Copyright © 2022 by Foz Meadows
All rights reserved.
Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2023
Copyright © for the Polish translation by Karolina Wojciechowska, 2023

Tytuł oryginalny: A Strange and Stubborn Endurance

Redakcja: Ida Świerkocka
Projekt okładki: Micaela Alcaino
Adaptacja okładki: Natalia Twardy
Korekta: Kamila Recław
Redaktorka inicjująca: Laura Kusiak

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).
Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku.
Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Wydanie I

ISBN 978-83-8252-572-4

Dla Liz, Sarah, Chrisa i B,
którzy stawili czoła Yelling Bowl.

Nota od osoby autorskiej

Dziwna i uparta wytrwałość zawiera opisy gwałtu, myśli samobójczych i samookaleczania. Choć jest to historia uzdrowienia, czytelnicy powinni być świadomi istnienia tej zawartości, aby mogli sami zdecydować o tym, czy i w jaki sposób chcą się z nią skonfrontować.

CZĘŚĆ PIERWSZA

VELASIN

1

Ledwie wkroczyliśmy na nowe ziemie ojca, gdy zorientowałem się, jak mało obchodzi mnie, że nigdy ich nie odziedziczę. Objawienie było subtelne, jak to się często zdarza: choć mnie to zaskoczyło, nie zmusiłem Figla do nagłego zatrzymania ani nie wyjawiłem myśli Markelowi, opłaconemu, by znosić moje tyrady. Zamiast tego zastanowiłem się, czy powinienem czuć dumę ze swojej pozornej pokory – bez wątpienia dość ironiczny paradoks – czy też ubolewać nad absolutnym brakiem ambicji. Nie miałem wątpliwości, że gdyby mój drugi pod względem starszeństwa brat dożył, by doświadczyć tych ograniczeń, gniewałby się wystarczająco za nas dwóch. Revic jednak zawsze był porywczy. Moja tęsknota za nim nie zmieniała faktu, że jego śmierć usunęła nieprzyjemną komplikację związaną z wywyższeniem ojca, choć to wyznanie zniesmaczyło mnie samego. Podczas gdy Revic przez całe życie zazdrościł Nathianowi statusu dziedzica, ja nigdy nie oczekiwałem niczego ponad skromną synekurę trzeciego syna, a chociaż pragnienie większego bogactwa nie było mi obce, rozpoznałem u siebie alergię na dodatkowe obowiązki, które tak często się z nim wiązały.

Nie, zdecydowałem, nabierając potężny haust czystego, świeżego powietrza. Mały Jarien może wziąć sobie to wszystko, niech mu będzie na zdrowie. Mój przyrodni brat, syn ojca i jego nowej żony, przez którą odziedziczyć miał wszystko – czemu się przyglądałem – stanowił braterską czystą kartę. Jakakolwiek relacja mogłaby się między nami wykształcić w przyszłości, nie będzie skażona dzieciństwem, które dzieliłem z Revikiem i Nathianem. I choć istniało ryzyko, że nieprzyjemna dynamika jeszcze się powtórzy, nie zamierzałem zawczasu się tym przejmować.

Gdy już doszedłem do tej konkluzji, mogłem oddać się podziwianiu nowych ziem rodu vin Aaro – czy raczej starych ziem rodu vin Mica – oczami podróżnego, bez zaprzątania sobie głowy kosztami utrzymania ani zyskami. Nieco wcześniej minęliśmy miasteczko i od tamtego czasu nie zwracaliśmy uwagi na rozstaje z mniejszymi, tylko z rzadka oznakowanymi drogami, prawdopodobnie wiodącymi ku różnym innym gospodarstwom i wioskom, teraz należącym do ojca. Przed szaleństwem vin Miki wzdłuż tego szlaku kwitł handel, przewożono towary do i z sąsiednich Titheny i Khytë przez jedyną przełęcz w nieprzebytych poza tym Górach Śnieżystych. Choć dzierżawcy i kupcy pewnie ucierpieli z powodu nieudolnych rządów poprzedniego lorda, fizyczne piękno krainy pozostało przynajmniej nietknięte. Droga, którą podróżowaliśmy, wiła się malowniczo przez późno owocujące sady i łagodne trawiaste wzgórza usiane kwiatami. Jesienne niebo miało pudrowoniebieski kolor, przechodzący w fiolet tuż ponad migoczącymi w oddali szczytami, o lśniącobiałych czapach, jak przystało na tak późną porę roku. Przyjemna pieśń ptaków barwiła powietrze jak muzyka.

Mimo że Markela rzadko zachwycały widoki pozbawione dzieł ludzkiej architektury, tym razem łaskawie podziwiał rzemiosło przyrody, rozglądając się z ciekawością. Gdy wjechaliśmy na niewielki pagórek, pokierował swoją kasztanową klacz, Grację, nieco bliżej Figla i dwa razy pstryknął palcami na znak, że ma coś do powiedzenia.

Ze strony każdego innego sługi byłoby to impertynencją – i rzeczywiście było z taką mylone przez tych, którzy nie wiedzieli, że Markel jest niemy. Już dawno udało nam się wypracować własną etykietę, a chociaż jego pstrykanie wciąż stanowiło przejaw arogancji w oczach niektórych służbistych typów, między nami dobrze się sprawdzało.

– Tak? – spytałem, odwracając się, by śledzić ruch jego dłoni.

Założywszy wodze za rożek siodła, Markel zamigał:

– To miejsce bardzo się różni od Aarobrook.

– Istotnie, podobnie jak delikatna koronka różni się od płótna – prychnąłem. A potem sam zamigałem, bo korzystanie z tej umiejętności pomagało mi nie zapomnieć: – Niedługo powinniśmy ujrzeć główne zabudowania.

Markel pokiwał głową z uśmiechem i z powrotem chwycił za wodze. Pomimo (a może z powodu) mojej tendencji do machinalnego wykorzystywania go jako słuchacza był wystarczająco bystry, żeby dosłyszeć to, czego nie dopowiedziałem: że bez względu na moje pragnienie – księżyce, jak palące! – opuszczenia stolicy wciąż nie wiem, dlaczego ojciec mnie tu w ogóle wezwał, i nie mam pojęcia, co może nas czekać. W liście oznajmił tylko, że chce pilnie się ze mną spotkać i przedyskutować „pewne kwestie rodzinne do omówienia twarzą w twarz”. Dręczyła mnie niejednoznaczność jego słów i w jednej chwili zniknęła ta namiastka spokoju, którą poczułem, gdy tak po stoicku zaakceptowałem przyszłe przejęcie przez przyrodniego brata tytułów i ziem, których inaczej mógłbym mu zazdrościć.

Czyżby ojciec dowiedział się o moich wybrykach? W ostatnim czasie, zresztą nie tylko, dopuściłem się ich tylu, że nawet nie zamierzałem zgadywać, jakie historie mogły do niego dotrzeć i z jakich źródeł. Moje życie w Farathelu składało się niemal wyłącznie z czynów nieobyczajnych; i choć żałowałem zaledwie paru z nich, w dodatku z przyczyn bardziej skomplikowanych niż zwykła skrucha, nie umniejszało to mojego zainteresowania uniknięciem konsekwencji ani nie tłumiło pragnienia ucieczki, choćby na moment, od okoliczności, w jakich się zrodziły. Było jednak równie możliwe, że za wezwaniem kryją się wyłącznie pomyślne wieści – zwiększenie mojej synekury; spodziewane narodziny nowej siostrzenicy lub siostrzeńca, albo – księżyce! – kolejnego przyrodniego rodzeństwa; może i korzystne szczegóły dotyczące majątku – i dbałość o własną korzyść nie pozwalała mi o tym zapomnieć.

Nie mogąc przechylić szali na żadną stronę, nadzieja i lęk połączyły się w dwupartyjny węzeł niepokoju w moim przełyku, trochę podobny do choroby morskiej i bardzo podobny do objawów pijaństwa, i gdy wreszcie dotarliśmy do zabudowań ojca i wjechaliśmy na główny dziedziniec, w przeciwieństwie do Figla miałem całe plecy mokre od potu.

Cokolwiek złego można by powiedzieć o zmarłym lordzie Ennanie vin Mice – a do powiedzenia było mnóstwo, jego statusu nieboszczyka nie opłakiwał bowiem prawie nikt, komu nie przyszło podzielić jego losu – bez wątpienia kochał swoje konie. Splendor stajni w pełni to odzwierciedlał, a jeśli stajennych choć trochę niepokoiła niedawna zmiana liberii, nie stłumiło to ich entuzjazmu. Ledwie zeskoczyłem z siodła, a żylasty, wyglądający na kompetentnego mężczyzna zjawił się, aby przejąć wodze Figla, podczas gdy niewysoki młodzieniec uczynił to samo z Gracją Markela. Sprawiali wrażenie ojca i syna; a może wuja i siostrzeńca; ich szare oczy miały ten sam czujny wyraz, a nosy były podobnie zakrzywione. Mieli skórę jaśniejszą od śniadej karnacji Markela czy mojej własnej, ciemnooliwkowej – pokrytą ciepłą opalenizną, zawdzięczaną częściowo pracy na powietrzu, której złocisty poblask sugerował jednak sporą domieszkę titheńskiej krwi. Ponieważ tak bardzo nie przypominałem ojca, zawsze fascynowało mnie takie podobieństwo u innych, ponieważ jednak to moja matka była z nich dwojga bardziej urodziwa, nigdy też nie narzekałem na odrobinę schedy po niej.

– Jestem lord Velasin vin Aaro – oznajmiłem; niepotrzebnie, jak się okazało, bo najwyraźniej mnie rozpoznali bez względu na rodzinne podobieństwo (czy też jego brak). – A to jest Markel, mój lokaj. – Zawahałem się, tradycyjnie rzucając mu pytające spojrzenie. On zastanowił się, po czym odpowiedział ledwo dostrzegalnym kiwnięciem głowy na znak, że nie, tym razem nie chce, abym częstował obcych przemową pod tytułem „mój sługa jest niemy”. Markel nosił ze sobą tabliczkę i zmyślne kredowe pióro, co pomagało mu się porozumiewać z nieprzychylnymi ciszy i pantomimie nieznajomymi, ale nie zawsze miał ochotę być przedstawiany jako dziwoląg (jak sam to kiedyś ujął). Odwróciłem się z powrotem do stajennych.

– Czy mój ojciec jest na miejscu?

– Tak, panie – odpowiedział starszy, wskazując głową dom. – Kamerdyner się wami zajmie. – Spojrzał na skromne sakwy przytroczone do naszych siodeł, unosząc brew w wyrazie zaskoczenia. – Czy zanieść wasze bagaże, panie?

– Tak, dziękuję – odparłem i skierowałem się ku głównemu budynkowi, a Markel ruszył tuż za mną. Byłem już o trzy kroki od wejścia, gdy drzwi otworzyły się, ukazując zatroskanego kamerdynera, dwa wielkie psy i arystokratkę, która była – podług prawa, choć nie wychowania – moją macochą, lady Sine vin Aaro, wcześniej Sine vin Mica. Zaledwie o trzy lata starsza ode mnie, miała piegowatą, inteligentną twarz, a jej rudawobrązowe włosy wymykały się z upiętych na głowie warkoczy. Mały Jarien nie zaszczycił nas obecnością, ale wnioskując po plamach śliny na sukni kobiety, nie mógł być daleko. Spotkałem ją raz do tej pory, lecz tylko przelotnie, w dniu ślubu; była uprzejma, ale ze zrozumiałych względów oszołomiona, a ja – zbyt rozkojarzony, aby spróbować dokładniej jej się przyjrzeć.

Teraz jednak obdarzyła mnie uśmiechem, który zdał mi się szczery, wyciągając dłonie do ucałowania. W porównaniu z większością kobiet o naszym statusie późno przyjęła rolę zarówno żony, jak i matki, ale na ile mogłem to osądzić, w obu było jej do twarzy.

– Wcześnie przybywacie – powitała mnie radośnie, a psy zajęły się obwąchiwaniem nas. Puściłem dłonie lady Sine, żeby podrapać je za uszami. Dotyk ich sierści trochę ukoił moją panikę. – Nie spodziewaliśmy się was przed kolacją. Tak naprawdę pan wątpił, że zjawicie się dzisiaj.

– Często zdarza mi się zwlekać – przyznałem. – Ale pogoda jest ładna, a ja – musiałem się wyrwać – jechałem wiedziony synowskim oddaniem.

– Pana na pewno to ucieszy. – Przez chwilę w spojrzeniu lady Sine błysnęła ta sama przebiegłość co u Markela. – Choć może być ciekaw powodów.

Moją odpowiedź uprzedziło pojawienie się samego zainteresowanego, za którym podążała piastunka niosąca Jariena. Ponowne małżeństwo bez wątpienia służyło ojcu; od lat nie widziałem go tak krzepkim. Jego wystający brzuch zniknął, mięśnie rąk i ramion uwydatniły się, spojrzenie i skóra pojaśniały. Nawet przed koszmarnym konfliktem, teraz zwanym Waśnią – dekadą, podczas której niezorganizowana grupa wrogich arystokratów wywołała polityczny spór w Ralii, i która zakończyła się, nieco rozczarowująco, ujawnieniem planów rebelii poczynionych przez lorda Ennana vin Micę oraz aresztowaniem, uwięzieniem i/lub egzekucją jego rozlicznych współspiskowców – śmierć mojej matki strudziła go do stopnia, jakiego nie byłem w stanie pojąć przez swoją młodość i to, że każdego dnia widywałem ojca w tym stanie. Jednak nawet pokój nie przyniósł mu takiej ulgi jak lady Sine; a może było to dziełem Jariena, jeśli nie połączenia sił obojga. Tak czy inaczej, jego korzystna przemiana rzuciła jaskrawe światło na moją odwrotną trajektorię i gdyby w tym momencie spytał mnie o prawdę, przyznałbym się do wszystkiego, może nawet wziąłbym na siebie nie swoje przewiny.

Nie spytał jednak; poklepał mnie tylko po ramieniu, ściskając krótko, i powitał.

– Przyjechałeś w idealnym momencie – powiedział. W kącikach oczu pojawiły mu się delikatne zmarszczki. – Dobrze cię widzieć, Vel. – Nie zwrócił uwagi na Markela, ale niczego innego się po nim nie spodziewałem.

Jak zwykle cicho i sprawnie zagonił całe towarzystwo do środka: żonę, służbę, psy i najmłodszych synów, a drzwi zamknęły się za nami z lekkim trzaskiem.

Biorąc pod uwagę to miłe powitanie, trudno było mi sobie wyobrazić, żebym popadł w poważną niełaskę, a jednak mój zdradziecki umysł odmówił całkowitego wykluczenia takiej możliwości. W związku z tym kolejne godziny uprzejmości zniosłem w dręczącym napięciu. Nie zdradziłem tego niczym poza powściągnięciem właściwej mi gadatliwości, ale – jako że do mnie zwracano się częściej, niż ja zwracałem się do innych – nie było w tym nic osobliwego. Oprowadzono mnie po posiadłości, a lady Sine opowiadała o różnych elementach architektonicznych i miejscach o znaczeniu historycznym, o których nauczyła się w dzieciństwie, zwracając również uwagę na pewne nowsze ulepszenia, takie jak wprowadzenie iluminów, a na dziedzińcu – czarotwórczą rzeźbę wbudowaną w fontannę.

Ta ostatnia niezmiernie mnie zdziwiła: choć ojciec żywił do czarodziejstwa taki sam szacunek jak wszyscy ralijscy arystokraci, nigdy nie przejawiał szczególnego zainteresowania sztuką ani estetyką, a mimo że magia przepajająca rzeźbę była bez wątpienia imponująca – seria uroków, dzięki którym figura wielkiego wodnego żmija świeciła, ryczała, a nawet poruszała się pod wpływem określonych komend – nie miała w sobie nic użytecznego. Ośmieliłem się wspomnieć o tym lady Sine, próbując wybadać, czy musiała sobie wywalczyć zakupienie dzieła, ale ona tylko się zaśmiała.

– Prawdę mówiąc, Varus bardzo ją lubi – powiedziała. – Traktuje ją jak inwestycję. – Zawahała się. – Są plany ponownego otwarcia Przełęczy Taelickiej i uruchomienia handlu z Titheną, co, mamy nadzieję, umożliwi również wymianę z Khytë. Khytianie zawsze słynęli z czarotwórstwa oraz futer i jeśli wszystko pójdzie dobrze, pan ma nadzieję na wywarcie dobrego wrażenia na ich kupcach. No i – zaśmiała się – podoba mu się, że Jarien ją lubi.

Jej uśmiech złagodniał na wspomnienie syna, a rozmowa szybko zeszła na temat jego rozwoju. Zarówno wtedy, jak i później wyrażałem tyle podziwu dla Jariena, ile tylko może wyrazić dla sześciomiesięcznego dziecka ktoś pozbawiony wiedzy o niemowlętach; chwaliłem wygodę pokoi gościnnych i jedzenia, którym mnie poczęstowano, bo jedno i drugie było znakomite; i dopiero wtedy, pod sam koniec kolacji, ojciec nareszcie zaprosił mnie do gabinetu.

Choć pokój był całkowicie odmienny od swojego poprzednika w Aarobrook, który – mimo że trudno mi to było sobie wyobrazić – obecnie należał do Nathiana, zachowano wystarczającą część mebli i wystroju, żeby natychmiast jakaś wewnętrzna zmysłowa pamięć przeniosła mnie w czasie. Gdy byliśmy dziećmi, wpuszczano nas do gabinetu vin Aaro tylko w chwilach wielkiej pochwały bądź wielkiej reprymendy, więc wydawało nam się, że panuje w nim jakaś poważna magia niczym w jaskini cudów. To tam zostałem wychłostany za zbicie okna dzierżawcy, kiedy rzucałem kamieniami w gniazdo szerszeni, i tam otrzymałem do wyboru książki ojca w nagrodę za skrócenie cierpień ukochanego psa myśliwskiego i powstrzymanie się od zlecenia tego jednemu ze służących.

Przypomniałem sobie laskę i książkę, i psa i po raz drugi tego dnia dopadła mnie chęć wyznania wszystkiego.

– Siadaj, Vel. – Ojciec wskazał mi jeden z dwóch foteli. Usłuchałem, uważając, żeby złożyć dłonie na kolanach, powstrzymując się przed złapaniem skórzanego podłokietnika i zdradzeniem się poprzez pobielałe kłykcie; zbędny wysiłek, bowiem kolejne słowa ojca brzmiały: – Spokojnie, chłopcze! Widzę, że jesteś spięty, choć Bóg Słońce jeden wie dlaczego. Chociaż – poprawił się, w geście smutku przeczesując dłonią brodę – może to z mojej strony niesprawiedliwe. W końcu nie mogę cię winić za brak pewności co do twojej pozycji. Gdyby Revic…

Zamilkł, a na naszych twarzach ukazał się podobny wyraz czułej boleści na wspomnienie wszystkiego tego, co oznaczała dla nas jego nieobecność.

– Wiem – powiedziałem łagodnie i na tym poprzestałem.

– No tak – odezwał się ojciec po chwili. – No tak. – Opuścił ręce na kolana i spojrzał mi w oczy. – Będę mówił bez ozdobników. Chociaż Jego Wysokość przyznał mi ziemie vin Miki pod warunkiem, że po mojej śmierci przypadną nie moim najstarszym synom, lecz Jarienowi i ewentualnie kolejnym dzieciom, którymi obdarzy mnie Sine – zaczerwienił się tylko trochę, prawdopodobnie na wspomnienie wysiłków czynionych ku ich spłodzeniu, a ja uparcie wpatrywałem się w ścianę przed sobą, żeby powstrzymać śmiech zażenowania – mimo wszystko moje wywyższenie może przynieść korzyść i tobie.

– Masz na myśli moją synekurę? – spytałem, starając się nie żywić zbyt wielkich nadziei.

– Poniekąd. Mam na myśli twój ożenek.

Na te słowa moje płuca i mózg zapomniały, w jaki sposób odbywa się oddychanie, pozbawiając mnie powietrza na sekundy, które mijały jak minuty. Moja oszołomiona mina musiała jednak stanowić oczekiwaną reakcję, ojciec przeczekał bowiem to zdumione milczenie bez widocznego rozczarowania.

– Jak? – W końcu odzyskałem głos. – I z kim? Moja synekura nie może chyba aż tak wzrosnąć!

– Nie – odparł krótko. – Nie sugeruję, że mógłbyś lub powinieneś utrzymywać żonę, Vel. W rzeczy samej, uważam odwrotnie.

– Chcesz, żeby żona utrzymywała mnie?

– A czemu nie?

Wbiłem w niego wzrok.

– Co do zasady – powiedziałem ostrożnie mimo szaleńczo przyspieszonego pulsu – nie mam żadnych zastrzeżeń. – Wierutne kłamstwo; miałem mnóstwo zastrzeżeń, ale żadnym nie odważyłbym się podzielić. – Jednak od strony praktycznej, i pytam bez fałszywej skromności, która porządna ralijska dziedziczka by mnie zechciała? Nie ma ich znów tak wiele, żeby nie miały lepszych widoków niż trzeci syn z synekurą, bez względu na twoje wywyższenie. – Ród vin Aaro nie uzyskał wyższego statusu per se, ale jak wie każdy możny Ralijczyk, istnieją lordowie oraz lordowie, a od kiedy ojciec po niedawnym zakończeniu Waśni otrzymał ziemie vin Miki, znalazł się zdecydowanie bliżej tych drugich.

– Ach – odparł ojciec z zadowoleniem, jakbym właśnie dotarł do sedna sprawy. – Żadna ralijska dziedziczka; nie zmusiłbym cię do wypłynięcia na te wody wbrew twoim inklinacjom. Ale dziewczyna z Titheny, Vel… tam, tam przedstawiasz wartość.

– Dziewczyna z Titheny – powtórzyłem słabo. Przełknąłem ten pomysł z łatwością wody połykającej oliwę. – To znaczy… Ty… Masz na myśli, że ja…

– Velasinie – przerwał mi ojciec, nie bez pewnej dozy życzliwości. – Pomyśl. Te ziemie graniczą z Przełęczą Taelicką. Nie istnieje krótsza droga do Titheny na zachód od stolicy. Więcej khytiańskich towarów przechodzi przez Tithenę niż przez Ralię, podobnie jak nivońskich! Ten głupiec vin Mica pozwolił szlakom handlowym popaść w ruinę, a bandytom dał zawładnąć przełęczą. Co więcej, sam brał udział w przygranicznych wyprawach zbrojnych przeciwko Dzikiemu Nożowi, jeśli można wierzyć mniej chlubnym opowieściom, ale nawet jeśli nie, bez wątpienia na nie zezwalał. Teraz jednak jest martwy, niech Cień go zachowa, a Jego Wysokość chce poprawy stosunków. Panujący lord Qi-Katai, tieren Halithar Aeduria, ma niezamężną dwudziestodwuletnią córkę i pisał w listach, że jest gotów zawiązać sojusz. Pojedziesz do niej, Vel, a Qi-Katai to miasto handlu, a nawet bibliotek, teatrów i sztuk; i wiem, że znasz język dzięki znajomym z dworu. Nawet gdybyś nie znał, wielu mówi tam po ralijsku; nie zabraknie ci kultury ani niczego innego, a gdybyś chciał odwiedzić dom, nie będziesz miał zbyt daleko.

Jego ton był serdeczny i przymilny, ale zmroziły mnie zawarte w tej przemowie sugestie. „Pojedziesz”, powiedział, i „nie zabraknie ci” zamiast „mógłbyś” czy „nie zabrakłoby”. Wyczułem w jego słowach tyle elastyczności, że równie dobrze mógł poprosić kamieniarza o wykucie ich w skale, więc musiałem zdobyć się na najwyższy stopień samokontroli, żeby z zaledwie lekkim drżeniem spytać:

– Czyli to… Jest już postanowione? Dokonałeś ustaleń?

– Tak. – Choć przyznał to ze zmieszaniem, przynajmniej uszanował mnie wystarczająco, żeby nie odwrócić wzroku. – Zawsze byłeś dobrym synem, Vel: dobrym trzecim synem, służącym braciom wsparciem i niezazdrosnym o ich spadek. Obserwowałem cię wcześniej, gdy byłeś z Jarienem, i o ile się nie mylę, nie żywisz do niego urazy, choć wielu żywiłoby na twoim miejscu. Wiem, że nie starasz się o małżeństwo – w tym momencie wyciągnął rękę, żeby ścisnąć mój podłokietnik, jakby mebel miał mu zastąpić moją cofniętą dłoń – ale nie zaproponowałbym go teraz, nawet jeśli takie byłoby życzenie króla, gdybym nie uznał go za nagrodę również dla ciebie; dobrą, godną nagrodę dla lojalnego syna.

Chciałem krzyczeć, lecz nie mogłem. Chciałem szlochać, lecz brakło mi odwagi. Patrzyłem na niego i naraz koszmarna ironia mojej ucieczki z Farathelu, towarzyszących jej powodów i nadziei, chwyciła mnie za gardło, za kratami zębów uwięziła lawinę straszliwego śmiechu. Uśmiech zastygł mi na twarzy jak grymas. Skłoniłem głowę i dałem się poprowadzić kolejnemu wspomnieniu dziecięcego posłuszeństwa.

Velasinie, co się mówi, gdy ojciec coś ci daruje?

– Dziękuję, panie – skrzeknąłem.

Ojciec uznał mój ochrypły głos za znak radości; przerażenie uznał za zachwyt. Wciąż nie puszczając mojego fotela, z entuzjazmem opowiadał, że titheński poseł ma zjawić się nazajutrz z umową małżeńską; że powinienem poczynić przygotowania, aby mój dobytek z Farathelu został ostrożnie przewieziony do Qi-Katai, i zdecydować, czy chcę zabrać ze sobą Markela; o tierze Laecii Sivie Aedurii, która miała zostać moją żoną, i mnogości jej zalet. Słuchałem w półmartwym oszołomieniu, więc nie dosłyszałem pukania do drzwi gabinetu, które przerwało przemowę ojca. Ujrzałem jedynie kamerdynera kłaniającego się w progu; do moich uszu dotarło tylko jego okrutne, absurdalne oświadczenie:

– Proszę o wybaczenie, panowie, ale pojawił się przybysz, który życzy sobie widzieć się z lordem Velasinem.

– Przybysz? – spytał ojciec, marszcząc brwi z zadziwieniem. – Z pewnością to jeszcze nie titheński poseł!

– Nie, mój panie. Nasz gość pochodzi z Ralii, to niejaki lord Killic vin Lato.

Mój świat się zawalił.

– Ród jest mi znany, ale nie osoba – stwierdził ojciec, nieświadomy moich katuszy. – Któryś z twoich przyjaciół, Vel?

Można to ująć w ten sposób.

– Tak, ojcze – odparłem, choć nie wiem, jak udało mi się powstrzymać drżenie głosu. – Ja… Nie spodziewałem się go. Musiał mnie odszukać. – Błagam, błagam, odeślij go. Jednak nie mogłem o to poprosić; nie bez prowokowania pytań, a czułem się zbyt głupio, żeby kłamać.

– W takim razie przyjmę go z przyjemnością – oznajmił ojciec, po czym zwrócił się do kamerdynera: – Może się zatrzymać w pokoju dębowym, Perrinie, ale poślij go do sali gier na czas przygotowań. Lord Velasin do niego dołączy. I przygotuj mu tacę, dobrze? O tak późnej porze musi być bardzo głodny.

– Tak, mój panie.

Perrin wyszedł.

– Czyli postanowione! – zakończył naszą rozmowę rozpromieniony ojciec. – Szczegóły możemy omówić jeszcze jutro, ale skoro twój przyjaciel przebył taką drogę, nie będę cię zatrzymywał… Chyba że – poniewczasie zdał sobie sprawę z mojego dyskomfortu – wolałbyś, żebym cię usprawiedliwił? Słońce wie, zrozumiałbym, gdybyś chciał mieć chwilę dla siebie…

– Nie – zaprotestowałem. Słowo wydało mi się dziwne i lepkie jak na wpół ugotowany grzyb. Killic łatwo się nie poddawał; choć ta perspektywa była ciężka do przełknięcia, najlepiej zająć się nim od razu. – Zobaczę się z nim.

– Dobry chłopak. – Gdy oboje wstaliśmy, ojciec znów poklepał mnie po ramieniu, łagodniej niż poprzednio. – Jestem z ciebie dumny, Vel. Z nas wszystkich.

Nie byłbyś, pomyślałem, gdybyś wiedział.

– Dziękuję – powiedziałem. Patrzyłem, jak skręca w lewo w korytarz, ku żonie i synowi jeszcze zbyt młodemu na sprawienie mu zawodu.

I tak pozostało mi – fałszywemu, posłusznemu stworzeniu – powitać lorda Killica vin Lato: mężczyznę, który przed zaledwie dwoma tygodniami był moim kochankiem w Farathelu.

2

Jak przystało na człowieka zarówno tchórzliwego, jak i pragmatycznego, nie poszedłem prosto do sali gier, tylko udałem się do swoich pokoi i delikatnie, rytmicznie zapukałem do drzwi sypialni Markela. Podobnie jak pstrykanie palcami, tak i ten rytm miał dla nas szczególne znaczenie: „potrzebuję natychmiastowej, dyskretnej pomocy”.

Chwilę później Markel otworzył drzwi i z gracją odsunął się, żeby mnie przepuścić. Jako jego pan teoretycznie miałem prawo wejść bez zapowiedzi, ale ponieważ nie mógłby zawołać, gdybym przerwał intymny moment – i ponieważ z zasady byłem uprzejmy dla ludzi, licząc na ich wzajemność – uznałem ten sposób za korzystniejszy od impertynencji.

Gdy Markel zamknął drzwi, spojrzałem na niego i przemówiłem w naszym wspólnym milczącym języku, którego nie można było podsłuchać:

– Killic jest tutaj. Domyślam się, czego chce, i nie zamierzam mu tego dać.

Markel uniósł brwi. Pełniąc obowiązki lokaja, dowiadywał się na temat mojego życia osobistego więcej, niż sam byłem w stanie spamiętać, ale był mi lojalny i miał moje bezgraniczne zaufanie. Urywanymi gestami spytał:

– Chcesz, żebym się nim zajął?

– Nie trzeba. Po prostu – zawahałem się, z dłońmi bezradnie zastygłymi w połowie znaku – po prostu trzymaj go z dala od mojego łoża, a mnie z dala od jego łoża. Wiesz, że nie można mi ufać.

– Nie zasłużył na ciebie – zamigał z emfazą.

Nie po raz pierwszy wyraził ten pogląd; mimo wszystko wzruszył mnie. Plącząc się w powodzi niezgrabnych gestów, wyjaśniłem:

– Ojciec zaręczył mnie z dziewczyną z Titheny. Poseł z umową przybędzie jutro; nie wiem, jak niedługo po tym mam wyjechać, ale ona mieszka w Qi-Katai. – Przeliterowałem nazwę miasta, obserwując, jak rozszerzają się oczy Markela. – Nie chciałbym utracić twojej służby, ale zrozumiałbym, gdybyś wolał mi nie towarzyszyć; umieściłbym cię w korzystnym…

Markel wydał chrapliwy odgłos i pokręcił głową; tak rzadko słyszany dźwięk sprawił, że zamarłem. Krótkimi, ostrymi ruchami zamigał:

– Jesteśmy przyjaciółmi. Uratowałeś mnie. Oczywiście, że pojadę do Qi-Katai. A poza tym – dodał, spoglądając nieco łagodniej – kto inny powstrzymałby cię przed tobą samym?

– Masz całkowitą rację – odparłem i na chwilę chwyciłem jego dłonie: obopólne odnowienie wiary. – Jeśli dopuszczę się jakiegokolwiek głupstwa z Killikiem, pozwalam ci… Nie, nakazuję ci skąpać mnie w zimnej wodzie.

Markel roześmiał się po swojemu, w ciszy.

– Chętniej skąpałbym Killica.

– Kusząca ewentualność. Gdyby trzeba było jednego bądź drugiego, ufam twojej ocenie sytuacji.

Mądrze pokiwał głową, przysiadając na skraju wąskiego łóżka. Dwudziestojednoletni, był ode mnie o trzy lata młodszy, a jednak radził sobie z romantycznymi związkami ze swobodą mężczyzny o wiele starszego. Kiedyś błagałem go o wyjawienie mi tego sekretu: przez całe życie uczono mnie, że kobiety są zmienne i trudno je oczarować, ale z mojego doświadczenia wynikało, iż to mężczyźni stanowią o wiele bardziej przerażające wyzwanie. Czy rzeczywiście jedna płeć jest o tyle prostsza od drugiej, spytałem, czy to ja robię coś nie tak?

– Nie wiem, czego pragną mężczyźni – odpowiedział. – Ale wielu kobietom, jak mi mawiają, imponuje milczący mężczyzna, który słucha i pisze, i ma sprawne ręce. – Po czym uśmiechnął się i znacząco poruszył palcami.

Wspominając tę rozmowę, po raz kolejny ścisnęło mi się serce na myśl, jak źle potoczyły się sprawy z Killikiem. W Ralii wystarczająco trudno było mężczyznom o moich upodobaniach (jak i kobietom, choć tych znałem o wiele mniej) w ogóle tworzyć związki, więc ich rozpad bolał tym bardziej. Mimo że nasze istnienie nie było zabronione przez królewskie prawo, co miało miejsce w Attovarze, Doktryna Firmamentu, ukazująca naszą niezdolność do ucieleśnienia „porządku i symetrii natury” jako zwyrodniałą perwersję, wciąż bardzo się liczyła, a większość ludzi wierzyła w jej nauki. Sankcje społeczne mogły być tak samo skuteczne jak sankcje urzędowe – czasem i bardziej, jako że wszystko mogło stanowić ich uzasadnienie, podczas gdy nic ich nie regulowało – a wśród arystokracji pozycja społeczna była wszystkim. Poza naszym kręgiem podobnie myślących przyjaciół i znajomych moja relacja z Killikiem była z konieczności trzymana w tajemnicy, ale teraz zastanawiałem się z goryczą, czy sytuacja wyglądałaby inaczej, gdybyśmy mogli być ze sobą otwarcie. Czy jakaś część zdrady Killica została spowodowana przez opresyjne okoliczności…? Nie. Natychmiast przerwałem ten tok rozumowania. Podążanie nim nie przyniosłoby mi niczego dobrego.

Całe to cierpienie musiało dać się wyczytać z mojej twarzy, Markel zareagował bowiem pojedynczym pstryknięciem: dźwiękiem poprzedzającym wyrażenie osobistej opinii. Obdarzyłem go pełną uwagą; tym razem migał mniej pewnie.

– Killic nie może pojechać za tobą do Qi-Katai, a ty nie możesz wrócić z nim do Farathelu. To się dokonało. Jeśli chcesz… Chcesz się pożegnać, w jakikolwiek sposób, to twoja ostatnia szansa. Nie lubię go, ale tego ci nie pożałuję.

Ścisnęło mnie w gardle. Markel bacznie mi się przyjrzał, z błyskiem współczucia w brązowych oczach. W takich chwilach – a dzieliliśmy ich wiele – różnica statusu między nami miała tendencje do zacierania się, a nawet kompletnego zaniku. Markel był przystojny, jego ogolona głowa jedynie podkreślała szlachetność rysów twarzy, ale jeśli kiedykolwiek go pożądałem, było to bardzo dawno temu. Był moim przyjacielem, najbliższym, jakiego miałem, i choć nie krył swojego zdania na temat Killica, rozumiał moje skomplikowane uczucia.

– Przemyślę to – odparłem. I tu objawiała się kolejna zaleta migania: mogłem z niego korzystać, nawet gdy zawodził mnie głos. – Dziękuję, Markelu.

Wzruszył ramionami i obdarzył mnie kpiąco-czułym uśmiechem.

Po chwili powiedziałem na głos:

– Będę wdzięczny, jeśli uda ci się sporządzić inwentarz naszego farathelskiego dobytku z podziałem na to, co musimy sprowadzić, co chcielibyśmy mieć i co możemy zostawić.

– A jeśli coś pominę? – zamigał.

Prychnąłem.

– To pewnie ani tego nie potrzebujemy, ani nie chcemy.

– Zaprawdę nienaganna logika.

– Tak jest – skwitowałem, po czym zawahałem się, zahaczając myślami o pewną zamkniętą na kłódkę, strzeżoną skrzynię, a dokładniej jej zawartość, którą z wielką pieczołowitością kryłem przed wzrokiem osób postronnych. Odkaszlnąłem. – Tylko, hm. W moim pokoju jest niewielki kuferek z palisandru, może nie zauważyłeś…

Markel spojrzał na mnie potępiająco.

– Doskonale zdaję sobie sprawę z istnienia palisandrowego kuferka.

– Och. – Rumieniec wstydu rozlał mi się na piersi. – No cóż. Bardzo dobrze. – To powiedziawszy, zdobyłem się na odwagę, a raczej przywołałem jej resztki, i udałem się na spotkanie z Killikiem.

Jak obiecano, czekał w sali gier i prezentował się tak szykownie i opanowanie jak żaden mężczyzna, który bez spoczynku przygnał z samego Farathelu – co musiał uczynić, skoro przyjechał tak niedługo po nas – nie miał prawa tak wyglądać. Choć nie bez wstydu, obserwowałem go przez kilka chwil, zanim zdał sobie sprawę z mojej obecności, nie potrafiąc wyrzucić z myśli wspomnianego przez Markela pożegnania. Mógłbym oskarżyć Killica o wiele rzeczy, ale brzydota (w każdym razie fizyczna) do nich nie należała. Jasnoblond włosy miał związane w koński ogon, co uwydatniało mocną linię szczęki. Był blady jak na ralijskie standardy, ale jego skóra zachowała charakterystyczny ciepły oliwkowy odcień, którego brakowało Palamczykom i niektórym mieszkańcom Attovaru, zaakcentowany jeszcze przez ciemnobrązowe oczy. Miał szerokie ramiona, a jego ubiór był utrzymany w kolorach ziemi, gdzieniegdzie zdobiony złotą nicią: skromny w porównaniu z tym, co nosił zazwyczaj, ale bardzo do niego pasujący. Killic elegancko podjadał zawartość przyniesionej przez Perrina tacy, co jakiś czas przerywając, żeby wytrzeć palce w lnianą serwetkę.

Mój zdradziecki but zaskrzypiał o podłogę, a Killic uniósł głowę i w końcu mnie zauważył.

Obaj zamarliśmy.

Moje serce zaczęło walić i w jednej chwili wydarzenia tego dnia i ostatnich dwóch tygodni wydały mi się całkowicie absurdalne. To, że byłem zaręczony z jakąś nieznajomą Tithenką, nie miało ani trochę więcej sensu niż to, że Killic, mój kochanek od niemal roku, mógłby mnie tak okrutnie zdradzić. Stałem jak wryty, a on podniósł się i skrócił dystans między nami. Przystanął na wyciągnięcie ręki ode mnie, z uniesioną dłonią, jakby chciał dotknąć mojego rękawa; jednak w ostatniej sekundzie chyba zmienił zdanie, bo ostro wypuścił powietrze i opuścił dłoń.

