie dziurę, płonęły nienawiścią tak zajadłą, że niemal czułem jej smak. – Będzie dla ciebie wszystkim. Każdy oddech, który wyrwiesz światu, będzie do niej należał, wszystko, co będziesz robił, będzie dla niej, a w zamian nie będziesz dla niej znaczył absolutnie nic. Będziesz jakimś paskudztwem, które zdrapie z buta i zostawi na drodze, gdzie rozszarpią je sępy, zjedzą i wysrają. Jesteś i zawsze będziesz odrzutem, śmieciem, elementem wszechświata, z którego powinno było się zbudować coś lepszego, wypadkiem przy pracy.

Potem wstała, wygładziła długi biały płaszcz i już bez słowa wróciła do samochodu, a za nią pozostali. Patrzyłem, jak odjeżdżają, a cisza i spokój panujące na cmentarzu zdawały się mnie dusić.

2

Preacher wszedł do mieszkania i przycisnął obie dłonie do drzwi, zamykając je z cichutkim stukiem. Wiedział, że nikogo nie ma w domu, był tego pewny, ale nie chciał informować sąsiadów o swojej obecności, tak samo jak nie chciałby wystraszyć domowników, gdyby akurat spali albo oglądali telewizję, a nie odwiedzali gnijące zwłoki dawno zmarłych krewnych na cmentarzu za budynkiem.

W takich blokach mieszkańcy zwykle trzymali się razem. Jak na gust Preachera trochę za często mieszali się do spraw sąsiadów. Nie mógłby mieszkać w takim miejscu i nie rozumiał, dlaczego ktokolwiek z własnej woli się na to decydował.

To jest pudło.

Pudło ustawione na innych pudłach, obok następnych pudeł i pod jeszcze kolejnymi. To nie dom, tylko cela. W takich właśnie miejscach zamyka człowieka społeczeństwo.

Josephine Gargery nie miała wysokich dochodów. Zanim tu przyjechał, przejrzał jej trzy ostatnie zeznania podatkowe. Jako kelnerka zarabiała 2,01 dolara za godzinę plus napiwki, średnio od dziesięciu do piętnastu procent. Preacher oczywiście zawsze zostawiał dwadzieścia procent, niezależnie od jakości obsługi, i zawsze traktował personel kelnerski z najwyższym szacunkiem. Nie dlatego, żeby uważał, że mają trudną pracę albo że zasługują na więcej niż przeciętnie, bo bywał uciążliwym klientem, ale dlatego że mieli do czynienia z jego jedzeniem, często poza zasięgiem wzroku. Nie wyobrażał sobie, żeby potraktować taką osobę jak śmieć, a potem wysłać ją do kuchni po swoje danie. Słyszał raz historię, jak jeden kucharz zamoczył kanapkę z kurczakiem w wodzie po brudnych naczyniach, bo zamówiła ją jego nauczycielka historii z liceum, która trzy lata wcześniej postawiła mu czwórkę z minusem. Można sobie tylko wyobrażać, co taki człowiek by zrobił, gdyby nagle poczuł niechęć do stałego klienta, tylko dlatego, że zachował się nieuprzejmie albo podczas poprzedniej wizyty zostawił marny napiwek.

Preacher zawsze zostawiał więc dwadzieścia procent i tak samo uczynił tego ranka, kiedy jadł śniadanie w Krendal’s. Z przychodu deklarowanego przez Josephine Gargery w zeznaniach podatkowych wynikało, że inni klienci nie byli tak hojni. W ubiegłym roku zarobiła 7840 dolarów. Wychodziło 150 dolarów i 77 centów tygodniowo – niewiele ponad krajowym progiem ubóstwa, wynoszącym 7240 dolarów rocznie. Biorąc pod uwagę, że miała jeszcze na utrzymaniu chłopca, nie wiodło jej się najlepiej. Potwierdzał to widok, który ukazał się oczom Preachera, kiedy zaczął się rozglądać po mieszkaniu.

W klitce cuchnęło dymem tytoniowym, mimo że w salonie oba okna były otwarte i wpadał przez nie lekki wietrzyk. Ściany były pokryte tłustymi, żółtawymi zaciekami. Wolał nie myśleć, w jakim stopniu te wstrętne opary przesiąkły meble, pościel, odzież. Miał na dłoniach grube skórzane rękawiczki. Nie mógł, nie chciał dotykać niczego gołymi rękami.

Preacher nie palił i nie tolerował palenia w swojej obecności. Wstrętny, bezsensowny nałóg.

Kiedy stanął plecami do drzwi wejściowych, po lewej miał niedużą kuchnię. Sprzęty miały na oko jakieś dziesięć lat, zaczynały rdzewieć na brzegach i w załamaniach. W lodówce nie było nic oprócz keczupu i tym podobnych, amerykańskiego sera w plasterkach i pół litra mleka, które zaczynało już kwaśnieć.

Przed sobą miał wąski przedpokój prowadzący do salonu, a na ścianie po prawej dwoje drzwi, prawdopodobnie do sypialni. W kuchni nie znalazł nic ciekawego, ani jednej karteczki przyczepionej do lodówki – pomieszczenie wyglądało na rzadko używane, więc przeniósł się do salonu. W kącie po lewej stał stół jadalny, zarzucony stertami korespondencji, otwartej i nie. Preacher sięgnął po najbliższy stosik i przejrzał nadawców: rachunki i Publishers Clearing House. Rachunków nikt nawet nie otworzył, za to formularz zgłoszeniowy do loterii został wypełniony i przygotowany do odesłania w kopercie zwrotnej. Chociaż wpisano dane Josephine Gargery, uczyniono to dziecinnym pismem, niewątpliwie należącym do chłopca.

Preacher odłożył listy na stół, pilnując, żeby wszystko zostawiać dokładnie w tym samym miejscu, po czym rozejrzał się po salonie. Przed niedużym, dwunastocalowym telewizorem stały kanapa i rozkładany fotel. W środku tego trójkąta znajdował się stolik kawowy. Spodziewał się grubej warstwy kurzu, ale blat okazał się czysty, podobnie jak wierzch telewizora. Najwyraźniej dym papierosowy stanowił jedyne źródło brudu. Ktoś regularnie sprzątał w mieszkaniu, co bardzo go zaskoczyło. Najprawdopodobniej to również zasługa chłopaka. Preacher wiedział, że ciotka pracuje na kilka zmian i rzadko bywa w domu, pewnie wracała tylko się przespać i wziąć prysznic. Chłopiec musiał sam sobie radzić. Jak w takim razie udawało jej się palić tak dużo, żeby zadymić całe mieszkanie? Musiała chyba odpalać jednego od drugiego. Preacher wiedział, że chłopak nie pali, przynajmniej na razie. Obserwowali go uważnie, ktoś zauważyłby tak odrażające zachowanie. Obwąchawszy kanapę i fotel, ustalił, że to na tym drugim fotelu przesiadywała palaczka. Co dziwne, nie znalazł żadnej popielniczki. W oknie przy fotelu nie było moskitiery, więc być może to przez nie strzepywała papierosy, ale wydawało mu się to mało prawdopodobne.

Pierwsza z dwóch niewielkich sypialni sąsiadowała z salonem, ewidentnie ta należąca do chłopaka – ściany były pokryte plakatami superbohaterów i stronami wydartymi z komiksów. Na komodzie znalazł sterty książek, klasyki, takiej jak Wyspa skarbów i Władca much, oraz kilkanaście tomów przygód braci Hardych. Obok leżały równe stosiki komiksów. W szufladach nie było nic oprócz odzieży, ładnie poskładanej i posortowanej. Skarpetki dobrano w pary i zwinięto w schludne kulki. Spodziewał się, że znajdzie między ubraniami jakąś skrytkę, ale nie. Pod łóżkiem też nic nie było, nawet kotów z kurzu.

W szafie ubrania wisiały idealnie równo, ułożone od jasnych do ciemnych. Na podłodze stało kartonowe pudło. W środku znalazł dwanaście popielniczek ukrytych pod stertą książek – zagadka się wyjaśniła. Widocznie chłopak uznał, że jeśli schowa popielniczki, przekona ciotkę do rzucenia palenia. Sprytne. Naiwne, ale sprytne.

Preacher odłożył wszystko na swoje miejsce i zamknął szafę.

Powiódł wzrokiem po pokoju, idealnie czystym i schludnym. Wszystko leżało na swoim miejscu.

On też był kiedyś chłopcem.

Chłopcy chowają rzeczy.

Wrócił do łóżka, podniósł materac i aż błysnęło mu w oku na widok znaleziska.

Między materacem a sprężynami leżał jakiś zeszyt. Wyjął go i przekartkował. To nie był zwykły notes, lecz szkicownik zawierający dziesiątki rysunków – portretów Stelli.

Opuścił materac z powrotem.

Obrazki były dość prymitywne, ale lepsze niż przeciętne. Znacznie lepsze od tego, co mógłby stworzyć Preacher. Nieporównywalnie lepsze niż to, czego można się spodziewać po dzieciach. Zwłaszcza ostatni szkic, na którym Stella się uśmiecha, a oczy błyszczą jej słońcem, był niezły. Ten był naprawdę dobry. Co więcej, chłopak narysował go czarnym długopisem, techniką niedopuszczającą błędów i poprawek.

Trzeba było to zakończyć. Sprawy wymykały się spod kontroli.

Preacher przysiadł na brzegu łóżka, upuszczając szkicownik.

Co ta dziewczyna w nim widziała?

Dlaczego akurat ten chłopak?

Był nikim, kolejnym szczurem w labiryncie. Jego życie przemknie w mgnieniu oka. Pewnie nie pójdzie na studia, nie osiągnie nawet przeciętnego sukcesu. Pisane mu było życie pełne fizycznej harówki i zakończone wczesną śmiercią, więc dlaczego on?

Preacher dobył walthera PPK/S kalibru .380 z kabury na lewym ramieniu i przez chwilę trzymał broń w ręku, bezwiednie zdejmując tłumik i przykręcając go z powrotem. Ciężar pistoletu, zapach smaru – to pomagało mu się skoncentrować, zebrać myśli.

Mógłby chłopaka zabić. Prędzej czy później pewnie i tak będzie musiał, nie miał co do tego wątpliwości. Czemu nie teraz?

Mógł po prostu poczekać na ich powrót z cmentarza i wpakować chłopakowi kulkę w łeb, ciotce też. Preacher nie miał oporów przed zabijaniem dzieciaków. Sporo ich już załatwił. Jedyna różnica między dzieckiem a dorosłym to czas. Mieliby to już z głowy. Cały ten bajzel zostałby posprzątany i mogliby o nim zapomnieć.

Byłyby reperkusje.

Preacher podrapał się lufą pistoletu po brodzie.

3

Spóźniliśmy się na swoją zmianę.

Przeze mnie.

Po odjeździe kobiety długo siedziałem na ławce kompletnie oszołomiony. Myśli kotłowały mi się w głowie, nie mogłem przestać się trząść. Każdy oddech utykał mi w gardle i trzymał się mocno, jakby nie chciał przejść dalej.

Nawet teraz, kiedy próbowałem nadążyć za ciocią Jo, serce waliło mi tak wściekle, jakby miało wyrwać się z klatki żeber i wylądować z hukiem przed nami na dziurawym chodniku.

– Coś cię bierze? Nie wyglądasz za dobrze.

Chętnie odpowiedziałbym, że jej głos nie brzmi za dobrze – z płuc cioci wydobywał się dziwny świst, jakby powietrze przelatywało po woskowanym papierze. Co kilka kroków dochodził do tego mokry kaszel. Mimo to nie przestawała palić.

– Może powinienem skoczyć do domu, zostawić rzeczy i zażyć witaminę C.

– Mam listek w szafce w pracy – odparła. – Nie możemy sobie teraz pozwolić na chorobę.

Chociaż nic mi nie powiedziała, wiedziałem, że nie zapłaciła jeszcze czynszu za sierpień. Osiem dni po terminie. Po piątym dniu miesiąca dochodziły odsetki za spóźnienie. Nie potrafiłem powiedzieć, ile to dokładnie będzie, ale na pewno więcej, niż mieliśmy. Mogłem spróbować zwrócić walkmana. Albo znów zaoferować swoje oszczędności, chociaż nigdy nie chciała ich przyjąć.