– Przez całą drogę z Farathelu – zaczął cicho – zastanawiałem się, co ci powiedzieć; jakie wyjaśnienie mógłbym ci podać, żebyś rozważył zmianę zdania. A teraz jestem tutaj i mam dla ciebie tylko jedno słowo, Aaro: „proszę”.

Poczułem się, jakby dał mi w twarz. Pięści same mi się zacisnęły z oburzenia.

– Zamierzałeś wyjaśniać? – Mój głos był zabójczo spokojny. – Nie przepraszać czy błagać, tylko wyjaśniać? – Wbiłem sobie paznokcie w dłonie. – Nie istnieją słowa, które mogłyby coś zmienić, Killicu. Nawet „proszę”, chociaż używasz go tak rzadko.

Wzdrygnął się, ku mojemu zadowoleniu.

– Aaro, mój kochany…

Uciszyłem go syknięciem i złapałem za przedramię.

– Nie tutaj!

Nie wiedząc nic na temat zwyczajów sług ojca ani potencjalnego ryzyka bycia podsłuchanym, niemal siłą wyciągnąłem go z pomieszczenia i powiodłem tym samym szlakiem, którym lady Sine oprowadzała mnie wcześniej po ogrodach. Killic szedł za mną bez większego ociągania, choć pomstował cicho, jakby to wszystko było zbyteczną ostrożnością; jakbyśmy nie przebywali w domu mojego ojca, goszczeni przez niego, i nie zamierzali publicznie wypowiadać rzeczy, które należało trzymać w sekrecie.

Wszystkie trzy księżyce świeciły jasno, opromieniając ogrody cętkowanym różowozłotym blaskiem. W końcu puściłem ramię Killica przy drzewie widocznym ze stajni, ale – miałem nadzieję – niemożliwym do dostrzeżenia z głównego budynku, i postanowiłem zawalczyć o swoje.

– Mój kochany – powtórzył Killic, z większą czułością niż przedtem. – Przepraszam. Naprawdę bardzo przepraszam.

Pokręciłem głową, nienawidząc tej części mnie, która chciała mu uwierzyć.

– Poszedłeś do łóżka z Averym – powiedziałem, zarówno ku własnej pamięci, jak i w celu zmuszenia go do przyznania, że tak było. – Nie raz, Killicu, ale dziesiątki razy, a może i setki! A on nawet nie był jedynym…

– Aaro…

– …tylko tym jednym, z którym cię nakryłem, a teraz przychodzisz tutaj, chcesz wyjaśniać – zaśmiałem się ostro, przeszywając nocne powietrze – i nawet gdyby ci się udało, to już nic nie znaczy, bo jestem zaręczony, ze wszystkich możliwych niedorzeczności, z Tithenką z Qi-Katai, i choćbym wciąż cię chciał… choćbym chciał ci wybaczyć i zapomnieć, czego wcale nie chcę… nie wrócę do Farathelu i wszystko między nami skończone, ja z tobą kończę – niemal krzyczałem, z gardłem ściśniętym i rozpalonym – i nie ma słów, którymi mógłbyś cokolwiek odwrócić.

Drżałem, byłem zrozpaczony; chciałem, żeby odszedł. A jednak gdy wziął mnie pod brodę i przyciągnął do siebie, odepchnięcie go wydało mi się tak samo niemożliwe jak wyhodowanie rogów. Pocałował mnie głęboko, przyciskając do drzewa, a ja wiedziałem, że nie są to ani przeprosiny, ani pożegnanie, nawet nie pocieszenie, a jedynie Killicowa potrzeba udowodnienia, że wciąż mnie posiada; że pożądam go tak mocno, iż pozwolę mu na wszystko, czego zechce. Złapałem go za koszulę, ale nie odwzajemniłem pocałunku: trwałem tylko, zawieszony w czymś na kształt żałoby, aż jego usta oderwały się od moich.

– Sypiałem z innymi, tak – wyznał ochryple, ze szczerością, którą rzadko u niego słyszałem. – Ale to z tobą się śmiałem, tobie ufałem, do ciebie zawsze wracałem. Owładnąłeś mną, Aaro; nie wiedziałem, jak kompletnie, dopóki nie odszedłeś, dopóki w twoje miejsce nie pojawiła się pustka. Twoja Tithenka może poślubić innego; wróć ze mną do domu. – Znów się przybliżył, znacząc pocałunkami moją szczękę, szyję, i w każdej przerwie szepcząc obietnice. – Już nigdy nie pójdę z innym. Opłacę ci mieszkanie. Dołącz do mojego domu. Bądź tylko mój. Proszę.

Odchyliłem głowę, przytłoczony, i wpatrywałem się w jaśniejące księżyce. Kiedyś taka oferta znaczyłaby dla mnie tak wiele, a w dodatku, o ironio, ojciec by się do niej przychylił; teraz, już nawet pomijając kłótnie i to, że podobno byłem zaręczony, moja rodzina stała wyżej niż jego, co czyniło tę propozycję niemal skandaliczną. Nieświadomy Killic całował mnie po szyi, zsuwając dłonie na mój pas i prawie – prawie – mu się poddałem, uznając to za słodko-gorzkie pożegnanie. Ale potem on mruknął: „Właśnie tak, kochany”, jakby to, że nie mówię „nie”, było równoznaczne z „tak”. Cały spiąłem się pod jego ciężarem, i popchnąłem go w pierś.

– Nie, Killicu. – A ponieważ nie przestawał, powtórzyłem: – Powiedziałem: nie!

Killic wydał pomruk frustracji i odparł moje próby uwolnienia się, przygważdżając mi biodra do drzewa.

– Sam nie wiesz, czego chcesz – powiedział i znów starał się mnie pocałować.

Odwróciłem głowę w bok, ale on tylko się zaśmiał i ugryzł miękką skórę tuż pod moją brodą. Odsunął się odrobinę i przez pół oddechu myślałem, że to wszystko, opuściłem gardę i rozluźniłem uchwyt. Jednak gdy się poruszyłem, Killic wykorzystał to przeciwko mnie, złapał mnie, ciągnął i szarpał, i obracał, aż znalazłem się tyłem do niego, przylegając brzuchem i policzkiem do kory, od tyłu dociskany przez jego pierś.

– Sam nie wiesz, czego chcesz – powtórzył, całując mnie w kark. Wciąż próbowałem się uwolnić, ale nigdy nie byłem wojownikiem, a Killic, pomimo swojej miłości do formalnych pojedynków, świetnie sobie radził również w bijatykach.

– Nie – zaprotestowałem znów, szamocząc się. – Nie, nie, przestań…

– Ćśś…

Chwycił mnie za prawy nadgarstek i przekręcił, wyginając mi rękę na plecy. Przez tę niewygodną pozycję nie miałem żadnego pożytku z lewej ręki, mogłem tylko trwać przy drzewie i opędzać się słabo, gdy złapał mnie za pasek. Już byłem przerażony, ale dopiero w tym momencie naprawdę zacząłem panikować. Z okropną, instynktowną jasnością zdałem sobie sprawę, że nie mogę zawołać o pomoc, nie odkrywając się przed tym, kto na to wołanie odpowie. Killic najwyraźniej nie przejmował się tym, ale, odkryty czy nie, ja będę musiał żyć z wszelkimi konsekwencjami, do jakich on doprowadzi. Nigdy nie miałem szczególnego talentu do magii, jednak w tych okolicznościach zdawało mi się niemożliwe, że żadna z prostych sztuczek, które opanowałem, w niczym mi nie pomoże; w głowie miałem po prostu ziejącą pustkę i nie mogłem przypomnieć sobie tej namiastki wiedzy, jaką posiadłem. Ogień – pomyślałem histerycznie – mógłbym wezwać ogień, podpalić go…

Jednak ogień szybko się rozprzestrzenia w ogrodzie. Nawet gdybym przypomniał sobie odpowiednią sztuczkę, nie odważyłbym się jej użyć.

Łzy pociekły mi z oczu, szybko i obficie. Przez szamotaninę trudno było mi płynnie oddychać, a wykręcone ramię i łokieć przeszywał ból. Mój własny puls huczał mi w uszach, ale dosłyszałem, jak Killic mruczy mi do ucha: „Cichutko, kochanie; pokażę ci, daj mi się posiąść, Aaro, Aaro”. Wziął mnie w rękę, a moje zdradzieckie ciało nie było na tyle przerażone, żeby nie odpowiedzieć na dotyk. On zaśmiał się ciepło, zadowolony, a ja wydałem stłumiony szloch, którego znaczenie albo zignorował, albo który celowo opacznie zinterpretował. Próbowałem rozluźnić jego uchwyt, ale przyniosło to tylko odwrotny skutek; Killic ocierał się o mnie swoim wzwiedzionym członkiem, natarczywy i bezlitosny, i w tej chwili żałowałem siebie jak nigdy dotąd. Wyglądało na to, że nie mam szans na ucieczkę: ani z Farathelu, ani od synowskich obowiązków, ani tym bardziej od Killica.

W końcu bezwładnie opadłem na drzewo i pozwoliłem mu robić ze mną, co chce.

Jest taki rodzaj pijaństwa – jakiego niektórzy poszukują, choć mnie zdarza się to rzadko – gdy czas zdaje się pokaleczony, pełen olbrzymich dziur samozszywających się w postrzępione kontinuum, gdzie minuty przemijają jak sekundy, a godziny – jak minuty. Do kolacji wypiłem niewiele wina, ale pod dotykiem dłoni Killica znalazłem się w takim stanie, jak gdybym opróżnił kilka butelek. Czas przeskakiwał i targał mną, aż z każdej chwili rejestrowałem jedynie fragmenty. Killic zaspokoił mnie – a w każdym razie moje ciało; mnie prawie tam nie było – ze zwykłą sobie skutecznością, jednocześnie ocierając się o moje pośladki i przestrzeń między zaciśniętymi udami; jego mocne ręce pozostawiały siniaki, pilnując, żebym nawet po uwolnieniu ręki nie zmienił pozycji, a potem mój umysł stał się dziwnie pusty. Nie mogło to trwać dłużej niż moment, ale gdy wróciłem do siebie, klęczałem z opuszczonymi spodniami. Wbiłem palce w chłodną, nocną ziemię i pochyliłem głowę, nie chcąc go oglądać, choć obnażoną miał nie tylko twarz. Złapał mnie za brodę, wbijając palce w ciało – twarde, jak i jego przyrodzenie – jednak mimo bólu odmówiłem otwarcia ust i poddania się jego zachłanności.

– Niech ci będzie – warknął i zmusił mnie do wzięcia go w rękę, żelaznym chwytem więżąc moją dłoń. Nie spojrzałem na niego, wpatrywałem się tylko w ziemię, w takim odrętwieniu, że słyszałem wyłącznie jego postękiwanie, dopóki nas obu nie oświetlił nagły rozbłysk.

– No proszę! – rozbrzmiał suchy, nieznajomy głos. – To doprawdy nieoczekiwane.

Szok, że zostaliśmy przyłapani, przywrócił mnie do siebie skuteczniej, niż mogłoby to zrobić cokolwiek innego. Killic puścił moją rękę; zerwałem się na nogi i zatoczyłem w tył, gorączkowo próbując się pozbierać. Słowo „wstyd” nie byłoby wystarczająco mocne na określenie moich uczuć. Byłem sparaliżowany, tak nieszczęśliwy, że mnie zemdliło. Nie podnosiłem wzroku, nie chcąc zobaczyć, kto nas nakrył; a jednak jakaś część mnie już wiedziała, choć uciszały ją lęk i oszołomienie.

A potem usłyszałem głos ojca – szedł ku nam z domu, chrzęszcząc butami na żwirowej ścieżce – i znów zacząłem się trząść.

– Witam, emisariuszko! Spodziewaliśmy się ciebie dopiero jutro.

– Właśnie widzę – odparł ten sam kpiący głos, a ktoś z tyłu się zaśmiał.

– Co tu się… – zaczął mówić ojciec, po czym… nie potrafię opisać tego inaczej: poczułem moment, w którym mnie zobaczył; w którym zrozumiał. Mimo że udało mi się jakoś okryć, nietrudno było pojąć znaczenie całej scenki.

Jeszcze nigdy w życiu nie doświadczyłem tak ogłuszającej ciszy.

– Lordzie vin Aaro – powiedziała emisariuszka – chyba powinniśmy porozmawiać na osobności, prawda?

– Tak – warknął ojciec, a gdy odważyłem się na niego popatrzeć, odpowiedziało mi spojrzenie było pełne jadu. – Powinniśmy. – Popatrzył na Killica z mieszaniną obrzydzenia i furii. – Ty, panie, albo opuścisz tę posiadłość natychmiast, albo nigdy. Czy się rozumiemy?

Przerażony Killic pokiwał głową, całkowicie puszczając w niepamięć zamiar nieliczenia się z konsekwencjami. Nawet na mnie nie popatrzył; tylko otulił się ramionami i uciekł do stajni.

Ojciec odprowadził go wzrokiem, a potem odwrócił się z powrotem do emisariuszki, zesztywniały ze wstydu.

– Tędy. – Zawiódł Tithenkę do domu. Może to tylko złudzenie świetlne, ale wydało mi się, że przybyszka obdarzyła mnie przed odejściem współczującym spojrzeniem; ojciec jednak przejął się mną jeszcze mniej niż Killic, a ja skurczyłem się w sobie, bardziej połajany, niż gdyby na mnie nakrzyczał.

Drzwi zatrzasnęły się i otoczyła mnie nocna cisza. Opuszczony, zbrukany i całkowicie pohańbiony, opadłem na ziemię i zaszlochałem.

3

Nie wiem, jak długo tam siedziałem; tylko że drżałem z zimna, kiedy znalazł mnie Markel. Chciał pomóc mi wstać, ale wzdrygnąłem się od jego dotyku, i od razu się za to znienawidziłem. Przykucnął, żeby popatrzeć mi w oczy, jednak nie potrafiłem na niego spojrzeć. Za to też się nienawidziłem, przez co zacząłem drżeć jeszcze mocniej, zgarbiony, wciśnięty bokiem w drzewo. Czułem się ledwie człowiekiem, raczej zbitym psiakiem skulonym ze strachu przed burzą, a kiedy Markel pstryknął palcami trzy razy – na znak pilnej potrzeby – jedynie wyuczony odruch sprawił, że uniosłem głowę.

– Musisz wrócić do środka – zamigał. – Proszę, Velasinie. Pozwól sobie pomóc.

Patrzyłem na niego, osamotniony. Nie mogąc wydobyć głosu, zamigałem drżącymi dłońmi:

– Czy Killic wyjechał?

– Uciekł niecałą godzinę temu, i dobrze!

Mgliście pamiętałem hałasy dochodzące z okolic stajni, ale nic poza tym; jednak opadła ze mnie jakaś niewielka część napięcia. Markel musiał się zorientować, bo znów chciał pomóc mi się podnieść, tym razem sięgając po moją dłoń. Krzyknąłem, odskoczyłem w tył i, jakbym dopiero się namyślił, wstałem nieporadnie. Przyjaciel spojrzał na mnie, zdumiony, pokazując mi dłonie na znak, że nie chce mnie skrzywdzić, a ja zgiąłem się wpół, targany nową falą szlochu, niezdolny mu wyjaśnić, że mam nieczyste ręce, że nie mógłbym znieść myśli o skalaniu go.

– Przepraszam – szepnąłem. – Przepraszam, Markelu.

Dałem mu się zawieść do środka, choć zdawszy sobie sprawę z mojej odrazy do dotyku, utrzymywał dystans, zaganiając mnie, gdy się chwiałem, jak pasterz zagubioną owcę. W ten sposób przyprowadził mnie do pokoju, gdzie za papierowym parawanem znajdowała się wypełniona parującą wodą wanna, w której nogach stał stołek dla służącego, a wszystkie moje kąpielowe przyrządy leżały na składanym stoliku obok. Markel przeniósł wzrok ze mnie na wannę i z powrotem, unosząc jedną brew w milczącym pytaniu.

– Wykąpię się – powiedziałem. – Ja… sam się rozbiorę.

Pokiwał głową, widocznie usatysfakcjonowany odpowiedzią, ale zatroskanie nie opuszczało jego twarzy. Odwróciłem się i zacząłem niezbornie zdejmować ubrania wciąż drżącymi rękami. Gdy w końcu zanurzyłem się w wannie, czułem się jak krab pozbawiony muszli, miękki i bezbronny. Woda była gorąca, niemal parzyła; chciałem wyszorować się do czysta, zetrzeć nawet najmniejszy ślad dotyku Killica, ale choć kąpałem się w obecności Markela prawie od dziesięciu lat i nigdy nie sprawiało mi to kłopotu, nagle zapragnąłem prywatności.

– Byłbym zobowiązany, gdybyś przyniósł mi trochę brandy – poleciłem dziwnie beznamiętnym głosem. – Nie wątpię, że ojciec… – Zamilkłem, przełykając wstyd. – Pewnie nie zechce mi niczego dać po tym, co zobaczył, ale myślę… Gdybyś mógł spróbować…

Markel skłonił się nisko i wyślizgnął się z pokoju jak cień.

Przez kilka chwil po prostu siedziałem, wyczerpany w sposób, którego nie potrafiłbym opisać. Jak przez mgłę zdałem sobie sprawę, że biodra i nadgarstek mam posiniaczone od nacisku dłoni Killica, ale nawet jeśli Markel to zauważył, nie uznałby tego za dziwne; nosiłem już podobne znaki po stosunkach, których brutalność wynikała z pasji, a nie…

Cofnąłem się przed nazwaniem tego, co się wydarzyło, a zamiast tego skupiłem na innych aspektach swojego cierpienia. Nie ulegało wątpliwości, że nieodwracalnie zrujnowałem sobie życie: emisariuszka unieważni zaręczyny; ojciec zostanie zhańbiony zarówno przed królem Markusem, jak i przed Titheną, o mojej kompromitacji będzie się mówić publicznie, stracę synekurę – a może zostanę oficjalnie wydziedziczony, pozbawiony praw do nazwiska vin Aaro – a po tym, co Killic powiedział i zrobił, mój powrót do Farathelu stał się niemożliwy. Został mi jedynie Markel, ale jeśli nie będę mógł pozwolić sobie na utrzymanie go przy sobie, byłoby z mojej strony niesprawiedliwe trzymać go w niewoli wyłącznie przez wzgląd na lojalność, na którą w tak oczywisty sposób sobie nie zapracowałem.

Na stoliku leżały mydło, myjka, lusterko, nożyczki do paznokci, gorący i zimny ręcznik, mydło do golenia i brzytwa. Według moich wyliczeń znalezienie brandy powinno zająć Markelowi co najmniej dziesięć minut: posiadłość była duża, a on, w przeciwieństwie do mnie, nie mógł polegać na wiedzy zdobytej dzięki lady Sine. Czułem się tak dziwnie, tak obco i zimno, że niemal bezwiednie podniosłem brzytwę i przyjrzałem się jej ostrzu. Gdybym zaciął się wystarczająco głęboko, mógłbym wykrwawić się w dziesięć minut; ciepła kąpiel by w tym pomogła. Półświadomie zastanawiałem się, czy lepszym wyborem byłyby nadgarstki, czy też gardło: nie byłem pewien, czy wystarczyłoby mi determinacji na więcej niż jedno cięcie, a gdybym nie trafił w żyłę na szyi, musiałbym spróbować ponownie.

Mimo gorącej wody zacząłem drżeć. Przyłożyłem ostrze do nadgarstka, ale nie docisnąłem, choć próbowałem się do tego nakłonić. Nie mogłem zrozumieć, skąd wzięło się to wahanie: czy miałem po co żyć? Pomyślałem o Markelu, który w swojej uprzejmości przygotował kąpiel przed przyprowadzeniem mnie z ogrodu; który ustawił wszystko na odpowiednim miejscu; i który – jeśli plan się powiedzie – znajdzie moje ciało.

W oczach stanęły mi łzy. Chciałem postąpić egoistycznie, ale za bardzo bałem się bólu i byłem zbyt świadomy, że Markel powróci. Zebrałem się w sobie, żeby przycisnąć mocniej, i na mojej skórze pojawiła się wąska czerwona linia, ostro szczypiąca w wilgotnym powietrzu. Ten drobny sukces zaskoczył mnie tak, że przerwałem; niemądrze wpatrywałem się w krew i siedziałem tak wiele minut, aż do przyjścia Markela. Nie widziałem, jak wchodzi, ani nie usłyszałem otwierających się drzwi. Pamiętam tylko natarczywe potrójne pstryknięcia, powtarzające się, dopóki na niego nie spojrzałem. Klęczał obok wanny, w oczach miał przerażenie, i w jednej chwili pojąłem, że gdybym naprawdę się zranił, nie mógłby zawołać o pomoc; musiałby mnie zostawić i biec po posiłki, w panice próbując zapisać straszliwą prawdę na tabliczce, bo nikt w domu ojca nie znał języka gestów.

I właśnie ta myśl mnie złamała. Choć sytuacja nie była idealnym odwzorowaniem mojego bezradnego lęku przed krzyczeniem podczas napaści Killica, podobieństwo wystarczyło, żebym nie potrafił mu tego uczynić. Prawdę mówiąc, poczułem się jak potwór tylko dlatego, że w ogóle to rozważałem.

– Zabierz ją – wychrypiałem – na księżyce, błagam, zabierz ją ode mnie…

Markel błyskawicznie chwycił brzytwę i odrzucił ją daleko. Wpatrywałem się w niego, oddychając ciężko, a potem wziąłem mydło i zacząłem szorować dłonie, ręce, brzuch, genitalia; wszystko, czego mogłem dosięgnąć, szlochając z bliżej nieznanego powodu. Mydło szczypało mnie w krwawiący nadgarstek, co sprawiło, że jakaś oszalała część mnie zafiksowała się na nim, i nie przestawałem pocierać skaleczenia szybkimi, mocnymi ruchami.

Markel znów pstryknął palcami, tylko raz. Podniosłem oczy. Nie spuszczając ze mnie wzroku, nachylił się i bardzo powoli zabrał mi mydło. Tym razem nie wzbraniałem się przed jego dotykiem, ale zadrżałem, ogarnięty czymś na kształt ulgi. Czułem się zmęczony ponad siły, przygnębiony i słaby, i zagubiony.

– Zrujnowałem nas – wychrypiałem. – Wszystko zniszczyłem.

Potrząsnął głową.

Chciałem powiedzieć mu, żeby odszedł ze służby, zanim zaszkodzi mu moja reputacja, ale nie miałem siły na kłótnie. Dlatego gdy złapał mnie za rękę, pozwoliłem, żeby pomógł mi wyjść z wanny, i niedbale wytarłem się ręcznikiem. Z trudem naciągnąłem na siebie nocną koszulę, po czym opadłem na łóżko i to Markel okrył mnie kołdrą. Zamknąłem oczy i słuchałem, jak cicho chodzi po pokoju, gasząc światła. W ciemności czułem się bezpieczniejszy. Schowany. Może nawet anonimowy. Co wydało mi się odpowiednie, biorąc pod uwagę moją sytuację; niedługo rzeczywiście stanę się nikim.

Zasnąłem, kołysany dźwiękiem oddechu Markela.

Jeśli w ogóle śniłem tej nocy, nic z tego nie zapamiętałem. Rano Markel obudził mnie, kładąc mi dłoń na ramieniu, i z zaniepokojeniem przebiegł wzrokiem po mojej twarzy. Nic dziwnego: wszystko mnie bolało, jakbym miał gorączkę, i na pewno nie wyglądałem dużo lepiej.

– Tak? – spytałem chrypliwie. – Co się stało?

Po krótkim namyśle Markel zamigał:

– Ojciec chce cię widzieć.

Zamarłem, okruch dziecka we mnie był przekonany, że jeśli skryję się pod pościelą, problem wyparuje. Nagle Markel rozgniewał się, ale nie na mnie. Opadł na kolana, uniósł dłonie na wysokość moich oczu i zaczął migać szybkimi, pełnymi uczucia ruchami.

– Nie stracę cię. Ani przez Killica, ani przez twojego ojca, ani przez ciebie. Wciąż masz możliwości i choćby były ryzykowne, poprę cię bez względu na to, co wybierzesz. Tylko wstawaj! Nie ma tu więcej brzytew, a jakichkolwiek konsekwencji się obawiasz, myślę, że to wszystko nie jest takie proste. Emisariuszka z Titheny wciąż tu jest. Twój ojciec jest zbity z tropu, a nie wściekły. Coś wydarzyło się w ciągu nocy i teraz musisz wstać, zawalczyć o siebie tak, jak kiedyś walczyłeś o mnie. Proszę, Velasinie. – Jego spojrzenie też było błagalne. – Proszę, wstań.

I jakimś cudem, dla niego, udało mi się.

Sam się odziałem, wciąż niechętny byciu dotykanym w tak intymny sposób przez kogokolwiek innego, nawet Markela. On zaakceptował mój dyskomfort bez komentarza i wręczył mi ubrania. Uparcie nie myślałem o Killicu; o tym, co mi zrobił. W świetle dnia wiedziałem dokładnie, jakim słowem opisać jego czyn, ale wciąż nie byłem w stanie się z nim zmierzyć. Bez względu na to, jaką różnicę ja widziałem między stosunkami podjętymi za obopólną zgodą i… tą drugą rzeczą, nawet przez moment nie wierzyłem, że ojciec w ogóle by ją dostrzegł; nie tam, gdzie chodziło o dwóch mężczyzn.

Skaleczenie na nadgarstku pokryło się równym strupem i było ukryte pod moim rękawem; dopóki na nie nie patrzyłem, mogłem zapomnieć o jego istnieniu. Ale choć nie ogoliłem brody, gdy spojrzałem w lusterko, blade siniaki pozostawione przez palce Killica rzuciły mi się w oczy jak piętno. Czułem je przy każdej próbie mówienia, przy każdym przełknięciu. Nie były na tyle widoczne, by ściągać komentarze – inaczej niż ślady na biodrach, te na szczęce miały jasny kolor i niewielkie rozmiary, a ich przyczyna nie była oczywista, o ile ktoś nie wiedział, czego szukać – ale to z powodzeniem wystarczyło, żeby podsycić mój niepokój.

Ubrałem się jak do podróży.

Droga do gabinetu ojca wydawała mi się jeszcze dłuższa niż wtedy, kiedy jako dziecko szedłem tam, obawiając się czekającej mnie kary. Drzwi były zamknięte, więc musiałem zapukać jak pokutnik, a pusty żołądek skręcał mi się z nerwów.

– Wejść – polecił ojciec.

Usłuchałem.

Pierwszym zaskoczeniem było to, że zastałem go stojącego za biurkiem w towarzystwie starszej kobiety, która mogła być jedynie emisariuszką. Drugie zaskoczenie, po bliższym przyjrzeniu się, stanowiło odkrycie, że ona wcale nie jest nią, lecz jedną z osób trzeciej płci, nazywanych kemi, których istnienie w Tithenie – a raczej uznanie ich istnienia – tak bardzo intrygowało i gorszyło ralijski dwór. Doktryna Firmamentu niemal z równą zjadliwością krytykowała tych, którzy wyrażali tożsamość inną niż męską lub kobiecą, czy też uważali się za kogoś innego, niż sugerowałoby ich przyrodzone ciało, jak krytykowała mężczyzn mojego pokroju; dlatego też trudno byłoby mi nie poczuć pokrewieństwa z emisariuszem. Korygując własne założenia oraz wewnętrzny język, ponownie się nemu przyjrzałem, chcąc poprawić wszelkie błędy obserwacji. Chociaż pozbawiona zarostu twarz zdawała mi się kobiecą, nego pierś była całkowicie płaska, co podkreślały przylegające do ciała titheńskie szaty. I to właśnie ubiór stanowił prawdziwą wskazówkę: nie wiedziałem wiele na temat kultury Titheny, ale kemi intrygowały podobnych mnie Ralijczyków, więc rozpoznałem charakterystyczny przeplatany zielony wzór na nego kołnierzu.

Jeśli jednak ojciec zdawał sobie sprawę z nego statusu, zdecydował się go zignorować.

– To emisariuszka Keletha – przedstawił ne spiętym, pozbawionym wyrazu głosem. – Jesteś jej winien przeprosiny.

Powoli odwróciłem się w nego stronę. Keletha miału, jak mi się wydawało, około sześćdziesięciu lat, siwe włosy i brązową skórę oraz kamiennoszare oczy o bystrym spojrzeniu. Nego twarz była spokojna i powściągliwa, ale poza zdradzała czającą się pod powierzchnią olbrzymią siłę, jak u dużego kota obserwującego potencjalną ofiarę. Nie miałem nic do stracenia, więc zaczerpnąłem powietrza i zaryzykowałem.

Przemówiłem po titheńsku, używając zwrotów odpowiednich dla rozmowy z kemi:

– Moje najszczersze przeprosiny, emisariusze. Jest mi… – głos zawiódł mnie na chwilę – …bardziej wstyd, niż możesz sobie wyobrazić.

Twarz Kelethy rozciągnęła się w powolnym, zaintrygowanym uśmiechu.

– Muszę przyznać, że byłum zaskoczonu – odparłu, potwierdzając moje domysły. – Ale jeszcze bardziej zaskoczonu jestem w tej chwili. I pod wrażeniem. – Skłoniłu głowę. – Twoje przeprosiny są zbyteczne, tiernie Velasinie. Mimo to przyjmuję je. – Zwracając się do ojca, dodału, posługując się idealną, pozbawioną akcentu ralijszczyzną: – Twój syn ma doskonałe maniery, panie. Jestem pełna podziwu dla twojego wychowania.

Ojciec zaczerwienił się, nie mogąc odrzucić pochwały bez uczynienia afrontu osobie, która ją wypowiedziała.

– Dziękuję – odparł krótko. A potem, ku mojemu całkowitemu zaskoczeniu, jakby zapadł się w siebie i, podparty kłykciami o solidne biurko, zwiesił głowę w geście rozpaczy. – Niech bogowie przebaczą moje grzechy – wymamrotał. – Że w ogóle rozważam takie świętokradztwo… – Urwał, gwałtownie unosząc głowę i szeroko otwartymi oczami spoglądając na emisariusze. – Przepraszam, to dla mnie niespotykana sytuacja.

– Nie żywię urazy – powiedziału Keletha, choć drżenie nego ust temu przeczyło. – Czy mogę zabrać głos?

Ojciec skinął głową, zmęczonym gestem wskazując te same fotele, w których siedzieliśmy zaledwie wczoraj, a sam opadł na krzesło za biurkiem. Zbity z tropu, podążyłem za przykładem Kelethy i usiadłem, bezskutecznie starając się dostrzec w nego twarzy zapowiedź tego, co ma nastąpić.

Gdy już wszyscy siedzieliśmy, Keletha podjęłu:

– Mój panie, wybacz tak osobiste pytanie, ale czy twoje preferencje obejmują również kobiety?

Mój szok wywołany taką bezpośredniością był niczym w porównaniu z reakcją ojca. Ten wydał zduszony jęk bólu, jakby już sama myśl zadawała mu cierpienie. Byłoby nietrudno skłamać, a dla ratowania swojego zszarganego ralijskiego honoru powinienem tak postąpić. Jednak słowa nie przychodziły; uniosłem dłonie, by zamigać, co byłoby łatwiejsze, ale w ostatniej chwili się zreflektowałem i odparłem na głos, choć słabo:

– Nie, emisariusze. Tylko mężczyzn.

Ojciec przeklął i mocno chwycił się biurka. Drewno skrzypnęło donośnie. Emisariusze nie spojrzału na niego, nie spuszczału ze mnie wzroku.

– Dziękuję ci za szczerość. W takim razie mniemam, że wbrew zapewnieniom waszego ojca nie wyraziłeś zgody na wzięcie kobiety za żony?

Znalazłem się między młotem a kowadłem. Zaskoczenie spowolniło moją reakcję, ale nie mogłem wyzbyć się podejrzeń, że emisariusze jest, w jakimś dziwnym i nieoczekiwanym sensie, po mojej stronie. A jednak nie mogłem się zdobyć na całkowite sprzeniewierzenie się ojcu, tym bardziej że nie miałem pewności co do potencjalnych konsekwencji takiego czynu.

– Jestem oddanym synem – powiedziałem w końcu – a oddanie wystarcza w takich sytuacjach za zgodę. A zresztą – dodałem tonem niepozbawionym nuty goryczy – on o niczym nie wiedział.

– Cholerna prawda – wymamrotał ojciec.

Skrzywiłem się, a emisariusze zmarszczyłu brwi.

– Rozumiem – powiedziału. – W takim razie, lordzie Velasinie, czy przystałbyś na inne rozwiązanie sprawy?

Spojrzałem na ne.

– To znaczy?

– Okazuje się – przemówił ojciec, mieląc słowa jak ziarno – że tiera Laecia ma… brata.

– Ale co to… – Nagle pojąłem i zamarło mi serce.

Wiedziałem rzecz jasna, że w Tithenie istnieje więcej akceptowalnych odmian małżeństwa niż w Ralii; trudno by było nie wiedzieć. Jeszcze zanim obecna moda rozpowszechniła tamtejszy język wśród farathelskiej elity, w żargonie dworskim od dawna używano titheńskiego określenia na męża męża, mówiąc o mężczyznach takich jak ja, nadając mu przy okazji bardziej intymny wydźwięk. Na zawsze zapadła mi w pamięć chwila, gdy po raz pierwszy wyszeptano do mnie słowo „litai”; wcześniej oszukiwałem się, ale w tamtym momencie poczułem się naznaczony tym pojęciem, bezsprzecznie z nim związany, jakby jakiś baśniowy czarownik przyzwał mnie moim prawdziwym imieniem.

Oczywiście magia nie działa w ten sposób w praktyce, pomyślała odległa, lekko histeryczna część mnie. Prawdziwa magia była jak niewidzialny mięsień, z którym rodzili się wszyscy, ale którego niewielu potrafiło używać bez odpowiedniego kształcenia, podobnie jak niewielu potrafi w dzieciństwie poruszać uszami czy zwijać język w trąbkę. I nawet ci obdarzeni przyrodzoną iskrą musieli nad nią pracować, i to ciężko: wpierw opanować sztuczki, zanim w ogóle mogli porwać się na bardziej skomplikowane połączenia mocy, intencji i skupienia potrzebne do uroków i zaklęć – podobnie jak każdy, kto chce przenosić głazy, musi zacząć od kamyków.

– Chcecie, żebym poślubił mężczyznę? – spytałem słabo.

– Owszem, tierna Caethariego Xai Aedurię – potwierdziłu Keletha. – Jest starszy od Laecii o sześć lat. Myślę, że byłby to dobrze dobrany związek.

Nie wiedziałem, jak zareagować, więc milczałem. Siniaki po Killicu pulsowały na mojej szczęce.

– Biorąc pod uwagę okoliczności, wydaje mi się to eleganckim rozwiązaniem – ciągnęłu emisariusze, zwracając się do ojca. – Warunki zaręczyn pozostaną te same, wasz król i mój tieren tak czy inaczej otrzymają dowód wzajemnej dobrej woli, a twój syn – na chwilę skierowału wzrok na mnie – dostanie małżonka o wiele bardziej odpowiadającego jego upodobaniom.

– Przyniesie mi dyshonor – odparł sztywno ojciec – oddanie syna w taki sposób… i że ten fakt będzie znany…

– Ostrożnie, mój panie – przerwału mu ostro Keletha. – Twoja niechęć niebezpiecznie ociera się o obrazę. Czyżbyś sobie wyobrażał, że twoja odmowa nie spotka się z żadnymi większymi konsekwencjami?

Podobnie jak ja, ojciec uciekł się do milczenia. Po chwili emisariusze podjęłu, już lżejszym tonem:

– A zresztą w historii istnieje wiele przypadków takich małżeństw. Z ostatnich lat mniej, to prawda, ale skoro to właśnie naprawa niedawnych nieporozumień jest powodem, dla którego w ogóle zasugerowaliśmy taki alians, obiekcje zdają się nie na miejscu.

– To prawda – zgodził się niechętnie ojciec. – Przyznaję ci rację.

Keletha spojrzału na mnie.

– Czy wyrażasz sprzeciw, lordzie Velasinie?

Niemal się zaśmiałem; pomysł, żebym miał cokolwiek do powiedzenia w kwestii tak jasno postanowionej, był absurdem, a choćbym nawet zamierzał zaprotestować, ojciec przewiercał mnie wzrokiem na wylot, nakazując mi ratować chociaż resztki planu, który sam zrujnowałem.

– Nie, emisariusze – powiedziałem cicho. – Nie wyrażam sprzeciwu.

Keletha uśmiechnęłu się.

– Czyli wszystko uzgodnione. Syn za syna. – Wstału i podeszłu do biurka ojca. – Czy odjazd jutro będzie zbyt wczesny? Nie chcę ani uchybiać twojej niezwykłej gościnności, ani jej nadużywać, ale tak czy inaczej, szkoda byłoby marnować tak dobre warunki dla podróży.

– Niech będzie jutro. – Ojciec również wstał i pozdrowił ne krótkim, sztywnym ukłonem. – Dziękuję, emisariuszko. Doceniam twoją… elastyczność.

Keletha skłoniłu głowę, obdarzyłu mnie pożegnalnym spojrzeniem i wyszłu, prawdopodobnie w celu poczynienia wszelkich koniecznych przygotowań. Nie żebym był w odpowiednim stanie, aby zastanawiać się, co miałoby wchodzić w ich zakres; kręciło mi się w głowie i nie mogłem do końca pojąć nagłej zmiany biegu wydarzeń. Miałem wrażenie, że dryfuję jak wrak zdany na łaskę morskich prądów.

– Wstawaj – polecił nagle ojciec, tonem ostrzejszym z uwagi na nieobecność emisariusza. Oddychał ciężko, ale gdy odezwał się ponownie, brutalnie cedził słowa. – Powiem to tylko jeden jedyny raz. Fakt, że ta beznadziejna sytuacja może być uznana za akceptowalną dzięki zwyrodniałości Titheńczyków, nie czyni jej akceptowalną w oczach ludzi cywilizowanych. Zhańbiłeś siebie i mnie na niewyobrażalną skalę. Zachowasz nazwisko i synekurę tylko dlatego, że pozbawienie cię ich wzbudziłoby więcej uwagi i naraziłoby mnie na więcej wstydu, niż jestem w stanie znieść, oraz ponieważ ufam, iż twoje wygnanie będzie wystarczającą karą.

– Wygnanie?

– Nie wolno ci wrócić do domu – oznajmił ojciec. – Nie wrócisz Aarobrooku, a już na pewno nie tutaj. Dopóki żyję, pozostaniesz za granicą. – Obnażył zęby we wrogim uśmiechu. – Sam sobie pościeliłeś, Velasinie; to tak się wysypiaj. A teraz zejdź mi w oczu.

Uciekłem.