Wpadliśmy do jadłodajni dwadzieścia minut spóźnieni. Lokal pękał w szwach. Pan Krendal stał nad kuchenką i świdrował nas wzrokiem przez okienko do wydawania posiłków za kontuarem.

– Josie! Wkładaj fartuch, mamy urwanie głowy!

Nie było jeszcze nawet piątej, a już ludzie pozajmowali wszystkie boksy, krzesła i stołki. Przy drzwiach grupka klientów czekała na wolny stolik. Za kontuarem Lurline Waldrip wycierała jakąś plamę, chyba wylała się kawa. Spojrzała na nas, pokręciła głową i wróciła do pracy.

Najpierw zauważyłem płaszcz tej kobiety.

Kiedy sprząta się ze stolików, szybko zaczyna się zauważać brudne talerze i szklanki, już od progu przyciągają wzrok. Bezwiednie zacząłem wodzić oczami po sali, kiedy tylko weszliśmy, w drugiej kolejności zwracając uwagę na ludzi, a w pierwszej – na sztućce, talerze i miski. Pełne czy puste, do połowy opróżnione szklanki z wodą domagające się dolewki. A jednak wpadł mi w oko ten płaszcz.

Zobaczyłem biały płaszcz na jednym ze stołków przy kontuarze i nagle przestałem widzieć i słyszeć cokolwiek innego, moje oczy podążyły w górę i spoczęły na kobiecie siedzącej plecami do mnie, na białych włosach opadających na ramiona. Obok jej lewej ręki leżała równo złożona gazeta, prawą podnosiła właśnie do ust filiżankę z kawą.

Musiała wyczuć moje spojrzenie, bo odwróciła się powoli na stołku. Gapiłem się na nią chyba z dziesięć sekund, zanim się zorientowałem, że to wcale nie ta kobieta z cmentarza, pani Latrese Oliver, jak mi się przedstawiła, a ktoś zupełnie inny, kogo nigdy wcześniej nie widziałem.

Przecisnąłem się obok cioci Jo i popędziłem do łazienki. Jakimś cudem udało mi się zamknąć za sobą drzwi, zanim zwróciłem skromne śniadanie i obiad.

Zostałem nie tylko na swoją zmianę, ale też do końca ciocinej. Pan Krendal co chwila mi powtarzał, żebym poszedł do domu, ale nie mogłem się do tego zmusić. Nie chciałem być sam. Wzmożony ruch skończył się dopiero po dziewiątej wieczorem. Lurline stwierdziła, że to piątek, większość ludzi dostała wypłatę i uznała, że nie chce im się gotować. Mówiła, że gotówka w kieszeni oznacza stałą trójcę – gorący posiłek, bar i klub ze striptizem – dla każdego kawalera w mieście, a tych nie brakowało. Wiedziałem, co to jest bar, w każdym kwartale ulic były ze trzy. Miałem też swoje domysły co do klubów ze striptizem, szczątkową wiedzę zawdzięczałem nieco mniej szczątkowej wiedzy Dunka. Ciocia Jo próbowała nadążyć za tłumem klientów, ale pracowała zbyt wolno, więc Lurline została ponad godzinę po końcu swojej zmiany, żeby pomóc.

Zostawiliśmy otwarte okna w mieszkaniu, wiatr zwiał trochę papierów ze stołu i rozrzucił je po podłodze. Pozbierałem kartki, a ciocia w tym czasie pozapalała światła, zamknęła okna i padła na fotel.

– Za stara na to jestem. – Ściągnęła buty i zaczęła rozcierać spuchnięte stopy. Potem przeliczyła napiwki i zaklęła pod nosem.

– Co się stało?

– Ciągle brakuje nam trzydzieści osiem do czynszu. Myślałam, że dziś na pewno… – Umilkła, zamknęła oczy i przycisnęła do skroni spracowane dłonie.

Zarobiłem sześć dolarów z napiwków. Podałem jej pieniądze. Już otwierała usta, żeby zaprotestować, ale w końcu uśmiechnęła się blado.

– Dobry z ciebie chłopak. Oddam ci co do centa, obiecuję.

– Zaczekaj. – Pobiegłem do pokoju po resztę oszczędności. Teraz wreszcie weźmie ode mnie pieniądze, a ja chciałem je jej dać. Też tu mieszkałem. Chciałem pomóc.

Kiedy zapaliłem światło, zobaczyłem na łóżku kopertę.

Leżała na moim szkicowniku, który nie znajdował się tam, gdzie go zostawiłem.

Obejrzałem się na ciocię, która nadal siedziała w fotelu, po czym wszedłem ostrożnie do pokoju, rozglądając się czujnie po kątach, badając każdy cień.

Koperta była biała, rozmiarów zwykłego listu, gruba mniej więcej na centymetr. Na wierzchu widniało jedno jedyne słowo, skreślone eleganckim charakterem pisma:

„Pip”.

W środku znajdowało się pięćset dolarów gotówką.

4

Tamtej nocy miałem zły sen. Prawdziwy koszmar.

Miałem cztery lata.

Tatuś zapinał mnie w foteliku.

– Zwarty i gotowy, kapitanie Jack?

– Tak.

– Mama zrobiła ci dobre pićko na drogę.

Wziąłem kubek z dzióbkiem i podniosłem do ust, ostrożnie, żeby nie wylać. Mleko czekoladowe, moje ulubione.

Mamusia wsiadła do samochodu.

Pamiętałem tamtą podróż.

Pamiętałem każdą sekundę, od chwili wyjścia z domu do przyjazdu pod blok cioci Jo, ten sam, w którym teraz mieszkaliśmy.

Kiedy zaparkowaliśmy pod budynkiem z czerwonej cegły, wyszła do nas ciocia, jak zawsze z papierosem w lewej dłoni.

Wiedziałem, co będzie dalej.

Mama otworzyła drzwiczki i siostry się uścisnęły. Ciocia wsadziła głowę do auta i uśmiechnęła się do mnie.

– Josephine – warknął tata.

Nie odpowiedziała.

Od tej chwili sytuacja toczyła się inaczej.

W tym momencie wszystko się zmieniło.

Pamiętałem, jak tatuś wyjął mnie z fotelika i postawił na ziemi. Pamiętałem, jak razem z mamusią wsiedli z powrotem do auta i ruszyli przed siebie, jak patrzyłem za nimi, dopóki nie zniknęli za górką, a potem wziąłem ciocię za rękę i wszedłem z nią do bloku.

Pamiętałem to wszystko, jakby wydarzyło się wczoraj.

Ale teraz to wszystko nie nastąpiło.

W tym śnie wydarzyło się coś zupełnie innego.

Tata otworzył drzwiczki, wziął coś z fotela obok mnie i zamknął je z powrotem. Widziałem, jak niesie to coś i podaje cioci Jo.

Rodzice wsiedli do auta i znowu jechaliśmy.

Tata zaklął na widok czerwonych świateł stopu przed nami. Skręcił gwałtownie w prawo, nawet nie zwolniwszy. Siła odśrodkowa wcisnęła mnie w bok fotelika.

Żadne z nich się na mnie nie obejrzało, co mnie zdziwiło. W takich sytuacjach zwykle przynajmniej jedno z rodziców się obracało.

Przejechaliśmy przez most, potem przez tunel, ciągle przyśpieszając.

Czułem, że poruszamy się coraz szybciej, samochód nabierał prędkości, silnik pracował coraz głośniej.

Wtedy tatuś podniósł wzrok. Zobaczyłem jego oczy w lusterku, ale nie patrzył na mnie. Patrzył na coś dalej, coś za nami. Mama zerknęła na niego i zobaczyłem, że ona też patrzy w lusterko, tyle że boczne, po swojej stronie.

Tata skręcił, wymijając samochód jadący znacznie wolniej od naszego. Nasz jechał coraz szybciej i coraz głośniej.

– Niedługo będzie siedemdziesiątkadziewiątka – powiedziała mama.

Znowu wzrok ojca w lusterku.

– Za daleko.

Wtedy jego oczy w lusterku na ułamek sekundy spotkały się z moimi. Zobaczyłem, jak z bocznej ulicy wyjeżdża biały SUV, prosto przed nas. On go nie zauważył.

Mamusia też nie zauważyła. Nie zdążyła nawet krzyknąć.

Kiedy po raz trzeci wybudziłem się z tego koszmaru, nie odważyłem się już iść spać. Leżałem i gapiłem się w sufit, dopóki światło poranka nie zajrzało przez okno, próbując złapać mnie pod stosem koców.

5

Dwa tygodnie przed Bożym Narodzeniem nagle się ociepliło. Zeszłotygodniowy śnieg stopniał, odsłaniając rozmokłą brązową ziemię i matową trawę, która drzemała sobie smacznie pod pierzynką. Patrząc na niebo, trudno byłoby stwierdzić, że jest dzień – kłębiły się na nim gęste czarne chmury, jakby już nie mogły się doczekać powrotu zimy. Ciotka Jo uparła się, żebym chodził w zimowym płaszczu, wełnianym monstrum chroniącym przed mrozem dochodzącym do minus dwudziestu stopni. Rozpiąłem go zaraz po wyjściu z mieszkania i zastanawiałem się, czy w ogóle nie zdjąć tego absurdalnego stroju. Temperatura wynosiła prawie pięć stopni powyżej zera i nadal rosła, kiedy dotarłem do żelaznej bramy cmentarza.

Po tej pierwszej kopercie pojawiły się jeszcze cztery, zawsze ósmego dnia miesiąca, zawsze zaadresowane do „Pipa” i zawsze na moim łóżku, zostawiane tam pod naszą nieobecność. Ostatnią znalazłem w poniedziałek, zaledwie dwa dni temu. Rozważałem wagary i ukrycie się gdzieś w mieszkaniu, ale moja wychowawczyni, pani Thomas, była klientką jadłodajni i na pewno zapytałaby ciocię, co się ze mną dzieje. Brałem też pod uwagę symulowanie choroby i już prawie wcieliłem ten plan w życie, ale nagle uświadomiłem sobie, że chyba jednak nie chcę zostać sam na sam z tym kimś, kto podrzucał te koperty. Na pewno nie robiła tego Stella. Podejrzewałem, że mogła za tym stać pani Oliver, i już ta myśl wystarczyła, żebym porzucił plan.

W każdej kopercie znajdowało się dokładnie pięćset dolarów.

Wiedziałem, że nie mogę dawać tych pieniędzy bezpośrednio cioci Jo. Zapytałaby, skąd je wziąłem, a nie mogłem powiedzieć, że znalazłem na łóżku. Nie mogłem jej też wmawiać, że to z moich oszczędności. Wiedziała, ile miałem odłożone. Tym bardziej nie mogła zobaczyć koperty z napisem „Pip”, bo to sprowokowałoby jeszcze więcej pytań. W końcu wyjąłem pieniądze z koperty, zawinąłem w gazetę i podrzuciłem cioci Jo do szafki w pracy. Następnego dnia znalazła paczkę po swojej zmianie, ale nic nie powiedziała, dopóki nie wróciliśmy do domu. Wtedy wyjęła pieniądze z torebki i mi pokazała. Sądziła, że to pan Krendal je zostawił. Gdyby nawet zasugerowała, że to kosmici przesłali te pieniądze na odległość z latającego spodka okrążającego Ziemię, nie podważałbym jej słów, byle tylko nie zaczęła podejrzewać, że to ja byłem odpowiedzialny za ten niespodziewany prezent. Podobno zwierzyła się panu Krendalowi, że zalega z czynszem i potrzebuje zaliczki na pensję. Odparł, że nie uznaje zaliczek ani pożyczania. Gdyby jej pomógł, musiałby pomagać wszystkim, a czasy są ciężkie. Uznała, że zostawił pieniądze anonimowo, żeby uniknąć potencjalnych problemów z resztą pracowników. Kiedy podziękowała mu za pieniądze, spytał tylko: „Jakie pieniądze?”, i wrócił do rusztu. Czasem niewypowiedziane słowa znaczą więcej niż długa rozmowa.

Kiedy pojawiła się kolejna koperta, znowu zawinąłem pieniądze w gazetę i wsadziłem do jej szafki. Tak jak za pierwszym razem sądziła, że to od pana Krendala. Nie zalegaliśmy już z czynszem, więc chciała mu je oddać, ale powiedziałem, że lepiej zatrzymać je na czarną godzinę. Schowała pieniądze na samym dnie zamrażarki, w folii aluminiowej z podpisem JAKIEŚ MIĘSO.

Zawartość kolejnych kopert ukrywałem w szufladzie z bielizną. Wolałem nie ryzykować, że ciotka znów będzie próbowała zwrócić je panu Krendalowi, co niewątpliwie by zrobiła. Miała swoje wady, ale też dumę, a z jej punktu widzenia przyjmowanie jałmużny za bardzo przypominało żebranie. Jeśli znowu pojawią się problemy finansowe, poszukam innego sposobu, żeby podrzucić jej pieniądze.

Teraz zajmowałem stanowisko przy dużym granitowym obelisku. Podniosłem wzrok i zobaczyłem, jak zza zakrętu wyjeżdża Dunk na swoim BMX-ie. Nie miał na sobie kurtki, tylko bluzę z logo Run DMC i dżinsy. Kiedy przejechał przez bramę, nacisnął pedały do tyłu, blokując tylne koło i wpadając w kontrolowany poślizg, aż wyhamował parę centymetrów od moich stóp.

– Co my tu właściwie robimy? – Rzucił rower na trawę i oparł się o wysoki czarny nagrobek, zorientował się, o co się opiera, i cofnął o kilka kroków, wciskając ręce głęboko w kieszenie. – Wiesz, że nie cierpię tu przyłazić. Cmentarze są upiorne. Nie oglądałeś Nocy żywych trupów? Romero mieszka niedaleko stąd. Możliwe, że wpadł na pomysł tego filmu, kiedy jeden z tych truposzów próbował go złapać dokładnie w tym miejscu, w którym my teraz stoimy.

– No ale najwyraźniej przeżył.

Dunk zmrużył oczy.

– Na pewno? Widziałeś go kiedyś? Wygląda jak zombi.

– Zombi nie istnieją.

– Jeśli gdziekolwiek miałyby istnieć zombi, to w Pittsburghu. To straszne zadupie – stwierdził. – W Chicago było wesoło. Sam zobacz, jakie filmy tam nakręcili: Klub winowajców, Szesnaście świeczek. Molly Ringwald mieszkała w Evanston, zaraz pod miastem. W takim Evanston nigdy nie wydarzyłoby się nic złego.

– Anthony Michael Hall spokojnie mógłby być zombi. Ten cały Duckie też.

Dałem mu do myślenia.

– Dobra, masz rację. Ci goście rzeczywiście wyglądają podejrzanie. Ale Molly to świetna laska. Z łóżka bym jej nie wyrzucił.

– Nawet nie wiesz, co to znaczy.

– Pewnie, że wiem. Ale dżentelmen nie opowiada o takich prywatnych sprawach. Sam będzie pan musiał zgłębiać tajniki sztuki miłości, panie Thatch, skoro ma pan narzeczoną.

Powiedziałem Dunkowi o wszystkim.

Wiedział o moich spotkaniach ze Stellą i o incydencie z białowłosą kobietą. Nie wiedziałem, jak inaczej to ująć. „Incydent” brzmiał odpowiednio. Wiedział też o pieniądzach.

– To nie jest moja narzeczona.

– Jak tam sobie chcesz, Romeo. A jest tutaj?

Nie musiałem sprawdzać, żeby wiedzieć, że nie ma jej na ławce i nie będzie, przynajmniej do następnego sierpnia. Zrezygnowałem z prób szukania jej w inne dni roku niż ósmy sierpnia, a ten dzień był jeszcze bardzo odległy.

– Nie, nikogo nie widziałem.

– To czemu tu jesteśmy?

Musiałem dowiedzieć się o niej więcej. Dowiedzieć się o niej czegokolwiek. Odniosłem wrażenie, że ostatnio zajmowała wszystkie moje myśli, pewnie dlatego, że miałem tyle pytań. Jeśli uda mi się na nie odpowiedzieć, jeśli ustalę, kim ona jest, może uda mi się od tego uwolnić i nie będę tak bardzo chciał się z nią spotkać. Może w sierpniu w ogóle nie będę sobie zawracał głowy jakimiś ławkami.

– Nazywa się Stella Nettleton. Chcę sprawdzić wszystkie nagrobki na cmentarzu, żeby się dowiedzieć, kogo tu odwiedza.

Dunk rozdziawił usta, jego krzaczaste brwi prawie połączyły się w jedną kreskę.

– To chyba najgłupszy pomysł, jaki w życiu słyszałem. Jak myślisz, ile zdechlaków tu leży? – Oblał się rumieńcem i szybko poprawił: – To znaczy oprócz twoich rodziców, bo oni nie są zdechlakami, oni są… znaczy byli… znaczy…

– Musimy szukać też nagrobków z datą ósmego sierpnia – przerwałem mu. – Na wypadek gdyby ten ktoś miał inaczej na nazwisko.

Wskazał brodą na biały budyneczek przy parkingu.

– A w kancelarii nie mają jakiegoś rejestru czy coś? Chyba tak będzie łatwiej, niż biegać po poczekalni Szatana i sprawdzać nazwiska. Nie żeby twoi rodzice mieli pójść do… szlag, strasznie drażliwy temat. Nie możemy iść pograć w piłkę czy coś? Widziałem chłopaków w Carnegie Park. Justin tam był, on nam pozwoli grać.

– Mogę to zrobić sam, jeśli nie chcesz.

Dunk westchnął.

– Nie no, skoro tak właśnie chcesz spędzić wolny wieczór, to ci pomogę. Ale powinniśmy zacząć od kancelarii.

– Próbowałem parę tygodni temu. Nie mają w aktach nikogo o nazwisku Nettleton, znalazłem trzy osoby, które zmarły ósmego sierpnia, a dwie kolejne się wtedy urodziły. – Wyjąłem z kieszeni kartkę i pokazałem ją Dunkowi. – Cała piątka leży w tej nowej części cmentarza. Wczoraj odszukałem wszystkie groby. Ławka stoi w najstarszej części, dokładnie na drugim końcu. Facet w kancelarii powiedział, że dokumenty sprzed dwudziestego szóstego roku się spaliły, więc jedyny sposób, żeby się upewnić, to sprawdzić po kolei każdy nagrobek, jeden po drugim.

Dunk podrapał się po głowie.

– To ile ich jest?

– Sto dwadzieścia cztery tysiące.

Zbladł jak ściana.

– Zdajesz sobie sprawę, że to niewykonalne, prawda? Wiesz, ile czasu by to zajęło? Chyba z tysiąc lat. Może dłużej. Może znacznie dłużej.

– Nie musimy sprawdzać wszystkich. Ten ktoś, kogo odwiedza, musi leżeć blisko tamtej ławki. Zaczniemy od najbliższych grobów i będziemy się przemieszczać coraz dalej, aż coś znajdziemy.

Właśnie tak spędziliśmy kolejne trzy godziny, przesuwając się od nagrobka do nagrobka, od rzędu do rzędu. Nic nie znaleźliśmy.

8 sierpnia 1987 roku

Jedenaście lat

Dn. 08.08.1987:

Pacjent „D” niespokojny.

Nagranie audio/wideo.

– Jest tu kto?

– Co robimy? Mamy mu odpowiedzieć?

– Nie, da sobie spokój za parę minut. Ignorujmy go.

– Miałem zły sen. Możecie zapalić światło?

– Zapalamy?

– Ja tego na pewno nie zrobię, obowiązuje go stały rozkład dnia. Olej go. Twój ruch.

– Nie mogę się skupić na grze, jak on tak jazgocze. Aż mam ciarki.

– Nieważne, i tak dam ci mata w dwóch ruchach.

– Nic z tego, bo teraz zbiję ci… szlag. Kretyn ze mnie.

– No tak.

– Masz na imię Carl, prawda? Skoro nie możesz zapalić światła, to możesz przynajmniej do mnie mówić, dopóki znowu nie usnę? Carl?

– Kurwa! Skąd on wie, jak się nazywam?

– Spokojnie.

– Wal się. Nie chcę słyszeć, jak on wymawia moje imię. Ani teraz, ani nigdy.

– Nie może zrobić ci krzywdy, po to jest to opóźnienie dźwięku.

– Nie możemy go po prostu wyłączyć? Wyciszyć?

– Wtedy nie będzie się nagrywało. A jak przepadnie coś ważnego, to będziemy musieli szukać nowej pracy.

– Jakby to do ciebie mówił po imieniu, już byś wyłączał dźwięk.

– No to miejmy nadzieję, że zafiksuje się na tobie.

– Czy on kiedykolwiek wychodził z tego pudła?

– Nie, przynajmniej odkąd ja tu jestem.

– Czyli od kiedy? Od osiemdziesiątego pierwszego?

– Od jesieni osiemdziesiątego.

– To jakiś obłęd. Ten pokój ma góra trzy metry na trzy.

– Ma tam okno.

– Z widokiem na co? Na parking?

– Słyszałem, że był na zewnątrz zaraz po tym, jak go przywieźli, ale nie trwało to długo. I jeszcze jeden raz dwa lata temu. Dzieciak ma paskudny temperament.

– Masz dzieci, Carl? – spytał David.

– Chryste! Niech on się zamknie.

– Jeszcze jedna partia?

– Nieee, nie mogę się skupić.

– Swoje dzieci też tak ignorujesz, Carl? Nieładnie.

– Ja pierdolę.

– Słyszałem, że to jego ojciec mu to zrobił, to z twarzą.

– Też tak słyszałem.

– Coś w nim wtedy pękło, przeskoczyło mu w głowie. Nie jest normalny.

Carl zachichotał nerwowo.

– No pewnie, że jest nienormalny. Dlatego trzymają go w pudle.

– Ale to przecież tylko dzieciak.

– To znaczy że co? Chcesz z nim pogadać? Podnieść go na duchu?

– Nie no, w życiu.

Carl wcisnął guzik mikrofonu.

– Może chciałbyś, żeby Warren poczytał ci na dobranoc?

Warren zerwał jego rękę z przycisku.

– Pojebało cię? Dlaczego mu powiedziałeś, jak mam na imię?

– Moje już zna, więc teraz jest sprawiedliwie.

– Straszna z ciebie świnia.

Zapadła cisza, a potem…

– Tak, chciałbym. Ale nie Warren. Może ty przeczytasz mi coś, co czytasz swoim dzieciom, Carl? Jaka jest ich ulubiona książka?

– Pierdolony świrus. I jeszcze to dziwne opóźnienie… Trochę jak podczas rozmów astronautów z bazą w Houston.

– Tak, albo jak opóźnienie sygnału z satelity w wiadomościach.

– Cała ta sprawa jest popierdolona.

– Zagramy jeszcze raz?

– W sumie czemu nie. Tylko zmień najpierw taśmę, bo już się kończy.

ZESPÓŁ OBSERWACYJNY CHARTER – 309

1

– Cześć, tato. – Wyczyściłem mech z liter wykutych na nagrobku, pomagając sobie paznokciem przy najgłębszych szczelinach. – Ciocia Jo musiała iść do pracy, więc pomyślałem, że zacznę od ciebie.

Wyłowiłem niedopałki ciotki z wazonu taty i na ich miejsce włożyłem trzy fioletowe astry. Na początku lata ktoś posadził je na tyłach naszego bloku i rozrosły się na sporą część niedużego ogródka.

– Ale pewnie wpadnie później, więc na wszelki wypadek ostrzegam.

Przez ostatnie osiem miesięcy metodycznie przeczesywaliśmy z Dunkiem cmentarz i nie znaleźliśmy ani jednego nagrobka pasującego do naszych kryteriów, oprócz tych pięciu nazwisk, które zdobyłem wcześniej w kancelarii. Jeszcze w styczniu poszedłem z tymi danymi do biblioteki w Brentwood. Kiedy jako dzieciak chcesz, żeby ktoś szybko ci pomógł, powiedz w bibliotece, że to praca domowa do szkoły. Znaleźliśmy informacje tylko o jednej osobie – Darnellu Jacobsie, zmarłym 8 sierpnia 1802 roku. Okazało się, że był pionierem osadnictwa w tej okolicy, zbudował jeden z pierwszych domów przy Brownsville Road. Miał niewielkie przedsiębiorstwo drzewne. Poza tym nie znaleźliśmy nic więcej. Zresztą nieważne, sam nie wiedziałem, czego właściwie szukam. Chyba spodziewałem się, że coś po prostu rzuci mi się w oczy.