4

Nie obrałem żadnego konkretnego kierunku, lecz pozwoliłem nogom ponieść mnie, gdzie same chciały, aż dotarłem na dach, na taras z widokiem na ogrody. Oddychałem z trudem; czułem się, jakby kurczyły mi się płuca, moje wdechy stawały się coraz płytsze, a w końcu zawroty głowy sprawiły, że padłem na kolana. Ta pozycja przypomniała mi o czynie Killica, co tylko pogorszyło sytuację: oparłem czoło o kamień i próbowałem oddychać głębiej, ale ciało odmawiało współpracy. Paliło mnie w gardle i w chwili paniki zastanowiłem się, czy można umrzeć z histerii sprowokowanej przez siebie samego.

Na moje ramię opadła wąska dłoń i zaczęła je pocierać w uspokajającym rytmie.

– Spokojnie – wymruczała lady Sine. – Wciągnij powietrze, Vel, i zatrzymaj je. Dobrze. Bardzo dobrze. Teraz wypuść. Właśnie tak. Spokojnie.

Przemawiała tak do mnie i nie zdejmowała dłoni, dopóki atak nie przeszedł. Gdy byłem w stanie podnieść wzrok, zobaczyłem, że klęczy obok, niewiele sobie robiąc z brudu i zasad przyzwoitości. Jej dobroć odebrała mi mowę, zarówno sama w sobie, jak i w kontraście z zachowaniem jej męża.

– Nie rozumiem – powiedziałem zbity z tropu. – Nie pogardzasz mną?

– Gdybym pogardzała, byłabym zaprawdę hipokrytką – odparła. Jej uśmiech był zarazem miękki i smutny. – Choć się od siebie różnimy, nie mogłabym z czystym sumieniem winić cię z powodu lęku, który sama dobrze znam.

– Ach – odrzekłem niemądrze. Ach. – Po prostu… – przełknąłem, nie mogąc znaleźć odpowiednich słów, z pokornie rozłożonymi rękami. – Z żoną nie musiałbym… nie dotknąłbym jej, miałbym przestrzeń… tak, byłyby oczekiwania, ale nie… nie zrobiłaby… – bezwiednie uniosłem rękę i potarłem siniaki po Killicu – ale teraz… przy takiej umowie, wszystko może… on może wziąć… a ja nie dam rady przeżyć tego ponownie, nie dam…

Porażona lady zakryła dłonią usta, i dopiero wtedy uświadomiłem sobie, co właśnie powiedziałem. Moje oczy rozszerzyły się z przerażenia i potrząsnąłem głową, milcząco błagając o unieważnienie tych słów – ale nie pozwoliła mi na to.

– Zostałeś wczoraj przymuszony?

Przytaknąłem nieszczęśliwie.

– Czy zrobił ci to już wcześniej?

Zaprzeczyłem.

– Ale ty… to znaczy wy dwaj… przed tym byliście… – Urwała, widocznie niepewna, jakiego użyć terminu, ale zaryzykowała: – …kochankami?

Znów pokiwałem głową.

Ostro wypuściła powietrze.

– Nikczemnik – syknęła tak zajadle, że zadrżałem, myśląc, że jej współczucie już się wyczerpało. Na widok mojej reakcji przeklęła jednak, używając słów nieprzystających damie, i wyjaśniła ze złością: – Nie ty, Vel, na bogów! Miałam na myśli jego.

Próbowała ująć mnie za rękę, ale tak jak przy Markelu, zrobiłem unik i skryłem obie dłonie bezpiecznie między kolanami. Lady Sine omiotła ostrym spojrzeniem moją szczękę, dostrzegła siniaki, a jej mina świadczyła o tym, iż rozumie ich znaczenie.

– Nie opierałem się – wyznałem cicho. – A w każdym razie niewystarczająco skutecznie.

– To świadczy źle o nim, nie o tobie.

– Niewielu w tym domu zgodziłoby się z tobą, pani. A już na pewno nie mój ojciec. – Przełknąłem, unikając jej wzroku. – Bez względu na to, jak soczyste historie dotarły do waszych uszu… Czyn, w którym nam przeszkodzono, nie… Nie wydawał się… Nie mógł sprawiać wrażenia… A nawet jeśli, nie stanowiłoby to dla nich różnicy…

Nie byłem w stanie ciągnąć, ale w zasadzie nie było potrzeby. Lady Sine położyła mi rękę na kolanie i ścisnęła, i przez minutę siedzieliśmy w ciszy, połączeni osobliwą więzią.

– Jestem ostatnia z mojego domu – podjęła po chwili. Patrzyła prosto przed siebie, jakby mogła dostrzec ogrody przez kamienną balustradę. – Ci, którzy nie zginęli podczas nieudanej rebelii wuja, zostali poddani egzekucji lub wygnani za wzięcie w niej udziału. – Skrzywiłem się, zawstydzony łatwością, z jaką zepchnąłem okoliczności ślubu lady Sine z moim ojcem, a raczej jej perspektywy na nie, na sam tył umysłu. Zastanowiłem się nagle, co mogła czuć do lorda Ennana vin Miki. Czy opłakiwała jego śmierć, czy nie cierpiała go za to, co spotkało ją z jego przyczyny? – Podczas procesu nie uznano mnie winną udziału w buncie – mówiła dalej – ale winną ukrywania informacji. Po takim wyroku małżeństwo – cynicznie machnęła ręką – wydawało mi się o wiele lepszym losem niż śmierć. Mimo wszystko się obawiałam.

Zamknąłem oczy, niepewny, czy patrząc na nią, dam radę zadać jej swoje pytanie; ale zaraz otworzyłem je znowu, bo zasłużyła na tę uprzejmość.

– Czy mój ojciec ucieleśnił twoje obawy?

– Nie – odparła po krótkiej pauzie. – Był bardzo cierpliwy. I dobry, na swój sposób. Nie chciałam odwlekać nieuniknionego, choć poczekałby, gdybym go o to poprosiła. Nigdy nie wywierał na mnie nacisku ani nie obwiniał mnie o grzechy wuja i, chociaż na to nie liczyłam, przywiązałam się do niego. Nawet bardzo. I jestem szczęśliwa, jak sam mogłeś zauważyć. – Zawahała się. – Może i twój los okaże się równie pomyślny.

– Może – powtórzyłem, choć nie miałem takich nadziei; nie po tym, co zrobił Killic.

Jego bestialstwo pozostawiło we mnie silne poczucie bezbronności: już wcześniej ryzykowałem takie traktowanie, nawet mi nim grożono, ale doświadczenie go na własnej skórze było czymś zupełnie innym, tym bardziej z rąk mężczyzny, któremu ufałem. W konsekwencji najbardziej przerażało mnie nie to, że mogę ponownie zostać pokonany, ale że znów mógłbym się okazać zbyt tchórzliwy, aby walczyć.

Choć możliwe, że – pomyślała część mnie – nie zbyt tchórzliwy, aby umrzeć.

– Nie mam prawa cię o to pytać – powiedziałem – ale czy mógłbym poprosić cię o przysługę, lady Sine?

– Tak, jeśli nie jest niemożliwa do spełnienia.

Wziąłem głęboki oddech, wpatrując się we własne dłonie.

– Markel jest bliski memu sercu i niezwykle mądry. Jeśli pojawi się potrzeba, czy mogłabyś, pani, znaleźć mu godną posadę?

Poderwała głowę i popatrzyła na mnie z niepokojem.

– Czy naprawdę istnieje taka ewentualność?

Spojrzałem w głąb siebie, a potem na nią. Gdy wreszcie przemówiłem, w moim głosie pobrzmiewała stal.

– Nie dam się przymusić, moja pani. Nie po raz kolejny. Jeśli to samo spotka mnie w Qi-Katai… jeśli przyjdzie mi się z tym zmierzyć… nie będę miał wyboru. Możesz być pewna.

– Zaoferowałabym ci schronienie – odparła z nutą desperacji. – Velasinie, gdybym mogła, zaoferowałabym ci schronienie, ale twój ojciec… Nie mogę się za tobą wstawić i ryzykować…

– Nie proszę o to. Tylko zajmij się Markelem, jeśli dasz radę. Niczego więcej nie pragnę.

Zamknęła oczy.

– Masz moje słowo.

– Dziękuję. – Lekko ścisnąłem jej kłykcie.

Żadne z nas nie miało już nic więcej do powiedzenia. Lady Sine została ze mną jeszcze kilka minut, po czym przeprosiła i poszła zająć się Jarienem. Pocałowała mnie w policzek i wiedziałem, że to pożegnanie. Przez chwilę siedziałem na dachu sam, a w końcu udałem się z powrotem do Markela i wyjaśniłem mu – znów migając, gdyż nie chciałem zostać podsłuchany – że teraz oczekuje na mnie mąż, a nie żona, i że wyruszamy nazajutrz. W odpowiedzi Markel podał mi sporządzoną przez siebie listę naszego dobytku z Farathelu wraz z kilkoma sugestiami co do jego dystrybucji. Zgodziwszy się ze wszystkim, poprosiłem go o przekazanie dokumentu lady Sine, która prawdopodobnie chętniej niż mój ojciec dopilnuje spełnienia moich życzeń, i próbowałem powściągnąć lęk, że ktoś mógłby włamać się do palisandrowego kuferka.

Potem przez jakiś czas wpatrywałem się w ścianę, zagubiony, bo zdałem sobie sprawę, że już nigdy nie wrócę do naszego farathelskiego domu, który z takim pośpiechem opuściłem.

Pomimo kosztów wybrałem życie w stolicy – ze względu na zgiełk, liczne grono młodych, świetnych arystokratów, którzy przyjeżdżali i wyjeżdżali, a w międzyczasie oddawali się rozmaitym figlom – to zapewniało ludziom takim jak ja idealne warunki do ukrywania się na widoku. Pozostałe duże miasta Ralii oferowały podobne możliwości, ale żadne z nich nie było tak pełne intryg jak Farathel, a na cóż innego mogliby się zdać gnuśni trzeci synowie, jeśli nie na publiczny udział w nonsensownych aferach i prywatny – w bezwstydnych romansach? Wiodłem życie pod każdym względem ograniczone potrzebą dyskrecji i okolicznościami synekury, na pewno nieidealne. Jednak przez to, że utraciłem je tak szybko i tak całkowicie, czułem się, jakby ucięto mi rękę.

Czym miałbym się zajmować w Qi-Katai? Byłem równie nieprzystosowany do spokojnej egzystencji jak do samotności. Pozbawiony kręgu znajomych do obserwowania, plotek do upolowania, nowinek do śledzenia i eskapad do planowania, mój umysł w ciągu tygodnia osiągał stan manii, a było to w mieście, którego zasady dobrze znałem. Jak przeżyję, jeśli mój mąż będzie mnie trzymał tak samo krótko jak niektórzy ralijscy arystokraci trzymali swoje żony? Jak miałem sobie z tym wszystkim poradzić?

Choć nie byłem głodny, zmusiłem się do zjedzenia odrobiny chleba i owoców, po czym wróciłem do łóżka, szukając pocieszenia w miękkich poduszkach i pierzynie. Zależnie od pogody i szczęścia na dotarcie do Qi-Katai będziemy potrzebować dwóch lub trzech tygodni. Zastanawiałem się, czy powinienem mieć nadzieję na opóźnienia, ale podobnie jak lady Sine uznałem, że wolę nie odwlekać nieuniknionego, cokolwiek miało mnie spotkać.

Kiedy nadszedł czas na kolację, nie zszedłem, aby zasiąść przy stole z domownikami i emisariuszem, ale pozostałem w pokoju, a Markel przyniósł mi tacę. Jedliśmy razem w ciszy, w atmosferze mniejszej komitywy niż ta, która towarzyszyłaby nam, gdybym nie był tak zdenerwowany. Oprócz jedzenia Markel przekazał mi wiadomość od ludzi Kelethy, że wyjeżdżamy już o świcie; dlatego gdy tylko skończyliśmy posiłek, przygotował ubrania na jutro i zaniósł nasz skromny bagaż do stajni. Ścisnęło mnie w dołku i modliłem się, żeby stajenni nie sprawiali mu kłopotów. Nawet gdyby nie był niemy, jako lokaj pohańbionego pana był o wiele bardziej narażony na przykrości niż lokaj chlebodawcy darzonego szacunkiem, więc jeśli słudzy ojca chcieli wyładować na Markelu swój wstręt do mnie, niewiele mogłem zrobić, żeby ich powstrzymać. Czekałem na jego powrót z wielkim niepokojem, zadręczając się wizjami pobitego i zakrwawionego przyjaciela, jednak ten wrócił szybko i w międzyczasie włos nie spadł mu z głowy.

Spałem niespokojnie: dopadło mnie połączenie nerwów i przewlekłego przemęczenia. Nie śniłem o Killicu, ale o bezimiennych rękach, przytrzymujących mnie, wykręcających i szarpiących, i obudziłem się zlany potem, a Markel stał tuż nade mną w szarawym świetle.

– Krzyczałem? – spytałem, licząc na to, że zaprzeczy.

Markel potrząsnął głową.

– Świta. Przyszedłem cię obudzić – zamigał.

Poczyniłem pospieszne ablucje i po raz kolejny ubrałem się bez asysty. Markel nie skomentował tego, tylko zajął się własnymi przygotowaniami, i niedługo obaj wmieszaliśmy się w nieco chaotyczne grono stajennych i jeźdźców z Titheny.

Ta druga grupa liczyła dwanaście osób, nie licząc Kelethy; po raz pierwszy zwróciłem na nich uwagę i zdumiało mnie, że wśród nich jest pięć kobiet. Pomyślałem o lady Sine i ta perspektywa dziwnie podniosła mnie na duchu. Wciąż czułem się zbyt obolały, żeby żywić nadzieję, iż Tithena oznacza dla mnie coś dobrego, ale skoro Keletha okazału mi do tej pory więcej akceptacji niż ojciec, istniała możliwość, że nasi towarzysze podróży okażą się podobnie tolerancyjni. Chociaż mówiłem płynnie po titheńsku, Keletha byłu zaledwie trzecią osobą z Titheny, na której miałem okazję przetestować umiejętności. Rozumiałem język i wiedziałem, że zawiera zarówno słowa, jak i koncepty uznawane przez Ralijczyków za osobliwe, ale daleko było mi do zrozumienia titheńskiej kultury. Niewykluczone, że moje przyszłe małżeństwo, nawet jeśli legalne, okaże się tak samo wielkim obiektem plotek i szyderstw w Tithenie, jak byłoby w Ralii.

Wskakując na siodło, dosłyszałem uwagę któregoś dowcipnego stajennego:

– Wsiadaj i ujeżdżaj, mój panie.

Kilka osób zaśmiało się. I mimo że Keletha spojrzału potępiająco na tych członków naszej kawalkady, którzy przyłączyli się do wesołości, masztalerz pozostał bezczynny.

Wtedy poczułem ukłucie, przedwczesną falę tęsknoty za wszystkim, co utraciłem. Nie dziwiło mnie, że ojciec nie wstał, żeby nas pożegnać, a jednak wciąż bolało mnie to, jak łatwo mnie odrzucił. Nieobecność lady Sine miała dobre i złe strony: po tym, ile dobroci mi okazała, chciałbym zobaczyć ją ponownie, nawet z daleka, ale jej widok przyniósłby mi cierpienie innego rodzaju. Tylko kamerdyner Perrin patrzył, jak odjeżdżamy, a na jego twarzy malowało się coś, co poczytałem za wyraz źle skrywanej ulgi.

Zaledwie dwa dni wcześniej przybyłem na ziemie vin Aaro, spokojnie godząc się z brakiem jakichkolwiek praw do nich. Teraz oddalałem się po raz pierwszy i ostatni, próbując dla odmiany pogodzić się z faktem, że ojciec wyrzekł się praw do mnie.

Gdy Titheńczycy ustawili się w wyraźnie wyćwiczoną formację, znalazłem się obok Markela, pomiędzy jucznymi mułami i awangardą. Towarzyszyły nam również luźne wierzchowce – trzy konie przywiązane do siodła jednego z jeźdźców – i dopiero ich obecność sprawiła, że zdałem sobie sprawę z czysto fizycznej odległości, jaką mamy do przebycia. Zawsze byłem dobrym jeźdźcem, ale nigdy nie poddano mnie bardziej wyczerpującym próbom niż wyścigi z przeszkodami pomiędzy farathelskimi arystokratami – dość ryzykowne, rzecz jasna, ale niemogące się równać z wielotygodniową przeprawą przez Góry Śnieżyste. Moje doświadczenie w jeździe terenowej ograniczało się do parokrotnego udziału w polowaniach na posiadłościach znajomych, kontrolowanych przejażdżek przez dobrze utrzymane pola i lasy. Jednak nawet po upadku rodu vin Mica i wysiłkach króla w celu oczyszczenia naszej strony Przełęczy Taelickiej z bandytów, droga do Qi-Katai wcale nie była bezpieczna. W moim umyśle pojawiły się wizje niepogody, osuwisk, niespodziewanych opadów śniegu, połamanych kończyn – wszelkich zagrożeń, które mogłyby nam przeszkodzić w dotarciu do celu.

Trzy tygodnie temu może byłbym przerażony. Jednak w bladym świetle brzasku, mając tyle zmartwień zarówno za, jak i przed sobą, nagle wypatrywałem niebezpieczeństwa z przyjemnością. Albo mnie zabije, potencjalnie pozbawiając konieczności przeprowadzenia ponownej próby osiągnięcia tego samego skutku, albo przyda mi sił; księżyce, jak bardzo potrzebowałem sił! Bo pomimo rozpaczy i tego, co powiedziałem lady Sine – mimo że zbroiłem się na taką ewentualność – nie chciałem umrzeć. To Revic był w naszej rodzinie wojownikiem, ale zmarł z powodu nadmiaru napitku i niedomiaru rozumu; może oznaczało to, że w pewnym sensie spuścizna po nim przypadła mnie. Moją bronią będzie rozum, zadecydowałem, i tyle odwagi, na ile dam radę się zdobyć w danych okolicznościach. Nieszczególnie wierzyłem w powodzenie tego planu, jeśli jednak nie miałem zamiaru nawet próbować, równie dobrze mógłbym się rzucić z pierwszego wysokiego miejsca, na jakie się natkniemy.

Nawiedziły mnie dwie myśli, obie związane z Markelem. Spojrzałem na niego i rytmicznie uderzyłem palcami w rożek siodła, wystukując znak „pomóż, zachowaj dyskrecję”. Przyjaciel usłyszał mnie i poderwał głowę, spoglądając na mnie zmrużonymi oczami. Pilnując, żeby moje gesty nie były zbyt zamaszyste, zamigałem:

– Jak dobra jest twoja znajomość titheńskiego?

Zastanowił się krótko.

– Nie tak dobra jak kiedyś. Ale wystarczająco. A w tych warunkach powinna szybko wrócić.

Pokiwałem głową z zadowoleniem. Kiedy podjąłem naukę języka, ćwiczyłem z Markelem: uczenie go formy pisanej znacząco wspomogło moje własne rozumienie, a gdy zacząłem mówić, stanowił moją pierwszą publiczność i kręcił głową bądź pstrykał palcami przy każdym błędzie, jednocześnie pospiesznie zapisując na kartach poprawne słowa. Jego umiejętności wkrótce przyniosły niespodziewane korzyści: przyjęcie na dworze titheńskiego jako elitarnego języka sekretów i miłostek sprawiło, że większość arystokratów nie podejrzewała o jego znajomość żadnego ze sług. Markel już i tak był niedoceniany przez takich ludzi z powodu swojej niemoty; rozmawiali przy nim swobodnie i wcześniej, ale szybko okazało się, że gdy przechodzą na titheński, tracą wszelkie zahamowania. Bez wstydu przyznaję, że uczyniliśmy z tego grę i moja reputacja człowieka, który wie wszystko, co warto wiedzieć, rozniosła się po wielu dzielnicach Farathelu.

Jednak po rozpoczęciu romansu z Killikiem przestałem się angażować w tego typu intrygi: przedtem miewałem kochanków, ale przelotne stosunki to nie to samo, co stała relacja. Nie chcąc narazić żadnego z nas na zdemaskowanie poprzez niepotrzebne spowodowanie konfliktu, wycofałem się – oczywiście pomijając sytuacje, w których Killic sam prosił mnie o wkroczenie do akcji, i zawsze z korzyścią dla niego.

Oddaliłem wspomnienia, żeby nie owładnęły mną mdłości i furia. Skup się, nakazałem sobie stanowczo, i ponownie zwróciłem uwagę na Markela. Odetchnąłem, żeby się uspokoić, i zamigałem:

– Dobrze. Chcę wrócić do gry w podsłuchiwanie. Nie zdradź się przed nimi, że znasz język, i wszystko mi referuj.

Markel posłał mi szeroki, radosny uśmiech.

– Miałem nadzieję, że to powiesz.

Jego entuzjazm rozbudził i mój. Może w niektórych sprawach poruszałem się po nieznanym terytorium, ale szpiegowanie, podsłuchiwanie, dworska polityka? W tym byłem dobry, a bez względu na różnice kulturowe między Qi-Katai i Farathelem, pewne podobieństwa między ludźmi bez wątpienia sięgają głębiej niż język.

To zaprowadziło mnie do drugiej, bardziej palącej kwestii.

– Mimo wszystko muszą wiedzieć, że jesteś niemy. Nie tylko w celu uniknięcia zniewagi w przypadku, gdy ktoś zechce z tobą rozmawiać; jazda przez góry jest niebezpieczna. Jeśli wpadniesz w tarapaty albo zauważysz coś niepokojącego, potrzebujesz narzędzi, żeby zawołać o pomoc w sposób zrozumiały dla wszystkich.

Spojrzał na mnie z dziwną miną. Po chwili zamigał:

– Zagwiżdżę ostro. Raz, jeśli zauważę coś nie w porządku, a dwa razy, jeśli będę potrzebował pomocy. Może być?

Pokiwałem głową.

– Świetnie. Dam znać, emisariuszu.

To ustaliwszy, ścisnąłem nogami boki Figla i podjechałem w stronę czoła kolumny, rozglądając się za Kelethą. Nie umknęło mojej uwadze, że wszyscy titheńscy jeźdźcy są uzbrojeni. Znalazłem emisariusze pogrążonu w rozmowie z groźnie wyglądającym, umięśnionym mężczyzną jadącym na wałachu o szczupaczym profilu, i uprzejmie czekałem, trzymając się nieco z boku. Mężczyzna urwał, gdy mnie zobaczył, a Keletha odwróciłu się w siodle i uśmiechnęłu, pytająco przekrzywiając głowę.

– Wszystko w porządku, mój panie? – spytału po ralijsku.

Choć kusiło mnie, żeby odpowiedzieć w tym samym języku, mój titheński był zardzewiały, a wnioskując po tych niewielu zdaniach, które do tej pory udało mi się usłyszeć, mój akcent musiał być koszmarny. Zdeterminowany, żeby podciągnąć się przed dotarciem do Qi-Katai, zrezygnowałem z pójścia na łatwiznę i odparłem po titheńsku:

– W jak najlepszym. Jeśli nie przeszkodziłem w niczym ważnym, emisariusze, czy mógłbym zamienić z tobą słowo?

Rosły mężczyzna chrząknął z zaskoczeniem. Keletha zaśmiału się, a w kącikach nego oczu ukazały się drobne zmarszczki zadowolenia.

– Oczywiście – powiedziału, tym razem też po titheńsku. Po czym dodału w ramach spóźnionego przedstawienia: – To mój adiutant, tar Raeki Maas. Raeki, to tiern Velasin vin Aaro.

„Tar” był titheńskim tytułem oznaczającym coś w rodzaju kapitana. W związku z tym pozdrowiłem Raekiego uprzejmym skinieniem głowy. Co do nadanego mi przez emisariusze tytułu „tierna”, nie stanowił on idealnego odpowiednika ralijskiego lorda, ale miałem dopiero się dowiedzieć, czy oznacza pozycję o stopień wyższą czy niższą – czy może równoległą.

Reiki oszacował mnie wzrokiem, najwyraźniej nieprzekonany tym, co zobaczył. W końcu przemówił:

– Nie mogę zdecydować, czy brzmisz bardziej jak chłop, czy jak Attovarczyk.

– Jeszcze gorzej: brzmię jak ralijski dworzanin. Jedno i drugie wydaje się przy tym pochlebstwem.

Raeki prychnął.

– Potrafię w to uwierzyć.

Keletha spojrzału na niego z lekką irytacją.

– Tiern chyba chciał coś powiedzieć?

– Tak – odparłem, powstrzymując uśmiech na widok miny skarconego Raekiego. – Mój, hmm… mój…

Zająknąłem się, bo nie wiedziałem, jak nazwać Markela; titheński nie posiadał dokładnego tłumaczenia słowa „lokaj”; najbliższy synonim, który przyszedł mi do głowy, w żargonie dworskim Farathelu miał zabarwienie erotyczne, a ja nie byłem pewien, czy wypływa ono z ralijskiej interpretacji, czy pojawia się również w języku pochodzenia. Nazwanie go po prostu moim sługą zdawało mi się nieodpowiednie; był kimś o wiele więcej i emisariusze powinnu o tym wiedzieć, jeśli chcę dopilnować, żeby traktowano go z szacunkiem. W końcu wybrnąłem:

– Mój przyjaciel, Markel, jest niemy. Nie może krzyczeć, ale jeśli zobaczy coś niepokojącego, zagwiżdże raz; jeśli sam będzie miał kłopoty, zagwiżdże dwukrotnie. Byłbym wdzięczny za przekazanie tego jeźdźcom.

– Zagwiżdże? – spytał z powątpiewaniem Raeki. – Niemowy potrafią gwizdać?

– Markelu! – zawołałem po ralijsku, odwracając się w siodle. – Pokaż, że potrafisz gwizdać!

Markel wykonał polecenie z ogłuszającym efektem. Kilku Titeńczyków krzyknęło z zaskoczenia, a jeden z mułów położył uszy po sobie i zaryczał. Markel uśmiechnął się i pomachał nam. Spojrzałem na Raekiego z uniesioną brwią.

– Czy to wystarczy, tarze?

– Może być – odparł, po czym szybko zawrócił konia, prawdopodobnie z zamiarem poinformowania reszty.

Przez cały ten czas Keletha demonstracyjnie milczału. Teraz jednak rzuciłu mi zaciekawione spojrzenie.

– Jeśli dobrze zrozumiałum, Markel jest twoim lokajem – użyłu ralijskiego terminu – a nie przyjacielem. Czy się mylę?

– A czy nie może być jednym i drugim? – skontrowałem.

– Możliwe, że moja znajomość ralijskich zwyczajów jest niepełna, ale owszem, wydaje mi się to niespotykane.

– Według ralijskich zwyczajów wszystko we mnie jest niespotykane – skomentowałem gorzko. – Dlaczego moja relacja z Markelem miałaby być inna?

Keletha zdawału się zaskoczonu.

– Czy to znaczy, że jest też waszym kochankiem?

Zakrztusiłem się własną śliną.

– Oczywiście, że nie! Za kogo mnie bierzesz? – Chwyciłem wodze, jakbym mógł kontrolować swój gniew z równą łatwością co głowę Figla. – Czy myślisz, że zbliżyłbym się tak do Killica, gdyby czekał na mnie inny?

– Nie wiem, tiernie – odparłu ze spokojem. – A zbliżyłbyś się?

– Nie!

– Miło mi to słyszeć… Ze względu na uczucia tierna Caethariego.

Odwróciłem wzrok, żołądek zawiązał mi się w kwaśny węzeł. Jednak emisariusze jeszcze ze mną nie skończyłu.

– Wiem, jestem niegrzecznu – ciągnęłu tym samym spokojnym tonem. – Jednak mam w tym cel. Wiozę cię, abyś poślubił mężczyznę, któremu jestem winnu lojalność; powstrzymanie się od pytań stanowiłoby z mojej strony zaniedbanie. Czy pożądasz swojego sługi, tiernie Velasinie?

Zacisnąłem zęby.

– Nie, emisariusze.

– A co będzie z lordem Killikiem? Czy mam się spodziewać, że podąży naszym śladem, tak jak podobno przyjechał za tobą z Farathelu?

Aż zmroziło mnie na taką ewentualność. Czy znów będzie próbował mnie odnaleźć? Biorąc pod uwagę, jak rozgniewany był ojciec, nie mogłem sobie wyobrazić, aby zależało mu na przemilczenie sekretu Killica, szczególnie gdy ujawnienie go stanowi oczywisty sposób na odwrócenie uwagi od rodu vin Aaro. Może i byłem zhańbionym lordem wysłanym, żeby poślubić mężczyznę z Titheny, ale ludzie dowiedzą się, że Killic pojechał za mną aż na rodzinne ziemie, narażając mnie na zerwanie zaręczyn. Choć niektórzy członkowie naszych kręgów w Farathelu wiedzieli o naszym związku, skandal na taką skalę bez wątpienia sprawi, że większość się od niego odetnie. Biorąc to wszystko pod uwagę, nie wydawało mi się prawdopodobne, żeby jego rodzina okazała mu choć trochę więcej zrozumienia niż mój ojciec. Jeśli Killic rzeczywiście czuł, że nie ma nic do stracenia – jeśli cokolwiek z tego, co mi powiedział, było szczere – niewykluczone, że będzie się starał mnie odzyskać.

Poczułem pulsowanie w posiniaczonej szczęce; nie mogłem mówić. Świat stał się za mały, zbyt ciasny. Nie odpowiedziałem Kelecie, tylko szturchnąłem Figla, żeby ruszył galopem. Parsknął na znak zgody i rzucił się naprzód, szczęśliwy, że może rozprostować nogi. Usłyszałem, jak ktoś za mną krzyczy, ale nie obawiałem się, że dogoni mnie tak szybko. Titheńskie konie były mocne i flegmatyczne, przystosowane do górskich przejazdów i przenoszenia ładunków, a Figiel był rasowym, rączym wierzchowcem o głębokiej piersi. Na otwartym terenie nawet nie musiałem startować przed innymi, żeby wyrwać się na prowadzenie, a kolumna jeźdźców nie była skonstruowana do szybkiej jazdy. Pęd powietrza sprawił, że oczy nabiegły mi łzami. Zdusiłem szloch i popędziłem Figla, nie mogąc znieść myśli o podążającym za mną Killicu.

A jeśli się pojawi – co wtedy? Nie mogłem zdecydować, która możliwość byłaby gorsza: że Killic stwierdzi, iż zgodziłem się na jego dotyk, czy że pomyśli, iż powinienem mu wybaczyć tak pogwałcenie moich granic, jak i niewierność. A co, jeśli tak jest? – odezwał się we mnie jakiś wewnętrzny głos. Nie stawiałeś się, nie tak naprawdę. Szczytowałeś. Killica przynajmniej znasz. Kto powiedział, że tiern Caethari Aeduria nie jest potworem?

Mogę uciec, pomyślałem w panice. Cokolwiek teraz zrobię, ojciec i tak mnie już wydziedziczył. Czy naprawdę tak przejmuję się jego reputacją, że chcę ryzykować doznanie większej i brutalniejszej przemocy dla dobra tych, którzy mną pogardzają?

Choć to żałosne, najwyraźniej się przejmowałem. A przynajmniej nie wiedziałem, w jakie inne miejsce miałbym się udać, gdybym zechciał całkowicie wyzbyć się wszelkiego poczucia honoru. Posiadałem umiejętności, które mógłbym sprzedać, ale żadnego doświadczenia w ich sprzedawaniu i nikogo poza Markelem, kto byłby w stanie za mnie poręczyć. Poczułem nagłą falę litości dla wszystkich Ralijek, które kiedykolwiek stały się przedmiotem małżeńskich negocjacji; zawstydziła mnie moja dotychczasowa obojętność na to zjawisko i zastanowiłem się z pewną chorą fascynacją, czy wzrastanie ze świadomością, że taki los przypadnie człowiekowi w udziale, jakoś ułatwia zniesienie go. Mając w pamięci opowieść lady Sine, wątpiłem w to.

Żołądek podszedł mi do gardła. Szaleńcze gnanie Figla nagle mnie przerosło: ściągnąłem wodze, zmuszając go do przejścia do kłusu, zboczyłem z drogi i zsunąłem się z siodła w samą porę, żeby zwymiotować. Zjadłem niewiele, więc i niewiele zwróciłem, ale mimo wszystko nie było to przyjemne. Żółć szczypała mnie w wargi i nozdrza, i gorzki posmak nie zniknął nawet po tym, jak przepłukałem usta wodą z manierki.

Drżącymi rękami objąłem Figla za szyję i wtuliłem twarz w jego grzywę. Zarżał i zaczął podskubywać tył mojej koszuli, na swój koński sposób okazując mi współczucie. Nienawidziłem tego, jak łatwo było mnie wyprowadzić z równowagi; że moja wola walki, zamiar sprawdzenia się w zmaganiach z górami, zostały zgniecione przez samo wspomnienie imienia Killica. Próbowałem sobie tłumaczyć, że to nie on jest problemem, że jestem wściekły wyłącznie z powodu jego samolubnej zdrady i nieostrożności, przez którą zostaliśmy przyłapani – w końcu ledwie mnie skrzywdził, a siniaki były niczym w porównaniu z bólem, który sprawiłby, wdzierając się we mnie – ale sam sobie nie potrafiłem uwierzyć. Potrząsnąłem głową, drżący, rozsierdzony, skręcało mnie w pustym żołądku. Kazałem mu przestać, a on nie odpuszczał…

To wspomnienie było kroplą, która przelała czarę. Słaniając się, odszedłem od Figla i znów poczułem nudności, choć nie miałem już czym wymiotować poza żółcią. Wydałem żałosny jęk, objąłem się jedną ręką i wlałem w siebie resztę zawartości manierki. Otarłem usta rękawem, który podwinął się, odsłaniając skaleczenie na nadgarstku: cienką, pokrytą strupem linię, która ucieleśniała moje lęki.

Ten koszmar na jawie przerwał nagły gwizd. Uniosłem głowę, zdając sobie sprawę ze zbliżającego się tętentu kopyt, i, jak mogłem się spodziewać, ujrzałem Markela odrywającego się od kawalkady i poganiającego Grację w moją stronę. Zaśmiałem się, bo inaczej mógłbym tylko zapłakać, i z powrotem obciągnąłem rękaw, żeby zakryć zacięcie.

– Nic mi nie jest – powiedziałem, gdy tylko znalazł się wystarczająco blisko, aby mnie usłyszeć.

Zeskakując z siodła, rzucił mi spojrzenie, które wyrażało zarówno niesmak z powodu mojego wierutnego kłamstwa, jak i zaniepokojenie. Szybko podszedł i ogarnął wzrokiem całą scenkę – końską sierść na moim policzku i koszuli, wymioty w trawie – i krótko, mocno ścisnął mnie za przedramię.

– Coś ci dolega – zamigał, zbyt poruszony, żeby poprzedzić to zwyczajowym pstryknięciem. – Coś jest z tobą bardzo nie tak, Velasinie.

Wydałem stłumione chrząknięcie.

– Naprawdę takie to szokujące? Co mam o tym wszystkim myśleć? Zostałem zdradzony i sprzedany nie wiadomo komu i nie mogę… Boję się, że… – Zamarłem w połowie gestu, zaniepokojony własnym wyznaniem, jednak zmusiłem się do ciągnięcia, celowo powtarzając ostatnie słowa: – Boję się. Na księżyce, tak bardzo się boję, chociaż z uwagi na nas obu próbuję odpędzić lęk… ale nic z tego.

– Co takiego powiedziału emisariusze, że się przestraszyłeś?

Zacisnąłem pięści, bo nie chciałem mu tego wyjawić, lecz wiedziałem, że nie mam wyboru.

– Zasugerowału, że Killic może wrócić.

– Jeśli popełni taki błąd, załatwię sprawę. Ostro – syknął.

– Ostro?

– Ostro. I nikt po nim nie zatęskni.

Obiecał to, patrząc na mnie pewnie, a jego gesty były tak samo jasne i niezachwiane jak jego spojrzenie. Wiedziałem, że nie żartuje; a co więcej, że jest wystarczająco biegły w walce, aby w razie potrzeby spełnić groźbę. Na jego prośbę zapewniłem mu szkolenie godne osobistego strażnika, a pomijając sprawność w walce wręcz, okazał się niezrównanym strzelcem, choć rzadko miewał okazję nosić łuk.

Jego łuk, tak jak i reszta naszego życia, został w Farathelu i prawdopodobnie już nigdy go nie zobaczymy – zależnie od tego, jak godna zaufania okaże się osoba, której przypadnie zarządzanie naszym majątkiem. Przełknąłem nową falę żałości i zmusiłem się, żeby na niego spojrzeć.

– Nie mogę wymagać od ciebie czegoś takiego.

– I nie wymagałbyś – zamigał Markel. – Dlatego sam się zgłaszam.

Odlegle pomyślałem, jak niepokojący obrót przybrało moje życie, skoro wzrusza mnie obietnica morderstwa. Uśmiechnąłem się na tę ironię sytuacji, co Markel – prawidłowo – odebrał jako znak zgody. Poklepałem go po ramieniu, on wywrócił oczami, a następnie obaj wsiedliśmy na konie i powróciliśmy do kawalkady.

– Ralijczycy – mruknął Raeki, dając znak do ruszenia.

Bardziej z przypadku niż celowo, po raz kolejny znalazłem się obok Kelethy, podczas gdy Markel ponownie zajął pozycję tuż za mną. Emisariusze bacznie mi się przyjrzału, marszcząc brwi ze zmartwieniem.

– Wybacz mi, tiernie Velasinie. To było… niepotrzebnie prowokacyjne z mojej strony.

Westchnąłem, zbyt zmęczony, żeby rozmyślnie czynić sobie z nego wroga.

– A moja ucieczka była niepotrzebnie dramatyczna. Przyjmuję przeprosiny, emisariusze. Nie jestem sobą.

Keletha westchnęłu ze złością.

– Dlaczego miałbyś być? Nie chciałubym znieważać twojego narodu, ale Ralijczycy są w większości wyjątkowo głupi w kwestii seksu. Wciąż nie mogę uwierzyć, że twój ojciec potraktował cię w ten sposób i że zupełnie nie starał się ukryć przede mną swojej pogardy. Piętnaście dni na górskich szlakach, a ja wolałum powtórzyć tę drogę niż zdawać się na jego gościnność.

Zaskoczyło mnie nego oświadczenie..

– To dlatego wyjechaliśmy tak szybko? Tak bardzo cię uraził?

– Jestem w stanie znieść osobistą obrazę – odparłu Keletha. – Jako emisariusze mam w tym pewne doświadczenie, zarówno w Tithenie, jak i poza nią. Jednak niczym niesprowokowana, jawna obraza moich ludzi? Tego nie mogę tolerować. – Machnęłu ręką za siebie, wskazując dwie jeźdźczynie. – Kita i Mirae są pięć lat po ślubie, a ten kamerdyner – ralijskie słowo zabrzmiało jak splunięcie – odmówił im pozwolenia na dzielenie łoża, aby nie urazić poczucia przyzwoitości swojego pana.

Poczułem się dziwnie zawstydzony.

– Najmocniej przepraszam, emisariusze.

– To nie ty powinieneś przepraszać, to on powinien był postąpić właściwie. I oczywiście – dodału mimochodem – to, że obraził ciebie, było również obrazą dla mnie.

– Słucham?

– W umowie małżeńskiej nigdzie nie jest zapisane, że poślubisz tierę Laecię; tylko że zawrzesz związek z wybranym potomkiem klanu Aeduria, co podałum jako warunek sojuszu. Choć twój ojciec najwyraźniej to przeoczył, umowa przyznała ci status członka klanu Aeduria już w momencie mojego przybycia. – Spojrzału na mnie ze zdziwieniem. – Nie zwróciłeś na to uwagi podczas czytania?

– Nigdy nie otrzymałem możliwości zapoznania się z dokumentem – przyznałem. – Dowiedziałem się o nim tuż przed twoim przybyciem, a po wszystkim ojciec jakoś nie uznał za stosowne wyjaśniać mi szczegółów prawnych.

Keletha wyglądału na wstrząśniętu.

– Aylo, zmiłuj się nade mną – szepnęłu. – Nie wiedziałeś?

Zamrugałem, zmieszany.

– Przecież musiałuś zdawać sobie z tego sprawę. Podczas spotkania z ojcem powiedziałuś, że rozumiesz, iż nie wyraziłem zgody na zaręczyny.

– Zupełnie nie to powiedziałum! – zawołału. – Lord Varus twierdził, że bez wahania poślubisz tierę, a gdy przybyłum i okazało się, że jest inaczej, zapytałum cię, czy udzieliłeś zgody… na co odparłeś, że synowskie oddanie wystarcza za zgodę i że ojciec nie wiedział o twojej skłonności do mężczyzn. Z tego zrozumiałum, że albo udawałeś przed nim entuzjazm, o którym pisał nam w listach, albo to on niesłusznie odebrał jako entuzjazm to, iż wiedziony poczuciem obowiązku, przystałeś na małżeństwo niezgodne z twoimi skłonnościami. Jednak nie pomyślałum, że w ogóle nie zostałeś uprzedzony ani że nikt cię nie zapytał o zdanie! – Słychać było, że jest bardzo strapionu. – Na litość wszystkich świętych, czemu się nie sprzeciwiłeś, gdy spytałum?

– Myślisz, że miałem wybór? – Patrzyłem na ne z niedowierzaniem. – Gdybym odmówił, zostałbym wydziedziczony! Gdy tylko opuściłuś pokój, ojciec powiedział mi, że jedynym powodem, dla którego mogę zatrzymać nazwisko i swoją… swoją… – próbowałem znaleźć titheńskie słowo na synekurę, ale nic nie przyszło mi do głowy – …swój dochód, jest to, że mogłubyś się obrazić, gdyby mi je odebrano! Zostałem wygnany, emisariusze! – Jak przez mgłę, uświadomiłem sobie, że krzyczę, ale nie potrafiłem się powstrzymać. – Czy poślubię waszego tierna, czy nie, już nigdy nie mogę wrócić do domu, a ty masz czelność pytać, czemu się nie sprzeciwiłem?

Twarz Kelethy poszarzała z szoku. Jakaś niewielka część mnie poczuła się pomszczona, widząc nego rozpacz, ale głównie byłem tym wszystkim wyczerpany. Gdy znów przemówiłem, mój głos był chrypliwy, i dotarło do mnie, że jestem niebezpiecznie bliski łez.

– Przepraszam, jeśli moja niechęć sprawia ci przykrość, emisariusze. Chciałbym, żeby było inaczej. Na tak wiele sposobów chciałbym być inny, niż jestem. Ale pozostaję tylko sobą i nic z tym nie zrobię. Odmówienie wypełnienia powinności nic mi nie da, a wszystko odbierze, więc zgadzam się na to, choć z ciężkim sercem. A na razie tobie, mnie i tiernowi Caethariemu Aedurii musi to wystarczyć. Nie możesz mnie prosić o więcej. – Bezskutecznie próbowałem się uśmiechnąć. – Nie mam nic więcej do zaoferowania.

I zanim mogłu odpowiedzieć, skłoniłem głowę i zawróciłem Figla, a Markel podążył za mną z powrotem na nasze miejsca za mułami.

5

Tej pierwszej nocy, po wielu godzinach konsekwentnej jazdy pod górę, rozbiliśmy obóz w cieniu Gór Śnieżystych. Choć gdy wyruszaliśmy, jesienna pogoda była przyjemna, im wyżej się wspinaliśmy, tym zimniej się robiło, i nie wątpiłem, że kiedy dotrzemy do Przełęczy Taelickiej, będzie jeszcze chłodniej. Ubrania, które przywiozłem, nie były odpowiednie na niższe temperatury, ale zapobiegawczy Markel przynajmniej dopilnował, żebym włożył kilka warstw, co było lepsze niż nic. Powinienem być nieszczęśliwy, ale byłem zbyt zmęczony, żeby przejmować się lichością posłania, które dostałem od Raekiego, albo narzekać, że nocny wiatr mrozi mi szyję. Po scysji z Kelethą spędziłem cały dzień w ciszy, nic sobie nie robiąc ze starań innych o wciągnięcie mnie do rozmowy. Zachowywałem się jak gbur, ale po tym wszystkim czułem, że mam prawo żywić trochę urazy. Markel, który najlepiej mnie rozumiał, nawet nie próbował do mnie migać, choć co jakiś czas podawał mi posiłek i patrzył na mnie wymownie, aż zjadłem. Spaliśmy plecami do siebie, żeby lepiej chronić się przed chłodem, ale choć dwa razy budziłem się z koszmarów o Killicu, spocony i drżący, Markel się nie poruszył, a gdy nadszedł świt, o niczym nie wspomniałem.

Kolejne dni były pod każdym względem wyczerpujące, ale na szczęście pozbawione niebezpieczeństw; prawie mnie to rozczarowało. Przełęcz Taelicka była wąskim przesmykiem, w niektórych miejscach szerokim zaledwie na tyle, żeby dwa wozy mogły przejechać obok siebie, praktycznie zawsze spowitym cieniem oszałamiająco wysokich szczytów. Po obu stronach wznosiły się gładkie pionowe zbocza, tylko gdzieniegdzie widok urozmaicały głazy, osypiska, piargi, a jeszcze rzadziej wąziutkie linie kozich tropów, choć same kozy ostrożnie zachowywały pewną odległość, prawdopodobnie nauczone ostrożności po przeprawach z bandytami i głodnymi chłopami. Co jakiś czas padał lekki śnieg, który znaczył moją skórę lodowato-mokrymi pocałunkami, i trząsłem się na samą myśl, o ile trudniejsza byłaby ta droga miesiąc później, gdy nadejdzie zima.

Nabrałem zwyczaju unikania Kelethy; prawdę mówiąc, unikałem wszystkich poza Markelem, o ile tylko było to możliwe, i angażowałem się w rozmowy tylko na tyle, na ile uznawałem za konieczne w celu poprawy mojego titheńskiego akcentu, bez naprzykrzania się towarzyszom podróży. Według słów Markela – zgodnie z planem przysłuchiwał się konwersacjom Titheńczyków – istniały dwie konkurencyjne teorie co do powodów mojego osobliwego zachowania, i żadna z nich mnie nie zaskoczyła. W istocie odzwierciedlały pierwsze podejrzenia Kelethy: albo wciąż jestem zakochany w Killicu i rozłąka złamała mi serce, albo pragnę samego Markela. Jedni upatrywali powodu nieodwzajemnienia przez niego moich uczuć w tym, że jest zbyt prosty, aby w ogóle odczuwać pożądanie, inni – w tym że pociągają go wyłącznie kobiety, a jeszcze inni – że i on mnie pragnie, ale jesteśmy zbyt ralijscy na podążenie za tak oczywistymi uczuciami. Obaj podśmiewaliśmy się z tej ostatniej teorii, choć zapisałem sobie w pamięci imiona jeźdźców, którzy uznali Markela za prostego – mulnika Daeriego i tropiciela Shathana – i ignorowałem ich jeszcze bardziej niż pozostałych.

Jeśli nawet Markel dowiedział się czegoś więcej o tiernie Caetharim, zachowywał to dla siebie, za co byłem mu niezmiernie wdzięczny; Kita wspomniała przelotnie, że mój narzeczony jest znakomitym wojownikiem, a ja poszarzałem, owładnięty wspomnieniem przemocy Killica. Im bliżej Qi-Katai byliśmy, tym większe ogarniało mnie przerażenie. Również moje koszmary stawały się coraz bardziej dokuczliwe i, pomimo zimna, zacząłem spać w oddaleniu od Markela, nie chcąc go obudzić ani zmartwić, miotając się przez sen. W Farathelu miałem zaczarowaną jedwabną opaskę na oczy – jej właściwości nie obejmowały zmiany treści snów, ale z doświadczenia wiedziałem, że potrafiła przynajmniej zmniejszyć częstotliwość występowania koszmarów. Tęskniłem za nią z beznadziejną, wściekłą frustracją: emocjonalnie byłem o wiele bardziej związany z innymi przedmiotami, ale w swoim stanie wyczerpania to właśnie na opasce się skupiłem, czyniąc z niej symbol wszystkiego, co jeszcze mocniej bałem się utracić (albo zaryzykować odkrycie, jak w przypadku palisandrowego kuferka).

Po kilku dniach mój gniew skierował się jednak do środka: gdybym sumienniej uczył się magii, może zrobiłbym sobie zastępczą opaskę, nie mówiąc już o potencjalnym zmniejszeniu dyskomfortu podróży przez góry na tyle innych drobnych sposobów; to, że nie potrafiłem, świadczyło o słabości mojego charakteru. Nieistotne, że wyraźnie nie posiadałem niezbędnej wrodzonej iskry magicznego talentu, co uczyniło podjęte przeze mnie studia trzykrotnie cięższymi i dwukrotnie bardziej ryzykownymi niż dla kogoś o naturalnych zdolnościach. Nieistotne też, że te kilka sztuczek, które znałem, wciąż stawiało mnie wyżej od wielu innych, podobnie pozbawionych talentu. Byłem zbyt rozgniewany, żeby myśleć racjonalnie, i zbyt przygnębiony, żeby być dla siebie dobry, dlatego też w te noce, gdy nie mogłem spać (czyli większość z nich) powtarzałem sobie w myślach podstawowe mantry wpajane nowym adeptom czarodziejstwa, próbując zarówno ukarać się, jak i uśpić:

Magia to intencja kierowana przez wolę i urzeczywistniona przez moc. Sztuczki to proste wykorzystanie intencji; uroki to zmienne przekształcenia intencji; zaklęcia to złożone produkty intencji. Wszelka magia pochodzi z mocy otoczenia, włączając w to potencję użytkownika. Użytkownik stanowi zarówno źródło mocy, jak i jej przekaźnik; im silniejszy użytkownik, tym większa jest jego zdolność do nasycania magią lub czerpania jej ze źródeł poza nim samym, w tym źródeł uśpionych. Źródło środowiskowe jest niezwiązane, aktywne i ciągłe; źródło uśpione jest nieaktywne i skończone. Jeśli użytkownik chce poddać coś manipulacji, musi wcześniej poznać to w najdrobniejszym szczególe…

Jak można się domyślić, wcale mi to nie pomogło.

Noc w noc bezsenność dawała mi się we znaki. Markel wyraźnie się martwił, podobnie Keletha, ale ich troska sprawiała tylko, że czułem się jeszcze gorzej. W górach łatwiej było mi się przed nimi kryć, lecz gdy przedostaliśmy się do Titheny i rozpoczęliśmy drogę w dół, wiedziałem, że po jednej nocy pod dachem moje wymówki stracą całą wiarygodność.

Ostrożnie zstępowaliśmy ścieżką wiodącą między zboczami, a malutkie miasteczko Vaiko jasno odcinało się w oddali, chociaż miasteczko zdawało mi się zbyt szczodrym określeniem dla tak niewielkiej osady. Budynki w różnym stadium ruiny, porozrzucane wokół tych wciąż zamieszkanych, wyglądały jak ucieleśnienie upływu czasu: przegniłe drewno i zawalone kamienie otoczone resztkami płotów. Niezasiane pola, teraz trudne do rozpoznania, z powrotem objęły w posiadanie chwasty i dzikie kwiaty; gdybym nie ujrzał stadka bystrookich kóz w obrożach i pary flegmatycznych krów pasących się na zaniedbanym, ale porządnie ogrodzonym pastwisku, uznałbym to miejsce za opuszczone.

Cel naszej podróży nazywał się po prostu Karczma Górska. Jako największy ocalały budynek w Vaiko, powinna zajmować centralne miejsce w podupadłym miasteczku; jednak zamiast tego stała na uboczu jak wyrzutek, albo może jak strażnik, jedyny gościnny próg i schronienie przed zapadającą nocą. Bez względu na wszelkie inne powody do zażaleń, jakie można by złożyć przeciwko naszemu miejscu zakwaterowania – pokoje były niewielkie, nieszczególnie przyjemne, i bardzo przydałby im się remont, a jedzenie było proste i skąpe – o jakości łóżek nie dało się powiedzieć nic złego. Przed położeniem się miałem nadzieję, że komfort prawdziwego materaca pozwoli mi wypocząć, ale nic z tego. Lęki nie chciały zostawić mnie w spokoju, co oznaczało kolejną nerwową, pełną napięcia noc, a gdy kolejnego ranka w końcu z opóźnieniem zwlokłem się na śniadanie – wysłałem Markela przodem, bo wciąż wolałem ubierać się sam – nawet Raeki, którego niewiele obchodziłem, nie ukrywał niepokoju.

– Na Ruyę, tiernie! – wykrzyknął. – Czy ty w ogóle spałeś, czy tylko siedziałeś i użalałeś się nad sobą przez całą noc?

Wynikałoby z tego, że Raeki – jak Keletha, Kita i Mirae – jest zwolennikiem teorii o mojej tęsknocie za Killikiem, ale ponieważ on nie wiedział, że ja wiem, nie mogłem wyprowadzić go z błędu.

– Nie – odrzekłem głosem ochrypłym z braku snu. – Strugałem drzewa z polan. – Użyłem titheńskiego wyrażenia oznaczającego jałowe spędzanie czasu, które podsłuchałem u tropiciela Siqi i całkiem mi się spodobało.

– Rzeczywiście wyglądasz na zmęczonego, tiernie – powiedziału Keletha, spoglądając na mnie z troską. Po raz pierwszy od naszej utarczki poczułem ukłucie winy, że tak zupełnie ne ignorowałem. – Jesteśmy zaledwie parę dni drogi od Qi-Katai i wszystko przebiega sprawnie. Jeśli chcesz wypocząć przed przybyciem na miejsce, ulżyć sobie nieco…

– To nie przyniesie mi żadnej ulgi – odparłem – a gdyby tak łatwo było zaznać wypoczynku, nie brakowałoby mi go w tej chwili.

Keletha sprawiału wrażenie niemal zranionegu.

– Jeśli mogę pomóc w jakikolwiek sposób…

– Nie możesz.

Siedzący obok Markel pstryknął raz palcami. Zerknąłem na niego.

– Przerażasz ich, i mnie też. Jeśli nie zamierzasz nikomu pozwolić sobie pomóc, przynajmniej uświadom sobie, że próbujemy – zamigał.

Ta reprymenda mnie zabolała.

– I to wasze próby są problemem. – Moje gesty były ostre, urywane. – Ciągle wam powtarzam, że nie da się nic zrobić, ale żaden z was nie ustaje w swoich ofertach pomocy, zupełnie jakby wszystko miało jakimś cudem stać się lepsze, gdybym tylko wystarczająco się postarał… jakbym nie wiedział, czego chcę…

Urwałem, a moje serce zaczęło łomotać. „Nie wiesz, czego chcesz” – powiedział Killic, i w tej chwili mógłby równie dobrze szeptać mi to do ucha, tak jaskrawe było wspomnienie. Choć dopiero co usiadłem, odepchnąłem krzesło od stołu, wstałem i pomaszerowałem do stajni. Nie płakałem od pierwszego dnia podróży, bliskość pozostałych nie tworzyła okoliczności sprzyjających prywatnemu przeżywaniu rozpaczy, ale gdy zacząłem siodłać Figla, byłem już niebezpiecznie blisko łez. Czułem się, jakbym jechał na własną egzekucję, i choć z całych sił starałem się nie roztrząsać obietnicy złożonej lady Sine, im bardziej zbliżaliśmy się do Qi-Katai, tym trudniej było mi myśleć o czymkolwiek innym.

– Tiernie?

Zacisnąłem powieki, każdy mięsień miałem napięty. Dlaczego ze wszystkich, którzy mogli za mną podążyć, przyszedł właśnie Raeki? Odliczyłem w myślach do trzech, skończyłem przegląd ogłowia Figla i odwróciłem się do Raekiego.

– Tak, tarze? Czy masz mi coś do powiedzenia?

– Mam, w rzeczy samej. – Skrzyżował ramiona i podszedł bliżej, patrząc na mnie gniewnie. – Jesteś rozpieszczonym, niewdzięcznym bachorem, zdajesz sobie z tego sprawę, tiernie? Na Ruyę, rozumiem, że to nie był twój pierwszy wybór, ale mógłbyś się chociaż postarać! Tiern Caethari to dobry człowiek, jeden z najlepszych, jakich znam, a Kelecie nie brakuje honoru. Twój kochanek już nie wróci, tiernie, i uwierz mi, czeka na ciebie coś lepszego…

Coś we mnie pękło. Nie myślałem; po prostu puściłem wodze Figla, rzuciłem się przed siebie i z całej siły uderzyłem Raekiego w twarz.

– On nie jest moim kochankiem! – krzyknąłem, odpychając go. – Wiem dokładnie, co o mnie myślisz… co wy wszyscy o mnie myślicie… i wszyscy się mylicie. Rozumiesz mnie, Raeki? – Załamał mi się głos. – Rozumiesz?

Nie odpowiedział. Powoli uniósł rękę do nosa i delikatnie dotknął strużki krwi, która była rezultatem mojego nieporadnego ataku. Potarł o siebie dwa palce i z trudną do odczytania miną spojrzał najpierw na nie, potem na mnie. Poniewczasie przypomniałem sobie, że w przeciwieństwie do mnie jest dobrze zbudowany i kompetentny, więc gdy postawił kolejny krok w moją stronę, wzdrygnąłem się.

Przez twarz przemknął mu wyraz absolutnego zaskoczenia.

– Naprawdę myślisz, że uderzyłbym tierna?

– Dlaczego nie? – odparłem. – Ja uderzyłem pierwszy. – Moja dłoń pulsowała bólem na potwierdzenie tego faktu, bo o walce wręcz wiedziałem tylko to, że nie powinno się podwijać kciuka.

Syknął z niedowierzaniem.

– Ralijczycy! Że ten wasz kraj w ogóle jakoś działa.

– Nie obchodzi mnie, co o mnie myślisz, tarze. – Z upiornym uśmiechem chwyciłem wodze Figla. – Tak czy inaczej, niedługo się ode mnie uwolnisz.

Zacząłem wyprowadzać Figla ze stajni i już prawie przeszedłem przez drzwi, gdy Raeki zawołał za mną:

– Tiernie? Dokąd się wybierasz?!

– Do Qi-Katai – rzuciłem, nie zatrzymując się.

Pobiegł za mną, z wielkim zdumieniem obserwując, jak wsiadam na konia.

– Jeszcze jemy śniadanie!

– To jedzcie. Droga jest prosta, a ja nie mam dokąd uciec. Łatwo mnie dogonicie.

W tym momencie Markel wybiegł z karczmy, a jego frustracja zmieniła się w komiczne oburzenie, gdy zobaczył, że siedzę w siodle. Keletha wybiegłu tuż za nim, a potem połowa jeźdźców; druga połowa zapewne nie skończyła jeść.

Markel pstryknął trzykrotnie, ale nie czekał na moją reakcję; stanął przede mną i złapał głowę Figla, patrząc na mnie groźnie.

Nagle zdałem sobie sprawę z absurdu sytuacji. Zwiesiłem głowę i wybuchnąłem suchym, ochrypłym śmiechem.

– Przepraszam. – Księżyce! Pomyślałem sobie, że od wyjazdu z Farathelu nic, tylko przepraszam. To mnie jeszcze bardziej rozśmieszyło, aż Figiel zaczął z irytacją przestępować z nogi na nogę. – Poczekam. Poczekam tutaj. Wracajcie, zjedzcie do końca.

Keletha dyplomatycznie wzruszyłu ramionami. – Nie zostało wiele do skończenia. Jak powiedziałeś, tiernie, jesteśmy tak blisko, że czemu nie wykorzystać sy…

Strzała przeszyła ramię emisariusza z głuchym, wilgotnym odgłosem. Figiel szarpnął głową i spłoszył się, co uratowało mnie od kolejnej strzały; przeleciała mi obok głowy, bzycząc jak szerszeń, i wbiła się w ścianę budynku. Wpatrywałem się w nią, nie rozumiejąc, co się dzieje.

A potem wszystko wydarzyło się naraz.

Keletha zachwiału się i, przeklinając, chwyciłu za strzałę. Krzyknąłem do Markela, żeby uciekał do środka, ale zignorował mnie i podbiegł pomóc Kelecie, podczas gdy Raeki wywrzaskiwał wściekłe rozkazy. Z łomoczącym sercem zawróciłem Figla, ustawiając nas tyłem do karczmy, i dojrzałem odblask słońca na niewielkim wzniesieniu około stu jardów na zachód. Jeszcze jedna strzała ze świstem przeleciała obok mnie, trafiając Siqę w sam środek piersi; tropiciel stęknął i upadł, oszołomiony, i nagle zza wzgórza wybiegło z wrzaskiem co najmniej dziesięciu mężczyzn z mieczami w dłoniach.

– Do broni! Do broni! – zaryczał Raeki i przeklął, bo w naszą stronę pomknęła kolejna strzała, ale choć jeźdźcy rzucili się wykonać rozkaz, część z nich opuszczała dopiero karczmę i większość nie była uzbrojona: nawet sam Raeki miał przy sobie jedynie kord, a jego miecza nie było widać nigdzie w pobliżu.

Wydawało mi się, że czas zwalnia, a scenka przybrała dziwny, niesamowity odcień. Obserwowałem wydarzenia jak z wielkiej odległości i nie przypisałem żadnego emocjonalnego znaczenia widłom opartym o ścianę stajni, odkryciu, że łucznik jest tylko jeden, ani temu, że nikt poza mną nie siedzi na koniu. Wszystko było tak nierzeczywiste, że prawie w ogóle nie myślałem. A jednak zacząłem działać: pogoniłem Figla; porwałem widły; z krzykiem ruszyłem na napastników. Zdarzyło mi się kiedyś polować na dziki włócznią, i choć bardzo różniła się ona ciężarem i wyważeniem od rolniczego narzędzia, przynajmniej nauczyłem się wtedy, jak kierować koniem bez użycia rąk. Widły były lżejsze, więc zamiast posłużyć się nimi jak lancą – nawet w stanie takiego oderwania od rzeczywistości wiedziałem, że nie dałbym rady przygotować się na tak mocne uderzenie – zamachnąłem się w dół po łuku, jakbym trzymał miecz dwuręczny, celując w najbliższego napastnika.

Najwyraźniej nie spodziewał się takiego kontrataku: skamieniał z zaskoczenia, jego miecz był zbyt krótki, żeby mógł stanowić konkurencję dla długich wideł, i mój cios opadł brutalnie na jego obojczyk, a wstrząs i chrzęst niemal wyrzuciły mnie z siodła. Ból przeszył mi ręce i ramiona, ale utrzymałem się na koniu i nie zwolniłem chwytu, nie zatrzymałem się też, aby spojrzeć na poczynione szkody. Mężczyzna po mojej lewej zamachnął się na Figla, ale w ostatniej chwili uchylił się i nie trafił; kimkolwiek byli ci ludzie, daleko było im do zawodowców. Za sobą usłyszałem łoskot i wrzaski, gdy obie grupy starły się ze sobą, i już zbliżałem się do szczytu wzniesienia, mając strzelca za jedyny cel.

Mój przeciwnik najwyraźniej zdał sobie sprawę z tego samego, w tym samym momencie: strzelał zza pokaźnego głazu, ale choć miał już następną strzałę na cięciwie, jeden kamień niewiele go chronił przed galopującym koniem. Pobladł i wystrzelił, gdy byłem już w odległości kilku kroków od niego, i poczułem ukłucie w udzie, palący ból w miejscu, gdzie strzała wbiła się w mięsień. Łucznik odrzucił broń i próbował uciekać, ale nie mógł prześcignąć Figla. Jak gdyby ktoś inny przejął kontrolę nad moją ręką, ta wzniosła się i opadła, z całej siły wbijając zęby wideł w jego nieosłonięte zbroją plecy. Uderzenie wstrząsnęło mną mniej niż poprzednie, bo tym razem nie próbowałem utrzymać drzewca w dłoniach; tak czy inaczej, moje ramię wykręciło się i opadłem na rożek siodła, spocony i zdyszany, poniewczasie owładnięty lękiem. Udo miałem mokre od rozlewającej się krwi, a ból wzmagał się z sekundy na sekundę. Strzała weszła pod dziwnym kątem, co miało dobre i złe strony: nie dotarła tak głęboko jak celny strzał, ale w takim położeniu była niestabilna: każdy niewielki ruch lub nacisk powietrza poruszały nią jak okrutna dłoń.

Maniakalna energia, która poniosła mnie na drugi koniec pola bitwy, opadła ze mnie jak mgła o świcie. Doskwierały mi zimno i ból, i z trudem łapałem powietrze, ściągając wodze Figla. Koń parsknął, mięśnie po bokach drżały mu, jakby złościła go bezczelność atakujących, i za najlżejszym dotykiem pozwolił skierować się z powrotem do karczmy. Zdążyłem zaledwie zauważyć, że walka już dobiegła końca, zanim wszystko poszarzało, a ja opadłem na grzywę Figla. Gdy się ocknąłem, ujrzałem stojącego przy strzemieniu Markela, pstrykającego gorączkowo, żeby zwrócić na siebie moją uwagę. Przy nim stali też Raeki, Kita i Mirae, i wszyscy troje przyglądali mi się z minami, których nie potrafiłem rozszyfrować. Mój przyjaciel wyglądał jednak na spiętego i przestraszonego: policzek miał pomazany krwią i ścisnęło mnie w żołądku na myśl, że mógłby być ranny.

– Nic ci nie jest? – spytałem po ralijsku. – Mówiłem, żebyś wracał do środka, ale ty nigdy mnie nie słuchasz, ty…

– To nie jego krew – wyjaśnił Raeki, wyprzedzając gesty Markela. – Tylko Kelethy, od wyciągania strzały.

– Och. To dobrze. To dobrze, Markelu. – Zachwiałem się w siodle, niepewny, czy bardziej grozi mi utrata świadomości, czy wymioty. Przeszedłem na titheński: – Czy z Figlem wszystko w porządku? Jeden z tych drani zamierzył się na niego…

– W porządku. – Raeki przypatrywał się strzale w moim udzie. – Za to wy, tiernie… musimy ją usunąć, i to ostrożnie.

Zaśmiałem się słabo.

– Nie zamierzam się kłócić.

Potem nie tyle zsiadłem z konia, ile zjechałem z niego, ostrożnie zsuwając się bokiem, żeby Markel i Mirae mogli mnie złapać i podeprzeć ramionami. Na wpół ciągnęli mnie, na wpół nieśli, a Raeki bez żadnej zachęty zdał mi sprawę z tego, co się wydarzyło. Łucznik, jak się okazało, był odpowiedzialny za jedyną ofiarę po naszej stronie: nie dość, że zranił Kelethę, Siqę i mnie, trafił też Shathana w oko, zabijając go na miejscu. Poza tym napastnicy byli źle uzbrojoną, niewprawną hałastrą: przewodził im pierwszy mężczyzna, którego zaatakowałem widłami, i gdy upadł, trzech innych od razu się poddało, a Raeki i jego ludzie bez trudu rozprawili się z resztą.

– Dobrze – wymamrotałem, otumaniony bólem. – Świetna robota, tarze.

– Połóżcie go na stole – polecił Raeki, a moi pomocnicy usłuchali i wciągnęli mnie na blat wciąż zabrudzony okruchami śniadania. Głową opadłem twardo na drewno, choć ledwo to poczułem, tak silny był ból nogi. Syknąłem, gdy kończyna wyprostowała się, i nagle moje pole widzenia wypełnił Raeki, z bardzo poważnym wyrazem twarzy.

– Nie mogę przepchnąć strzały, tiernie – oznajmił. – Nie weszła wystarczająco głęboko.

– To wyciągnij ją – sapnąłem.

– Będzie bolało…

– Już boli!

– Mam na myśli – warknął – że będziemy musieli cię przytrzymać. Czy wyrażasz zgodę?

Przełknąłem, przerażony z zupełnie nowej przyczyny. Wiedziałem, że sytuacja w niczym nie przypomina zniewolenia mnie przez Killica, jednak rozum najwyraźniej nie działał w takich chwilach. Czułem się jak nawiedzony: nie miałem kontroli nad tym, jaka na pierwszy rzut oka niewinna rzecz w mgnieniu oka przemieni się w ducha i sprawi, że ogarnie mnie strach na wspomnienie jego rąk, jego głosu, jakby wszystko działo się ponownie; jakby, w jakiś koszmarny sposób, działo się wciąż.

Z desperacją spojrzałem na Raekiego, potem na Markela, a potem znów na Raekiego.

– Nie poruszę się – błagałem. – Nie musicie mnie przytrzymywać.

Raeki prawie się uśmiechnął.

– Nie wątpię w twoją odwagę, tiernie, ale to nie jest kwestia woli, lecz odruchu. Cokolwiek zamierzasz zrobić, i tak poruszysz się i tylko pogorszysz sprawę.

Wydałem odgłos, który przypominał pomieszanie śmiechu ze szlochem. Z powrotem opadłem głową na stół i zacisnąłem pięści, żeby powstrzymać drżenie. Próbowałem znaleźć jakieś pocieszenie w fakcie, że lęk przynajmniej częściowo odwraca moją uwagę od bólu nogi, ale nie udało mi się.

– W takim razie zróbcie to szybko.

– Tak, tiernie. – Zawahał się i zerknął na Markela. – Chcesz, żeby to on złapał cię za ramiona?

Kiwnąłem głową i dla zachowania pozorów przetłumaczyłem pytanie na język migowy.

– Oczywiście – odparł Markel i błyskawicznie wykonał polecenie.

Chwycił mnie łagodnie, ale jego bliskość mimo to wywołała poczucie klaustrofobii, a gdy Raeki mocno docisnął moje zranione udo, tuż ponad strzałą, a Mirae przytrzymała drugą nogę, naprawdę dopadła mnie panika. Mój oddech gwałtownie przyspieszył; odwróciłem głowę i próbowałem skoncentrować się na pozbawionej ozdób ścianie, ale niemożność zobaczenia, czyje ręce mnie trzymają, okazała się jeszcze gorsza.

I wtedy Raeki chwycił promień strzały, drugą ręką wciąż dociskając udo, i pociągnął.

Ból eksplodował oślepiająco. Ryknąłem i wierzgnąłem, próbując się uwolnić, ale przygwożdżono mnie z powrotem do blatu i rwanie w udzie sprawiło, że oczy zapiekły mnie od łez. Wydałem okropny jęk, jakbym się krztusił, gdy strzała wyszła z rany, i wszystko dookoła rozmazało się od przyspieszonego upływu krwi. Mirae puściła zdrową nogę i ucisnęła ranę, podczas gdy Raeki dokładnie przyjrzał się grotowi i chrząknął z zadowoleniem. Uważnie oderwał malusieńki, zakrwawiony kawałek materiału od metalowego czubka i pomachał nim w moją stronę.

– Cała! – zawołał. – Masz szczęście, że jestem w tym tak dobry, tiernie… nie chciałbyś skończyć z kawałkiem tkaniny w ranie.

Przełknąłem, zamiast kiwnąć głową, i odchyliłem się, żeby złowić spojrzenie Markela.

– Proszę, puść mnie już – wychrypiałem po ralijsku. Natychmiast zdjął ze mnie ręce i choć Mirae wciąż trzymała mnie za nogę, odetchnąłem nieco.

A potem, dzięki bogom, zemdlałem.

Kiedy odzyskałem przytomność, nogę miałem opatrzoną i zabandażowaną, a Markel czuwał przy mnie. Uśmiechnął się z wielką ulgą.

– Jesteś z nami? – zamigał.

– Chyba tak. – Zamrugałem, oszołomiony. – Jak długo byłem nieprzytomny?

– Niedługo. Mirae – jako znak reprezentujący jej imię wybrał gest świdrowania, który oddawał skręt jej drobnych czarnych loków – powiedziała, że rana powinna się ładnie zagoić. Założyła ci szwy. Obserwowałem ją. Ma dobre oko, a wszystkie narzędzia wyparzyła wrzątkiem i przetarła alkoholem. Użyła też magii; żołnierskiej sztuczki, która zapobiega zakażeniom. Będziesz mógł stanąć na nodze, ale nie przeciążaj jej, bo wyrwiesz szwy.

– Postaram się – powiedziałem na głos, choć sama myśl o tym wywołała u mnie dziwne poczucie pustki. Zanim udało mi się zrozumieć, skąd się wzięło, pojawiłu się Keletha. Nego twarz była ściągnięta i nieco blada, ranną rękę umieszczono na prowizorycznym temblaku, ale poza tym emisariusze nie wydawału się zbyt wymęczonu. Uśmiechnęłu się do mnie, i choć nie poprosiłu Markela o zostawienie nas samych, on opuścił nas sam z siebie, lekko skłoniwszy się przed Kelethą i rzuciwszy w moją stronę szybki, dyskretny znak: będę słuchać. Kiwnąłem głową i patrzyłem, jak odchodzi, a moja noga pulsowała w rytm jego kroków.

– Czy wiemy, kto nas zaatakował? – spytałem, wiedziony chęcią zarówno zajęcia uwagi czymś innym, jak i poznania odpowiedzi.

Keletha przyciągnęłu sobie stołek Markela i zawczasu uciszyłu mnie machnięciem ręki.

– Na sam początek: wypijcie to. – Sięgnęłu do kieszeni i podału mi małą metalową manierkę, która bez wątpienia zawierała jakiś mocny alkohol, sądząc po zapachu, zmieszany z wywarem z maku. – Cudowna rzecz. Pomoże.

– Dziękuję. – Przyjąłem napój z wdzięcznością, pociągnąłem duży łyk i oddałem pojemnik emisariuszu. Keletha kiwnęłu głową z aprobatą i z powrotem schowału manierkę do wewnętrznej kieszeni jeździeckiego płaszcza, po czym położyłu wolną rękę na kolanie.

– Dobrze. A teraz, odpowiadając na wasze pytanie: według świadectwa tych trzech, którzy się poddali, są chłopami pozbawionymi ziemi. Na ogół to zdesperowani ludzie; wczoraj wieczorem dostrzegli, jak przyjeżdżamy, i postanowili spróbować szczęścia. – Wzruszyłu krzywo ramionami. – Niestety, tak się zdarza. Dlatego jesteśmy uzbrojeni.

Zmarszczyłem brwi.

– Chłopi pozbawieni ziemi?

Emisariusze westchnęłu.

– Gdy poprzednik waszego ojca, Ennan vin Mica, odziedziczył rodzinne ziemie, jedną z jego pierwszych decyzji było rozwiązanie patroli granicznych chroniących jego część Gór Śnieżystych przed bandytami. Równocześnie zwiększył czynsz swoim dzierżawcom i podatki na towary przywożone z Titheny, Khytë i Nivony, więc wielu ucierpiało podczas tej pierwszej ciężkiej zimy. Oczywiście to wydarzyło się około dwudziestu lat temu, kiedy Przełęcz Taelicka wciąż była normalnym szlakiem handlowym pomimo pogardy vin Miki dla zagranicznego pieniądza. Gdy jego ludzie zaczęli żerować na kupcach, próbując odebrać sobie część tego, czego ich pozbawił, przymykał oko, o ile okradali tylko przybyszów. I po jakimś czasie – w miarę jak handel stawał się coraz bardziej ryzykowny, a wschodnie szlaki bardziej uczęszczane – ucierpiała również wszelka działalność po titheńskiej stronie zależna od transportu towarów. Khytiańskie klany zaczęły wozić futra i skóry, czarodzieła i rękodzieło wprost do Qi-Katai, całkowicie omijając Vaiko; większość Nivończyków w ogóle przestała się zapuszczać tak daleko na południe. A bez tego dodatkowego handlu, który zasilał tutejsze rynki, titheńscy kupcy mieli coraz mniej pracy. Ziemia nadaje się tu pod uprawę, ale bliżej Qi-Katai znajduje się więcej, do tego bardziej rozległych, gospodarstw. Droga stąd do miasta i z powrotem zajmuje trzy dni, więc na sprzedaży samych warzyw niewiele można zyskać. Zwierzęta hodowlane przyciągają jednak bandytów niemal tak samo jak karawany, więc gdy handel nimi stał się ryzykowny, pociągnęło to za sobą kolejne straty. Ci, którzy uprawiali zboże, sprzedawali plony sąsiadom, kupcom i wszystkim innym ludziom, których życie kręciło się wokół karawan; gdy karawany przestały jeździć, padła również wspomagająca je działalność. Więc hodowcy odeszli, właściciele pól mieli coraz mniej możliwości zarobku, przez co ich sąsiedzi mniej jedzenia, przez co z kolei było mniej żywności na sprzedaż, i wszystko się posypało. A przy tak niewielkiej odległości od Qi-Katai, która okazała się jednak zbyt wielka dla innych celów, kupcom łatwiej było po prostu się przenieść, zamiast zacisnąć zęby i próbować tu jakoś przetrwać.

To by wyjaśniało nędzę Vaiko.

– Innymi słowy – wymamrotałem. – Ralijska zachłanność posłała mi strzałę w udo.

– Tak jest – powiedziału cierpko Keletha. – Choć okrężną drogą. Zostaliśmy wzięci z zaskoczenia i Raeki jest wściekły, bo w drodze do posiadłości twojego ojca przeczesaliśmy okolicę i uznaliśmy, że jest wolna od zagrożeń. Jak widać, myliliśmy się.

– Szczęściarze z nas. – Odetchnąłem głęboko i zmusiłem się do spytania, choć jakaś część mnie już dobrze znała odpowiedź. – Tylko ta trójka, która się poddała, pozostała przy życiu?

Keletha zawahału się.

– Tak, tiernie.

Zacisnąłem powieki, zemdliło mnie.

– Czyli ci dwaj… To znaczy: ci, których dopadłem… Oni nie… Obaj są…

– Tak, zabiłeś ich.

– Och. – Z powrotem otworzyłem oczy i wpatrzyłem się w krokwie. – To coś nowego. Ja nie… Jeszcze nigdy przedtem… Nie zabiłem. A teraz już tak, jak widać. Podwójnie.

– Tak.

– I to… – Nie mogłem przypomnieć sobie titheńskiego słowa, więc użyłem ralijskiego: – …widłami.