– Nie wiem, czy chcę iść tam na górę – powiedziałem cicho. – Jakaś część mnie chce. Ta część naprawdę chce. Chcę się spotkać ze Stellą. Wiem, że pewnie byś się ze mnie śmiał, bo to przecież dziewczyna, a mama kazałaby mi tam iść, bo sama jest dziewczyną, ale co, jeśli Stelli tam nie będzie? Co, jeśli znowu będzie tylko ta staruszka, pani Oliver? Nie chcę już nigdy jej widzieć. Ale jeśli będzie tam dzisiaj Stella, to muszę iść. Szkoda, że nie możesz mi powiedzieć, co mam zrobić. Żałuję, że już cię tu nie ma.

Poczułem, że do oczu napływają mi łzy, ale powstrzymałem je siłą woli. Tata powiedziałby mi pewnie, żebym pomaszerował na tamto wzgórze i stanowczym krokiem minął panią Oliver, i w tamtej chwili wiedziałem, że to właśnie zrobię, że to powinienem zrobić, jakby wypowiedział te słowa na głos.

Przez kolejne pół godziny rozmawiałem z obojgiem rodziców, a kiedy w zegarku włączył mi się alarm ustawiony na osiemnastą, wstałem, zabrałem walkmana i resztę kwiatków i ruszyłem pod górę.

Stella siedziała na ławce.

2

– Jeszcze kawy?

Preacher zajrzał do kubka, podniósł wzrok i uśmiechnął się do Josephine Gargery.

– Poproszę.

Obrzuciła spojrzeniem jego dłonie.

– Po co te rękawiczki? Nie za ciepło trochę na takie zimowe dodatki?

Preacher spuścił oczy, napiął palce ukryte pod czarną skórą. Potem znów się uśmiechnął.

– Kłopoty z krążeniem. Bardzo marzną mi ręce.

– Hm. Może powinien się pan przenieść na Florydę. Słyszałam, że tamtejsze słońce czyni cuda.

Gargery straciła na wadze, od kiedy widział ją ostatni raz, a już wtedy była szczupła. Teraz kelnerski mundurek wisiał na niej jak na wieszaku. Skórę miała bladą, niemal przezroczystą. Tusz do rzęs i kredka dodatkowo podkreślały głęboko zapadnięte oczy, smugi różu na policzkach w niczym nie przypominały naturalnych rumieńców. Białka oczu nie były już białe, a matowożółte, pod kolor plam nikotyny na zębach. Preacherowi robiło się niedobrze na sam widok, ale udało mu się z uśmiechem na twarzy pochłonąć kolejny kęs smażonego kurczaka.

– Chyba tu pani mieszka. Widzę panią za każdym razem, kiedy przychodzę.

Dolała mu kawy i odstawiła dzbanek z powrotem na podgrzewacz. Zerknęła w okienko do kuchni i zawołała przez ramię:

– Hej, Elden, ten tutaj mówi, że zmuszasz mnie do ciężkiej harówy i powinnam mieć co najmniej dwa płatne dni wolnego w tygodniu!

Zwalisty mężczyzna machnął na nią łopatką przez opary dymu z kuchni.

– Widocznie nie przyłapał cię nigdy, jak śpisz na zapleczu albo co dziesięć minut łazisz na papierosa, kiedy powinnaś być na sali. Zresztą z tego, co mi wiadomo, zagadywanie klientów też nie należy do twoich obowiązków. Zamówienie! – Walnął mięsistą dłonią w dzwonek przy okienku i postawił talerz ze stekiem i jajkami.

Preacher wiedział, że ten człowiek to Elden Krendal, właściciel tego przybytku od blisko dwudziestu trzech lat. Zaszczycał tę planetę swoją obecnością od równo sześciu dekad, a ważył przerażające sto czterdzieści kilo. Jego ciśnienie regularnie przekraczało wartość 140 na 110, ale to akurat najmniej martwiło jego lekarza – według akt medycznych ten wątpliwy zaszczyt przypadał cholesterolowi. Poziom cholesterolu całkowitego utrzymywał się około 310, a podczas ostatnich badań trójglicerydy osiągnęły wynik 503. Pan Krendal oczywiście pewnie nie zdawał sobie z tego sprawy, bo ledwie słyszał, a odmawiał noszenia aparatu. Prawdopodobnie kiwał tylko głową, kiedy lekarz wymieniał kolejne potencjalne przyczyny zgonu i niewątpliwie rekomendował natychmiastową zmianę trybu życia, być może nawet hospitalizację. To, że ten człowiek jeszcze żył, pozostawało wielką zagadką medycyny.

Gargery zabrała talerz z okienka i postawiła go przed starszym mężczyzną siedzącym kilkanaście stołków dalej przy przeciwnym końcu kontuaru, po czym wróciła.

– Nie wygląda pan znajomo. Kojarzę naszych stałych klientów.

– Zdecydowanie do nich nie należę. Staram się tu zaglądać, kiedy jestem przejazdem. Najlepsze jedzenie w mieście.

Gargery zachichotała.

– To chyba jada pan w nieodpowiednich miejscach.

Preacher starał się nie patrzeć na jej dłonie, ale jego oczy bezwiednie wędrowały do plam nikotyny na jej palcach. Sam widział, że tylko w ciągu ostatniej godziny przynajmniej trzy razy myła ręce. Jak mocno wżarty musi być taki brud, żeby nie poddawać się regularnemu szorowaniu? Odwzajemnił uśmiech.

– Widuję tu czasem takiego chłopaka, to pani syn?

– Jack? Nieee, siostrzeniec.

– Miło patrzeć, że chłopak w tak młodym wieku poważnie podchodzi do pracy. To uczy dobrych wartości.

– Dzięki temu nie pęta się po ulicy i nie pakuje w kłopoty, to na pewno. W tej okolicy łatwo się w coś wplątać.

– Niewątpliwie. A dzisiaj nie pracuje?

Pokręciła głową.

– Nie, dziś ma wolne.

– Ja sam dorastałem na farmie w Illinois, głównie uprawialiśmy kukurydzę, do tego mieliśmy parę mlecznych krów i stadko kur. Rodzice kazali mi pracować w gospodarstwie, odkąd nauczyłem się chodzić. Wtedy miałem im to za złe, koledzy się bawili, a ja miałem obowiązki. Ale kiedy trochę podrosłem, zrozumiałem, że takie dzieciństwo nauczyło mnie pracować trochę ciężej niż otoczenie, trochę dłużej, trochę mądrzej. Teraz dziękuję im za to przy każdej okazji.

Oczywiście zmyślił całą tę historię. Nie znał swoich rodziców. Kilka godzin po porodzie podrzucili go do remizy strażackiej w Oklahomie. Kochający rodzice wpakowali go do kartonowego pudełka, okryli gołe ciałko gazetą i zostawili na progu jak śmieć. Żadnego listu, jedzenia, nic. Była jesień, nocą temperatury spadały do dziesięciu stopni. Kiedy w końcu go znaleziono, był już porządnie przeziębiony, później dostał zapalenia płuc i kolejny tydzień spędził w szpitalu. Stamtąd trafił do sierocińca Sióstr Miłosierdzia w Lawton, gdzie przez następne osiem lat walczył z innymi niechcianymi dziećmi o nędzne ilości jedzenia, które im przydzielano, podczas gdy potencjalni rodzice przechadzali się po ośrodku w poszukiwaniu dobrego okazu, trochę jak łowcy okazji na wyprzedażach garażowych. Choć większość niemowląt szybko znajduje nowy dom, to jemu akurat rodzice zostawili na pamiątkę wrodzoną wadę serca, więc wybredni klienci omijali go, nie zaszczyciwszy nawet spojrzeniem. Siostry Miłosierdzia chętnie mu przypominały, że takie dolegliwości wynikają zwykle z nieleczonej cukrzycy, nadużywania alkoholu i narkotyków lub kontaktu z chemią przemysłową w okresie ciąży. Najwyraźniej matka nie lubiła go już na długo przed narodzinami. Ojciec zaś niewątpliwie dostarczał jej tego, co przyjmowała w miesiącach po poczęciu.

Gdyby Preacher znalazł kiedyś swoich rodziców, zabrałby ich w jakieś odosobnione miejsce w rodzaju tej farmy z jego zmyślonego dzieciństwa, związał i przekonał, żeby opowiedzieli o swojej plugawej przeszłości. Kiedy już by wiedział, co brała w ciąży jego matka, uraczyłby ich oboje końską dawką tej samej substancji, tak że pożegnaliby się z tym światem. Gdyby to nie zadziałało, zostawiłby ich tam, żeby zgnili, zrobiwszy w ich sercach dziury, tak jak on miał dziurę w swoim chorym sercu. Jedna wielka, szczęśliwa rodzina.

Gargery przekrzywiła głowę.

– Jakbym skądś pana kojarzyła, ale nie potrafię stwierdzić skąd.

– Obawiam się, że moja twarz raczej nie zapada w pamięć. – To akurat prawda i bardzo mu to odpowiadało. Zawsze lepiej wmieszać się w tłum.

– Czym się pan zajmuje?

– Niczym ciekawym. Transportuję pojazdy. Ktoś się przeprowadza na drugi koniec kraju i musi przemieścić samochód czy furgonetkę, to ja wsiadam za kierownicę.

– Nie ma specjalnych ciężarówek do tego?

Preacher przytaknął.

– Tak, są też pociągi, ale obie te opcje są raczej drogie w porównaniu z moimi stawkami. Zwykle biorę około dziesięciu procent mniej. To wystarczy, żebym miał co robić.

– To bardzo ciekawe. Na pewno zjeździł pan cały kraj.

– O tak, widziałem każdy zakątek tego kraju przynajmniej kilka razy. Niektóre miejsca częściej, niżbym sobie życzył, inne zbyt rzadko. Pittsburgh często wypada na trasie, więc bywam tu przejazdem.

– I wpada pan tutaj.

– I wpadam tutaj.

To również było kłamstwem. Profesja Preachera nie nadawała się na temat pogawędki ze znajomymi czy z kelnerką w knajpie. Gdyby musiał jednak zmienić zawód, transport pojazdów zajmował wysokie miejsce na liście. Lubił koczowniczy tryb życia – nie potrafiłby pracować w miejscu, gdzie miałby stały grafik i za szefa jakiegoś ćwierćinteligenta, który wydawałby nakazy i zakazy.

Brzęknął dzwonek przy okienku.

– O tym właśnie mówię! – zawołał Krendal znacznie głośniej, niż było to konieczne. – Gadasz sobie z klientami, a tymczasem przy trzech stolikach trzeba dolać wody. Do roboty, Jo. – Słuch miał może nie najlepszy, ale wzrok nadal sokoli.

Preacher zerknął na zegarek – dwanaście po szóstej.

– Poproszę rachunek, jak będzie pani miała chwilę. Chyba się trochę zasiedziałem.

Gargery wygrzebała rachunek z kieszeni mundurka.

– No to do zobaczenia następnym razem. Niech pan na siebie uważa.

– Pani też – odparł Preacher, zerkając na rachunek. Sześć dolarów i dwadzieścia trzy centy. Wyjął z portfela dwudziestkę i włożył ją razem z rachunkiem pod kubek po kawie. Znacznie więcej niż zwyczajowe dwadzieścia procent, ale czuł, że wypada zostawić trochę więcej, dać jej coś w zamian za coś innego, co miał jej właśnie odebrać.