– Odważny czyn, bez względu na dobór metody.

Prychnąłem, czując postępującą ospałość, spowodowaną wywarem z maku.

– Odwaga. – Mój ton ociekał pogardą. – Pochlebiasz mi, emisariusze.

Keletha przekrzywiłu głowę.

– Uważasz swój czyn za nierozsądny?

– Myślę – urwałem, z trudem wyznając niewygodną prawdę – że nacieranie na strzelców z widłami rzadko bywa mądre. – Krzywiąc się, powoli usiadłem i ostrożnie przerzuciłem nogi przez krawędź stołu. – Nie chcę uchybiać Mirae, ale zdarzało mi się dochodzić do zdrowia w bardziej komfortowych warunkach.

– Czy powinieneś wstawać? – spytału z niepokojem emisariusze.

Uniosłem brew.

– A ty?

– Ha.

– Posłuchaj – podjąłem po chwili. – Po prostu powiedz mi, jak wygląda sytuacja, a ja się dostosuję. Ale jeśli mam leżeć bez końca, to nie na stole.

Westchnęłu ponownie, wolną ręką przeczesując siwe warkoczyki.

– Siqa bardzo ucierpiał. Nie możemy ryzykować przemieszczenia go, a nawet gdybyśmy mogli, musimy pamiętać o więźniach i… o zwłokach Shathana, które trzeba przywieźć do domu, żeby go pogrzebać. – Przygryzłu wargę w zastanowieniu. – Za zezwoleniem karczmarza chciałubym zostawić tu kilku ludzi, którzy zaczekają na posiłki z Qi-Katai; w ten sposób Mirae będzie mogła zająć się Siqą, a bandyci pozostaną w piwnicy. Kita może zabrać najszybszego konia i pojechać przodem, złożyć sprawozdanie… To ryzyko, ale sama dojedzie szybciej, podczas gdy my będziemy posuwać się zgodnie z planem. Ale jeśli wolałbyś odpocząć…

– Już ci mówiłem, emisariusze: odpoczynek nie przychodzi mi łatwo. Jeśli nie sprawia wam to różnicy, wolałbym jechać dalej.

Keletha patrzyłu na mnie przez dłuższą chwilę. Nie wiem, co dojrzału w mojej twarzy, ale w końcu pokiwału głową.

– W takim razie jedziemy. Dam znać Raekiemu, chociaż byłubym wdzięcznu, gdybyś zaczekał tutaj przez wzgląd na pracę Mirae.

– Oczywiście – odparłem. Gdy opuściłu krzesło Markela, podciągnąłem się na nie, skurcze w mojej obolałej nodze przyjemnie stępione przez wywar makowy. Keletha wyglądału niemal, jakby chciału powiedzieć coś jeszcze, ale najwyraźniej zmieniłu zdanie i bez słowa poszłu ponownie organizować nasz odjazd.

Wreszcie sam, zamknąłem oczy, czując w dole brzucha gryzącą pustkę. Nie byłem wojownikiem, a jednak nie zawahałem się przed… dobrze, może nie bitwą, to byłoby zbyt duże słowo, ale na pewno niebezpieczeństwem. Keletha nazwału to odwagą, nawet Raekiemu wyraźnie zaimponowałem, co było aż zabawne w swej ironii.

Nie wiedziałem, czy zachowałem się w ten sposób, bo chciałem przeżyć, czy też dlatego, że liczyłem na śmierć. Tak czy inaczej – poniosłem porażkę.

Czterdzieści minut później nasza uszczuplona, poraniona kawalkada wyruszyła do Qi-Katai. Miałem jakieś dziwne, oderwane poczucie straty, choć nie potrafiłem powiedzieć, po czym. Zabiłem dwóch ludzi, znajdowałem już się dalej od swojego poprzedniego domu niż kiedykolwiek przedtem, i nie mogłem przewidzieć, czy nasz dobytek z Farathelu w ogóle dotrze do Qi-Katai, nie mówiąc już o tym, czy wciąż będę w stanie go odebrać, jeśli dojedzie. Miałem tylko tych kilka rzeczy, które zabrałem ze sobą; miałem Figla; miałem też Markela, przynajmniej dopóki zgodzi się mnie znosić. Próbowałem wyobrazić sobie ucieczkę do Farathelu z tak niewielkimi zasobami i musiałem stłumić niestosowny wybuch śmiechu. Teraz, gdy już zostaliśmy odkryci, stolica była tak samo niedostępna dla mnie, jak dla Killica – zapewne nawet bardziej, bo moje przybycie oznaczałoby, że uciekłem przed małżeństwem zaaprobowanym i narzuconym przez króla. Mogłem tylko iść do przodu, w stronę choćby najmniejszego ochłapu przyszłości, jaki był mi jeszcze pisany.

Nie oglądałem się za siebie.

CZĘŚĆ DRUGA

CAETHARI

6

Minęły prawie dwa tygodnie, od kiedy ptak pocztowy Kelethy przyfrunął do Qi-Katai z wieścią, że zaręczyny z vin Aaro zostały przypieczętowane – nie w imieniu Laecii, jak wszyscy się spodziewali, ale Caethariego. Cae wciąż nie mógł się z tym pogodzić. Formalnie możliwość zawarcia małżeństwa istniała zawsze: gdy titheńskie rodziny miały kilkoro dzieci stanu wolnego w odpowiednim wieku, które wyraziły zgodę, ofertę zaręczyn rzadko składano w imieniu tylko jednego z potomków, lecz obejmowała ona wszystkich najbliższych członków, aby zapewnić zawarcie związku najkorzystniejszego dla obu stron. Znając ralijską nienawiść do mężczyzn takich jak on, Cae założył, dość racjonalnie, że zaszczyt poślubienia Velasina vin Aaro przypadnie Laecii – podobnie zresztą myślała sama Laecia. Z tego, co mógł wywnioskować, siostra uznała ten mariaż za coś w rodzaju intelektualnego wyzwania i poczuła się dotknięta, że odebrano jej szansę na eksperymenty; Cae z kolei był wściekły, przede wszystkim na siebie samego.

Na świętych, nawet go pytano o opinię, czy lepiej byłoby zmienić treść umowy małżeńskiej dla uszanowania uczuć Ralijczyków, a on się temu sprzeciwił! Oczywiście nie dlatego, że chciał być wzięty pod uwagę: po prostu mierziło go na myśl o zrzeczeniu się prawowitego statusu – jego wartości jako osoby – tylko dlatego, że jakiemuś ralijskiemu dupkowi mogło się nie spodobać, co robił ze swoim kutasem. A teraz proszę bardzo, dokąd zaprowadziły go te przeklęte pryncypia: musiał się kryć nie tylko przed Laecią, która uparła się, żeby przejął jej okropnie niepraktyczne plany ucywilizowania Velasina, jak sama to określiła, ale i przed starszą siostrą, Riyą, która chciała podzielić się z nim poradami małżeńskimi.

Wiele lat wcześniej Cae stanął do walki ze wściekłym niedźwiedziem – i jakimś cudem go zabił. To wydarzenie stało się definiującym momentem jego dzieciństwa, najstraszniejszą rzeczą, z jaką kiedykolwiek się zmierzył. Do teraz jego żebra naznaczone były równoległymi bliznami po niedźwiedzich pazurach, a przez całe lata po nieszczęsnych zapasach potajemnie sypiał z zaczarowanym talizmanem, który miał chronić go przed koszmarami sennymi. Rzecz jasna, ten nie zawsze działał – sztuczka miała na celu zapewnić spokój jego ciału, a nie przesiewać zawartość umysłu – ale sama obecność amuletu przynosiła mu ulgę.

Gdyby kazano mu wybierać między zmaganiami z kolejnym niedźwiedziem i słuchaniem, co Riya ma do powiedzenia na temat jego seksualnych zwyczajów, był przekonany, że wybrałby niedźwiedzia. A przynajmniej, pomyślał kwaśno, rzuciłbym monetą.

Wymknąwszy się przez drzwi dla służby do dolnej sieni Aidy, szybkim krokiem skierował się na Dziedziniec Szermierczy z nadzieją, że uda mu się upuścić trochę nerwowej energii podczas walki z kimkolwiek, kto akurat był wolny, albo powtarzania najtrudniejszych manewrów. Od kiedy dowiedział się o zaręczynach, spędzał mnóstwo czasu na jednym i drugim: choć siostry aż się paliły do przepytania go, nawet one rozumiały, że przeszkadzanie mu w ćwiczeniach nie byłoby mądrym pomysłem, a już szczególnie jeśli ich prawdziwym zamiarem było sprawienie, że się skompromituje. Praca z ciałem pomagała mu zachować równowagę: nigdy nie czuł się tak zdecydowany jak w ruchu, jakby cały świat zwolnił i dał mu czas na obranie najlepszego kierunku. Gdyby jednak stanął w miejscu – gdyby pozwolił złapać się w rozmowy celowo zaaranżowane, by zmusić go do bezmyślnego paplania – nie wiadomo, z czym mógłby się zdradzić.

To była druga rzecz, która tak gniewała Caego, a w każdym razie bardzo go frustrowała: bez względu na to, kogo pytał i gdzie szukał, nie mógł dowiedzieć się niczego na temat Velasina vin Aaro, pomijając jego wcześniejsze miejsce zamieszkania w Farathelu, stolicy Ralii; jego wiek – dwadzieścia cztery lata, o cztery mniej od Caethariego; i fakt, że pomimo niedawnego wyniesienia swojego rodu, nie miał praw do dziedziczenia rodzinnych ziem. Wiadomość Kelethy była krótka i drobno zapisana, emisariusze napisału tylko, że zamierza szybko powrócić i że uważa Velasina za „dobrego kandydata” dla Caego, cokolwiek miałoby to oznaczać. Przełknął dumę na tyle, żeby zapytać Laecię, czy dowiedziała się czegokolwiek o Ralijczyku – rozesłała zapytania o najdrobniejsze plotki przez swoją osobistą sieć znajomych kupców, magów i podróżników – ale ta albo naprawdę nie dowiedziała się nic interesującego, albo posiadła sztukę kłamania mu w żywe oczy, co było perspektywą zbyt przerażającą, aby chciał się z nią zmierzyć.

Tak czy inaczej, pozostawało faktem, że do powrotu Kelethy najzwyczajniej nie będzie posiadał wystarczających informacji, aby wiedzieć, jak powinien się czuć. To najgorsza wersja problemu z jajkiem i kurą: potrzebował najpierw spotkać Velasina, żeby dowiedzieć się, jak się zachować podczas pierwszego spotkania z Velasinem, i po niemal dwutygodniowym oczekiwaniu ten paradoks doprowadzał go do szaleństwa.

Już prawie dotarł do zbrojowni, gdy nagły okrzyk sprawił, że spojrzał w górę. Z drugiej strony wyłożonego kamiennymi płytami placu galopował ku niemu jeździec na spienionym koniu, przekroczył górną bramę i zaczął zeskakiwać z siodła, zanim jeszcze zwierzę się zatrzymało. Był to na tyle niezwykły widok, że Cae w jednej chwili skierował się w tamtą stronę. Żeby dotrzeć do Aidy, przybysz musiał już przebyć wiele strzeżonych bram Qi-Katai; jeśli mimo to pognał na sam szczyt, mogło to oznaczać jedynie, że ma sprawę do kogoś z samego pałacu.

Cae zbliżył się i rozpoznał jeźdźczynię pół sekundy po zorientowaniu się, że ta nie ma na sobie stroju w barwach odpowiednich dla posłańca.

– Kita! – zawołał, przyspieszając kilka ostatnich kroków, i złapał wojowniczkę za ramię. – Święci, co się stało z Kelethą? Czy nic ci nie jest? Jakie wieści?

Wykończona, Kita potarła nadgarstkiem czoło, co tylko rozmazało pokrywający ją brud i pot.

– Udało nam się szybko przemierzyć Przełęcz Taelicką, ale zostaliśmy zaatakowani w Vaiko, przy Karczmie Górskiej – powiedziała. – Bandyci… zaledwie kilku… W drodze do Ralii przeczesaliśmy okolicę, ale zaskoczyli nas, nie byliśmy zorganizowani, a oni mieli łucznika. – Wzięła głęboki oddech, chwiejąc się lekko na nogach. – Straciliśmy Shathana. To jedyna ofiara śmiertelna, ale było kilku rannych, jeden poważnie: Siqa został postrzelony w pierś, więc emisariusze musiału zostawić go w karczmie razem z Mirae i więźniami.

Cae przeklął.

– A reszta? Co się stało?

– Emisariusze postrzelono w ramię. – Kita sprawiała wrażenie zarówno upokorzonej, jak i rozgniewanej. – I twój… i tiern Velasin dostał strzałę. W udo. – Przez jej twarz przemknął osobliwy cień. – Natarł na strzelca z widłami… zabił też ich przywódcę, choć mogłabym przysiąc, że wolałby uciec, niż nam pomóc. Nie wydaje mi się, żeby kiedykolwiek wcześniej brał udział w walce; bez wątpienia nie przepada za tym. Gdy po raz pierwszy wspomniałam, że jesteś wojownikiem, tiernie, niemal dostał jakiegoś ataku. – Pokręciła głową ze zdumieniem. – Poleciłam strażnikom w poternie, żeby wysłali patrol do eskorty tych, którzy zostali w Vaiko z więźniami, ale cała reszta jest już niecały dzień drogi za mną.

Puls Cae przyspieszył. Zmuszając się do okazania spokoju, którego wcale nie czuł, spytał:

– Czy masz jeszcze coś do zaraportowania?

– Nie, tiernie. – Kita popatrzyła tęsknie w stronę koszar. – Choć emisariusze przykazału, żebym odpowiedziała na wszelkie twoje, ach… osobiste pytania.

– Jechałaś szybko i niestrudzenie. – Cae szlachetnie powściągnął swoją niepohamowaną ciekawość. – Byłoby marną nagrodą przepytywanie cię, zanim odpoczniesz. Idź, zajmij się koniem i doprowadź się do porządku, a potem odwiedź mnie w moich apartamentach, gdy znajdziesz wolną chwilę.

Znużona twarz Kity rozpromieniła się z wdzięczności.

– Dziękuję, tiernie. Nie każę ci długo czekać. – Mimo wszystko zawahała się. – Czy masz dla mnie jeszcze jakieś polecenie?

– Tak – odparł. – Nie mów nic na temat Velasina moim siostrom ani ich ludziom przed rozmową ze mną.

– Oczywiście, tiernie. – Skłoniła się i poprowadziła spoconego konia na zasłużony odpoczynek.

Cae patrzył za nią, zmagając się z chęcią zawołania jej z powrotem. Wyglądało na to, że święci mają przewrotne poczucie humoru, ale czego innego można by się spodziewać po korowodzie śmiertelników wywyższonych do mglistej nieśmiertelności przez boską zachciankę? Sam Velasin, rzecz jasna, prawdopodobnie nie wierzył w świętych, co tylko potęgowało ironię sytuacji – w co też wierzyli ci Ralijczycy? W doktrynę czegoś tam związanego z niebem; nigdy nie mógł sobie przypomnieć ralijskiego słowa, zbyt zajęty rozmyślaniami nad tym, jak wiara w słońce i księżyce mogłaby logicznie przekładać się na nienawiść do mężczyzn, którzy pieprzą mężczyzn, kobiet, które pieprzą kobiety, i wszystkich kem lub metem; ale oni już tak mieli – wiecznie zadręczali się sprawami fałszywej przyzwoitości.

W zasadzie pewnie powinien zapytać o to Kitę. Czy Velasin jest religijny? Jak by to w ogóle wyglądało u mężczyzny o jego upodobaniach? To pytanie przemknęło wzdłuż kręgosłupa Cae niczym zbłąkany owad, sprawiając, że skrzywił się nieprzyjemnie. Jego poglądy brały się bardziej z przyzwyczajenia niż wiary, i starał się nie przyglądać im z bliska, wyłączając chwilę obecną: bogowie to księżyce, a księżyce z całą pewnością są prawdziwe, więc czemu miałyby być fałszywe dotyczące ich historie? Całą resztę pozostawiał umysłom bardziej skłonnym do refleksji.

Zaciskając pięści, Cae energicznym krokiem wrócił do głównej Aidy, z nadzieją, że takie tempo uchroni go przed siostrzaną ingerencją. Szczęśliwie dotarł do swoich apartamentów niezaczepiany i spędził kolejne czterdzieści minut, krążąc ze wzburzeniem po bawialni i podrzucając swój prawie ulubiony nóż na coraz bardziej skomplikowane sposoby. Ten zwyczaj stał się jednym z wielu powodów, dla których zrezygnował z zatrudniania własnych służących: na ogół stawali się przy nim nerwowi, a nerwowi służący, jak zdążył się nauczyć, bywali niezdarni. Obecnie wolał, żeby jego apartamentami zajmowała się generalna służba Aidy, a wszelkie niedociągnięcia w dostosowaniu pokoi do jego osobistych preferencji wynagradzała mu prywatność takiego rozwiązania.

Tyle tylko, że oczywiście wkrótce zacznie dzielić tę przestrzeń z Velasinem vin Aaro, którego zwyczaje były mu straszliwie nieznane. Cae zacisnął zęby, a ostrze błyskało mu w dłoniach w przód i w tył. Minęły lata, od kiedy wyraził ogólną zgodę na małżeństwo, i choć nie zamierzał pozostać wolny do końca życia, niekoniecznie spodziewał się takiego obrotu spraw. Na świętych, dzięki głupocie Ennana vin Miki spędził większą część dekady, walcząc zarówno z ralijskimi bandytami, jak i arystokratami, a teraz miał poślubić jednego z nich? Co Keletha sobie myślału?

W wybuchu frustracji okręcił się i cisnął nożem w tarczę, którą powiesił na ścianie dokładnie w tym celu. Ostrze wbiło się głęboko, z zadowalającym głuchym odgłosem, i Cae dopiero zdążył je wyciągnąć, gdy ktoś wreszcie zapukał do drzwi.

To była Kita, świeżo wyszorowana i przebrana w mundur prywatnej straży Aidy, udekorowany przypinkami określającymi jej rangę i stanowisko pod komendą Raekiego. Pozdrowiła go krótkim, oficjalnym ukłonem, kładąc prawą dłoń nad sercem.

– Dai Kita Valichae, melduję się zgodnie z rozkazem – powiedziała. Wciąż miała mokre włosy, z jeżyka na głowie spływały jej na kołnierz mokre strużki.

Cae usunął się na bok, machnięciem ręki wskazując krzesło dla gości po jednej stronie głównego stołu, po czym sam zajął miejsce naprzeciwko. Kita sprawiała wrażenie nerwowej, co było dla niej nietypowe, a Cae miał kamień na sercu na myśl, że strażniczka pewnie nie ma nic dobrego do powiedzenia o Velasinie – a przynajmniej nic łatwego do strawienia. Postanowił jednak najpierw się dowiedzieć, a potem oceniać. Położył dłonie płasko na blacie i przemówił:

– Ufam, dai Kito, że mogę polegać na twojej dyskrecji?

W mgnieniu oka wyprostowała się lekko.

– Oczywiście, tiernie.

– Dobrze. W zamian za to zezwalam, żebyś mówiła otwarcie. Ja… hm… – Zawahał się, szukając właściwych słów. – Jak możesz sobie wyobrażać, nie spodziewałem się tych zaręczyn. Będę niezmiernie wdzięczny za wszelkie informacje, które mogłyby pomóc mi się przygotować.

Kita zarumieniła się i wypaliła:

– Myślimy, że kocha się w kimś innym. To znaczy tiern Velasin… Tamtej nocy, gdy dotarliśmy do posiadłości vin Aaro, został przyłapany z mężczyzną… – urwała, wyraźnie nie mogąc sobie przypomnieć ralijskiego nazwiska – lordem Killikiem vin cośtam, i to, no właśnie… to dlatego zaręczono go z tobą, tiernie, a nie z tierą Laecią, bo tierna Velasina nie interesują kobiety, a po tym, co zobaczyłu emisariusze, jego ojciec nie mógł udawać, że jest inaczej, chociaż podobno próbował przekonywać, iż to nie ma znaczenia. Na wszystkich świętych, był wściekły z tego powodu… Wyrzucił lorda Killica w ciemną noc, powiedział, że zabije go, jeśli nie odjedzie, a tiern Velasin…

Umilkła nagle, jakby się zawstydziła, więc Cae, który czuł się coraz bardziej nieswojo, musiał zachęcić ją do podjęcia na nowo.

– Co z nim?

– Nie udzielił zgody na małżeństwo – powiedziała, przełykając ślinę. – Nawet biorąc pod uwagę jego preferencje, emisariusze myślału… założyłu, jak my wszyscy… że przynajmniej zapytano go z wyprzedzeniem, czy chce wziąć ślub, ale najwyraźniej nie: ojciec zagroził mu wydziedziczeniem, jeśli się nie zgodzi.

Cae poczuł lekkie mdłości.

– Czy wiesz, co się stało z jego kochankiem?

– Zbiegł – odparła Kita pogardliwie. A potem dodała smutniej: – Tiern jest w nim zauroczony, tak mi się wydaje. Na pewno nie jest szczęśliwy. Nie mogę go za to winić, w takich okolicznościach. A jednak… – Przerwała, marszcząc brwi. W końcu powiedziała: – Mam przeczucie, że nie wiemy wszystkiego. Czasem z nami rozmawia… bardzo dobrze mówi po titheńsku, chociaż musi popracować nad akcentem… ale nie możemy zbyt wiele się o nim dowiedzieć; nie jestem pewna, czy przekonał się do kogokolwiek z nas, choć jest bardzo uprzejmy.

Cae skrzywił się. Na Ruyę, czy to ma w ogóle jakąś szansę powodzenia?

– Mówiłaś też, że zaatakował bandytów… widłami, tak? I został ranny?

– Postrzelony w udo – potwierdziła Kita – ale Mirae dobrze się nim zajęła. Bandyci zaatakowali podczas śniadania; tylko tiern Velasin był w siodle. I…

– Dlaczego? – wpadł jej w słowo Cae.

– Słucham?

– Dlaczego Velasin siedział na koniu, jeśli pozostali jeszcze jedli?

– Och. – Znów się zarumieniła, zakłopotana. – Był… Nie wiem, tiernie. W drodze nie sypiał zbyt dobrze, ale nawet po nocy spędzonej pod dachem wyglądał jak półmartwy. Emisariusze zaproponowału późniejszy odjazd, żeby miał czas na odpoczynek, ale on powiedział, że to by nie pomogło. Myślę, że pokłócił się też ze swoim sługą, choć trudno wyczuć, bo rozmawiają za pomocą gestów, ale…

– Gestów?

– Jego sługa jest niemy – dopowiedziała szybko. – Nazywa się Markel. Są ze sobą blisko, chociaż nie znam ich historii, i porozumiewają się gestami, o tak. – Nakreśliła dłońmi w powietrzu serię kształtów, po czym prychnęła. – Niektórzy z nas myślą, że to w Markelu kocha się tak naprawdę, a nie w lordzie Killicu, ale moim zdaniem się mylą. Jakikolwiek problem ma tiern, nie wydaje mi się, żeby można mu było zarzucić nieśmiałość w stosunku do tego, kogo pożąda. Tak czy inaczej, wyglądało to, jakby pokłócił się z Markelem, a potem wypadł na zewnątrz.

– I w rezultacie Velasin… co, odjechał sam?

– Mniej więcej – odparła. – Tar Raeki poszedł z nim porozmawiać i zastał go w stajni. Nie wiem, o czym mówili, ale tiern mimo wszystko wyprowadził konia, mówiąc, że chce jechać do Qi-Katai, i wtedy właśnie napadli nas bandyci. Nie żeby w ogóle mieli pojęcie, co robią, ale tiernowi udało się z dwoma rozprawić… wygląda na to, że z dwoma najlepszymi. Tar Raeki nie wiedział, co o tym wszystkim sądzić.

Cae zamrugał, nie posiadając się ze zdumienia.

– Czy dobrze zrozumiałem? – Podniósł rękę i zaczął liczyć na palcach sprzeczności: – Velasin jest Ralijczykiem, ale na tyle niedyskretnym, żeby zostać przyłapany z kochankiem w ogrodach swojego ojca. Nie chce wziąć ze mną ślubu, a jednak spieszy mu się do Qi-Katai. Nie jest wojownikiem, ale zabił dwóch bandytów, uzbrojony w przeklęte widły, ze wszystkich możliwych idiotycznych przedmiotów, i choć spędza cały czas na rozmowach z niemym sługą, nikt z was nie wie, co mówi, bo używa gestów. – Jęknął, zrozpaczony, i przejechał ręką po twarzy. – Czy możesz powiedzieć mi o nim cokolwiek, co ma choć odrobinę sensu, czy jest chodzącą enigmą?

Kita przygryzła wargę, a na jej twarzy widniało coś pomiędzy zawstydzeniem i rozbawieniem.

– Tiern… lubi konie?

– Konie – powtórzył beznamiętnie Cae.

– To znaczy umie się z nimi obchodzić i znakomicie dba o swojego wierzchowca. Nikomu nie zleca opieki nad nim, choć ma Markela. I bardzo szybko się uczy. Pierwszego dnia jego akcent był okropny… podobno w Farathelu panuje moda na titheński… ale teraz brzmi o wiele lepiej. Może jak u kogoś z Irae-Tai, już nie jak u attovarskiego kupca.

– Chociaż tyle – mruknął Cae. Potarł skronie; ta rozmowa powoli przyprawiała go o ból głowy. Przypomniał sobie, o czym myślał nieco wcześniej, i spytał: – Czy jest pobożny?

Kita zamrugała, zaskoczona.

– Nie – powiedziała po chwili. – Nie, nie wydaje mi się. Jeśli jest, kryje się z tym. Nie jestem też jednak pewna, czy umiałabym rozpoznać przejawy ralijskiej religijności, więc musisz wyciągnąć własne wnioski. – Przepraszająco wzruszyła ramionami.

Cae westchnął.

– Coś jeszcze?

– Chyba jest odważny – dodała z namysłem. – Sumienny, bez wątpienia, na sposób ralijski. Dobrze traktuje swojego sługę, co zawsze dobrze świadczy o osobie, i chociaż wdał się w spór z emisariuszem, nigdy nie był niegrzeczny… rozumie też, co to znaczy, że Keletha jest kem, choć to zaskakujące. A w każdym razie nigdy nie słyszałam, żeby używał niewłaściwych form albo żartował w taki sposób, jak niektórzy cudzoziemcy, nawet w gniewie. Czasem się dąsa i miewa osobliwe nastroje, ale nigdy nie narzekał na niewygodę wzorem pewnych arystokratów.

Nie była to wielka pochwała, ale Cae mimo wszystko poczuł się pokrzepiony. Wciągnął głęboko powietrze, powracając do równowagi, i przez moment zastanawiał się, czy zadać ostatnie pytanie, czy też się powstrzymać.

Ciekawość, choć niezdrowa, wygrała z powściągliwością.

– A czy jest… z wyglądu… mam na myśli… czy jest, ach…

Kita uratowała go z tej niezręcznej sytuacji jedynie z lekkim uśmiechem.

– Jest urodziwy – przyznała. – Jak na mężczyznę. I jak na Ralijczyka, tak myślę.

Cae pokiwał głową i powstrzymał pokusę spytania o szczegóły.

– Dziękuję, dai Kito. – Wstał z całą godnością, na jaką udało mu się zebrać. – To było… bardzo pouczające.

– Ależ nie ma za co, tiernie – powiedziała, kłaniając się.

Gdy tylko wyszła z pokoju, Cae oparł głowę o drzwi i jęknął. „Pouczające” to mogłoby być jedno określenie jej sprawozdania; ale równie dobrze mógł powiedzieć „zadziwiające”. Bez względu na to, jak dokładnie przyglądał się faktom, nie mógł w pełni pojąć motywów Velasina. Czy był pogodzony z perspektywą małżeństwa, czy opłakiwał kochanka? Został przyłapany przypadkiem czy celowo? Prawdopodobnie w Ralii panowały inne zwyczaje, ale w Tithenie zdarzało się, że osoby pozostające w związku niepodanym do wiadomości publicznej starały się, by zobaczono je razem, gdy doszło do otwartych zaręczyn jednego z kimś innym. Czyżby Velasin próbował zerwać umowę z Laecią, nieświadomy, iż w zamian zaoferują mu rękę Caego? Czy po prostu doszło do nieszczęśliwego zbiegu okoliczności? A może wydarzyło się coś zupełnie innego? Czy zaakceptował swój pociąg do mężczyzn, czy też dręczyło go poczucie winy?

Prawie pożałował, że poprosił Kitę o sprawozdanie, bo na najważniejsze pytanie ze wszystkich – Czy mogę sprawić, że coś z tego wyjdzie? – nie mogła udzielić mu odpowiedzi. Z westchnieniem odepchnął się od drzwi i znów zaczął nerwowo chodzić po pokoju, a w dłoni, jakby posiadał własną wolę, pojawił mu się nóż. Alternatywy – pomyślał. W tym tkwi klucz. Podczas bitwy, jeśli otrzymana informacja na temat pozycji wroga jest niepewna, tworzy się różne strategie, żeby przygotować się na wszystkie najbardziej prawdopodobne ewentualności. Nie żeby spieszył się uznać Velasina za wroga, ale od zawsze był lepszy w taktyce niż w dyplomacji, a skoro jego nadrzędny cel stanowiło znośne małżeństwo, uznał, że racjonalnie będzie skorzystać z własnych mocnych stron.

Podrzucił nóż, podkręcił i złapał, a następnie zaczął kreślić plany postępowania z Velasinem vin Aaro.

7

– Rumienisz się – zauważyła Laecia. – Prawda, że się rumieni, Riyo?

– Nie wiem – odparła starsza siostra, udając, że przygląda mu się z uwagą. – Jeśli już, wydaje mi się nieco blady.

– Święci, dajcie mi siłę – mruknął Cae ze wzrokiem utkwionym ponad balustradą. Najgorsze było to, że wcale się nie rumienił, zanim Laecia tego nie zasugerowała, ale gdy tylko to zrobiła, poczuł pnące się po szyi gorąco. Zmarszczył brwi, ściągnął ramiona i w duchu pożyczył siostrom, żeby jakaś choroba odebrała im głos.

– Chyba ich widzę – powiedziała Riya, zbyt od niechcenia, biorąc pod uwagę, że jej samej zależało na powrocie Kelethy. Nauczony wieloma latami praktyki, Cae odmówił połknięcia przynęty.

– Naprawdę? – spytał tylko. – Ja nie.

– Psujesz zabawę – rzuciła Riya. – Wolałam ciebie sprzed niedźwiedzia.

Uśmiechnął się lekko, słysząc starą skargę.

– Jaka szkoda, że go zabiłem.

– Rzeczywiście szkoda.

– Jaka szkoda, że to nie on zabił ciebie – burknęła Laecia, którą ten żart między dwojgiem rodzeństwa zawsze denerwował. – Wtedy ja oczekiwałabym dziś męża, a Riya opowiadałaby mi wszystkie te sprośne dowcipy o życiu małżeńskim, zamiast się powstrzymywać, żeby móc rzucić ci je w twarz w najmniej odpowiednich chwilach. To zresztą marnowanie materiału – dodała, patrząc na Riyę spode łba. – Po prostu boisz się, że ja mu je opowiem pierwsza.

– Mówisz, że byś tego nie zrobiła, droga siostro?

– Mówię, że ja zrobiłabym to lepiej.

– To w takim razie wielka strata, że masz tak wąski repertuar.

– Byłby dużo szerszy, gdybym kiedykolwiek miała szansę uczyć się z doświadczenia.

– Nie słucham was – oznajmił głośno Cae, z płonną nadzieją, że wypowiedziane na głos słowa automatycznie staną się prawdą.

– Jeśli chcesz uprawiać seks, to uprawiaj! – Riya zignorowała brata. – Nie jest tak, że nie masz możliwości.

– Tak się składa, że mam standardy.

– I dlatego chciałaś poślubić naszego Ralijczyka, kota w worku?

– Nie, miałam poślubić Ralijczyka. To różnica, Ri.

– A jednak nie poślubisz, prawda? – odcięła się Riya z irytacją. – Więc idź uprawiać seks!

Cae zasłonił dłonią oczy. Modliłby się, żeby przestały, ale gdyby to się spełniło, nieuchronnie wróciłyby do…

– Nie mogę teraz – oświadczyła sztywno Laecia. – Czekam na spotkanie z naszym nowym szwagrem. Och! Myślisz, że to oni? – Wskazała wijące się pod nimi ulice.

Cae już chciał sobie pójść, ale podekscytowana Riya powiedziała:

– Tak! Zawsze poznam taranta Kelethy. – I w jednej chwili jego siostry znów się do niego zbliżyły, na wyścigi starając się odgadnąć, który z jeźdźców to Velasin vin Aaro.

Pomimo niedorzeczności tych prób – zaraz go przecież spotka, niech tylko kawalkada dotrze do Aidy – nie mógł powstrzymać chęci przyłączenia się, chociaż z tej odległości potrafiłby najwyżej dostrzec maść jego konia.

– To na pewno on. – Laecia wycelowała palcem w ciemnowłosą postać o oliwkowej skórze, siedzącą na smukłym, gniadym wierzchowcu. – Co oznacza, że to – nakreśliła w powietrzu linię prowadzącą do mężczyzny o ogolonej głowie, dosiadającego kasztanowej klaczy – jest sługa, Markel.

Riya odwróciła się do Caego z miną niewiniątka.

– Czujesz się zagrożony, bracie?

– Nie – odparł. Oczywiście już wcześniej zdawał sobie sprawę, że po rozmowie z nim Kita nie uniknie odpowiadania na pytania jego sióstr, które najwyraźniej dowiedziały się od niej o debacie Killic–Markel; to nie znaczyło jednak, że musiało mu się to podobać. Niech święci się nad nimi zlitują, zajęły nawet strony w dyskusji: kiedy tylko Riya oznajmiła, że Markel wydaje jej się bardziej prawdopodobnym kandydatem, Laecia poparła alternatywną teorię, i o ile Ralijczyk nie zrobi niczego radykalnego, co zdementowałoby którąś z plotek, Cae podejrzewał, że jeszcze długo przyjdzie mu wysłuchiwać uwag na temat Sekretnej Miłości Velasina. I to nie tylko od Riyi i Laecii, pomyślał ponuro. Choć starał się unikać pogłosek, Qi-Katai było takim samym siedliskiem plotek jak każde inne duże miasto, i wiedział z doświadczenia, że nie dałoby się stwierdzić, kto jest najgorszy: żołnierze, kupcy, służba czy nawet jego przeklęta rodzina.

Gdy siostry powróciły do przekomarzanek na temat tajemniczego kochanka Velasina, Cae oparł łokcie o ścianę i obserwował zbliżających się jeźdźców. Chociaż kawalkada była niewielka jeszcze przed atakiem w Vaiko, w drodze przez dolne miasto napęczniała o dodatkowych strażników, a w miarę jak rozchodziły się wieści na temat tożsamości Ralijczyka – do tej pory informacja o zaręczynach nie została podana do wiadomości publicznej – zaczęły się zbierać tłumy, bo ciekawscy gapie wylegali na ulice, żeby obejrzeć sobie ralijskiego arystokratę.

Do zdarzenia doszło tuż po przekroczeniu przez jeźdźców Bursztynowej Bramy, za którą zaczynała się ostatnia część drogi do Aidy. Wąski przejazd zmusił konnych do przybycia pojedynczo do miejsca, w którym droga na powrót się rozszerzała – rozwiązanie architektoniczne bardzo pomocne na wypadek oblężenia, ale poza tym niewygodne – i gdy Cae patrzył bezradnie z góry, jeden z gapiów rzucił się w stronę konia Velasina. Cae nie musiał widzieć ostrza, żeby wiedzieć, że człowiek jest uzbrojony – i najwyraźniej podobnie było w przypadku sługi Velasina, którego wierzchowiec rzucił się w przód w samą porę, żeby zastąpić drogę atakującemu.

Z oddali dobiegły go wrzaski. Zaszokowana Riya zakryła dłonią usta, a Laecia wydała okrzyk przerażenia, chwytając kamienną balustradę. Caego ścisnęło w żołądku: straż zareagowała i pojmała mężczyznę, ale sługa – Markel – widocznie był ranny i chwiał się w siodle. Choć niebezpieczeństwo jeszcze nie minęło, tiern Velasin zeskoczył z siodła i z trudem podtrzymał Markela, który zsunął się na bok. Nagle Velasin sam padł na ziemię, a Cae poczuł, jak serce podchodzi mu do gardła, zanim przypomniał sobie o zranionej nodze tierna, która musiała się ugiąć pod jego ciężarem.

Cae odepchnął się od balustrady i puścił się biegiem, a za nim ruszył niewielki oddział osobistej straży. Tiern już od lat nie poruszał się skrótami przez wyższe poziomy Aidy, ale znał je na pamięć, więc niedługo wyprzedził strażników, jako że sam mógł pozwolić sobie na podskoki, przeskoki i uniki, których nie była w stanie wykonać grupa biegnących razem ludzi.

Wypadł na dziedziniec i zaczął rozglądać się za koniem. Szczęśliwie dostrzegł jednego, prowadzonego przez młodą stajenną. Biedna dziewczyna pisnęła ze strachu, gdy Cae wyrwał jej wodze, krzycząc coś o nagłym wypadku, ale nie protestowała. Siwa klacz parsknęła z dezaprobatą na tę nieoczekiwaną zmianę planów, ale mimo to szybko się dostosowała. Strzemiona były dla niego o wiele za krótkie, ale Cae nie chciał tracić czasu na dostosowanie długości, więc nie skorzystał z nich, tylko przerzucił je przez rożek siodła, popędzając konia do galopu.

W połowie drogi do Bursztynowej Bramy ściągnął wodze i usunął się na bok, bo w przeciwnym kierunku pędziło trzech jeźdźców: dwóch strażników w mundurach – jeden z Nefrytowego Rynku, a drugi z samej Bursztynowej Bramy – oraz tar Raeki Maas, wiozący na siodle przed sobą rannego Markela, którego pierś objął ramieniem, żeby pomóc mu utrzymać pion. Cae zdążył jedynie dostrzec gniewne spojrzenie Raekiego i konni hałaśliwie pogalopowali do Aidy, zostawiając go samego.

Jednak nie na długo: Cae właśnie wyprowadził swojego wierzchowca z powrotem na drogę, gdy zza rogu wypadł czwarty jeździec, i tylko znakomity refleks obu koni uchronił ich przed zderzeniem. Rumak Caego spłoszył się i z uszami położonymi po sobie odskoczył w bok, a drugi jeździec najwyraźniej zamierzał dalej jechać przed siebie.

– Którędy?! – krzyknął, w panice wskazując ręką pobliskie rozstaje. – Którędy pojechali?

Był rozchełstany i spocony, jego czarne włosy wymknęły się ze związanego ogona, okalając twarz o delikatnych rysach, której tygodniowy zarost podkreślał kształtne linie ust i szczęki. Jego zarumieniona cera miała ciepły, przyjemnie oliwkowy odcień, ale pod oczami o opadających powiekach odznaczały się cienie, i pomimo skwaru dnia mężczyzna wyraźnie drżał.