3

Zatrzymałem się tuż za ostatnim mauzoleum i po prostu na nią patrzyłem, przyglądałem się dziewczynie, o której nie mogłem przestać myśleć. Chociaż miała na sobie białą marszczoną bluzkę i czarną spódnicę, takie same jak przy naszych poprzednich spotkaniach, to nie mogły być te same ubrania. Była teraz wyższa. Ja też urosłem, ale ona trochę więcej, podejrzewałem, że gdyby stanęła obok mnie, dorównywałaby mi wzrostem, a może nawet przewyższała mnie o parę centymetrów. Wiatr rozwiewał jej długie brązowe włosy i zobaczyłem, jak przeciąga dłonią przez loki, zakładając je za ucho. Ani na chwilę nie odrywała wzroku od książki, którą trzymała w delikatnych dłoniach. Choć było dziś chłodniej niż przy poprzednich spotkaniach, nie miała rękawiczek. Nie widziałem okładki książki, ale i bez tego wiedziałem, że czyta ten sam egzemplarz Wielkich nadziei co zawsze.

Musiała wyczuć mój wzrok, bo podniosła głowę znad książki i spojrzała w moją stronę. Na jej ustach pojawił się cień uśmiechu, ale zaraz zniknął, jakby nie chciała, żebym zauważył.

Pociły mi się dłonie. Wytarłem je o dżinsy, przekładając kwiaty z ręki do ręki. Wyszedłem z bezpiecznej kryjówki.

Na widok kwiatów Stella zmrużyła oczy.

– To dla mnie?

Usiadłem obok niej i spuściłem wzrok.

– Dla moich rodziców… Trochę zostało. Mogą być dla ciebie, jeśli chcesz.

– Chyba jeszcze nigdy nie dostałam od żadnego chłopca resztek kwiatów. To chyba astrowate.

– Tak, astry. – Podałem jej kwiaty i sądziłem, że je ode mnie weźmie, ale nadal trzymała ręce na książce, którą miała na kolanach. Nachyliła się jednak i je powąchała, zamykając oczy i wdychając zapach.

– To rumianki. Można z nich zrobić pyszną herbatkę.

Cofnęła się, a ja zostałem z kwiatkami w wyciągniętej ręce. Zażenowany położyłem je między nami na ławce.

Pani Oliver stała kawałek od nas, przed pierwszym z tym razem trzech białych SUV-ów, ręce trzymała w kieszeniach długiego białego płaszcza, świdrowała mnie wzrokiem. W oczach miała jakiś szalony błysk, płonęły nienawiścią i gniewem tak silnymi, że uczucia te pokonywały dzielącą nas odległość i wwiercały się w mój kręgosłup jak śruba.

Wzdrygnąłem się.

Naliczyłem jeszcze dziewięć osób zgromadzonych wokół samochodów. Pięć kobiet i czterech mężczyzn. Wszyscy w długich białych płaszczach, identycznych z tym starszej kobiety, wszyscy bacznie przyglądający się mnie i Stelli. Nie dostrzegłem broni, ale wiedziałem, że tam jest.

– W zeszłym roku przyjechali bez ciebie.

Stella westchnęła głęboko.

– Rozmawiałam o tym z panią Oliver. Jest wyjątkowo uparta. Wiedziała, że tego zabroniłam, a mimo to ważyła się tu przyjechać i z tobą porozmawiać, co za tupet! Już nigdy czegoś takiego nie zrobi, dopilnowałam tego.

Pani Oliver przeniosła ciężar ciała z nogi na nogę, jakby usłyszała słowa Stelli, ale była przecież za daleko.

– A czemu mieliby cię słuchać? Jesteś tylko dzieckiem.

Teraz już naprawdę się uśmiechnęła.

– No tak, jestem dzieckiem, prawda? Dlatego właśnie cię lubię, Johnie Edwardzie Jacku Thatchu. Mówisz oczywiste oczywistości, a jednak w twoich ustach brzmią jak najgłębsze objawienia.

– Powiedziała mi różne paskudne rzeczy. Mówiła ci o tym?

– Czasem jest troskliwą, wspaniałą kobietą, ale jej zachowanie wobec ciebie bywa wprost podłe, rozmawiałam z nią o tym. Jest wobec mnie bardzo opiekuńcza, zawsze tak było, znacznie bardziej niż pozostali.

– Gdzie byłaś w zeszłym roku?

Tym razem to Stella spojrzała na staruszkę. Bezwiednie przekartkowała książkę.

– Gdzie indziej.

– Dlaczego nie spotykam cię w żaden inny dzień roku?

– Bo spotykasz mnie dzisiaj.

– Kogo odwiedzasz?

– Ciebie.

– Nie o to mi chodzi. – Jęknąłem. – W ogóle nie odpowiadasz na moje pytania.

– Może powinieneś przestać ich tyle zadawać.

– Może powinienem po prostu sobie iść.

– A chcesz iść?

Westchnąłem bezsilnie.

– Nie.

Obróciła się w moją stronę. Spódnica podjechała jej tuż nad kolana.

Oblałem się rumieńcem i odwróciłem wzrok. Wyraźnie ją to rozbawiło.

– Dlaczego chcesz się ze mną spotykać? Dlaczego wracasz co roku, a czasem też częściej, żeby mnie znaleźć? Dziewczynę, którą widziałeś parę razy? W sumie spędziliśmy razem pewnie nie więcej niż godzinę, ale mogłabym się założyć, że ty rozmyślałeś o mnie przez niezliczenie więcej godzin, pewnie wręcz obsesyjnie. Na widok mojego kolana prawie dostałeś zawału. A to niewinne kolano. Co by było ze stopą albo, broń Boże, kawałkiem uda? – Zniżyła głos niemal do szeptu. – A gdybym pozwoliła ci się pocałować, Jack? Jak zareagowałbyś na taką zwykłą rzecz?

Powoli nachyliła się w moją stronę, zbliżyła tak bardzo, że czułem na policzku jej oddech.

– Stello.

Pani Oliver. Powiedziała to łagodnie, ale coś zazgrzytało, jakby złowieszczo, ostrzegawczo. Oczy Stelli zwęziły się i posłały kobiecie nienawistne spojrzenie, które dziewczyna natychmiast zmyła uśmiechem, wróciła na swoją stronę ławki i odrzuciła długie włosy na plecy.

Oddech uwiązł mi w gardle, zmusiłem się do wydechu, wziąłem kolejny wdech. Zmieniłem temat.

– Dlaczego podrzucasz mi pieniądze?

Stella wybuchnęła śmiechem, a dźwięk ten był z jednej strony najsłodszym, jaki w życiu słyszałem, a z drugiej najbardziej irytującym. Nie obchodziło mnie to. Jeśli tylko mogłem słuchać jej śmiechu, nic mnie nie obchodziło. Wiedziałem też, że to nie pytanie tak ją rozśmieszyło, ale moja niezdarna próba skłonienia jej do rozmowy na jakikolwiek inny temat.

– Nie mam pieniędzy, Jack. Jak mogłabym zostawiać ci jakieś pieniądze? Co miałoby to na celu?

– Wszystkie koperty zaadresowano do Pipa, jak w twojej książce. Wiem, że to od ciebie.

– Skoro taki jesteś pewny, to po co pytasz?

– Chcę to usłyszeć od ciebie. Chcę, żebyś wytłumaczyła dlaczego.

– Mam wrażenie, że chce pan bardzo wielu rzeczy, panie Thatch. A co ja dostanę w zamian za zaspokojenie jednej lub kilku z tych zachcianek?

– Jeśli mi nie odpowiesz, przestanę przychodzić.

– Oboje wiemy, że to nieprawda.

– Świetnie sobie radzimy z ciocią Jo. Nie potrzebujemy twojej pomocy. Nie chcemy.

– Jeśli nie chcesz pieniędzy, które ktoś ci podrzuca, to po prostu je rozdaj. Znajdź kogoś, komu się przydadzą. Podejrzewam, że nietrudno będzie znaleźć chętnego. Jeśli szkoda ci twojego cennego czasu, to po prostu je spal. Pozbądź się tego ciężkiego brzemienia bogactwa za pomocą jednego pstryknięcia zapałką. Nie obchodzi mnie to. Cała ta bzdurna sprawa nie interesuje mnie w najmniejszym stopniu.

– Jeśli to nie ty zostawiasz mi te pieniądze, to kto?

Stella wzruszyła ramionami.

– Nie orientuję się, w jakim towarzystwie się obracasz.

W oddali zawarczał silnik jednego z SUV-ów. Po chwili dołączył do niego drugi. Patrzyłem, jak ludzie w długich białych płaszczach wsiadają do samochodów – wszyscy z wyjątkiem pani Oliver. Ona stała bez ruchu.

– Obawiam się, że na mnie już czas.

– Zaczekaj! – Nie chciałem powiedzieć tego tak głośno ani tak rozpaczliwie. Wyciągnąłem rękę, chciałem ją złapać za ramię, ale się cofnęła. Odsunęła się na sam skraj ławki, wciskając się w metalową poręcz, twarz zbladła jej jak u ducha. Niespokojnie przenosiła wzrok ze mnie na panią Oliver i z powrotem, zaczęła chyba żałować tak gwałtownego ruchu. Nagle, w jednej chwili, jakby się rozluźniła, wróciły jej kolorki, uśmiechnęła się. Za tym uśmiechem coś się jednak kryło, coś, czego jeszcze nie dostrzegałem, a wtedy ujawnił się tylko jego przebłysk – strach.

Przysunęła się bliżej, wracając na swoje wcześniejsze miejsce.

– Chcesz, żebym została?

– Tak.

Kącik jej ust powędrował nieznacznie w górę.

– Dobrze.

Zeskoczyła z ławki i ruszyła ku pani Oliver, w stronę najbliższego SUV-a. Staruszka pokazała palcem na ławkę.

– Zapomniałaś kwiatów, panienko.

– Nie chcę ich.

– Kiedy chłopiec daje ci kwiaty, nie wolno ich zostawić. Należy przyjąć je z radością i o nie dbać. Dar życia jest cenny i nigdy nie należy go lekceważyć – odparła pani Oliver. – Zabierz je.

– Nie chcę.

– Weź je, Stello.

Stella stała tak, wydawałoby się, że bez końca, mierząc panią Oliver wzrokiem. Ona jednak nawet nie mrugnęła. Toczyła się między nimi jakaś niema rozmowa. Pani Oliver podniosła rękę i znów wskazała na ławkę.

– Weź te kwiaty.

Wtedy Stella się obróciła i podeszła do ławki, nie odrywając ode mnie dużych brązowych oczu, kiedy sięgała po leżące obok mnie rumianki. Złapała bukiet, oplatając palcami długie łodyżki, podniosła go i trzymała przy swoim boku. Kiedy ruszyła z powrotem do samochodu, pod czujnym spojrzeniem pani Oliver, białe płatki zaczęły kurczyć się i marnieć, żółte środki zbrązowiały, łodygi zrobiły się czarne. W połowie drogi do SUV-a kwiaty już całkiem zwiędły i opadły, aż w końcu wyschły na proch. Wiatr jeszcze rozwiewał ich resztki, kiedy pani Oliver otworzyła tylne drzwiczki i kazała jej wsiadać. Stella ani razu nie spojrzała w moją stronę.

Ruszyły i po chwili zniknęły.

Siedziałem w całkowitym bezruchu, próbując zrozumieć, co właśnie zobaczyłem.

Nie usłyszałem, jak za plecami podkradł się do mnie tamten mężczyzna.

Wokół mojej szyi owinęło się silne ramię.

– Ten nacisk, który czujesz w dole pleców, to bardzo ostry nóż. Szczerze radzę, żebyś się za bardzo nie rzucał.

Chwyt poluzował się na tyle, żeby dłoń należąca do tego samego ramienia mogła zasłonić mi usta i nos jakąś szmatą. Poczułem słodki zapach.

W ostatniej chwili, zanim straciłem przytomność, mój wzrok powędrował na drugi koniec ławki, gdzie Stella siedziała zaledwie kilka minut wcześniej, i zauważyłem napis świeżo wydrapany w metalu.

„Pomóż mi”.

4

Ten sen.

Tatuś zapinał mnie w foteliku.

Mleko czekoladowe.

Pod blokiem cioci Jo.

Tatuś otworzył drzwiczki od mojej strony.

Wziął coś z fotela obok mnie, dał to cioci.

Coś.

Nie wiadomo co.

Znowu jedziemy.

Biały SUV na naszej drodze.

Biały SUV blokuje przejazd.

Straszliwy pisk opon.

Obudziłem się w jakimś zaułku.

Kiedy otworzyłem oczy, nie miałem pojęcia, gdzie jestem.

Bolała mnie głowa. Pulsujący ból za oczami promieniował na boki, niczym imadło ściskał mi skronie. Zmrużyłem oczy w matowym pomarańczowym świetle sączącym się z góry. Słońce już zaszło, światło dochodziło z lampy sodowej zamontowanej na ceglanej ścianie budynku za moimi plecami. Padało w dół, oświetlając kąt z kontenerem na śmieci, drewnianymi skrzynkami i wyrzuconymi kartonami. Lampa bzyczała jak wielotysięczny rój pszczół uwięzionych w blasku.

Próbowałem wstać, ale się przewróciłem, nogi pode mną się trzęsły.

Miałem coś w dłoni.

Podniosłem zaciśniętą pięść do światła i zmusiłem palce, żeby się otworzyły, ciało działało z opóźnieniem. Na środku mojej dłoni leżał kawałeczek papieru złożony w kwadracik.

Pokręciłem głową, próbując odgonić senność, i natychmiast tego pożałowałem, bo nasilił się ból.

Wolną ręką rozwinąłem papierek.

Pięć słów skreślonych zgrabnym pismem:

„To sprawka tej twojej dziewczyny”.

Byłem na cmentarzu ze Stellą. Wróciła około siódmej.

Spojrzałem na niebo widoczne między budynkami, zupełnie czarne. O tej porze roku słońce zachodziło około wpół do dziewiątej. Musiałem stracić przytomność co najmniej na półtorej godziny, może dłużej.

Nagle przypomniał mi się męski głos, który szepnął do mojego ucha: „Ten nacisk, który czujesz w dole pleców, to bardzo ostry nóż. Szczerze radzę, żebyś się za bardzo nie rzucał”.

Tym razem udało mi się wstać. Zerwałem się na równe nogi i obróciłem się najpierw w jedną, potem w drugą stronę, rozglądając się dookoła. Byłem sam.

Potem wróciły pozostałe wspomnienia, niewyraźne obrazy powoli zyskujące ostrość. Szmata na twarzy, szybkie odpływanie, słowa wydrapane na ławce…

„Pomóż mi”.

Czy ja to sobie wyobraziłem?

Spojrzałem znów na liścik w mojej dłoni.

„To sprawka tej twojej dziewczyny”.

Wtedy zauważyłem stopę.

Wcześniej nie zwróciłem na nią uwagi, bo była wciśnięta z drugiej strony za kontener, widać było tylko czubek czarnego buta, sam nosek.

W nogi, Jack.

Mózg wrzeszczał rozkaz do ucieczki.

Znikaj stąd.

Jednak podszedłem do tego buta. Powoli wchodziłem w zaułek, zbliżając się do kontenera.

Spodziewałem się chyba zobaczyć jakiegoś włóczęgę, pijaka odsypiającego w spokojnym miejscu, ukołysanego do snu przez buczenie latarni sodowej.

Ciało wyglądało na spalone.

Sucha, czarna skóra.

Włosy na głowie mężczyzny były sztywne, białe, kruche. Część mu powypadała, kępki włosów tańczyły w podmuchach lekkiego wiatru gładzącego ziemię, powiewały na brudnym asfalcie.

Miał otwarte oczy, a raczej to, co z nich zostało. W ich miejscu widniały wyschnięte, żółtawo-białe kule zapadnięte w czaszkę. Wpatrywał się we mnie niewidzącym wzrokiem, usta miał lekko uchylone.

Wyglądał staro.

Starzej niż jakikolwiek człowiek, jakiego w życiu widziałem. Jak tysiącletnia mumia rozwinięta z bandaży.

Ciało sprawiało wrażenie spalonego, ale ubrania, o dziwo, nie. Miał na sobie niebieskie dżinsy, koszulkę z logo Styx i polar drużyny Pittsburgh Pirates. Ubrania były brudne, ale całe, jakby został ubrany już po tym, gdy spotkał go jakiś okrutny los. Jakby ktoś oblał go benzyną, podpalił, a potem ubrał, kiedy płomieniom skończyło się paliwo.

„To sprawka tej twojej dziewczyny”.

Potwornie cuchnął.

Starałem się o tym nie myśleć.

Przyklęknąłem obok.

Kiedy w komiksie superbohater (albo żółw ninja) znajdował zwłoki, najpierw próbował ustalić tożsamość nieboszczyka.

Pewnie ma jakiś portfel.

Nie chciałem go dotykać, wiedziałem, że nie powinienem, ale to nie powstrzymało mojej dłoni, która sięgnęła do tylnej kieszeni jego dżinsów. Nie powstrzymało mnie to przed obróceniem ciała na tyle, żeby ten portfel wydobyć.

Według danych z prawa jazdy nazywał się Andy Flack i mieszkał w Bethel Park. Miał trzydzieści trzy lata. Wyglądał zupełnie inaczej niż na zdjęciu.

Andy Flack zakasłał.

Wtedy rzuciłem się do ucieczki.

Wypadłem z uliczki jak pocisk, ślizgając się na mokrych kartonach przy końcu zaułka. Dopiero na chodniku zorientowałem się, że po drugiej stronie ulicy mieści się jadłodajnia Krendala i jestem jakąś przecznicę od domu.

Popędziłem znajomym chodnikiem, odpychając ludzi zastawiających mi drogę, przeskakując nad dziurami i pęknięciami. Kiedy dotarłem na miejsce, pobiegłem na górę, pokonując po kilka stopni naraz, drżącymi rękami otworzyłem drzwi, wpadłem do środka i z hukiem zatrzasnąłem za sobą drzwi. Osunąłem się na podłogę, dysząc ciężko i sapiąc, z trudem próbując nabrać wystarczająco dużo powietrza. Jednak prawdziwa panika ogarnęła mnie dopiero wtedy, kiedy zorientowałem się, że po drodze zgubiłem tamten portfel, a także liścik.

5

– Stary, co za popieprzona sprawa. Musisz zadzwonić na gliny – powiedział Dunk w słuchawce stłumionym głosem. Nie chciał obudzić taty, który przysnął przed telewizorem.

Nasz telefon wisiał w kuchni, ale kabel miał z kilometr długości, więc podciągnąłem słuchawkę aż do okna, żeby widzieć, co się dzieje.

– Już tu są. Ulicę blokują cztery radiowozy, odgrodzili wejście do tej uliczki pomarańczowymi słupkami i żółtą taśmą. Kręci się tu chyba ze stu policjantów. Jest też karetka.

– Staaary. Zaraz będę – rzucił Dunk i się rozłączył.

Pięć minut później stał już ze mną przy oknie.

– Powinniśmy iść na dach.

– Nie wolno mi tam wyłazić. Zresztą będzie nas widać.

– Tutaj też nas widać.

– Nie, bo pogasiłem światła.

– Ja cię widziałem.

– O nie, serio?

Dunk uśmiechnął się uspokajająco.

– Nie pękaj, wszyscy sąsiedzi też stoją w oknach. To lepsze niż Prawnicy z Miasta Aniołów. Nie mogę uwierzyć, że pogubiłeś te rzeczy. Równie dobrze mógłbyś się podpisać na ścianie i dołożyć: „Aresztujcie mnie”. Już nie żyjesz.

– Nie pomagasz.

– Na twoim miejscu od razu zacząłbym robić pompki, do tego wyciskać sztangę czy coś. Musisz trochę przypakować. Taki chudzielec nie przetrwa nawet jednej nocy w pierdlu.

– Nadal nie pomagasz.

– Mogłem zwinąć lornetkę taty. Ma taką wypasioną, jeszcze z wojny. Nie pamiętam, jakiej to firmy, coś na S. Widać przez nią drugi koniec miasta.

Wypuściłem powietrze z płuc.

– On był żywy. Nie wiem, jak to możliwe, ale żył.

– No, ale teraz to już raczej nie żyje, chyba że sanitariusze grają tam z nim w pokera. Kiedy przyjechali? Dziesięć minut temu?

– Dwadzieścia trzy.

– No to truposz jak nic.

Kiedy zadzwonił telefon, prawie wypadłem przez okno. Dunk wytrzeszczył oczy.

– To pewnie gliny. Chcą ci dać szansę, żebyś sam się poddał, zanim przypuszczą szturm na budynek.

– Raczej by nie dzwonili.

Nie chciałem odchodzić od okna, ale przy trzecim dzwonku w końcu odebrałem. Ciocia Jo.

– Widzisz to na ulicy?

– Tak. Dunk do mnie przyszedł, oglądamy przez okno.

– Wiesz, co tam się dzieje?

– Nie – skłamałem.

– Mamy teraz dzikie tłumy. Policjanci ciągle przychodzą po kawę, mamy też sporo dziennikarzy. Jeden detektyw powiedział Krendalowi, że nikt z nas nie może wyjść z pracy, dopóki z wszystkimi nie porozmawiają. Może nam zejść jeszcze parę godzin. Krendal stwierdził, że skoro i tak musimy tu siedzieć, to wykorzystajmy sytuację i zaróbmy parę groszy. Od godziny wszystkie stoliki są pełne, a pod drzwiami stoi kolejka. Jeden reporter dał mi właśnie dwie dychy, żebym go posadziła przy oknie. Zdaje się, że kogoś zabili po drugiej stronie ulicy, w tym zaułku przy True Value.

– Zabili? Naprawdę? – powtórzyłem cicho.

Dunk odwrócił się do mnie i zapytał bezgłośnie:

– Kto tam?

– Ciocia Jo – odparłem.

– Co? – spytała ciotka.

– Sorry, to nie do ciebie. Dunk pytał, z kim gadam.

Krendal coś zawołał w tle. Ciocia Jo zasłoniła mikrofon ręką, odpowiedziała, po czym wróciła do rozmowy.

– Chyba lepiej, żebyś teraz nie siedział sam, więc powiedz Dunkowi, że może zostać, ile chce. Masz mi nie wychodzić z mieszkania. I nikomu nie otwieraj. Jak ktoś zapuka, to zadzwoń po mnie i przyjdę. Jeśli nie będziesz się mógł do mnie dodzwonić, to wezwij policję. Dotarło?

– Tak, ciociu.

– Muszę lecieć.

Rozłączyła się, więc odłożyłem słuchawkę.

Dunk ciągle wyglądał przez okno.

– Wychodzą!

Podbiegłem z powrotem i uklęknąłem obok niego.

Dwóch ratowników medycznych ciągnęło nosze na kółkach, na których leżała duża plastikowa torba. Wyglądała trochę jak gigantyczny worek na śmieci.

– Ojacie… – szepnął Dunk. – Tam w środku jest ciało.

– W środku jest Andy Flack.

Podnieśli wózek nad krawężnikiem i podjechali do czekającej karetki. Złożyli podwozie i wsunęli nosze do pojazdu. Pięć minut później jeden z radiowozów zjechał na bok i karetka ruszyła. Patrzyliśmy, jak znika w dole Brownsville Road, migając niebieskimi i czerwonymi światłami. Ale bez syreny.

Policja spędziła tam jeszcze trzy godziny.

Ciocia Jo wróciła do domu prawie o drugiej w nocy.

Dunk spał w śpiworze na podłodze w moim pokoju.

Ja nie zmrużyłem oka.

Rano sprawdziliśmy gazetę, ale nie było żadnej wzmianki o zwłokach w zaułku. Artykuł pojawił się dopiero następnego dnia.

– To on był jakimś zwyrolem? – spytał Dunk, czytając gazetę. Siedział po drugiej stronie stolika w Krendal’s. Poranny ruch powoli się uspokajał. Ciocia Jo była jeszcze w domu, spała. Zaczynała dopiero od zmiany obiadowej. Ja też miałem później pracować.

– Nie piszą nic o liściku.

– To dobrze, nie? Może nikt go nie znalazł. Wiatr mógł go porwać i zanieść prawie do Filadelfii.

– Ale z portfela na pewno ściągną odciski. – Westchnąłem. – Dlaczego nie schowałem mu go z powrotem do kieszeni? Debil ze mnie.

– Nie schowałeś portfela z powrotem, bo facet właśnie zaczynał odstawiać zombi i musiałeś się ratować – wyjaśnił Dunk. – Jak przyjdą gliny, to powiesz, że znalazłeś ciało, myślałeś, że to trup, i wyjąłeś portfel, żeby sprawdzić, kto to jest, żeby powiedzieć policji, kiedy to zgłosisz, taki z ciebie dobry Spartanin.