Velasin vin Aaro.

Po wysłuchaniu raportu Kity Cae opracował kilka potencjalnych sposobów na rozpoczęcie rozmowy z narzeczonym, ale żaden z nich nie obejmował Velasina pędzącego w desperackiej pogoni za rannym sługą. Cae przełknął, przez chwilę wahając się, czy powinien się przedstawić przed udzieleniem odpowiedzi. Na szczęście wojskowe przyzwyczajenia wzięły górę, a priorytety same uporządkowały się w odpowiedzi na sytuację. Dogonił gniadosza Velasina i skinął głową w kierunku, z którego przyjechał.

– Za mną, tiernie!

– Dziękuję! – wysapał Velasin, i, przy akompaniamencie końskiego parskania, galopem ruszyli pod górę.

Przekroczywszy ponownie górną bramę i wjechawszy na dziedziniec, Cae niemal się roześmiał, widząc, że stajenna stoi dokładnie tam, gdzie ją pozostawił, i rozgląda się nerwowo. Dziewczyna uspokoiła się dopiero wtedy, gdy zatrzymali się tuż przed nią.

– Jestem wdzięczny za pożyczkę. – Rzucił jej wodze. – Zwracam z procentem.

Spojrzała na niego w osłupieniu.

– Chcesz, żebym wzięła oba konie, tiernie?

– Tak, proszę, ren…?

– Vaia, tiernie. Ren Vaia Skai.

– Ren Vaio. To nowy tiern, Velasin vin Aaro, a to – złożył gniadoszowi wodze na karku, kiedy Velasin zsiadł – jego wierny rumak. Właśnie przyjechał z Ralii, więc dobrze go traktuj, rozumiesz?

Dziewczyna energicznie pokiwała głową.

– Tak, tiernie! – od razu wykonała polecenie, klaśnięciem popędzając zwierzęta.

I tak, na niezwyczajnie pustym dziedzińcu, Cae znalazł się sam na sam z Velasinem. Ranny tiern postąpił o krok do przodu, zbladł i niemal upadł, najwyraźniej utrzymując się na nogach wyłącznie z czystego uporu. Dopiero wtedy Cae zdał sobie sprawę ze skali problemu: lewe udo Velasina było skąpane we krwi, na nogawce rozlewała się ciemna plama. Prawdopodobnie wyrwał sobie szwy. Cae syknął z przerażeniem i podszedł, żeby mu pomóc.

– Proszę – powiedział, wyciągając rękę – możesz się na mnie wesprzeć…

– Nie!

Cae odskoczył, osłupiały. Velasin tylko patrzył na niego szeroko rozwartymi oczami, napięty jak struna.

Po chwili milczenia Cae wskazał nogę narzeczonego.

– Nie możesz na niej chodzić bez podparcia, tiernie. Nie chcę ci się naprzykrzać, ale w tej sytuacji…

– Nazywasz mnie tiernem – wpadł mu w słowo Velasin. – Znasz nawet moje nazwisko. – Spoglądał na niego z widocznym dyskomfortem. – Kim jesteś?

Cae westchnął w duchu, ale na zewnątrz – wyprostował się.

– Tiern Caethari Aeduria – przedstawił się cicho. – Lub Cae, jeśli wolisz.

– Oczywiście. – Velasin zacisnął powieki. – Oczywiście, że to ty. – Zaśmiał się niewesoło, chrapliwie. Potem rzucił po ralijsku: – Księżyce zadrwiły sobie ze mnie.

Cae odparł w tym samym języku:

– Nie wiedziałem, że wasze księżyce mają poczucie humoru.

– To zależy, kogo spytać. – Velasin przeszedł z powrotem na titheński. Tak jak mówiła Kita, miał przyjemnie śpiewny akcent, jakby pochodził z zamożnego klanu z Irae-Tai, może z rodziny uniwersyteckiej.

– Widziałem, co się wydarzyło – przerwał ciszę Cae. – Z tarasów Aidy. Pędziłem na pomoc.

Twarz Velasina ściągnęła się z bólu.

– Ten cios był przeznaczony dla mnie. Jeśli Markel umrze…

– Mam wielką nadzieję, że przeżyje.

– Dziękuję – szepnął Velasin. A potem, jakby lękał się odpowiedzi: – Możesz mnie do niego zabrać? Wiem, że mamy inne sprawy do omówienia, ale Markel jest niemy… nie będzie mógł mówić beze mnie, a tar Raeki może nie pomyśleć, żeby poinformować uzdrowicieli.

– Oczywiście. Ale musisz mi zaufać chociaż na tyle, żeby się oprzeć, tiernie. Noga nie utrzyma twojego ciężaru.

Velasin odwrócił wzrok, zastanawiając się. Cae zmarszczył brwi: nawet jeśli czuł niechęć do publicznego dotyku, tiern bez wątpienia potrzebował pomocy, i Caego kosztowało wiele wysiłku powstrzymanie się od wytknięcia mu tego faktu. Po kilku sekundach jednak Velasin skinął głową. Cae podszedł do niego ostrożnie, niepewny, czy narzeczony nie ukrywa przypadkiem jakiejś innej rany – może pękniętych żeber albo płytkiego skaleczenia, czegoś, co oplecenie go ramieniem łatwo by pogorszyło. Niektórzy mają tendencję do ukrywania dolegliwości – zarówno żołnierze, jak i cywile – i choć Cae do nich nie należał, rozumiał ten odruch. Dlatego też starał się być łagodny, opuszkami palców przesuwając wzdłuż boku Velasina w poszukiwaniu bolesnych punktów, i dopiero gdy Ralijczyk ostro wciągnął powietrze i na powrót zesztywniał, zdał sobie sprawę, że tego typu dotyk może nieść ze sobą zupełnie inne implikacje.

– Przepraszam – mruknął, rumieniąc się na własną niezręczność, i szybko objął pierś Velasina. – Proszę. Teraz możesz się na mnie oprzeć.

Velasin usłuchał z drżeniem, pozwalając Caemu na przejęcie ciężaru, i ruszyli przed siebie. Nowy tiern bardzo utykał, oddech świszczał mu przy każdym kroku, i Cae nie mógł zdecydować, które uczucie w nim przeważa: frustracja uporem Velasina czy podziw dla jego nieustępliwości.

Kierując się logicznym założeniem, że Raeki zabrał Markela wprost do infirmerii, Cae podążył w jej kierunku, wdzięczny w duchu, że nie będą musieli pokonywać żadnych schodów. Stawało się coraz jaśniejsze, że bez względu na stan swojego sługi Velasin sam potrzebuje opieki medycznej: dyszał ciężko, a Cae czuł przez ubranie, jak wali mu serce.

– Daleko jeszcze? – wycedził Velasin przez zaciśnięte zęby.

– Tylko nie mów mi, że nie nadążasz. – Cae zmienił pozycję, żeby móc go lepiej podtrzymać.

– Dlaczego miałbym mieć kłopoty? Praktycznie mnie niesiesz.

– To co, myślisz, że ja nie dam rady?

– Ty to powiedziałeś, nie ja.

– Zabawne – sapnął Cae z mimowolnym uśmiechem. – Macie tam w Ralii osobliwe poczucie humoru.

– Wy, Titheńczycy, nisko stawiacie poprzeczkę.

– Ha!

– Sam widzisz – wydyszał Velasin. – Śmiejesz się, a to wcale nie jest zabawne.

– Cóż mogę rzec? Brakuje mi dobrej rozrywki.

– W takim razie przykro mi, ale muszę cię rozczarować, bo jestem kiepskim towarzyszem.

– Nie będę się z tobą spierał. Ledwie się poznaliśmy, a ty już na mnie krwawisz.

– Na swoją obronę przypomnę, że zabrałeś mi konia.

– Nie wiem, jakie zwyczaje panują w Ralii – Cae skręcił po raz ostatni – ale tutaj jazda pod dachem nie jest mile
widziana.

Velasin zaśmiał się słabo.

– A to nas oskarżacie o zacofanie!

– Oskarżamy, ale prosto w twarz. Tacy jesteśmy uprzejmi.

– To małżeństwo zapowiada się koszmarnie – rzucił Velasin, i w jednej chwili zgasła iskierka humoru między nimi. Cae przełknął z trudem i zatrzymał się, sztywno kiwając głową w stronę drzwi infirmerii.

– Tędy. – Nie patrząc na Velasina, wprowadził go do środka.

Zatrzymał się w progu, obserwując rozgrywającą się scenę. Markel leżał na pobliskim łóżku, jego podwinięta koszula obnażała głęboką ranę w miękkim ciele pod żebrami. Dwóch strażników oddawało się szeptanej dyspucie na temat tego, z czyjej winy wszystko się wydarzyło, podczas gdy Raeki kręcił się po pomieszczeniu i przeklinał pod nosem, obserwując, jak uzdrowiciele ru Zairin Ciras wydaje swoim pomocnikom ostre polecenia.

Rozpoznawszy Cae, kłócący się strażnicy natychmiast stanęli na baczność, ale zanim Raeki bądź ru Zairin zdążyli cokolwiek powiedzieć, Velasin, słaniając się, przepchnął się między nimi w stronę łóżka.

– Markelu? Jesteś przytomny? Markelu!

Sługa otworzył oczy, z trudem skupił zamglony wzrok na Velasinie, i w nagłym zrywie wysiłku uniósł dłonie i zaczął migać. Gesty były dla Caego niezrozumiałe, ale Velasin bez wątpienia je rozpoznawał, bo tłumaczył na titheński, nie spuszczając rannego z oka.

– Człowiek, który go zaatakował, powiedział, że działa w imię Dzikiego Noża, który nie przystanie na obecność Ralijczyków w Qi-Katai.

– Co powiedział? – wykrztusił osłupiały Cae. – Ale to… to nie ma żadnego sensu!

Velasin odwrócił się i spojrzał na niego ze złością.

– Czemu nie? Dziki Nóż przez lata walczył z vin Micą… miałby wszelkie powody, żeby nie móc ścierpieć mojej obecności! Naprawdę zamierzasz udawać, że to nieprawda?

– Nie zamierzam niczego udawać – odciął się Cae – bo to ja jestem Dzikim Nożem!

Na chwilę w pomieszczeniu zapadła brzemienna cisza.

– Och. – Velasin zachwiał się lekko. Chwycił krawędź łóżka Markela, próbując znaleźć oparcie, i w tym momencie Cae zdał sobie sprawę, jak bardzo jest blady. – Czyli chcesz mnie zabić?

– Nie chcę. – Cae już szedł w jego stronę. – Tiernie, twoja noga…

– A niech to – przeklął cicho Velasin i zemdlał.

8

Dobrze się stało, pomyślał ponuro Cae, że nie zaplanowano żadnej uroczystości dla uczczenia przyjazdu Velasina, bo inaczej o wiele więcej ludzi doświadczyłoby niedogodności. W obecnej sytuacji, zamiast spędzić popołudnie na oprowadzaniu narzeczonego po Aidzie, jak sobie zaplanował, włóczył się po pałacu z mniej przyjemnych powodów. Choć strażnik z Nefrytowego Rynku zasugerował, do pewnego stopnia obraźliwie, że „rzekome zeznania” Markela na temat napastnika nie mają żadnej wagi, skoro mieli jedynie „słowo ralijskiego tierna” na ich potwierdzenie, Cae nie był tak głupi. Może i atak był nieudolny, ale ktoś nie tylko próbował zabić Velasina; miał jeszcze czelność zrobić to w imię Caego – a co za tym idzie, w imię klanu Aeduria.

To było niedopuszczalne – nie tylko ze względów osobistych, choć godziło w dumę Caego, ale i politycznych. W całej swej panice z powodu Velasina-osoby nie zdążył przetrawić wpływu sytuacji na Velasina-więź dyplomatyczną z Ralią. Co by oznaczało, gdyby klan Caego – rodzina panująca w Qi-Katai – był podejrzany o tak brutalne udaremnienie małżeństwa popartego, choć pośrednio, przez monarchów obu nacji? Większe fale nadeszłyby powoli, ale Cae wciąż drżał na samą myśl o ich powstaniu.

Po dziesięciu nerwowych minutach w infirmerii, gdzie ru Zairin zapewniłu go, że Markel przeżyje, a Velasin po prostu cierpi na połączenie stresu, wyczerpania i utraty krwi, co wyleczyć może jedynie odpoczynek, Cae uznał w końcu, że może opuścić rannych. Z konieczności zabrał ze sobą Raekiego i obaj udali się prosto do pokojów Kelethy. W połowie drogi dogoniła ich jednak czerwona z wysiłku służąca, która ewidentnie na nich polowała: tiern i tar, jak wydyszała, mieli jak najszybciej spotkać się z tierenem Halitharem w Zielonym Gabinecie.

Gdy przybyli do nowego miejsca docelowego – dogodnie ulokowanego po przeciwnej stronie Aidy – Cae i Raeki ujrzeli nie tylko tierena, ale też Kelethę, Riyę i Laecię. Powitawszy ojca pospiesznym ukłonem, Cae sprawnie zajął miejsce, a Raeki podążył w jego ślady. Zielony Gabinet był małym, ale wytwornie urządzonym i okazałym pokojem, ulubionym miejscem tierena na prywatne spotkania. Gospodarz siedział u szczytu długiego stołu, poznaczone bliznami dłonie położył płasko na blacie z lakierowanego drewna i chłodno powitał zebranych.

– Skoro już jesteśmy tu wszyscy, byłbym bardzo wdzięczny, gdyby ktoś – znacząco popatrzył na Caego – mógł mnie oświecić, co tu się dzieje, na litość Zo.

Jak gdyby zdawał oficjalny raport dowódcy – co aż tak znowu nie mijało się z prawdą – Cae wziął głęboki wdech, zaszczycił krótkim spojrzeniem każdego ze słuchaczy, i podzielił się swoją wersją wydarzeń, począwszy od tego, co ujrzał z tarasów Aidy, i skończywszy na zemdleniu Velasina w infirmerii. Gdy skończył, tieren Halithar gestem zachęcił do mówienia kolejną osobę, Riyę. W ten sposób okrążyli stół, a Keletha i Raeki jako pierwsze wydarzenie przywołali nie swoje przybycie do Qi-Katai, ale atak w Vaiko. Choć Kita przekazała mu większość szczegółów w pierwszym sprawozdaniu, Cae poczuł dziwny dreszcz, słuchając wersji tamtych dwojga: poznał już Velasina, i nawet gdyby nie byli zaręczeni, byłoby mu trudno nie angażować się emocjonalnie w jego czyny.

O wydarzeniach w Qi-Katai dowiedział się bardzo niewiele nowego. Straż Bursztynowej Bramy zatrzymała człowieka, który zaatakował Markela, ale poza potwierdzeniem przez Kelethę słów ralijskiego sługi – że mężczyzna twierdzi, iż działa w imieniu Dzikiego Noża – nie mieli nic, co wyjaśniałoby jego motyw, i mogli jedynie czekać na zakończenie przesłuchania przez strażników.

– Pojawił się znikąd! – wściekał się Raeki, gdy Keletha skończyłu opowiadać. – Na Ruyę, ale to kiepska wymówka. Powinniśmy byli spodziewać się większego oporu, podjąć więcej kroków w celu zapewnienia jego bezpieczeństwa…

– „Powinniśmy byli” nie odtapia łodzi – skomentował tieren. Jego głos był spokojniejszy niż na początku, co Cae uznał za dobry znak. – Tak czy inaczej, tarze Raeki, to ja uznałem, że w tej sytuacji dyskrecja przysłuży nam się bardziej niż spektakl; nawet gdybyś się nie zgodził, odrzuciłbym twoje sugestie.

– Wszystko jedno, tierenie. – Raeki machnął ręką, sfrustrowany. – Po Vaiko powinienem był się przygotować… to nie znaczy, że myślę, iż oba zdarzenia są powiązane – dodał szybko, gdy zauważył uniesione brwi Riyi. – To byłoby absurdalne. Bandyci zdarzają się wszędzie, a każdy, komu wystarczyłoby zdolności organizacyjnych na przeprowadzenie dwóch ataków w dwóch różnych miejscach, wybrałby sobie lepszych ludzi niż banda przerażonych kmiotów i samotny, obłąkany kontestator.

– Normalnie zgodziłbym się z tobą. – Cae skrzywił się. – Ale musisz przyznać, że to przedziwny zbieg okoliczności. – Zerknął na Kelethę. – Za twoją zgodą, emisariusze, gdy dotrze tu eskorta z więźniami, chciałbym ich sam przesłuchać.

Keletha rozłożyłu ręce.

– Oczywiście, tiernie. Nie miałum w związku z nimi żadnych planów, poza tym, co oczywiste.

– Dopilnuję, żeby zaprowadzono ich do garnizonu przy Bursztynowej Bramie – powiedział Raeki. – Równie dobrze możemy zatrzymać ich pod jednym dachem, chociażby dla wygody.

– A co będzie, jeśli ktoś spróbuje ponownie? – spytał Cae.

Laecia wykrzywiła się do niego

– Naprawdę myślisz, że to prawdopodobne?

– Myślę, że wolę przygotować się na atak, który nie nadejdzie, niż przez zaniedbanie narazić się na taki, który nadejdzie. Nawet jeśli dzisiejszy napastnik działał sam, nawet jeśli jego słowa o moim wsparciu stanowią urojenie, jego czyn zmusza nas do uznania możliwości, iż w Qi-Katai panują silniejsze, i bardziej rozpowszechnione, nastroje antyralijskie, niż nam się wydawało. Teraz, gdy zaręczyny stały się publiczne, musimy się przygotować na negatywne reakcje. Nie chcemy, żeby ktoś miał członków klanu Aeduria za ludzi na tyle wiarołomnych, że gotowych sabotować już zawarty sojusz próbą morderstwa.

– W dodatku z tak nędznym skutkiem – mruknęła Laecia.

W pomieszczeniu zapadła brzemienna cisza. Choć to tieren Halithar pierwszy zaproponował zawarcie unii z Ralią poprzez małżeństwo, zrealizował pomysł dopiero po tym, jak jego senior, asa Ivadi Ruqai, zaakceptował wszystko na piśmie. Gdyby cokolwiek stało się Velasinowi, mogliby się spodziewać problemów nie tylko ze strony Farathelu, ale i Qi-Xihan.

Ojciec spojrzał na niego badawczo.

– Masz jakiś plan, Caethari?

– Nic wielkiego – przyznał. Zaczerpnął powietrza, dojmująco zdając sobie sprawę z obecności sióstr i zmuszając się do zlekceważenia ich opinii. – Tylko tyle, że… jako mój narzeczony, Velasin ma pewną ochronę, ale jako mój małżonek byłby jeszcze bezpieczniejszy.

– Masz na myśli, że istnieje więcej sposobów ukarania kogoś, kto go skrzywdzi. – W głosie Laecii pobrzmiewał sceptycyzm.

Riya jednak stanęła po stronie Caego.

– Jeśli to zadziała odstraszająco, to czemu nie? W końcu nie mamy zbyt wielu możliwości.

Keletha odkaszlnęłu, uprzejmie zwracając na siebie uwagę Caego. Z palcami splecionymi na blacie wyglądału na dziwnie skruszonu. – Czy wiesz, że tiern Velasin nigdy nie przeczytał umowy małżeńskiej? Że choć oficjalnie udzielił zgody, wynikała ona jedynie z poczucia obowiązku, a nie ze świadomej chęci?

– Wiem. – Ścisnęło go w dołku na samą myśl.

– W takim razie powinieneś wziąć pod uwagę, że prawdopodobnie nie zdaje sobie sprawy z różnic między ralijskimi i titheńskimi ślubami. Zamierzałum mu wszystko wyjaśnić po drodze, jeśli miałby jakiekolwiek pytania, ale – wzruszyłu ramionami z irytacją – nie chciał ze mną rozmawiać, a gdy naciskałum, nie był skory do rozwinięcia tematu.

Laecia nadstawiła uszu.

– Co by to oznaczało w praktyce? – spytała gorliwie, a Cae z trudem powstrzymał się od przewrócenia oczami. Ucywilizować Velasina, rzeczywiście!

– W Ralii prawne zawarcie małżeństwa i publiczna uroczystość z tej okazji są dwiema częściami tego samego wydarzenia – wyjaśniłu Keletha. – Wątpię więc, że tiernowi Velasinowi mogłoby przyjść do głowy, iż arystokratyczny ślub da się zawrzeć pilnie i po cichu.

– Robią wszystko za jednym zamachem? Nawet przy małżeństwach aranżowanych?

– Dokładnie tak.

– Ależ to absurd! Niby co dwie obce osoby mogą o sobie powiedzieć w mowach weselnych?

– Prawdopodobnie przemawiają członkowie rodzin.

Laecia wyglądała na zgorszoną.

– To tylko kolejny powód, żeby go teraz nie poślubiać! – zawołała. – Jeśli ktoś jest zdeterminowany do działania, wasze przysięgi małżeńskie go nie powstrzymają. Ten biedny człowiek jest już bez wątpienia wystarczająco przerażony, a teraz zamierzasz jeszcze, no właśnie… pominąć okres przejściowy i przeprowadzić sprawę w sposób zupełnie niecywilizowany z punktu widzenia obu kultur?

Cae zarumienił się, zakłopotany.

– Tak, jeśli ojciec udzieli mi poparcia. – Ponownie spojrzał na tierena Halithara. – I wyłącznie za zgodą Velasina.

Tieren przemyślał propozycję, po czym wolno, z namysłem pokiwał głową.

– To brzmi jak rozsądny środek ostrożności – przyznał. – Sprowadzę sędzię, jeśli Velasin się zgodzi.

Cae westchnął z ulgą.

– Dziękuję, ojcze.

– Cóż za piękny dzień na wesele – powiedziała przeciągle Riya, wyraźnie rozbawiona. Laecia tylko patrzyła gniewnie.

– A co się tyczy reszty – ciągnął tieren, ignorując reakcję córek – oczekuję, że będziecie mi przekazywać wszelkie nowiny. Tarze Raeki, udzielam ci pozwolenia na przeprowadzenie śledztwa w sposób, który uznasz za najwłaściwszy; jeśli w mieście powstaje stronnictwo antyralijskie, chcę, żeby je znaleziono i uporano się z problemem.

Raeki skłonił głowę.

– Riyo, Laecio… będę wdzięczny również za wasze opinie. Nasłuchujcie uważnie, a jeśli usłyszycie coś interesującego w swoich częściach pałacu, przekażcie informacje mnie lub tarowi Raekiemu… albo waszemu bratu, jeśli wiadomość będzie bezpośrednio dotyczyć jego lub Velasina. Dobrze. – Plasnął ręką o blat. – Jeżeli pozostali zechcą nas opuścić, mam jeszcze inne sprawy do omówienia z Kelethą.

Na te słowa ojca Cae podniósł się i wyszedł z gabinetu. Choć raz jego siostry powstrzymały się od uwag i udały się do apartamentów Laecii, nie zatrzymując się, żeby podzielić się z nim niechcianymi opiniami – Riya nie byłaby jednak sobą, gdyby nie rzuciła mu na odchodne kpiarskiego spojrzenia. Tymczasem powściągliwy Raeki pożegnał się dość obcesowo i pospiesznie oddalił w przeciwnym kierunku, niecierpliwy, by rozpocząć śledztwo. Keletha oczywiście pozostału w środku, żeby kontynuować obrady z tierenem.

Cae był więc sam i zaczął się zastanawiać, jak, na Ruyę, wyjaśnić całą sytuację Velasinowi.

W drodze do infirmerii analizował różne możliwości, choć tak naprawdę podjęcie decyzji nie zajęło mu dużo czasu. Nawet gdyby potrafił bawić się w subtelności, nie mieli na to czasu, a Velasin sprawiał na nim wrażenie kogoś, komu zaserwowano już zbyt wiele kłamstw. Wziął sobie do serca rady Kelethy i postanowił mówić możliwie bez ogródek, odpowiedzieć na każde pytanie i bez urazy przyjąć ewentualną odmowę, choć liczył na to, że do niej nie dojdzie. Obserwacja nauczyła Caego, że brak zaufania stanowi truciznę dla małżeństw, nawet tych z rozsądku, i choć miał nadzieję że w jego politycznym związku pojawi się również więź miłosna, racjonalnie zakładał że przyszły partner stanie się kimś, na kim będzie mógł polegać; i kto z kolei będzie mógł polegać na nim.

Ustaliwszy ze sobą to wszystko, Cae pokiwał głową i wszedł do infirmerii. Poza Markelem i Velasinem nikt tam nie leżał, a pomimo wcześniejszej obecności kilku młodszych uzdrowicieli ru Zairin Ciras najwyraźniej pracowału teraz samu, skoncentrowanu na nieprzebranej zawartości stolika z lekarstwami. Mimo że podniosłu wzrok i z szacunkiem pozdrowiłu spojrzeniem Caego, nie wstału, tylko wróciłu do odmierzania substancji, niewątpliwie o istotnych właściwościach zdrowotnych, których Cae nie potrafił zidentyfikować. Uznając wyraźny brak zainteresowania ze strony uzdrowiciela za znak, że żadnemu z pacjentów nie grozi niebezpieczeństwo, podszedł do łóżka Velasina, dostrzegając po drodze, że Markel pogrążony jest w głębokim śnie.

Velasin jedynie przysypiał i na dźwięk kroków uniósł głowę z poduszki. Wolno, żeby go nie wystraszyć, Cae przyciągnął sobie krzesło i usiadł, z szacunku zachowując pewną odległość od łóżka rannego i w milczeniu czekając, aż tiern sam się rozbudzi. Wyglądał już nieco lepiej, choć niewątpliwie nadal był wyczerpany: oczy miał nabiegłe krwią, pod nimi mocne cienie, a powieki ciężko mu opadały. Leżał na świeżo upranej pościeli, ogolony i przebrany w pożyczony titheński strój, bo jego własne ubrania zapewne zabrano do czyszczenia. Luźniejsze szaty mu pasują, pomyślał Cae, zaskoczony, że przyszło mu to na myśl.

– Dzień dobry – wymamrotał Velasin. – Jaki mamy dzień?

– Święcia, dwudziesty dzień miesiąca kidae – odparł Cae. A ponieważ Velasin wciąż wyglądał na zdezorientowanego, dodał: – Tysiąc czterysta dziewiątego roku.

– Tak, dziękuję, aż tak mnie nie ogłupiło – rzucił kąśliwie Velasin. Z pewnym wysiłkiem podniósł się i oparł o zagłówek. Zamrugał, z opóźnieniem dostrzegł Caego i jego twarz stężała. – Czy jestem ci do czegoś potrzebny, tiernie?

Coś w tym pytaniu zirytowało Caego, choć sam nie potrafiłby powiedzieć, co dokładnie.

– Czy to niemożliwe, żebym po prostu przyszedł zobaczyć, jak się masz?

– Nie wiem. A przyszedłeś?

W samą porę Cae przypomniał sobie, że w istocie nie przyszedł z czystej uprzejmości, i powstrzymał się od komentarza, który miał już na końcu języka. Westchnął tylko.

– Tym razem nie, a jednak prosiłbym, abyś uwierzył, że twój dobrobyt leży mi na sercu.

– Rozważę to – mruknął Velasin. – Czego chcesz, tiernie?

– Chcę, żebyś mnie poślubił.

– To chyba nic nowego, inaczej by mnie tu nie było.

– Dzisiaj.

– Och.

– To nie… to nie tak, jak mogłoby się wydawać. – Caego złościło nagłe poczucie niezręczności. – Według titheńskich zwyczajów prawne zawarcie małżeństwa jest zawsze krótkim aktem, zwykle dokonywanym prywatnie. Często następuje po nim niewielkie przyjęcie, żeby przedstawić nowego małżonka mieszkającym w pobliżu przyjaciołom i rodzinie, ale z reguły wielką uroczystość z udziałem obu klanów organizuje się dopiero po miesiącu, w celu zademonstrowania, że małżeństwo jest udane. Ale powiedziano mi, że w Ralii wygląda to inaczej?

– Można to tak ująć – odparł Velasin. Wydawał się odrobinę bledszy niż przedtem, a jego palce drżały na kołdrze. – Muszę przyznać… sądziłem, że będę miał więcej czasu. Żeby się, hmm… zaaklimatyzować. – Uśmiechnął się, ale w wymuszony sposób, niepozbawiony odrobiny lęku. Cae skrzywił się w duchu.

– Czy mogę mówić wprost, tiernie?

– Będę bardzo wdzięczny.

– Niepokoję się o twoje bezpieczeństwo – powiedział bez owijania w bawełnę. – Dzisiejszy atak i twierdzenie, że przeprowadzono go w moim imieniu, perspektywa, że jeszcze ktoś może wam zagrażać… niepokoi mnie to wszystko. Jako mój… mój mąż – zająknął się nieco przy tym słowie, zaskoczony, jak intymnie zabrzmiało – byłbyś z punktu widzenia prawa bezpieczniejszy niż jako mój narzeczony, i choć jest to niewielka ochrona, liczę na to, że odstraszy potencjalnych napastników. W normalnych warunkach odczekalibyśmy tydzień przed sformalizowaniem związku, żeby mieć czas na tak zwany okres przejściowy, swego rodzaju… konkury, powiedzmy, podczas których moglibyśmy się ze sobą zapoznać. I jeśli rzeczywiście wolisz postąpić w ten sposób, nie będę się sprzeciwiać; chcę uszanować twoje życzenia. Ale w tych okolicznościach pomyślałem, że może lepiej będzie…

– Tak – odparł Velasin. – Rozumiem. – Sprawiał wrażenie… „zrezygnowany” nie byłoby do końca właściwym słowem, choć też niezbyt odległym. Wycofanego, w jakiś sposób, ale i odrobinę nieobecnego. Spojrzał na leżącego po drugiej stronie Markela i na chwilę jego mina stała się pełna uczucia, smutna. – Waszu uzdrowiciele podału mu coś na uspokojenie – powiedział cicho. – Żeby przyspieszyć zdrowienie. Podobno ma spać aż do rana. – Z powrotem odwrócił się do Caego, a jego twarz znów przybrała wyćwiczony beznamiętny wyraz. – Czy te wasze krótkie, prywatne zaślubiny wymagają dużo chodzenia? Chyba dam radę przejść niewielką odległość, ale dostałem wyraźny nakaz niewyrywania kolejnych szwów.

– Możemy poprosić sędziego i świadków o zjawienie się w moich apartamentach – zaproponował Cae, ale szybko się poprawił: – Naszych apartamentach, oczywiście. A niech to. – Będę musiał się do tego przyzwyczaić.

Velasin otworzył usta, ale nic nie powiedział. Zamiast tego odwrócił wzrok, przełknął… i nagle, bez żadnego komentarza, przerzucił nogi przez krawędź łóżka i wstał.

– Prowadź w takim razie. – Głos drżał mu tylko lekko. – Niech zobaczę te słynne apartamenty.

Cae zawahał się, przyglądając mu się uważnie.

– Możesz się znów na mnie oprzeć, jeśli chcesz.

– Dam sobie radę sam.

– Wolałubym nie – wtrąciłu ru Zairin, nie podnosząc spojrzenia. – Duma pomaga w wielu sprawach, tiernie, ale rzadko leczy zranione nogi.

Velasin sprawiał wrażenie, jakby chciał zaprotestować, ale nie miał na to siły.

– Jak sobie życzycie – mruknął i pozostał na swoim miejscu, podczas gdy Cae, dobrze nauczony szacunku do uzdrowicieli, podszedł i oplótł go ramieniem. Choć Velasin potrzebował mniej pomocy niż wcześniej, wciąż mocno się na nim opierał, a Cae po raz kolejny nie posiadał się ze zdumienia na widok czystego, nieznośnego uporu Ralijczyka. Można by pomyśleć, że przepada za bólem, pomyślał, ale od razu oddalił tę teorię jako nieżyczliwą, a w związku z tym nieprzydatną.

Gdy dotarli do progu infirmerii, Ralijczyk przystanął i odwrócił się, zmuszając Caego do tego samego. Bezgłośnie poruszając szczęką, Velasin jeszcze raz spojrzał na śpiącego Markela, ale swoje słowa skierował do ru Zairin:

– Gdy się obudzi, powiedz mu… na bogów sam nie wiem. Po prostu powiedz, że go przepraszam, dobrze?

– Oczywiście. – Ru Zairin zamrugału. Uzdrowiciele byłu wyraźnie zdumionu tą prośbą, ale Caemu wydawało się, że rozumie: biorąc pod uwagę, jak Ralijczycy myślą o małżeństwie i jak bliscy są sobie ci dwaj, zarówno pan, jak i sługa niewątpliwie założyli, że Markel odegra w tym wszystkim istotną rolę, po czym ta możliwość została mu odebrana. Cae miał ochotę zauważyć, że to nic straconego i że publiczna uroczystość zapewni odpowiednią oprawę dla podobnych gestów, ale z uwagi na zmęczenie Velasina stwierdził, iż szczegóły mogą poczekać.

Czekał więc w milczeniu, aż Velasin ruszy z miejsca, żeby wyprowadzić go do Aidy.

9

Pomimo obietnicy tierena, że poinformuje sędzię o decyzji Caego, przedłużająca się dyskusja z Kelethą sprawiła, że wydarzenia wyprzedziły jego działanie. Choć Cae wysłał gońca jeszcze zanim dotarł do swoich – ich, na bogów, ich – apartamentów, sędzia najwyraźniej nie zamierzał się zbytnio spieszyć. Velasina wyczerpał spacer, więc gdy Cae pokrótce mu wyjaśnił, gdzie co jest, zapytał wprost, czy może się znów położyć.

Jego pytanie poniewczasie uświadomiło Caemu, że nie pomyślał o konfiguracji, w jakiej będą spać. Choć miał do dyspozycji dużo miejsca, pokój dla służby i gościnna sypialnia już dawno zostały przekształcone w bibliotekę i schowek – co oczywiście oznaczało, że jedyne wolne łóżko należy do niego. W jego przewidywaniach mieli razem przemeblować pokoje podczas okresu przejściowego, jak to zwykle bywa, dlatego nie zastanowił się nad kwestią najbliższej przyszłości. Jego próby wyjaśnienia sprawy Velasinowi były niemal boleśnie niezręcznie, a reakcję Ralijczyka na te wieści najlepiej oddawałoby słowo „napięta”.

– Mogę poprosić, żeby przygotowano ci na jutro drugą sypialnię – dodał Cae pospiesznie, bo w tym momencie ostatnią rzeczą, jakiej obaj potrzebowali, był dodatkowy dyskomfort spania ze sobą – spania obok siebie, na świętych! – przed porządnym zapoznaniem się. – Ale na razie możesz położyć się tutaj, a ja po prostu… ach… dam ci trochę prywatności…

Gdy Velasin wszedł do ich – nie, nie, do jego, niech się święci zlitują, jego – łóżka, Cae błyskawicznie zniknął w bawialni i znów zaczął chodzić w kółko, podrzucając nóż, i w krótkim czasie wykonał kilka nowych wgłębień w tarczy. Był na siebie zły, a po fakcie przyszło mu do głowy około dziesięciu lepszych sposobów na rozwiązanie problemu, z których najoczywistszym byłoby ustalenie, że jeden z nich będzie spać w innej części Aidy. Jednak prowadzenie niezaplanowanych osobistych konwersacji z zachowaniem godności i chłodnego umysłu nigdy nie należało do jego mocnych stron; dlatego właśnie siostry tak często próbowały go przymusić do podobnych rozmów. W takich chwilach miał zawstydzającą tendencję do zdradzania się, i choć zajęłoby mu zaledwie chwilę zapukanie do drzwi sypialni, przeproszenie i zaoferowanie, że spędzi noc gdzie indziej, malutka, samolubna część niego wcale tego nie chciała.

Pomimo dziwacznego zachowania Velasina, najeżania się na przemian ze stosowaniem uników – choć dopiero przebył długą drogę, był zmęczony i ranny – Cae skłamałby bowiem, mówiąc, że Ralijczyk mu się nie podoba. Nie chodziło tylko o wygląd, choć i tu niczego nie można mu było zarzucić, ale też o sarkastyczne poczucie humoru, wyraźne współczucie dla Markela, porywy pasji i odwagi widoczne w jego czynach. Z tego, co zdążył zauważyć, Velasin był dokładnie takim typem człowieka, do którego Cae lgnął, i choć jego uczucie raczej nie było odwzajemnione, nie mógł powstrzymać nadziei, że trochę bliskości wymuszonej przez (co prawda niezręczne) okoliczności pomoże im znaleźć płaszczyznę porozumienia.

Mimo że Velasin z początku wcale nie zamierzał brać ślubu, znalazł się w sytuacji, w której nie mógł – nie mogli – postąpić inaczej. Bez wątpienia Ralijczyk zdawał sobie sprawę z tego faktu jeszcze lepiej niż sam Cae, a jednak jego osobista niechęć była na tyle wyraźna, że nie potrafił postąpić racjonalnie i działać razem z Caem, aby wynieść z tego jak najwięcej, a zamiast tego poruszał się jak koń prowadzony wbrew własnej woli.

To co najmniej frustrujące, uznał Cae.

Gdy sędzia wreszcie się zjawił, prowadząc za sobą zwyczajowych świadków Ayli, Zo i Ruyi, Cae prawie zdążył tym krążeniem po bawialni wydrążyć zagłębienie w podłodze. Już szedł do sypialni, żeby powiadomić Velasina, gdy tiern stanął w drzwiach, mrugając jak sowa i kurczowo trzymając się framugi. Ciemne, pofalowane włosy opadały mu na ramiona, długie pasma kleiły się do odgniecionych śladów po poduszce na policzkach, ale po raz pierwszy od przybycia do Qi-Katai miał czyste spojrzenie. Cae zdał sobie sprawę, że jego tęczówki nie są brązowe, lecz piwne, usiane złotymi i szarymi plamkami, a (gdy nie znajduje się w stanie całkowitego wyczerpania) powieki opadają mu w sposób, który dodaje mu zarówno ospałego, jak i inteligentnego charakteru – coś w tym widoku sprawiło, że Caemu zaschło w gardle.

– Już nie śpię – oznajmił gderliwie Velasin, choć tym razem wydawało się, że jego marudny ton wynika raczej z nagłego przebudzenia niż z całkowitego sprzeciwu wobec zaistniałej sytuacji. To rozróżnienie, jak pomyślał Cae, nie miało w sobie nic ujmującego.

Mógłby przysiąc, że w uszach zadźwięczał mu śmiech starszej siostry.

Biorąc pod uwagę, jak wiele czasu zabrało sędziemu przygotowanie do ceremonii, samo zawarcie małżeństwa okazało się błyskawicznie. Tradycja wymagała, żeby obaj wstali, co Velasin uczynił, zagryzając zęby i odmawiając oparcia się o Caego ze słowami:

– Dam radę położyć rękę na przeklętej książce bez konieczności, żebyś trzymał mnie za drugą.