– Dobry samarytanin. Spartanin to mieszkaniec starożytnego greckiego miasta.

– Dobra, dobra, mądralo.

– Poza tym przecież nie wezwałem policji. Uciekłem. A jak uciekałem, to jeszcze żył.

– No to tego im przecież nie mów, głupku, tylko to, co ci powiedziałem. Jeśli będą próbowali wyciągnąć z ciebie coś więcej, to zacznij ryczeć, ja bym tak zrobił. Jesteś dzieciakiem. Nikt nie chce użerać się z płaczącym bachorem, wykorzystaj to. Jeszcze tylko przez parę lat będziemy mogli z tego korzystać, więc szkoda by było zmarnować okazję. – Dunk głośno wysiorbał przez słomkę resztkę shake’a truskawkowego.

Spojrzałem na zaułek po drugiej stronie ulicy – ciemną paszczę między budynkami.

– Zdjęli taśmę.

Dunk odsunął pustą szklankę.

– Tak, wczoraj, około południa.

– Nie mogę uwierzyć, że siedziałeś tu wczoraj przez cały dzień.

– Było nas parunastu. Wtopiłem się w tłum, musiałem zrobić rekonesans. Ty przecież nie mogłeś, masz współudział i w ogóle. Musisz trzymać się na uboczu, zejść do podziemia. A właśnie, bym zapomniał, musimy ci załatwić fałszywe dokumenty, przydadzą się, gdy będziesz uciekał. Jak stoisz z forsą? Dostałeś znowu kopertę?

– Tak, kolejne pięć stów. Jak zwykle leżały na łóżku.

– Jezu, to ile już masz?

– Sześć i pół tysiąca. W sumie trzynaście kopert.

– Sześć i pół tysiąca dolarów?!

– Ćśś! – szepnąłem, rozglądając się po sąsiednich stolikach. Na szczęście nikt go nie usłyszał.

– Sorry. Ale Jezu, Thatch, co ty zrobisz z tą forsą? Mógłbyś kupić samochód i serio gdzieś uciec. Albo kupić dom na Florydzie czy coś. Nad morzem, z łódką, żebyś mógł uciekać na Kubę, jakby ten detektyw Brier cię ścignął. A może w Londynie.

Prawdę mówiąc, nie miałem pojęcia, co zrobić z tymi pieniędzmi. Nie mogłem ich wydać. Gdybym wydał choć trochę, musiałbym się wytłumaczyć, skąd się wzięły. Nawet przekazywanie ich cioci Jo okazało się przecież problematyczne. Na szczęście pracowaliśmy dość ciężko, żeby jakoś wiązać koniec z końcem, więc nie musiałem znowu się do tego uciekać. Bardzo chciałem kupić sobie nowy rower. Miałem BMX-a skywaya ze srebrną ramą i niebieskimi akcentami. To był świetny rower… dziesięć lat temu, kiedy wyjechał z fabryki. Teraz cała rama pordzewiała, srebrna farba w większości poodłaziła, a siodełko było tak podziurawione, że musiałem je owinąć starą koszulką i obkleić całość srebrną taśmą. Pracowałem u Krendala cztery wieczory w tygodniu, po trzy godziny, za minimalną stawkę. Wyciągałem z tego zawrotną kwotę trzydziestu dziewięciu dolarów tygodniowo, wypłacaną pod stołem. Kupno roweru nie wchodziło w grę

– To fundusz na czarną godzinę – odparłem w końcu. – Na razie muszę tylko pilnować, żeby nic się z nimi nie stało. Coś wymyślę.

– Lada dzień pójdziesz do więźnia za morderstwo. Jak dla mnie to całkiem ciemna ta godzina. Mam nadzieję, że przynajmniej trzymasz je w bezpiecznym miejscu. W zeszłym tygodniu włamali się do Harwooda spod sto siedem. Zabrali wieżę i telewizor, zdemolowali całe mieszkanie. Powyrzucali wszystko z szafek i szuflad, wypatroszyli materace, kompletne pobojowisko. Wywalili nawet żwirek z kociej kuwety. Kto robi takie rzeczy? Może powinieneś przenieść kasę w bezpieczniejsze miejsce albo rozłożyć do kilku kryjówek, żeby ewentualni włamywacze nie zabrali wszystkiego.

Dunk miał rację. Ta kwestia już od dłuższego czasu spędzała mi sen z powiek. Parę miesięcy temu dobrałem się z nożem do mojego egzemplarza Iliady, potężnego tomiszcza, którego nie zamierzałem już nigdy czytać ponownie. Wydrążyłem środek i włożyłem pieniądze, a książkę schowałem do kartonu w szafie z kilkunastoma innymi książkami. Całkiem niezła skrytka, ale żadna nie jest idealna. No ale przynajmniej lepsza niż szuflada ze skarpetkami, a tam pieniądze przeleżały większość minionego roku.

– Ktoś przyszedł – zauważył Dunk półgłosem. Przysunął sobie z powrotem szklankę i udawał, że pije, kątem oka obserwując uliczkę. – Wygląda na detektywa.

Facet rzeczywiści wyglądał jak detektyw. Miał na sobie pognieciony ciemnoszary garnitur i czerwony krawat. Był mniej więcej w wieku cioci Jo, przed czterdziestką albo tuż po. Włosy miał brązowe, krótko przystrzyżone po bokach i nieco dłuższe na górze. Wiatr mu je mierzwił, ale on nie zwracał na to uwagi.

– Co on tam robi?

– Stoi tylko i się gapi.

– Przyszedł sam?

– Chyba tak. Wczoraj też tu był, poznaję go. To pewnie ten detektyw z gazety.

– Może. – Przejrzałem artykuł i namierzyłem jego nazwisko. – Faustino Brier.

– Co to w ogóle za imię? – parsknął Dunk. – Nie da się nawet zrobić z niego porządnej ksywy. Może Tino?

– Za bardzo się kojarzy z Dinem z Flintstonów. Może Faust, ale chyba nie byłby zachwycony.

– Czemu?

– Faust to był taki stary Niemiec, który zawarł pakt z diabłem. Oddał duszę w zamian za nieograniczoną wiedzę i różne rzeczy – wyjaśniłem. Pani Orgler od angielskiego dała mi tę książkę na wakacje. Przeczytałem ją w tydzień, a potem zacząłem od początku. Uwielbiałem wątki magiczne.

– Totalnie zrobię to samo, jak skończę szesnaście lat i będę potrzebował auta – stwierdził Dunk.

– Faust kiepsko na tym wyszedł. Okazało się, że dusza jest potrzebna znacznie bardziej niż różne inne rzeczy.

– Wiśniowy mustang, rocznik sześć sześć albo sześć siedem, kabrio, osiem cylindrów pod maską – rozmarzył się Dunk. – Myślisz, że mógłbym dostać jeszcze z milion dolarów i zajebistą chatę? Będę potrzebował garażu i forsy na benzynę.

– Myślę, że za swoją duszę to przy dobrych wiatrach dostaniesz najwyżej forda pinto z dziurawą podłogą i trochę bonów na jedzenie, żebyś nie umarł z głodu przez zimę. Diabeł też zna się na interesach i wie, kiedy nie ma sensu przepłacać.

– To nie musiałby być mustang w idealnym stanie. Mógłbym go podrasować. Trochę się na tym znam.

Wyprostowałem się na krześle, żeby lepiej widzieć, co się dzieje po drugiej stronie ulicy.

– Gdzie on polazł? Nie widzę go. – Duży biały dostawczak z wielkim logo Budweisera zatrzymał się na Brownsville Road i zaparkował na drugiego przed Carmine’s. Nie widziałem, co się dzieje za nim.

– Ja mam tu taki sam widok, ten gość z browarami wszystko zasłania. Może powinniśmy tam pójść.

– W życiu.

Pięć minut później ciężarówka odjechała. Po detektywie nie było ani śladu.

– Może wszedł w tę uliczkę. Jego auto ciągle tu stoi.

– Wszyscy gliniarze jeżdżą crown vicami? – spytałem.

– Jak szatan nie będzie chciał mi dać mustanga, to nie pogardzę crown vikiem. Nie jestem wybredny. Byle miał wbudowane te takie zajebiste reflektory po stronie kierowcy.

Obaj gapiliśmy się przez okno i żaden z nas nie zwrócił uwagi, że detektyw właśnie wszedł do jadłodajni.

Dunk pierwszy go zauważył i kopnął mnie pod stolikiem.

Detektyw Faustino Brier stał zaraz za progiem i powoli wodził wzrokiem od prawej do lewej, badając wnętrze i twarze obecnych.

– Szlag – szepnął Dunk. – Schowaj się pod stół czy coś.

– Nie będę się chował pod stołem. To na pewno zwróci jego uwagę. Przecież on nie wie, kim jestem. Zachowuj się naturalnie, wyluzuj.

– Jasne – odparł Dunk, rozwalając się na siedzeniu i kładąc splecione dłonie na stole.

– Nie aż tak luźno.

– Tak jest. – Usiadł prosto i zaczął się bawić pustą szklanką po shake’u, wbijając wzrok w blat z laminatu, jakby na pracę domową kazali mu policzyć każdą kolorową plamkę deseniu.

– Niech pan siada, gdzie chce! – zawołał Krendal z kuchni. – Ktoś zaraz podejdzie. Lurline, klient!

Wyjąłem portfel i położyłem pięć dolarów pod szklanką.

– Idziemy.

– Właśnie się nad tym zastanawiałem – powiedział Dunk cicho, nie poruszając wargami. – Zrobię jakieś zamieszanie, może zrzucę ze stołu szklankę albo widelec, cokolwiek. Jak już wszyscy będą na mnie patrzeć, to ty śmigniesz do wyjścia. Jakby gość zaczął cię gonić, to podstawię mu nogę, żebyś miał więcej czasu. Duży jest, ale mogę go trochę spowolnić.

– Możemy też po prostu wstać i wyjść jak normalni ludzie.

– Nie możemy ryzykować twojej wolności.

– Dlaczego tak dziwnie mówisz?

– Jak?

– Nie ruszasz ustami.

– Nie chcę, żeby ktoś wiedział, o czym rozmawiamy.

– Nikogo to nie obchodzi. Liczę do trzech i wychodzimy.

Policzyłem, wstałem i ruszyłem do drzwi. Dunk przez chwilę się wahał, ale ruszył za mną. Już myślałem, że nam się udało. Czułem powiew wiatru, moja dłoń zaciskała się na metalowej klamce i już zaczynała pchać.

– Hej, młody…

Obaj zamarliśmy. Przechodnie omijali uchylone drzwi i szli dalej w swoją stronę. Moglibyśmy uciekać. Może Dunk miał rację. Jednocześnie obróciliśmy głowy, spoglądając na detektywa.

Odwrócił się na stołku i patrzył teraz na nas. Jego wzrok wylądował na Dunku.

– Byłeś tam wczoraj, prawda? Koło tej uliczki naprzeciwko?

– Tak, proszę pana – odparł Dunk. W jego głosie nie pobrzmiewała już nawet nutka basu, którego dorobił się w tym roku. Brzmiał jak u znacznie młodszego chłopaka.

– Pewnie się ekscytujesz, co? To jak w telewizji.

– Tak, proszę pana.

– Jak się nazywasz?

– Duncan Napoleon Bellino – wyrecytował bez zająknięcia. – Mieszkam przy Brownsville Road osiemnaście dwadzieścia dwa, mieszkania dwieście siedem. Mam jedenaście lat.

Detektyw uniósł brew, sięgnął po swój notatnik i coś zapisał. Nachylił się do przodu i świdrował Dunka wzrokiem.

– A przedwczoraj? Albo jeszcze wcześniej? Zauważyłeś tam coś dziwnego? Kręcili się tam jacyś dziwni ludzie?

– Nie, proszę pana.

– A kiedy ostatnio tam byłeś? Bawisz się tam czasem?

– Nie, proszę pana.

– Nie, nie bawisz się tam? Czy nie, nigdy tam nie byłeś?

– Jedno i drugie. Znaczy… Nigdy tam nie byłem. I nie bawię się tam.

Lurline Waldrip wyszła z kuchni i rzuciła białą ścierkę na kontuar.