– Uparty to w twoim przypadku mało powiedziane – mruknął Cae, ale nie naciskał.

Sędzia umieścił egzemplarz Kodeksu na stole pomiędzy nimi – był to wielki, stary tom, ze skórzaną okładką poplamioną i porysowaną ze starości – i zaczął recytować litanię małżeńską. Cae rozpoznał ją z ceremonii Riyi, gdy w obecności rodziny powtarzała przysięgi złożone już przed prawem i bogami, i nagle zakręciło mu się w głowie. Święci, dajcie mi siłę. To się dzieje naprawdę.

– Małżeństwo stworzone jest dla śmiertelników i jako takie, przez śmiertelników jest regulowane – wygłosił przyjemnym tenorem sędzia – jednak za świadków ma też bogów, podobnie jak wszystkie inne ludzkie sprawy. Zgodnie z prawami Titheny i Qi-Katai, mając na względzie umowy poczynione przez rodzinę i klan, wzywam Aylę, Matkę Świętych; Zo, Ojca Przemiany; i Ruyę, Dziecię Szczęścia, na świadków zaślubin tierna Caethariego Xai Aedurii, potomka klanu Aeduria i miasta Qi-Katai, oraz tierna Velasina vin Aaro, potomka rodu vin Aaro oraz królestwa Ralii. – Skinął głową w kierunku książki. – Proszę, połóżcie dłonie na Kodeksie.

Obaj usłuchali, a ich małe palce otarły się o siebie. Ta namiastka dotyku sprawiła, że włoski na ręce Caego stanęły dęba.

– Tiernie Caethari. Czy przysięgasz utrzymywać swój związek z Velasinem Averinem vin Aaro, owoc praw śmiertelników poświadczony przez bogów, w duchu pokoju i pomyślności?

– Przysięgam – powiedział Cae, nie odważając się spojrzeć na Velasina.

– Tiernie Velasinie. Czy przysięgasz utrzymywać swój związek z Caetharim Xai Aedurią, owoc praw śmiertelników poświadczony przez bogów, w duchu pokoju i pomyślności?

– Przysięgam – wychrypiał Velasin.

Sędzia pokiwał głową, położył dłoń na ich rękach i na moment przycisnął je do książki.

– Niech prawo będzie wam świadkiem – zaintonował i odszedł na bok, a świadkowie jeden po drugim powtórzyli gest.

– Niech Ayla, Matka Świętych, będzie wam świadkiem.

– Niech Zo, Ojciec Przemiany, będzie wam świadkiem.

– Niech Ruya, Dziecię Szczęścia, będzie wam świadkiem.

– Co poświadczone, niech stanie się faktem – zakończył sędzia. – Teraz złączcie ręce i spotkajcie się.

Cae z dziko bijącym sercem ujął dłonie Velasina – trzymał je lekko, czując, że ten drugi chce mu się wyrwać – i delikatnie ucałował kłykcie jego obu rąk. Velasin ostro wciągnął powietrze; najwyraźniej nie spodziewał się takiego gestu, ale po chwili z drżeniem odwrócił chwyt i odwzajemnił gest, ledwo muskając ustami skórę Caego.

– Ogłaszam was mężami. – Sędzia uśmiechnął się do nich. – Niech wam się szczęści we wspólnym życiu.

Pozostało jedynie dodanie ich nazwisk do Rejestru Małżeńskiego – innego, cieńszego tomu, trzymanego przez świadka Zo. Cae wpisał swoje imię i obserwował, jak Velasin robi to samo. Miał eleganckie pismo, szczególnie w porównaniu z bardziej kanciastą kaligrafią Caego. Zgodnie z tradycją, jako że stan cywilny Caego był obiektem publicznego zainteresowania w Qi-Katai – a szczególnie w tym przypadku, gdzie głównym celem tak szybkiego zawarcia małżeństwa było zapewnienie Velasinowi lepszej ochrony prawnej – sędzia miał wywiesić oficjalne zawiadomienie o ślubie na tablicach informacyjnych przed urzędem, na których publikowano informacje o innych tego typu związkach, narodzinach i zgonach. A wtedy już pogłaszacze, zarabiający na przekazywaniu takich wieści, zajmą się resztą; choć plotki prawdopodobnie zaczęły się rozchodzić już w momencie, gdy ludzie zauważyli sędziego i świadków zmierzających do Aidy.

I, tak po prostu, było po wszystkim; zostali małżeństwem. Sędzia skłonił się przed nimi oboma, ale nie przeciągał wizyty, i wyprowadził świadków z apartamentów Caego – nie, z ich apartamentów – z godną podziwu sprawnością.

Kiedy tylko drzwi zamknęły się za nimi, Velasin zwiotczał i opadł ciężko na najbliższe siedzenie, którym akurat był fotel. Wyglądał na oszołomionego i patrzył na Caego z niemal komiczną, beznamiętną akceptacją.

– No – powiedział. – To co teraz? Będzie uczta? Muzyka? Zabawa? Musisz mi wybaczyć, tiernie, ale nie jestem w tanecznej formie.

To, że użył jego tytułu, zabolało Caego jak uderzenie w twarz, choć nie był pewien dlaczego. Mimo że złączyli dłonie i wypowiedzieli formułkę, nie uczyniło ich to mniej sobie obcymi, a jednak jakaś głupia część jego najwyraźniej właśnie tak myślała. Nie połknął przynęty – jeśli ten związek źle się rozpocznie, nie będzie to z jego winy – tylko głęboko odetchnął i zaproponował:

– Nie będzie tańców. Ale jeśli chcesz, mogę ci zaproponować jedzenie.

Przez twarz Velasina przemknął cień uśmiechu.

– A więc niech będzie uczta.

Dopiero gdy w brzuchu zaburczało mu cicho na znak zgody, Cae uświadomił sobie, jak jest późno. Wydawało mu się niemożliwe, że tak wiele zdarzyło się w ciągu zaledwie jednego dnia, a mimo to jednocześnie miał wrażenie, iż dosłownie przed sekundą stał na tarasie Aidy z siostrami i czekał na pierwsze pojawienie się mężczyzny, który teraz był już jego mężem.

Cae zadzwonił dzwonkiem, w myślach tworząc listę odpowiednich potraw. Nic zbytnio skomplikowanego, zadecydował, tylko takie jedzenie, o jakie mógłby prosić tuż po powrocie z podróży: dania ciepłe i pożywne, jednak niezbyt ciężkie dla żołądka. I może wino do tego, jeśli znajdzie się coś, co będzie mu pasować.

Velasin przerwał milczenie, pytając cicho:

– Czy zostaję przy swoim nazwisku?

Jego pytanie zabrzmiało aż do bólu bezbronnie, a gdy Cae się odwrócił, zobaczył, że Velasin podciągnął kolana pod samą brodę i objął łydki ramieniem, zwijając się w fotelu jak kot w doniczce z kwiatami.

– Tak, jeśli sobie tego życzysz – odparł Cae. – Choć zgodnie z prawem jesteś członkiem klanu Aeduria. – Zawahał się i dodał jeszcze: – Gdybyś wolał pozostać vin Aaro, nie obraziłbym się…

– Nie. – Velasin przełknął cicho. – Nie wolę. Nie… Nie jestem tym, kim byłem. – Zaśmiał się wymuszenie i jeszcze mocniej objął własne nogi. – Ponieważ ojciec mnie wypędził, nie widzę powodu honorować go i udawać, że jest inaczej. Mogę zostać Aedurią.

Caemu dziwnie zaschło w ustach.

– Myślę, że mamy szczęście, że do nas dołączyłeś – powiedział.

Velasin poderwał głowę na te słowa, a na jego twarzy pojawił się lekki rumieniec.

– Człowiek, który ugodził Markela, chyba by się z tobą nie zgodził.

Cae nie potrafił odpowiedzieć, ale uratowało go przybycie sługi, któremu polecił przynieść kolację. Sługa skłonił się i prędko opuścił pokój, pozwalając sobie tylko na jedno zerknięcie na nowego tierna.

– Nie rozpoznaję połowy z tego, co zamówiłeś – rzucił Velasin – ale muszę przyznać, że brzmi wybornie.

Uśmiechając się lekko, Cae usadowił się na krześle stojącym nie na tyle blisko Velasina, żeby naruszać jego prywatną przestrzeń, ale i nie na tyle daleko, żeby utrudniać im rozmowę.

– Czy mogę cię o coś zapytać?

– To zależy, o co – odparł Velasin, w którego słowach znów było słychać nutę ostrożności.

Cae zdecydował się nie zwracać na to uwagi.

– Świetnie mówisz po titheńsku, a jednak nie wiesz nic o naszej kulturze. Zastanawiałem się po prostu, co opętało ralijski dwór, żeby ze wszystkich możliwych języków wyróżnić właśnie nasz, w miejsce chociażby attovarskiego czy khytiańskiego.

Velasin roześmiał się, i to był pierwszy szczery śmiech, jaki Cae u niego usłyszał.

– Chodziło właśnie o niezrozumiałość. Obecnie w Farathelu jest niewielu Titheńczyków, choć wiele starszych titheńskich tekstów wciąż cieszy się dużym poważaniem, a tajne języki, jak powiadają, są dobre do przekazywania sekretów. Poza tym titheński ma dla ucha Ralijczyka bardzo przyjemne brzmienie: znakomite dla poezji, jeśli ktoś żywi do niej zamiłowanie. I oczywiście – drwiąco machnął ręką – macie te wszystkie cudowne, lubieżne, ekscytujące określenia na nieprzyzwoite rzeczy, na przykład mężów mężów. To jak na nowo uczyć się przeklinania. Choć muszę przyznać, nie jestem do końca pewien, czy niektóre terminy brzmią sprośnie również dla was, czy też to my uznajemy je za takie, bo rozpatrujemy je według ralijskich standardów.

– Na przykład? – Cae był zaintrygowany.

– Na przykład: nie macie odpowiednika lokaja – Velasin użył ralijskiego terminu – ale nie wiedziałem, co powiedziałbym, nazywając Markela swoim osobistym sługą. W Farathelu to wyrażenie ma… szczególne implikacje.

– Tutaj też. – Cae skrzywił się przepraszająco. – To… taka posada, czasami dawana jest całkiem niewinnie, ale dużo częściej stanowi pretekst… sposób dla bogatszego człowieka, arystokraty lub kupca, na trzymanie blisko kochanka o niższym statusie. Małżeństwa międzyklasowe oczywiście się zdarzają, ale tam, gdzie celem związku jest złączenie rodów, zawsze znajdą się tacy, którzy… no właśnie. Wątpię, żebyś potrzebował nauk w zakresie tych elementów ludzkiej natury.

– Rzeczywiście nie potrzebuję – mruknął Velasin. Zadrżał lekko, jeszcze mocniej obejmując nogi.

To była bardzo delikatna chwila, z tych, które grożą rozpryśnięciem się pod najlżejszym naciskiem. Nie chcąc narażać ich nieśmiałego porozumienia, Cae spełnił niewypowiedziane życzenie Velasina i zmienił wątek, pytając o jego rodzeństwo. Na szczęście okazało się to lepszym tematem, który przy okazji pozwolił Caemu na podzielenie się kilkoma anegdotami z życia swoich sióstr.

– Laecia jeszcze tu mieszka – odpowiedział na pytanie męża – ale Riya tylko przyjechała z wizytą. Jej żona ma olśniewający dom w Kir-Halae i obie pragną teraz zapełnić go dziećmi. Riya, jak to Riya, z wielką determinacją stara się o zastępcze ojcostwo zamiast skorzystać z usług jednego z Synów Zo, i choć nie wydaje mi się, żeby Kivali sama preferowała któreś z tych dwóch rozwiązań, z chęcią pozwala jej na podjęcie decyzji.

– Ja… co? – Velasin był całkowicie zagubiony. – Przepraszam, tiernie; chyba słuchałem ralijskim uchem. O co się stara?

– O zastępcze ojcostwo – odparł Cae. – Jako że żadna z nich nie może spłodzić syna drugiej, starają się o… hmm… pomoc z zewnątrz. To znaczy Riya się stara; choć to chyba Kivali chce rodzić pierwsza.

Velasin niemal zakrztusił się ze śmiechu.

– Ten dźwięk, który słyszysz, to odległy wrzask oburzenia moralnych konserwatystów z Ralii. Błagam, pomóż mi je zagłuszyć, opowiadając o szczegółach!

Nieco zdumiony, Cae zaczął wyjaśniać:

– Właściwie nie ma zbyt wiele do powiedzenia. Określenie ojcostwa jest trudne do przeprowadzenia przede wszystkim dlatego, że przyczynia się do stworzenia unii bez małżeństwa: dziecko ma powiązania z trzema klanami, co może się skończyć zastrzeżeniami prawnymi, szczególnie jeśli w grę wchodzi obecne lub przyszłe rodzeństwo przyrodnie. Dlatego o wiele częściej prosi się o pomoc Synów Zo: to mężczyźni zaprzysiężeni w świątyni i każde spłodzone przez nich dziecko jest uważane za dar od boga. Z oczywistych powodów praktycznych kapłani wciąż prowadzą rejestry pokrewieństwa między śmiertelnikami, ale poza tym jest to dość nieskomplikowana operacja.

Velasin milczał, zajęty wyobrażaniem sobie możliwych implikacji. Gdy ponownie spojrzał na Caego, jego mina wyrażała niepewność, a cały humor zniknął.

– A czy istnieje też… też jakiś odwrotny proces?

– Córy Ayli. – Caemu nagle zaschło w gardle. – Wszystko odbywa się za pomocą magii, tak samo jak z Synami Zo… to znaczy, że nie potrzeba… tradycyjnej cielesnej relacji, choć na życzenie jest to możliwe. – Odkaszlnął i odwrócił wzrok, czując rozlewający się na szyi rumieniec. – Ale owszem, w obu przypadkach istnieją alternatywy, jak chociażby adopcja.

– Nawet między dwoma mężczyznami?

– Nawet wtedy.

Gdy Velasin podjął na nowo, jego głos był cichszy.

– Nie przewidziałem tego.

Cae przełknął, nie wiedząc, co odpowiedzieć. Na szczęście, bądź też pechowo, wysiłku oszczędziło mu pojawienie się kolacji. Trochę się zawstydził na widok tego, o ile jedzenia najwyraźniej poprosił, choć gdy wydawał służącemu polecenie, nie sądził, że to może być zbyt wiele. Lekko zaczerwieniony, oddalił sługę i sam zaczął rozstawiać na stole zawartość tacy, mówiąc przez cały czas.

– Nie byłem pewien, co ci zasmakuje, więc poprosiłem o… no cóż, wszystkiego po trochu. Mamy zupę jajeczną z kluskami, vahtę z kozy… to rodzaj dania mięsnego z sosem, z ciecierzycą i nasionami kilii, jeśli wiesz, czym są. A to jest ryż polny z różnymi dodatkami i jakaś ryba gotowana na parze i chyba… hmm… królicze skoki z porem? I jeszcze wino, jeśli chcesz. Przepraszam. – Nagle poczuł się jak zupełny głupiec. – Nie mam w tym wprawy.

– Pachnie wybornie.

Velasin wydostał się z fotela i podszedł do stołu, powoli jak głodny bezpański pies. Z początku jadł ostrożnie, jakby wątpił bardziej w swój głód niż w jakość pożywienia, ale po kilku pierwszych kęsach nabrał olbrzymiego apetytu i zaczął próbować wszystkiego z takim entuzjazmem, że aż oparzył się rybą. Cae zaśmiał się z tego i zdał sobie sprawę, że sam jest wystarczająco głodny, aby pomimo jego wcześniejszego obaw zostawili zaledwie parę kęsów.

Posiłek był przyjemny i po raz pierwszy od wyjścia sędziego Cae pozwolił sobie poczuć nadzieję, że naprawdę może im się udać: że Velasin mógłby zechcieć pociągnąć brzemię razem z nim. Choć gdy Cae w końcu wezwał sługę, aby zabrał resztki jedzenia, Ralijczyk znów zamilkł, nie wydawał się już tak spięty jak wcześniej; i gdy obaj poczynili ablucje, pozostało im jedynie ustalić, jak będą spać.

Przedstawiwszy to sobie jako taktyczną decyzję, pozwolił Velasinowi pierwszemu wejść do sypialni i odczekał minutę, zanim sam przekroczył próg. Z wielką ulgą – a może rozczarowaniem – ujrzał, że światła zostały zgaszone, i gdy jego oczy przyzwyczaiły się do ciemności, zdjął strój dzienny i włożył cienką, nieco znoszoną przepaskę na biodra z miękkiego lnu, którą zazwyczaj nosił do snu.

Z mocno bijącym sercem wsunął się pod przykrycie. Jeśli dobrze widział, Velasin wciąż był prawie całkowicie ubrany, choć nie mógł stwierdzić, czy wynika to z jego osobistych preferencji czy z ralijskich obyczajów. Poczuł, jak tiern… jak jego mąż sztywnieje i gwałtownie odsuwa się na drugi koniec materaca. Był to jednoznaczny sygnał i mimo że Cae ku własnemu zaskoczeniu odkrył, że sam byłby otwarty na coś więcej – cokolwiek miałoby to oznaczać – aby nie ryzykować zniszczenia wypracowanego z takim trudem kruchego zaufania, nie zamierzał podejmować tematu.

– Dobranoc – powiedział tylko cicho.

Velasin nie odezwał się, choć na pewno jeszcze nie spał. Powstrzymując westchnienie, Cae zamknął oczy i pomimo niezręczności sytuacji zasnął tak szybko i głęboko jak potrafią to jedynie żołnierze.

Obudził się po kilku godzinach, zdezorientowany i półprzytomny, w samotności. Zamrugał w ciemności, zastanawiając się, co wyrwało go ze snu, jeśli nie było to odejście Velasina – pościel po jego stronie łóżka była wygnieciona i chłodna, więc na pewno nikt w niej nie leżał już od dłuższego czasu – dopóki nie dosłyszał stłumionego szlochu.

Natychmiast się rozbudził. Po cichu wstał, podkradł się do drzwi i otworzył je z niepokojem.

Zamarł.

Velasin siedział przy stole w bawialni, oświetlony blaskiem częściowo stopionej świecy. Policzki miał mokre od łez, a w prawej dłoni trzymał prawie ulubiony nóż Caego, ten sam, który Cae miał zwyczaj tak często przerzucać z ręki do ręki.

Czubek ostrza spoczywał na gardle Velasina.

10

– Nie mogę tego zrobić – powiedział Velasin. Palce miał zaciśnięte na nożu, którego srebrne ostrze zdawało się topić w świetle świecy. Spojrzał na Caego błagalnie, wilgotnymi oczami. – Nie mogę tego zrobić, nie mogę, przepraszam.

– Czego nie możesz zrobić? – spytał Cae. Był spokojny i opanowany, czuł się jak czasami pośród bitwy, ale choć stał bez ruchu, skręcało go w żołądku.

– Nie mogę znaleźć żyły, to po pierwsze. – Wykrzywił usta w cierpiętniczym uśmiechu. – A po drugie: nie mogę czekać.

– Czekać? Na co?

Velasinowi zadrżała ręka, ruchem dostrzegalnym jedynie przez to, jak poruszył się odblask płomienia w ostrzu.

– Nie mogę czekać – wychrypiał Velasin, patrząc prosto na Caego. – Nie mogę… nie mogę tam leżeć, dziś w nocy lub jutro, albo pojutrze, i czekać, aż mnie weźmiesz siłą.

Caego przeszyło przerażenie.

– Nie zrobiłbym… Velasinie, przysięgam, nie potrafiłbym… nigdy nie… skąd w ogóle taki pomysł…?

– Jesteśmy po ślubie. – Velasin wyglądał na załamanego. – To ja przybyłem do ciebie. Mój ojciec odesłał mnie, jakbym był narzeczoną, a ja wiem… nigdy wcześniej nie zastanawiałem się, jak one muszą się czuć, te wszystkie kobiety zaręczone przez swoje rodziny, ale ja nie mogę… Nie mogę…

– O, święci – szepnął Cae. Olśniło go i w jednej chwili poczuł obrzydzenie. – Przyjechałeś tu z myślą, że ja… co, zgwałcę cię? W taki sposób wygląda małżeństwo w Ralii?

– Tak. Nie. Nie wiem. – Po czym dodał, absurdalnie, jakby to nie on sam trzymał sobie nóż na gardle: – Proszę, nie krzywdź mnie.

– Nie skrzywdzę. – Powoli, bardzo powoli, Cae zaczął się do niego zbliżać. – Nie zrobię ci nic złego, Velasinie, obiecuję. Przysięgnę, na co tylko chcesz.

Velasin zatrząsł się wystarczająco mocno, żeby na jego szyi wykwitła plamka krwi. Cae znów zamarł, próbując wymyślić, co jeszcze mógłby powiedzieć, gdy Velasin powiedział niemal niedosłyszalnie:

– Killic też obiecywał.

– Co to ma… – zaczął Cae, i wtedy to do niego dotarło, i głos uwiązł mu w gardle. Patrzył na Velasina, przypominając sobie każdy jego unik i każde przerażone spojrzenie, i ta odraza przed dotykiem ukazała mu się w nowym, koszmarnym świetle. Na świętych. – Killic się nad tobą znęcał?

– Wziął mnie siłą – wyznał Velasin łamiącym się głosem i nagle zaczął mówić szybko i bezładnie, mieszając ralijskie słowa z titheńskimi. – Byliśmy razem w Farathelu, ale odkryłem… odkryłem, że był niewierny, zdradził mnie, więc go zostawiłem, zakończyłem związek i pojechałem do domu na wezwanie ojca, ale Killic dogonił mnie i próbował… próbował mnie odzyskać, ale powiedziałem „nie”. Mówiłem nie, ale on złapał mnie za rękę i wykręcił, a ja po prostu… nie mogłem wołać o pomoc, bo usłyszeliby mnie, zobaczyli, a on nie przestawał… dotykał… i nie mogłem… nie mogłem… ale emisariusze zobaczyłu i pomyślału… pomyślału, że chciałem… i ojciec był tak wściekły, że nie… nie zrobiłoby mu różnicy, chciał się mnie pozbyć, a ja nie… na księżyce, nie potrafiłem nawet powiedzieć Markelowi, tylko… powinienem był się bronić, myślałem, widocznie tego chciałem… chciałem umrzeć, próbowałem umrzeć, ale nie mogłem się na to zdobyć, tak jak teraz, nie mogłem, nie mogę, nie mogę, o, bogowie…

Wypuścił nóż z ręki, a Cae błyskawicznie zainterweniował: schwycił broń i odrzucił ją w kąt. Velasin nie spuszczał z niego wzroku, dysząc ciężko, a Cae, niewiele myśląc, padł na kolana i powiedział, niepewnie dobierając ralijskie słowa:

– Na moje życie… na mój ród, na nazwisko Aeduria… przysięgam na moich świętych i twoje księżyce, że wolałbym umrzeć niż cię przymusić lub pozwolić na to komuś innemu. Przysięgam, Velasinie.

Velasin wydał bolesny jęk i przez koszmarną chwilę Cae bał się, że mąż ucieknie. Zamiast tego jednak odepchnął krzesło i sam ukląkł, i oddychając gwałtownie, oparł czoło o obojczyk Caego. Cae spojrzał w sufit w wyrazie niemej ulgi, zawieszając dłonie w powietrzu przy bokach Velasina.

– Czy mogę cię objąć? Chcesz tego, czy…

– Proszę – szepnął Velasin, a gdy Cae przyciągnął go do siebie, przywarł do niego i zaniósł się płaczem, a ramiona trzęsły mu się gwałtownie. Cae pocieszał go jak opłakującego kolegów żołnierza: biorąc głębokie wdechy i wydechy, pozwalając temu rytmowi ukoić ich obu. Później będzie mógł pozwolić sobie na gniew, ale w tej chwili był spokojny, spokojny, spokojny, i powoli Velasin doszedł do siebie, jego szloch ustał, a łzy zastygły.

Nagle do Caego dotarła straszna myśl. Było wiele rzeczy, które Killic mógł uczynić Velasinowi, ale jeden konkretny rodzaj przemocy sprowadziłby olbrzymie cierpienie na kogoś, kto tuż po tym spędził niemal dwa tygodnie w siodle. Nie miało znaczenia, że mąż już odwiedził infirmerię; nawet Ru Zairin bez podpowiedzi nie wpadłuby na pomysł rozejrzenia się za tego typu raną.

– Velasinie – powiedział nagląco, z trudem wymawiając słowa – gdy on cię skrzywdził… czy wciąż jesteś pokaleczony? Potrzebujesz leczenia?

Velasin potrząsnął głową.

– Nie – powiedział cicho. – On nie… przynajmniej tego mi oszczędził. Użył moich ud. Próbował… próbował też ust, ale nie pozwoliłem, więc złapał mnie za rękę…

Urwał z drżeniem. Cae zacisnął powieki i przytulił go tak mocno, jak tylko miał odwagę, i z olbrzymią ulgą poczuł, jak Velasin odwzajemnia gest. Ta bliskość i nacisk uspokoiły ich obu, aż w końcu powoli zwolnili objęcia.

Gdy Velasin się poruszył, Cae niewiarygodnie lekko pogładził dłonią tył głowy męża, na moment wplątując palce w miękkie czarne włosy, a potem wypuścił go z ramion. Velasin zachwiał się, a następnie wyprostował, wciąż na kolanach, oddychając głęboko. Cae złożył ręce na udach.

– Czy możemy zacząć jeszcze raz? – spytał po titheńsku Velasin. Miał schrypnięty głos, ale inaczej niż przedtem, jego twarz była rozluźniona, i ta przemiana poruszyła coś głęboko w piersi Caego.

– Myślę, że możemy – odparł głosem nabrzmiałym z emocji. – W końcu jesteśmy małżeństwem.

– To prawda – przyznał Velasin. Odetchnął drżąco. – Ja nie… chyba nie jestem dobrym materiałem na męża. Ale może na przyjaciela? Możemy zostać przyjaciółmi?

– Tak. – Cae przełknął. – To co, przyjaciele?

– Przyjaciele. – Velasin chwycił krawędź stołu i stanął na nogi.

Tym razem nie odrzucił pomocy Caego przy kuśtykaniu do łóżka, choć i krótki chwyt na przedramieniu sprawił, że się wzdrygnął.

– Przepraszam – mruknął, wsuwając się pod przykrycie. Przy otwartych drzwiach sypialni i wciąż palącej się świeczce w drugim pokoju jego rumieniec był ledwie widoczny, co sprawiło, że wyglądał bardzo młodo. – Nie chciałem się wyrywać, po prostu…

– Nic się nie stało. Nie musisz się tłumaczyć. – Cae przeszedł na swoją stronę łóżka, niepewny, czy powinien się kłaść. – Chyba że chcesz, rzecz jasna.

– Może. Będziesz się kładł?

– Myślę, że to zależy od ciebie.

– Och. – Zastanowił się krótko, po czym zamrugał. – Ja… tak. Możesz… możemy tak zrobić. Chyba że wolałbyś…

– Nie, nie – odrzekł pospiesznie Cae i wrócił pod kołdrę, nie pozostawiając sobie czasu na wątpliwości.

Łóżko było wystarczająco duże, żeby się nie stykali; a jednak zapanowała między nimi niekwestionowana intymność, szczególnie gdy Cae przekręcił się na bok w ten sposób, że leżeli twarzą w twarz.

Velasin wyjaśnił cicho:

– Od tamtego czasu, gdy ktoś mnie obejmuje albo łapie mnie za ręce, jakąś część mnie ogarnia panika. Nie zawsze, ale często. Wiedza, że nic nie powinno mi grozić, nie pomaga. To odruchowa reakcja.

– To się czasem zdarza. Gdy ludzie… gdy się przechodzi coś bolesnego albo jest się świadkiem czegoś strasznego, chyba jest jakaś część mózgu lub serca, w której mieszka instynkt walki lub ucieczki, silniejszy od umysłu śmiertelnika. – Pomyślał o wściekłym niedźwiedziu, którego zabił w młodości, i o tym, jak potem miesiącami bał się własnego cienia, jednak nie wspomniał o tym, nie chcąc urazić Velasina porównaniem jego reakcji z reakcjami dziecka. – Z czasem powinna osłabnąć.

Cae wiedział, że słowo „powinna” jest dalekie od gwarancji. Ale choć obu przyszły do głowy trudniejsze do przełknięcia ewentualności, żaden nie powiedział niczego na głos.

Pod czujną obserwacją Caego Velasin powoli zasnął. Caego zawsze zdumiewało, jak nawet najbardziej niespokojni, poturbowani wojownicy potrafili zasnąć po skończonej bitwie, a jednak zdarzało się to równie regularnie jak wschód słońca. Duch może się buntować, ale ciało po przygodach potrzebuje wypoczynku, a po tak ciężkich przeżyciach, jakie spotkały Velasina – serii odrażających zdrad, która rozpoczęła się w Farathelu i trwała nadal w Qi-Katai – Cae nie dziwił się już jego wyczerpaniu, za to był pełen podziwu, że mąż tak wiele wytrzymał.

Rysy twarzy Velasina były miększe, gdy spał, ale tak samo przyjemnie było na niego patrzeć. Zamiast bawić się w podglądacza, Cae odwrócił się na drugi bok i wbił wzrok w ścianę, zmagając się z oceanem niespokojnych myśli. Choć zamknął oczy, sen nie nadchodził, i po czwartej zmianie pozycji w ciągu czterech minut dotarło do niego znienacka, że jest wściekły.

Spojrzał badawczo na Velasina. Ten wydawał się mocno spać, ale co, jeśli się przebudzi i nie znajdzie Caego? Jeśli znów spróbuje się skrzywdzić? Widok jego łez i noża przytkniętego do gardła wypalił się po wewnętrznej stronie powiek Caego, a możliwość, że nie uda mu się zapobiec ponownej próbie – a nawet gorzej, że stanie się jej przyczyną – przyprawiała go o dreszcze. Ale musiał też zaufać Velasinowi, a jeśli to miał być prawdziwy początek ich przyjaźni, nie mógł z góry zakładać jego fałszywych intencji. Zresztą sam miał palącą potrzebę ruszenia się; wyrzucenia gwałtownego gniewu, który jak guz wżerał się w jego ciało.

Po długim, powolnym wydechu Cae wstał z łóżka i cicho przemknął do bawialni. Najpierw odnalazł i ukrył nóż, a następnie wyciągnął znoszony jedwabny kaftan, wziął kawałek pergaminu i sporządził krótką wiadomość z wyjaśnieniami dla Velasina: że poszedł na spacer, aby uspokoić myśli, ale wróci przed świtem. Ostrożnie wrócił do sypialni, położył pergamin na swojej poduszce, upewnił się, że Velasin mocno śpi, i zawiązując kaftan na brzuchu, wyszedł na korytarz Aidy.

Ruch jak zwykle go pobudził. Jego gniew wzmagał się z każdym krokiem, krystalizując się w coś czystego i ostrego, i gdy Cae stanął pod apartamentami Kelethy, czuł się tak niebezpieczny, jak zdarzało mu się to tuż przed bitwą.

Zapukał trzy razy i czekał. Podobnie jak on, Keletha nie miału własnej służby, choć w nego przypadku wynikało to głównie z tego, ile czasu spędzału w podróży. I rzeczywiście, to właśnie Keletha otworzyłu mu drzwi, całkowicie przytomnu pomimo późnej – czy też już wczesnej – godziny. Nego twarz przybrała zaskoczoną minę.

– Tiernie? Czy coś się stało?

– Tak jakby – odparł zwięźle. – Mogę wejść?

W ramach odpowiedzi Keletha usunęłu się na bok. Nego bawialnia była mniejszy niż Caego, a może to mnogość ciasno zastawionych półek tworzyła takie złudzenie. Wszędzie leżały mapy i diagramy, a gdy zamknął za sobą drzwi, Keletha przepraszająco machnęłu ręką w kierunku bałaganu.

– Wymykają mi się spod kontroli – rzekłu. – Przysięgam, w kwestii nieopanowanego rozmnażania książki są gorsze niż zające na wiosnę. – Zmarszczyłu brwi, choć Caemu zdawało się, że nie z jego powodu, i potrząsnęłu głową. – Wybacz. Nocą moje myśli wędrują. Przyszedłeś tu w jakimś celu, tiernie. Czym mogę ci służyć?

– Szczerością – odparł Cae. Byłoby uprzejmiej usiąść, ale nie zrobił tego. – Jako emisariusze masz prawo do zachowania tajemnicy; a nawet obowiązek. Ale jako przyjaciela i potomcza klanu Aeduria, proszę cię o szczerość.

Spojrzał nemu w oczy, zaczerpnął powietrza – i od razu je wypuścił, nagle zdawszy sobie sprawę, że pytanie, które chciał zadać najbardziej („Wiedziałuś, że to, co Killic zrobił Velasinowi, było gwałtem?”), stanowiłoby odrażającą zdradę zaufania jego męża. Potrząsnął głową, znów wściekły na siebie za samo rozważenie takiego czynu, już nie mówiąc o zadaniu Kelecie tak bezsensownego pytania. Oczywiście, że nie wiedziału; byłoby absurdem podejrzewać, że emisariusze nie zareagowałuby oburzeniem na taką przemoc, a potem jeszcze pozwoliłuby Velasinowi znosić w milczeniu konsekwencje.

Zacisnął jednak zęby i spytał:

– Czy masz świadomość, jak wyglądają ralijskie małżeństwa?

– Tak? – Keletha byłu wyraźnie zaskoczonu. – Wiesz, że tak, tiernie.

– To odpowiedz mi: dlaczego przy wszystkich twoich przygotowaniach nie przyszło ci do głowy, że mężczyzna zmuszony do posłuszeństwa, Ralijczyk, z ralijskim pojęciem o nocach poślubnych, może przybyć tu, oczekując z przerażeniem, iż zostanie zgwałcony?

Usta Kelethy ułożyły się w zaszokowane „O”.

Cae wbił paznokcie w dłoń i przemówił cicho, wściekle:

– Zawiodłuś go, emisariusze. Mocno go zawiodłuś. Przyjechał tu gotowy umrzeć, aby uniknąć przemocy, rozumiesz? Gdybym nie… – Odwrócił wzrok, przytłoczony straszliwym „niemal” czynów Velasina. Gdyby zbudził się zbyt późno, nigdy nie poznał powodów… ta perspektywa przyprawiała go o dreszcze. Gdy odzyskał głos, ciągnął już łagodniej: – Nie mówię tego tylko po to, żeby cię obwiniać, ale chcę dopilnować, żeby ten błąd się nigdy nie powtórzył. Jeśli król Markus szczerze pragnie wzmocnić przyjaźń z Titheną, jeśli moje małżeństwo okaże się szczęśliwe, całkiem możliwe, że ujrzymy więcej związków z Ralijczykami, i nikomu nie życzyłbym podzielenia obaw Velasina.

Gniew opuścił go, zastąpiony przez jakieś puste oszołomienie, jakby z opóźnieniem dogoniła go własna zgroza. Ciężko usiadł na stojącym najbliżej krześle i w ciszy obserwował, jak Keletha wyjmuje z szafki przykurzoną karafkę i dwa czyste kieliszki. Emisariusze ostrożnie odlału dwie miarki płynu, który okazał się ralijską brandy, słodką i ostrą jak lato. Potem zajęłu drugie krzesło i oboje siedzieli tak, milcząc.

Cae pił z wdzięcznością, zaskoczony siłą własnego poruszenia. Choć w tych okolicznościach może nie było w tym nic zaskakującego. Nie wiedział, co myśleć, odczuwał jedynie czystą ulgę, że udało mu się odwieść Velasina od drastycznego czynu.

Naprzeciwko niego Keletha bawiłu się kieliszkiem, wystukując palcami rytmy na szklanej krawędzi, ale znienacka zamarłu.

– Och, święci – sapnęłu. – Ależ ze mnie głupcze.

– Co się stało?

– Gdy wyjeżdżaliśmy, dostrzegłum siniaki na szczęce tierna Velasina. Myślałum, że to stare ślady, bo były blade, ale ich kształt, rozmiar i rozłożenie… prawdopodobnie odciski palców. – Wpatrywału się w Caego z przerażeniem. – Przez całą drogę jego lęk wydawał mi się nie na miejscu, ale co, jeśli Killic wziął go przemocą? Zobaczyliśmy tak niewiele, a oni tak szybko się rozdzielili… Na świętych, to miałoby sens. – Odstawiłu kieliszek z wściekłym stuknięciem. – Co ja sobie myślałum?

Caego kusiło, żeby odpowiedzieć, ale wnioskując z wyrazu twarzy emisariusza, nego wewnętrzne samobiczowanie miało więcej mocy niż cokolwiek, co mógłby nemu przekazać. Przyszła mu natomiast do głowy o wiele bardziej interesująca myśl i im dłużej się jej przypatrywał, tym bardziej mu się wydawała na miejscu.

– Emisariusze – powiedział wolno – jeśli to, co zobaczyłuś, naprawdę było przemocą… Byłuś tam.

Keletha wzdrygnęłu się.

– Wybacz mi, tiernie. Powinnum byłu wiedzieć; powinnum byłu go powstrzymać…

– Nie, nie o to… To znaczy oczywiście, tak, gdybyś zdału sobie z tego sprawę, ale to nie… – Spotkał się z nym wzrokiem. – Keletho, byłuś tam.

Oczy emisariusza rozszerzyły się, gdy pojęłu.

– Umowa małżeńska. Gdy tylko wjechałum na ziemie vin Aaro, tiern Velasin uzyskał status członka klanu Aeduria.

– Co oznacza, że Killic – imię zabrzmiało jak splunięcie – podlega sądowi według titheńskiego prawa, zakładając, że w ogóle kiedykolwiek się tu zjawi. I zakładając, rzecz jasna – dodał, nie chcąc do końca potwierdzać teorii Kelethy – że masz rację co do tego, co się wydarzyło.

Keletha zmarszczyłu brwi.

– Król Ralii może zgodzić się na ekstradycję, jeśli poprosisz, ale to może się okazać obosiecznym mieczem.

– Masz na myśli, że sprawa stanie się publiczna?

– Tak, ale też to, że najprawdopodobniej wydadzą Killica dlatego, iż w ogóle woli mężczyzn, a nie w ramach kary za dopuszczenie się gwałtu na którymś z nich.

Cae przeklął.

– Ci obrzydliwi, sztywni…

– Zgadzam się – odparłu sucho Keletha. – Ale tak czy inaczej, tiernie, powinieneś spytać męża przed rozpoczęciem działań w jego imieniu. Może równie dobrze żywić do ciebie urazę za takie przedsięwzięcie, co podziękować ci za nie. I, oczywiście, mogę się mylić. – Mruknęłu ciszej: – Święci, mam nadzieję, że się mylę.

Wiedząc, że tak nie jest, Cae dopił brandy, żeby ukryć swoją skrzywioną minę.

– Powinienem do niego wracać – oznajmił. – Spał, gdy wychodziłem, ale nie podoba mi się myśl, że mógłby się obudzić w pustej sypialni. – Widząc uniesioną brew Kelethy, dodał: – Wygląda na to, że zgodziliśmy się zostać przyjaciółmi. To więcej niż to, na co liczyłem dziś rano.