– Przepraszam, byłam na zapleczu. Podać kartę?

Kiedy detektyw się do niej odwrócił, wyrwaliśmy z Dunkiem do drzwi, złapaliśmy rowery zaparkowane pod latarnią przed knajpą i popędziliśmy pod górę. Ani razu nie obejrzeliśmy się za siebie. Chyba nigdy w życiu szybciej nie pedałowałem.

Przejechaliśmy na drugą stronę wzgórza, skręciliśmy w lewo z Maytide Street, po dwóch przecznicach daliśmy w prawo w Claus Avenue, potem w lewo w Newburn, łańcuch w moim rowerze piszczał z każdym obrotem. Przez dwadzieścia minut dwukrotnie objechaliśmy całą okolicę, przekonani, że crown vic detektywa lada chwila nas dogoni albo wyjedzie gdzieś z przodu. Samochód jednak się nie pojawiał. Na szczycie Gorman’s Hill wcisnąłem hamulce i zatrzymałem się z poślizgiem. Dunk zahamował w żwirze koło mnie i opuścił nogi na ziemię, sapiąc tak głośno, że ledwie słyszałem własne dyszenie. Pot spływał mi po skroniach, plecy koszulki miałem przesiąknięte.

– Musimy trzymać się z dala od drogi – wydusiłem w końcu.

– Czyli gdzie?

Dobrze wiedziałem gdzie. Unikałem tego miejsca od soboty.

– Chodź.

Niespełna dziesięć minut później dotarliśmy pod cmentarz. Brama była otwarta, więc jechaliśmy dalej, aż dotarliśmy do mauzoleów. Tam zwolniłem i zatrzymałem się między dwoma z największych: rodzin Polanski i Nowy. Zeskoczyłem z roweru, oparłem go o ścianę i próbowałem złapać oddech, podczas gdy Dunk podprowadzał swój rower na miejsce obok mojego.

– Ten facet jest jak pies gończy – wydyszał w końcu Dunk. – Rzucił się na mnie u Krendala, widziałeś?

– Wątpię, żeby cokolwiek wiedział.

– Może to ja powinienem uciekać. W razie czego będę musiał pożyczyć od ciebie trochę kasy.

– Przecież nic nie zrobiłeś.

– Cele są pełne niewinnych ludzi, Thatch. Nie ja pierwszy. Nie oglądałeś tego starego serialu na TBS, Ściganego? To o takim lekarzu, nazywa się Richard Kimble i skazują go za zabójstwo żony, chociaż wcale tego nie zrobił. Idzie do więzienia, ucieka i próbuje znaleźć prawdziwego zabójcę. – Dunk urwał, oglądając się niespokojnie przez ramię. – Nie mogę iść do więzienia, Thatch. Nie uda mi się uciec, nie ma szans, a nawet jakby mi się udało, to nie mam czasu szukać prawdziwego mordercy. Mam inne rzeczy do roboty w życiu, a nie ten szajs.

Przewróciłem oczami.

– Ten gliniarz zauważył cię wczoraj w tłumie i chciał zadać parę pytań. Nie ma nic konkretnego.

Przez następne dziesięć minut odpoczywaliśmy, na zmianę wyglądając za róg, czy przypadkiem nie jedzie detektyw.

– To ta? – spytał nagle Dunk, przerywając milczenie.

Podążyłem za jego spojrzeniem do czarnej metalowej ławki, która stała jakieś dziesięć metrów dalej, przycupnięta na szczycie pagórka i pusta.

– Tak.

– Nikogo nie ma.

– Bo dziś nie jest ósmy sierpnia. A ona przychodzi tylko wtedy.

Dunk walnął mnie w ramię.

– Załapałem, głupku. Chodzi mi o to, że nikt tam nie siedzi, więc możemy obejrzeć. Mówiłeś, że coś tam napisała.

„Pomóż mi”.

Nie byłem pewny, czy chcę znowu zobaczyć te słowa. Ich widok uczyniłby je prawdziwymi. Oznaczałoby to, że Stella dwa dni temu błagała mnie o pomoc, a ja robiłem wszystko, żeby o tym zapomnieć.

– Columbo nas nie goni – stwierdził Dunk, ostatni raz sprawdzając, czy nie jedzie samochód detektywa. – Chodź. – Ruszył w stronę ławki.

Mieliśmy stąd widok na większość cmentarza, gdyby detektyw jednak przyjechał, mielibyśmy czas uciec. Ale tak jak powiedziałem Dunkowi, nie sądziłem, żeby nas ścigał. Gdyby chciał, mógł zatrzymać nas w jadłodajni.

Pobiegłem za Dunkiem.

Siedzenie było wilgotne od porannej mgły. Cmentarz był opustoszały, ani żywej duszy w zasięgu wzroku, panowała niesamowita cisza, dźwięk naszych kroków brzmiał ogłuszająco.

Dunk stał pochylony nad ławką i oglądał ją uważnie.

– Tutaj to było?

– Tak, w tym miejscu.

– Ktoś zdrapał.

Rzeczywiście, ktoś zdrapał nie tylko napis, lecz cały fragment czarnej farby, tak że w miejscu, gdzie znajdowały się słowa, został tylko owal srebrzystego metalu.

– Pewnie ci ludzie, którzy z nią byli.

Dunk zmarszczył czoło.

– Ale mówiłeś, że oni byli raczej jak ochroniarze. Jakby to ona nimi rządziła, nie na odwrót.

– Może nie miałem racji.

Przyklęknąłem w trawie obok Dunka i przyjrzałem się bliżej.

– To nie jest zdrapane. Ktoś usunął farbę. Widzisz ten metal? Jaki jest gładki? Gdyby ktoś zdrapał napis, zostałyby ślady narzędzi, okruszki farby. – Nachyliłem się. – Czuć rozpuszczalnikiem.

– Jak ktoś nas zobaczy, to pomyśli, że się modlimy do tej ławki.

– To cmentarz. Wszyscy zachowują się dziwnie, a wszyscy inni nie przeszkadzają tym, co się dziwnie zachowują. Jak tutaj ktoś zacznie gadać do kamienia, to ludzie uznają, że to z emocji, w parku za to samo mogą człowieka aresztować. Jest taka niepisana zasada czy coś – skwitowałem.

– Ciekawe, czemu nie odmalowali ławki – zauważył Dunk. – Natrudzili się, żeby ukryć tę wiadomość. Można by się spodziewać, że pójdą na całość i zatrą wszystkie ślady, jakby to się nigdy nie wydarzyło.

– Może chcieli, żebym zobaczył, co zrobili, żebym zrozumiał, że oni wiedzą, co ja wiem. Gdyby całkiem się tego pozbyli, mógłbym uznać, że mi się przywidziało. To wszystko działo się bardzo szybko. – Wstałem i spojrzałem na drzewa za ławką, fragment lasku na granicy cmentarza. – Ten facet zakradł się od tyłu i mnie uśpił. Tylko mi mignęło, co napisała.

– Zabawię się w adwokata diabła, ale skąd w ogóle masz pewność, że to ona napisała? Może ktoś inny to zrobił. To może nie mieć z nią nic wspólnego – zasugerował Dunk.

– To czemu napis zniknął?

– Może konserwator z cmentarza posprzątał, tak jak zamalowują graffiti na ścianach.

– Konserwator zamalowałby napis. Nie bawiłby się w zdrapywanie. Na pewno nie zostawiłby takiej dziury.

– Może jeszcze nie skończył, tylko akurat nie miał czarnej farby.

Ja jednak wiedziałem. Byłem pewny.

– Stella napisała „pomóż mi”, a ci jej ludzie to usunęli. – Obszedłem ławkę dookoła, nie odrywając wzroku od drzew. – Przyszedł stamtąd, na pewno… Chodź.

Za ławką zbocze wzgórza opadało ku gęstej linii drzew na skraju cmentarza, kilka kroków dalej zaczynał się dziki las. Kiedy dotarłem do drzew, obejrzałem się i popatrzyłem w górę na ławkę.

– Dopadł mnie zaraz po ich odjeździe, więc musiał nas obserwować. Widzę stąd ławkę, ale przez górkę nie widać miejsca, w którym stały SUV-y.

– Może słyszał samochody? – rzucił Dunk. – Strasznie tu cicho.

– No, może.

– Przypomnij mi, co on ci powiedział?

– „Ten nacisk, który czujesz w dole pleców, to bardzo ostry nóż. Szczerze radzę, żebyś się za bardzo nie rzucał”. Potem przycisnął mi coś do ust. Pachniało słodko i zaraz zemdlałem.

– Pewnie chloroform, używaliśmy go na przyrodzie z panią Lidden, na myszach.

– Właśnie tak pachniało.

– Widziałeś nóż?

Pokręciłem głową.

– Czyli nie wiesz na pewno, że miał jakiś nóż?

– No nie wiem.

Przeczesaliśmy drzewa, trawę, krzaki, wszędzie szukaliśmy jakiegokolwiek śladu tego człowieka, aż do Nobles Lane, gdzie kończył się lasek, i nic nie znaleźliśmy. Doszliśmy do wniosku, że pewnie miał tam jakiś samochód, do którego mnie zaniósł, ale jeśli tak było, to nie zostały żadne ślady. Dwie godziny później, uświnieni od stóp do głów, znowu staliśmy przy ławce.

– Musimy pogadać o tych kwiatkach – stwierdził Dunk, drapiąc ugryzienie komara na lewej ręce.

– Co z kwiatkami?

– Mówiłeś, że jak Stella je wzięła, to na twoich oczach zwiędły jej w ręku w parę sekund. Musisz się chyba pogodzić z myślą, że nazbierałeś jakichś zwiędłych chwastów i zobaczyłeś coś, co się nie wydarzyło. Jedyną inną opcją jest jakaś akcja rodem z X-Menów, a chociaż uwielbiam ten komiks, to jednak tylko komiks. Takie rzeczy nie dzieją się naprawdę.

Spuściłem wzrok na dłonie i wykręciłem palce.

– Wstała i zostawiła je na ławce. Ta staruszka…

– Pani Oliver?

– Pani Oliver kazała jej po nie wrócić. Stella nie chciała. Pani Oliver ją zmusiła. Stella wzięła kwiaty i widziałem, jak zwiędły i całkiem się rozpadły, zanim doszła do SUV-a.

– Gdzie stał samochód?

Pokazałem na drogę.

– Tam.

– To tylko z dziesięć metrów.

– No.

– Czyli jakimś cudem zamordowała kwiatki w pół minuty?

– Nawet szybciej.

– A potem wsiadła do auta i odjechała ku zachodzącemu słońcu?

Zamknąłem oczy i potarłem skronie.

– Niepotrzebnie ci cokolwiek mówiłem.

Przez dłuższą chwilę oboje milczeliśmy. Dunk odezwał się pierwszy, ostrożnie dobierając słowa.

– Wierzę, że ty wierzysz, że widziałeś, jak zabiła te kwiaty. Może na razie na tym stanąć?

– Nie miała rękawiczek – powiedziałem półgłosem.

– Jak to?

– Wcześniej zawsze miała rękawiczki. Nawet jak było gorąco. Ale nie tym razem. Myślę, że pani Oliver chciała, żebym to zobaczył. Na pewno to ona nie pozwoliła jej włożyć rękawiczek, żebym to zobaczył.

– Ale skąd by wiedziała, że przyniesiesz kwiatki?

– Nie wiem.

Przez myśl przemknęła mi wizja mężczyzny leżącego za śmietnikiem. Próbowałem wyrzucić ją z głowy, ale obraz stawał się coraz wyraźniejszy – sucha, czarna, jakby spalona skóra, puste oczy tkwiące w czaszce.

„To sprawka tej twojej dziewczyny”.

– Mówiłeś, że co roku przyjeżdża tu tego samego dnia, tak?

– Tak, ósmego sierpnia – przytaknąłem.

Dunk zmrużył oczy, widziałem, że intensywnie nad czymś rozmyśla.

– No to mamy rok na obmyślenie planu.

– Jakiego planu?

– Jak ich śledzić. Musimy ustalić, dokąd te SUV-y jadą z cmentarza.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Fragmenty Wielkich nadziei Charlesa Dickensa w przekładzie Karoliny Beylin. [wróć]