Jego własne wyznanie sprawiło, że poczuł się dziwnie obnażony, choć jeśli Keletha zauważyłu to, niczym się nie zdradziłu. Odprowadziłu go tylko do drzwi, obiecując dyplomatyczną dyskrecję we wszystkich sprawach dotyczących Velasina i Killica. Rozgniewany czy nie, Cae nie rozmawiałby z nym, gdyby nie był przekonany o nego milczeniu; mimo wszystko czuł wdzięczność za potwierdzenie.

Opuścił apartamenty emisariusza i po cichu udał się w kierunku własnych. Otaczała go cisza, Aida drzemała w przedrannym mroku. Przechodząc obok infirmerii, wsunął głowę przez drzwi, żeby sprawdzić, jak miewa się Markel, i obserwował go do momentu, kiedy przekonał się, że sługa oddycha bez trudności. Usatysfakcjonowany, wyszedł z powrotem na korytarz.

Przed wejściem do swoich apartamentów poczuł jednak falę niepokoju. A co, jeśli Velasin przebudził się podczas jego nieobecności? Ale choć ogarek wciąż tlił się na stole, Cae zastał męża bezpiecznie leżącego w pościeli, rozpostartego na materacu i pogrążonego w głębokim śnie.

Westchnąwszy z ulgą, zdjął kaftan i położył się obok niego. Velasin wymamrotał coś w reakcji na to drobne zakłócenie, ale nie poruszył się, i po kilku chwilach Cae też zasnął. Jego sny były jak zwykle raczej pozbawione sensu i nie miały w sobie nic niepokojącego, więc dobrze mu się spało.

Obudził się, potrząsany przez Velasina, który nerwowo chwycił go za ramię.

– Co się dzieje? – spytał, ocierając oczy kłykciami. A potem przypomniał sobie ostatnie wydarzenia. – Nic ci nie jest?

– Mnie nic, ale to nie… coś się stało. – Velasin ukląkł przy łóżku, a na jego twarzy malowało się zdenerwowanie. – Tiernie, chodzi o twojego ojca. Zaatakowano go wczoraj w nocy.

Caego zmroziło.

– Słucham?

– Żyje – powiedział szybko Velasin, gdy Cae wyskoczył z łóżka – i nie odniósł poważnych ran, według Kity, ale nie na tym polega problem… a w każdym razie nie tylko.

Cae spojrzał na niego z niedowierzaniem.

– Zaatakowano mojego ojca, a to zaledwie część problemu?

– Tak. – Velasin wstał. Przygryzł wargę, twarz miał pobladłą. – Druga część polega na tym, że sprawca twierdził, iż działa w twoim imieniu. Powiedział, że to ostrzeżenie, tiernie. Wiadomość od Dzikiego Noża.

CZĘŚĆ TRZECIA

VELASIN

11

Choć jeszcze nie poznałem swojego teścia, byłem pewien, że wdzięczność nie jest odpowiednią reakcją na wiadomość, iż został zaatakowany we śnie. A jednak byłem wdzięczny – nie z powodu samego ataku, w końcu nie żywiłem urazy do tierena Halithara, ale ponieważ rozpaczliwie potrzebowałem uwierzyć, że Markel ucierpiał nie tylko z mojej przyczyny; a skoro tieren najwyraźniej stał się celem tych samych osób, które próbowały mnie skrzywdzić, to jakiekolwiek motywacje popychały ich do działania, choć nadal polityczne, nie były wyłącznie osobiste. Zareagowałem samolubnie i miałem wyrzuty sumienia, szczególnie w obliczu niepokoju Caethariego; a jednak było cudem, że w ogóle coś czuję. Po raz drugi w ciągu zaledwie dwóch tygodni bezskutecznie próbowałem sam sobie zadać śmierć, ale podczas gdy przetrwanie pierwszej próby pozostawiło mnie sparaliżowanym z obawy o gorszy los, przetrwanie drugiej miało w sobie coś z odpuszczenia.

Pomimo moich czynów z poprzedniej nocy – a raczej pomimo jego czynów – nie wiedziałem jeszcze, czy ufam Caethariemu; tylko że jakaś część mnie jest przynajmniej gotowa, aby spróbować. Może to czyniło mnie głupcem, a może optymistą, ale choć bardzo bałem się życia, śmierci obawiałem się jeszcze bardziej. Przyjaźń, w moim ralijskim pojęciu, stanowiła dziwny (jednak nie niepożądany) wyraz małżeńskiego oddania, ale nie mając żadnej innej możliwości, postanowiłem zobaczyć, dokąd mnie zaprowadzi.

W przeciwieństwie do metaforycznego celu naszej wspólnej wędrówki komnaty tierena Halithara były jak najbardziej dosłowne i o wiele łatwiej dostępne. Nie zaskoczyło mnie, że Caethari chciał znaleźć się tam jak najszybciej. Choć trochę się uspokoił, gdy zapewniłem go, że jego ojciec odniósł jedynie niewielkie obrażenia, zaczął ubierać się skwapliwie i z tego pośpiechu – a może bardziej z przyzwyczajenia – porzucił wszelką skromność. Przeszedł obok mnie w stronę cedrowej skrzyni, z której wyciągał czyste ubrania, a ja nie mogłem powstrzymać się od patrzenia na przepaskę, w której spał: z cienkiego, jasnego lnu, przylegającego do złocistej skóry w sposób pozostawiający cudownie-przeklęcie niewiele dla wyobraźni. Poprzedniej nocy byłem pogrążony w zbyt wielkiej rozpaczy, żeby przejmować się tym, iż Caethari jest prawie nagi; teraz jednak aż się zarumieniłem. Ralijska wrażliwość podpowiadała mi, że przepaska to niemal spódnica – choć niewiarygodnie nieskromna – co czyniło z niej rzecz, której w życiu nie spodziewałbym się ujrzeć na mężczyźnie. Daleko było mi do niewinności w sprawach seksu, a mimo to kontrast umięśnionego ciała wojownika z lekką, kobiecą z wyglądu tkaniną sprawił, że zaschło mi w gardle bardziej, niż gdyby Caethari nie miał na sobie zupełnie nic.

Zaledwie chwilę później otrzymałem praktyczną demonstrację tego porównania, bo zdjął z siebie wszystko i odłożył przepaskę, żeby ubrać się w narę: parę spodni uszytych z tkaniny z domieszką konopi, noszonych w Tithenie praktycznie bez względu na status społeczny czy – jak się wydawało – płeć, które to różnice odzwierciedlały jedynie subtelne różnice w fasonie i materiale. Odrobinę speszony, odwróciłem wzrok i nie spojrzałem już na niego, dopóki nie skończył się ubierać.

– Velasinie? Czy wszystko w porządku?

Rozpaczliwie szukałem jakiejś sensownej odpowiedzi – i ku swojej wielkiej uldze natychmiast ją znalazłem.

– Tak – odparłem. – Tylko… nie mam czystych ubrań.

Wyciągnąłem ręce przed siebie, wymownie pokazując pognieciony, zupełnie już niereprezentacyjny pożyczony strój, w którym spałem.

Mina Caethariego w okamgnieniu przeszła z zaskoczonej w poirytowaną, a potem w kpiącą.

– A niech to! – mruknął. – Nawet nie przyszło mi do głowy sprawdzić, co stało się z twoimi sakwami.

– Na niewiele by mi się zdały – zauważyłem. – Nie przywiozłem ze sobą wielkiego bagażu, a wszystko i tak jest koszmarnie brudne.

Gdy opuszczałem Farathel – co zarówno zdawało się, jak i wydarzyło, jeszcze w poprzednim życiu – nie spakowałem prawie żadnej odzieży: spieszyło mi się do odjazdu i nie miałem nic przeciwko poświęceniu garderoby w imię wygody, a do tego wciąż czułem się na tyle zraniony zdradą Killica, że nie widziałem powodu, aby nosić się modnie. Po przebyciu Gór Śnieżystych w drodze do Qi-Katai i zrujnowaniu dwóch par spodni krwawymi plamami nie miałem już komfortu posiadania własnego odzienia.

– A niech to – powtórzył Caethari.

Nagle zdałem sobie sprawę z faktu, że nie pozwoliwszy mu się wyspać swoim dramatycznym przedstawieniem, teraz nie dawałem mu stawić się u boku ojca z o wiele mniej istotnych przyczyn. W duchu skrzywiłem się z zażenowania samym sobą; najwyraźniej moja rozpacz nie chciała mnie tak łatwo porzucić, lecz postanowiła się przystosować. Choć wydawało mi się to niepoważne, jakaś część mnie miała ochotę zapaść się pod ziemię.

– Powinieneś iść – zaproponowałem spokojnie, mimo że wcale tak się nie czułem. – Moja garderoba może poczekać, nie będę ci tam szczególnie potrzebny.

Spojrzał na mnie dziwnie.

– Możesz też po prostu pożyczyć moje ubrania. Jesteśmy podobnych rozmiarów.

Otworzyłem usta. Zamknąłem je.

– Możemy tak zrobić – przyznałem.

Stałem w miejscu jak porażony słońcem muł, podczas gdy Caethari wrócił do cedrowej skrzyni i wyciągnął z nich jasnozieloną narę, kremową koszulę z pętelkami przy szyi i lin, czyli skrzyżowanie dopasowanej tuniki z kamizelką, do włożenia na wierzch. Przyjąłem ubrania, niepewny, czy spodziewa się, że przebiorę się na jego oczach, czy po prostu nie przyszło mu na myśl, że mogę czuć się niezręcznie.

Najwyraźniej chodziło o to drugie: po chwili milczenia wydał ciche „och!” zrozumienia i odwrócił się do mnie plecami, co może nie zapewniało mi całkowitej prywatności, ale było uprzejme z jego strony. Jako że moja świeżo zaszyta i leczona magią noga wciąż była obolała, poruszałem się ostrożnie, niezgrabnie próbując uporać się z nieznanymi wiązaniami titheńskiego stroju.

– Poradzisz sobie? – spytał Caethari. Poruszył lekko głową, ale zaraz zamarł, jakby powściągnął odruch odkręcenia się z powrotem.

– Tak, ale powoli – stęknąłem. – Przepraszam, że przysparzam ci kłopotu.

– Nie jesteś kłopotem, Velasinie. Jesteś moim mężem.

– Wiele Ralijek twierdzi, że to jedno i to samo.

Caethari parsknął śmiechem.

– To dlatego, że wiele Ralijek ma za mężów Ralijczyków.

– Tak jak ty, tiernie – udało mi się nie skrzywić, gdy zakładając czystą narę, całym ciężarem spocząłem na zranionej nodze. Mimo że ubranie było trochę za luźne, nie wyglądało źle.

– Czy jedno przypadkiem nie przeczy drugiemu? – spytał Caethari.

– Co miałoby przeczyć?

– Spodziewam się, że to małżeństwo jest całkowicie nieralijskim związkiem. Mężczyźni w Ralii nie wychodzą za innych mężczyzn; czyli albo nie jesteś moim mężem, albo nie jesteś Ralijczykiem.

Nie wiem, co mnie opętało, że to powiedziałem, ale te słowa same cisnęły mi się to na usta, a ja byłem zbyt zajęty wkładaniem koszuli, żeby zastanowić się nad ich pełnym znaczeniem:

– Może i tak, ale jako że według ralijskich standardów w ogóle nie jesteśmy sobie poślubieni, twój dylemat nie ma racji bytu.

– Nie jesteśmy?

Zaciąłem się, z opóźnieniem zdając sobie sprawę, że wpadłem we własne sidła. Siląc się na nonszalancki ton, odparłem:

– W Ralii małżeństwa nie uznaje się za ważne, dopóki nie zostanie skonsumowane. A ponieważ my… no tak. Właśnie.

– Och. – Choć nie widziałem jego twarzy, niemal usłyszałem, jak się rumieni. Głośno wciągnął powietrze, zmieszany. – Tak czy inaczej, to problem mniejszej wagi. Jeśli ralijscy mężczyźni mogą poślubiać wyłącznie kobiety, skonsumowanie nie powinno sprawiać różnicy.

– Rozumiem – powiedziałem szybko. – W takim razie co jest prawdą?

– Jakie co?

– Albo nie jesteśmy małżeństwem, albo ja nie jestem Ralijczykiem. Możesz się już odwrócić – dodałem, z zakłopotaniem wygładzając lin.

– Decyzja powinna raczej należeć – odwrócił się i urwał na moment – do ciebie. – Obrzucił mnie wzrokiem. – Choć zupełnie nie wyglądasz jak Ralijczyk – mruknął.

– Więc może nim nie jestem.

Caethari powoli wypuścił powietrze. Nie znałem go wystarczająco dobrze, żeby odczytać jego minę, ale zdawała się wyrażać dziwne pomieszanie neutralności i skomplikowanych uczuć. Przyglądałem mu się, próbując go wybadać. Oczy miał w ciemnym, bogatym odcieniu brązu, pełne wyrazu, choć nie miałem pojęcia, co wyrażają akurat w tym momencie; zauważyłem jedynie, że ich miękkość kontrastuje z ostrzejszymi liniami nosa, policzków i szczęki. Wczoraj był dokładnie ogolony; tego ranka jednak na tle promiennej, brązowawej cery ukazał się cień zarostu. Był atrakcyjnie, po żołniersku, zbudowany – silne ręce, szerokie ramiona, mocne uda i, mimo że próbowałem tego nie zauważyć, szczególnie kształtny tyłek – ale w przeciwieństwie do wszystkich ralijskich żołnierzy, jakich znałem, nosił długie włosy, proste i kruczoczarne, zaplecione w przerzucony przez ramię warkocz.

Miałem idiotyczną ochotę sięgnąć i pociągnąć go za ten warkocz tylko po to, żeby zobaczyć jego reakcję.

– Buty – powiedziałem zamiast tego. – Niech tylko znajdę buty…

Włożyłem je szybko, ignorując ukłucie w nodze, i wyszedłem do pomieszczenia nazywanego przez Caethariego bawialnią, z ulgą stwierdzając, że choć wciąż utykam, samodzielne poruszanie się nie jest ani obezwładniająco bolesne, ani niemożliwe. Nie mając wcześniejszego doświadczenia z magicznym leczeniem na taką skalę, założyłem, że uroki wypowiedziane przez Ru Zairin jako wspomaganie szwów okażą się niewiele lepsze od zapobiegającej infekcjom sztuczki Mirae. Wyglądało na to, że byłem w błędzie.

– Poczekaj! – zawołał Caethari, gdy doszedłem do drzwi. Zatrzymałem się, a on podszedł do mnie, lekko marszcząc kształtne brwi. – Twoja noga. Dasz sobie radę?

– Powiem ci, jeśli coś będzie nie tak.

Pokiwał głową, ale w sposób wskazujący na to, że nie do końca o to pytał.

– Nie wiem, co tu się dzieje – powiedział, w skupieniu wpatrując się w drzwi. – Dlaczego ktoś próbował cię zabić… dlaczego ktoś próbuje zabić mojego ojca. Nigdy nie miałem talentu ani cierpliwości do polityki. Ale chcę zapewnić ci bezpieczeństwo.

Już zapewniłeś. Nawet wypowiedziane w myślach, te słowa sprawiły, że ścisnęło mnie w żołądku; nie potrafiłbym wymówić ich na głos. Oparłem dłoń o drzwi i przez kilka cennych sekund obmyślałem odpowiednią reakcję, aż w końcu zdecydowałem się na:

– Może ty nie masz talentu do polityki, ale ja mam. – Chciałem przez to powiedzieć, że dobrze sobie radziłem z klikami i frakcjami, skandalami i intrygami, z których składa się życie młodych arystokratów w Farathelu; biorąc pod uwagę, jak często zazębia się ono z działaniami króla i dworu, to właściwie jedno i to samo. – Jesteśmy mężami. I przyjaciółmi, a przynajmniej się o to staramy. I… – Tym razem to ja straciłem rezon. – Sam mam w tym interes. Pomogę, jeśli tylko będę potrafił.

– Będę miał to na uwadze. Dziękuję. – Caethari już miał chwycić za klamkę, ale zatrzymał się i spojrzał na mnie z zaciekawieniem. – Mówiłeś, że to dai Kita przyniosła wieści?

– Tak.

– Ale nie została, żeby osobiście mi je zaraportować?

– Zaoferowała to – przyznałem. – Ale ja… no cóż. Nie byłem pewien, co nakazuje etykieta, i nie wiedziałem, czy powinienem ją wpuszczać, gdy śpisz. To twoje apartamenty. W Ralii coś takiego by nie przeszło.

– Bo jest żołnierką? Czy kobietą?

– Tak naprawdę jedno i drugie. – Zawahałem się, nagle niepewny własnej decyzji. – Czy źle postąpiłem?

– Nie, skądże. Jako mój małżonek decydujesz, komu i kiedy wolno wejść do naszych pokoi. Po prostu nie przyszło mi na myśl, że możesz o tym nie wiedzieć. – Spojrzał na mnie ze smutkiem. – Najwyraźniej nie jestem zbyt dobry w byciu mężem.

Jego komentarz tak mnie zaskoczył, że się roześmiałem.

– Nie martw się, tiernie. Nie mam prawa cię oceniać.

Uśmiechnęliśmy się do siebie, rozbawieni tą dzieloną niekompetencją. Caethari otworzył mi drzwi i razem wyszliśmy na korytarze Aidy.

12

Stwierdzenie, że tierena Halithara zirytowało targnięcie się na jego życie, byłoby znaczącym niedopowiedzeniem. Był wściekły do tego stopnia, że – pomimo przybycia gości oraz w odróżnieniu od nich – jeszcze nie zaprzątał sobie głowy ubraniem. Pod wytwornym jedwabnym kaftanem miał jedynie długą niebieską przepaskę, i gdybym nie ujrzał już wcześniej Caethariego ubranego w niemal identyczną rzecz, byłbym zgorszony. Jednak nawet bardziej nagi niż okryty, tieren prezentował się nadzwyczaj imponująco – imponująco i, choć wstyd było mi to przyznać, dość przystojnie, czego nigdy nie spodziewałem się pomyśleć o własnym teściu, czy to hipotetycznym, czy rzeczywistym. Choć miał ponad pięćdziesiąt lat, byłem pod wrażeniem jego sprawności fizycznej: spod kaftany wyzierały żylaste mięśnie rąk i torsu. Siwe włosy, tak jak Caethari, nosił splecione w długi warkocz, ale podczas gdy ten u syna ledwie sięgał za łopatki, warkocz tierena zwisał aż do pasa. Gdy mężczyzna poruszał się, jego włosy majtały się jak ogon rozzłoszczonego kota.

– W mojej komnacie! – mówił do Caethariego, może też i do mnie. – Gdybym miał pod ręką miecz, przebiłbym nożownika na wylot!

– Nie wątpimy w to – mruknęła tiera Riya tonem osoby, która usłyszała tę samą deklarację już kilka razy i zaczęło ją to męczyć. Tieren zignorował ją, bezmyślnie przesuwając palcami lewej dłoni wzdłuż bandaża owiniętego wokół prawego przedramienia.

Rana, jak mówiła Kita, była głębokim cięciem, który tieren otrzymał, blokując cios napastnika. Poza tym zdawał się nie mieć poważniejszych obrażeń – fakt, o którego prawdziwości Caethari błyskawicznie upewnił się tuż po wejściu do pokoju.

– Ale agresor uciekł? – spytał ojca, marszcząc brwi.

– Gdy tylko chybił. – Tieren patrzył gniewnie. – I nie, zanim spytasz, nie przyjrzałem mu się dobrze. Był cały ubrany na czarno i miał zasłonięte włosy. Tylko oczu nie zakrył, a w ciemnościach dostrzegłem jedynie białka. Co za paskudne tchórzostwo, próbować mnie zgładzić we śnie!

– Co cię obudziło? – dopytywał Caethari.

– Nie mam pojęcia. Gdybym chciał się przechwalać, powiedziałbym, że instynkt, ale prawdopodobnie była to jego brawura; biorąc pod uwagę, w jaki sposób dostał się do pokoju, na ostatniej prostej musiał stać się nieostrożny.

– A którędy się dostał? – Caethari gestem wskazał drzwi komnaty, najsolidniejszą przeszkodę, jakiej można sobie życzyć pomiędzy sobą a potencjalnym napastnikiem. – Bo raczej nie przez drzwi.

– Oknem – powiedział ponuro tieren. – I najwyraźniej bez pomocy sznura, mimo że znajdujemy się bardzo wysoko. Podejrzewałbym jakiś manewr wspinaczkowy, ale gdy rzuciłem się w pogoń, ten człowiek zeskoczył z parapetu, jakby nic nie dzieliło go od ziemi. Zaszokowało mnie to niemal tak jak sam atak, jeśli mam być szczery: myślałem, że postanowił się zabić. Ale gdy spojrzałem w dół, nożownik już gnał dalej, a zanim ktokolwiek dotarł w tamto miejsce, dawno zniknął. – Spojrzał na dowódczynię swojej osobistej straży, kobietę o kamiennej twarzy, która nazywała się (a przynajmniej tak szepnął mi Caethari) tara Katvi Tiru, i wyglądała na oburzoną, że ktoś przedostał się przez jej zabezpieczenia. – Podejrzewasz, że w grę wchodzi magia, taro?

– To najlogiczniejsze wyjaśnienie – przyznała niechętnie tara Katvi. – Nie jestem specjalistką, ale wysłałam jednego z moich ludzi do Zakonu Ruyi, żeby zapytał o potencjalne zastosowania magii. – Potrząsnęła głową. – Były dowódca opowiadał nam często historię o przyjacielu-awanturniku, który znał urok pozwalający wspinać się po litej skale, ale zawsze myślałam, że to bajki. Możliwe, że się myliłam. To by jednak wciąż nie wyjaśniało, jak nożownik znalazł się na dole w takim tempie.

Tiera Laecia rzuciła ojcu spojrzenie zbyt wiele znaczące, żebym mógł je odczytać.

– Jakie to dziwne, że twój napastnik potrafił odnieść tyle korzyści z magii.

– Istotnie – skomentowała tiera Riya, tak samo oschłym tonem jak jej siostra.

– Magia – prychnął tieren. Patrząc na mnie, wyjaśnił: – Nigdy nie miałem do niej cierpliwości. Na ogół wymaga wieloletniej nauki, a w nagrodę poznaje się nieco mniej pracochłonną metodę wykonania czegoś, co lepiej zrobić w zwyczajny sposób… ale raz na jakiś czas bierze nas z zaskoczenia. – Znów pogładził bandaż, a potem opuścił rękę i spojrzał znacząco na syna. – Gdy dodamy do tego, że sprawca wezwał twoje imię, czyni go to albo wybitnie inteligentnym, albo wybitnie głupim.

– Naprawdę twierdził, że działa dla mnie? – spytał strapiony Caethari.

– „Dziki Nóż przesyła pozdrowienia”. Takimi słowami pożegnał mnie tuż przed wyskoczeniem z okna. Nie potrafiłbym nawet powiedzieć ci niczego użytecznego na temat jego głosu; był mocno przytłumiony, bez wyraźnego akcentu, ani wysoki, ani niski. To mógł być ktokolwiek. – Zerknął na stojącego sztywno z boku Raekiego. – Twój więzień nie ujawnił żadnych istotnych faktów, jak mniemam?

– Nie, tierenie – odparł Raeki. Było jasne, że bardzo go to złości. – Nawet nie chce nam powiedzieć, jak się nazywa, co znacząco utrudnia sprawę. Gdybym miał jakieś pojęcie o jego pochodzeniu, może wiedziałbym, jakie zadawać pytania, ale jak na razie powtarza tylko to samo, co mówił słudze tierna Velasina: że Dziki Nóż i jego poplecznicy nie godzą się na obecność Ralijczyków w Qi-Katai.

Jakby w powietrzu pojawił się nowy prąd, poczułem, że uwaga obecnych skupia się na mnie. Poza Raekim, tarą Katvi i tierą Riyą w pokoju znajdowały się również Keletha i tiera Laecia, i wszyscy patrzyli w moją stronę. Najcięższe było spojrzenie tierena. Nie spuszczając ze mnie spojrzenia, zwrócił się do syna:

– Zakładam, że już go poślubiłeś, tak?

– Tak, zgodził się mnie przyjąć – odparł Caethari. Zaczerpnął powietrza, przybierając oficjalną pozę, po raz pierwszy od naszego wejścia do pokoju. – Przedstawiam mojego męża, tierna Velasina Aedurię.

– Tiernie – powiedzieli jednocześnie tarowie, a następnie pozdrowili mnie identycznymi ukłonami.

Keletha przyjrzała mi się osobliwie, a Laecia obrzuciła mnie wzrokiem w taki sposób, jakby szacowała konia, którego nie zdążyła kupić, zanim zrobił to jej rywal; to znaczy: jak gdyby w ramach pocieszenia próbowała doszukać się defektów, których mimowolnie sobie oszczędziła.

– Gratulacje – powiedziała beznamiętnie.

Riya popatrzyła na mnie z rozbawieniem.

– Witamy w rodzinie.

– Witamy – powtórzył po niej tieren z pewną szorstką pieszczotliwością, która zapewne miała więcej wspólnego z jego miłością do Caethariego niż z bezwarunkową akceptacją mojej osoby. – Podejrzewam, że nie jesteś w stanie niczego nam podpowiedzieć?

Otworzyłem usta, żeby potwierdzić jego przypuszczenia, ale nagle coś przyszło mi do głowy.

– Może nie – powiedziałem wolno, wciąż sobie to przemyśliwując – ale… wybacz, tierenie, czy nie mylę się, że zaręczyny między naszymi rodami były sekretne?

– Tak, na ile w Qi-Katai da się zachować sekret. Na pewno korespondencja między mną a twoim ojcem była w większości prywatna, choć oczywiście, tu obecni i kilku urzędników otrzymało informację, gdy pisałem do Asy Ivadi z prośbą o pozwolenie na dalsze działania, a między nimi ambasador Ralii w Qi-Xihan. Bez wątpienia wraz z powrotem dai Kity zaczęły się rozchodzić pogłoski, ale poza tym do wiadomości publicznej podano bardzo niewiele. – Zmarszczył brwi, jakby dopiero się zorientował, jakie to wszystko ma znaczenie.

– Chodzi o to – zerknąłem w bok na Caethariego – że na początku nie miałem wychodzić za twojego syna. Byłem przeznaczony tierze Laecii. I jeśli dobrze rozumiem, bez względu na to, kto wiedział o zaręczynach, bardzo niewiele osób spoza rodziny zdawało sobie sprawę z istnienia pisma Kelethy. – Podsłuchałem tę plotkę w infirmerii, gdzie kilkoro pomocników ru Zairin zaskoczyła wieść, że mam poślubić Caethariego. – I tu pojawia się pytanie: czy decyzja o napaści na mnie w imię Dzikiego Noża została podjęta przez kogoś świadomego, że przyjeżdżam, aby Dzikiego Noża poślubić, czy przez kogoś myślącego, że mam wziąć ślub z jego siostrą?

Raeki przeklął, niemal bezgłośnie, a tieren Halithar wyglądał na równie zagniewanego co zamyślonego.

– Rzeczywiście, to jest ciekawe pytanie – mruknął. – Każda z ewentualności oznaczałaby inne implikacje.

– Jak to? – zaprotestowała tiera Laecia. – Jeśli atakujący mają na celu pozbycie się Ralijczyków z Qi-Katai, napaść na Velasina nie zależała od tego, kogo miał poślubić.

– To prawda, jeżeli ich cel rzeczywiście był tak prosty – wtrąciła tiera Riya. – I gdyby nasz drogi szwagier był jedyną ofiarą napaści, może bym się z tobą zgodziła. Ale atak na ojca, kto wie, czy nie ze skutkiem śmiertelnym, nie usunąłby Velasina. To już nie jest kwestia niechęci do Ralii reprezentowanej przez konkretnego człowieka, tylko do decyzji politycznych, które leżą u podstaw jego obecności w Titjenie. A skoro napastnikom zależało w dodatku na wmieszaniu w to Caego… tak, ma znaczenie, kogo Velasin miał poślubić.

Tiera Laecia patrzyła na siostrę wrogo.

– A może przypisujesz sprawcy zbyt skomplikowane motywy. Może to był zwyczajny, pozbawiony subtelności wyraz buntu.

– Możliwe. – Tieren nie dał dojść do słowa starszej córce. – Ale z punktu widzenia strategii więcej sensu jest w założeniu, że wróg jest inteligentny, a nie głupi. Jeśli celem, nawet drugorzędnym, było wywołanie podejrzeń, że twój brat zabił ci narzeczonego, to oznaczałoby działanie z zamiarem zasiania niezgody wewnątrz klanu Aeduria. Jeśli jednak Caethari miał być podejrzany o zamordowanie swojego narzeczonego, przesłanie ma większe znaczenie dla Ralii i rodu vin Aaro niż dla nas. Dostrzegasz różnicę? Relacje z Ralią ucierpią w obu przypadkach, ale tylko w jednym z nich dochodzi do rozłamu w naszym klanie.

Upomnienie wywołało rumieniec wstydu u tiery Laecii, a u mnie – konsternację.

– Wybacz – powiedziałem – ale chyba coś mi umknęło. Jeśli w obu przypadkach wygląda na to, że Caethari chce mnie uśmiercić, to dlaczego jego hipotetyczne działania miałyby zostać uznane za wymierzone w dobro klanu, gdyby zostały skierowane przeciwko narzeczonemu tiery Laecii, ale nie gdyby skierował je przeciwko własnemu narzeczonemu? Czy nie jest to w obu sytuacjach obraza zaproponowanego przez ciebie sojuszu, tierenie? Chyba że… – Powiodłem wzrokiem od Caethariego do tiery Laecii, a potem do tierena, dostrzegłem nagły wyraz dyskomfortu na twarzach wszystkich trojga i pokiwałem głową ze zrozumieniem. – Ach, już widzę. Bo nikt z was poza tierą Laecią nie uwierzyłby, że Caethari jest do tego zdolny. A w każdym razie ona może nie posądziłaby go o działanie na własną szkodę, ale bez wątpienia miałaby obawy, że zadziałałby na jej szkodę.

Młodsza tiera spojrzała na mnie gniewnie, co – razem z pogłębiającym się na jej twarzy rumieńcem – potwierdziło moje przypuszczenia.

Nieoczekiwaną ciszę przerwała tiera Riya.

– Znakomita obserwacja, tiernie Velasinie. Mądry z ciebie mężczyzna. Ja jednak chciałabym wiedzieć, dlaczego mimo wszystko zdecydowałeś się poślubić Caethariego, którego nigdy wcześniej nie widziałeś na oczy i nie miałeś powodu mu ufać, usłyszawszy, że może być zamieszany w atak na ciebie. Wysłuchałam raportu dai Kity z podróży oraz słów Kelethy i tara Raekiego. Wszyscy oni przekazali, że nie jechałeś tu chętnie; wręcz przeciwnie, wydawałeś się przede wszystkim przerażony. A teraz stoisz tutaj, u boku mojego brata, w jego ubraniach, o ile się nie mylę; zamężny mężczyzna, wyraźnie pozbawiony jakichkolwiek wątpliwości co do niewinności Caego.

– Riyo… – warknął Caethari, ale uciszyła go uniesieniem dłoni.

– Nie staram się kwestionować osądu twojego męża – wyjaśniła, ze wzrokiem wciąż utkwionym we mnie. – Próbuję podążać jego tokiem myślenia. Wolę wiedzieć, na czym stoję w relacjach z ludźmi i jaka jest ich pozycja w odniesieniu do mojej.

Jeśli wcześniej wydawało mi się, że znajduję się pod intensywną obserwacją, w tym momencie wrażenie mocno się spotęgowało. Poczułem przyspieszone bicie serca. Przyglądałem się tierze Riyi, koncentrując się na szczegółach jej wyglądu – jasnych, miodowych oczach, o odcień jaśniejszych niż u jej ojca i brata; misternych, upiętych warkoczach, starannych mimo tak wczesnej pory; eleganckim fasonie niebieskiej jedwabnej szaty; prostej złotej biżuterii wijącej się dookoła jej nadgarstka, ucha i szyi – i próbowałem znaleźć właściwą odpowiedź, wystarczająco szczerą, aby była zarówno pomocna, jak i wiarygodna. Przecież nie mogłem wyjawić całej prawdy, czyli powiedzieć, że skoro Caethari dopiero co powstrzymał mnie przed samobójstwem, nie miałoby sensu, żeby życzył mi śmierci. Aby takie życzenie się spełniło, wystarczyłoby, żeby wskazał mi, gdzie wykonać cięcie.

Wreszcie przemówiłem w ten sposób:

– Nie wiedziałem przed przyjazdem tutaj, że mój narzeczony to sławny Dziki Nóż, a do czasu, gdy Markel… do czasu, gdy mój sługa przekazał mi słowa napastnika, wasz brat już zdążył mi przyjść z pomocą. – Nie ufałem sobie wystarczająco, żeby na niego spojrzeć, chociaż bardzo tego chciałem. – Okazał mi dobroć; nie spodziewałem się dobroci. A kiedy upadłem przed nim… a raczej kiedy się ocknąłem, pomyślałem, że tiernowi łatwo byłoby skrzywdzić mnie we śnie, gdyby miał taki zamiar. A jeśli naprawdę chciał, abym zmarł przed przypieczętowaniem związku, czemu zaoferowałby wcześniejszy ślub? Jestem… – Wciągnąłem powietrze i zesztywniałem w reakcji na nieprzystępne spojrzenie tiery Riyi. – Nie jestem tak ufny, jak może ci się wydawać, tiero. Ale pozostaję przy życiu, mimo że twój brat miał wczoraj wiele okazji, żeby mnie uśmiercić. Czemu w tych okolicznościach miałbym nie zakładać jego niewinności?

– No właśnie, czemu nie? – powtórzyłu po mnie Keletha. – Z całym szacunkiem, tiero, wydaje mi się, że się rozpraszamy. Problemu nie stanowi zaufanie Velasina, ale motywy osób, które go zaatakowały.

– Właśnie. – Tieren spojrzał na Kelethę z aprobatą. I dodał z nagłym znużeniem: – Dobrzy święci, powinienem był to przewidzieć.

– Przewidzieć co? – spytała Riya.

– Tworzenie się w mieście stronnictw wokół waszej trójki. – Machnął ręką w kierunku swoich potomków. – Stronnictw działających w waszym imieniu lub, ich własnym zdaniem, w waszym interesie, żeby zaskarbić sobie łaskawość tego z was, które według nich powinno odziedziczyć tiereństwo. Pojawiło się pewne niewielkie poruszenie, gdy poślubiłaś Kivali – zerknął na Riyę, która z początku zdawała się zaskoczona, ale zaraz się zamyśliła – jednak powinienem był przewidzieć, że związek z Ralią wywoła większe i bardziej widoczne zainteresowanie. – Prychnął. – Prawdę mówiąc, rozważałem to; jednak nie dostrzegłem znaków, żeby już szykowało się coś tak poważnego.

– W takim razie – rzekłu Keletha. – Proponuję, żeby tar Raeki wypróbował nowe podejście podczas przesłuchania więźnia: nawet jeśli ten pozostanie małomówny, jego reakcja na pytanie może nam zdradzić coś pożytecznego; jednocześnie tara Katvi może ciągnąć śledztwo w celu ustalenia, w jaki sposób napastnik w ogóle dostał się do Aidy, a my, pozostali, normalnie rozpoczniemy dzień. Chyba że ktokolwiek ze zgromadzonych uważa, iż wiadomość o ataku na tierena jakimś cudem stanie się mniej rażąca, jeśli wywrócimy codzienne przyzwyczajenia do góry nogami?

Pomimo swojej surowości tieren Halithar sprawiał wrażenie lekko rozbawionego.

– Będzie tak, jak mówi emisariusze. Idźcie sobie wszyscy; tkwiliśmy tu i rozprawialiśmy wystarczająco długo, a ja mam mnóstwo innych spraw na głowie.

Obie tiery tak samo oburzyły się na jego słowa.

– Ależ ojcze… – urwały w tej samej chwili, zdjęte grozą, że tak się zgrały.

Stojący obok mnie Caethari stłumił parsknięcie, ale na tyle nieudolnie, że jego siostry się zorientowały. Przeniósłszy wściekłe spojrzenia z siebie nawzajem na niego, wypadły z pokoju jak dwa podmuchy huraganu, pozostawiając nas, nędznych śmiertelników, miotanych przez powstały sztorm. Spokojny Caethari skłonił się przed ojcem na pożegnanie – który to gest powtórzyłem, wciąż niepewny etykiety – a następnie obaj opuściliśmy komnatę.

– Chodź – mruknął Caethari, prowadząc nas korytarzem. – Zobaczmy, co u Markela.

Bez wahania podążyłem za nim, starając się zapamiętać wszystkie zawiłości i zakamarki przypominającej labirynt Aidy. Biorąc pod uwagę jej usytuowanie na podwyższeniu w centralnym punkcie Qi-Katai, nie byłem pewien, czy jest to bardziej pałac, fort czy cytadela; dostrzegałem elementy charakterystyczne dla wszystkich trzech rodzajów budowli. Był to rodzaj dokładnie takiego olbrzymiego, krętego, skomplikowanego miejsca, o jakiego eksplorowaniu marzyłby mały Velasin, i znienacka owładnęło mną czułe, bolesne współczucie dla tego chłopca, że znaleźliśmy się tu w najmniej prawdopodobnych okolicznościach.

Nieświadomy moich myśli albo zagubiony we własnych, Caethari wybrał ten moment, aby przemówić:

– Powinieneś wiedzieć, jeśli chodzi o Laecię… to nie tak, że ona mnie nienawidzi, albo że jest nieinteligentna lub coś w tym rodzaju. Ale rywalizuje ze mną i nie może znieść faktu, że ta rywalizacja jest jednostronna. Riya gra w jej gierki, ale ja nie wchodzę w nie, a w każdym razie nie celowo, i bardzo ją to frustruje, choć nigdy nie potrafiłem zrozumieć dlaczego. To jakby… – Podrapał się w nieogoloną brodę, szorując paznokciami po jednodniowym zaroście. – Święci, sam nie wiem…

– Martwi się, że masz o sobie zbyt wysokie mniemanie, żeby zniżać się do jej poziomu – podpowiedziałem. – Tiera Riya może i wygrywa znakomitą większość utarczek, ale mimo wszystko postrzega tierę Laecię jako godną przeciwniczkę.

Caethari rzucił mi zdziwione spojrzenie.

– Na Ruyę! Udało ci się wyczytać to wszystko z jednego spotkania?

– Mniej więcej – odparłem kpiąco. – Ale nie miej mnie za jakiegoś wybitnego geniusza. Moi bracia są bardzo podobni. Czy raczej byli – poprawiłem się, czując znajome ukłucie. – Revic zawsze nienawidził pozycji drugiego syna. Chciał tego, co miał Nathian: być dziedzicem, wzbudzać szacunek, i zawsze, zawsze zależało mu na zrobieniu wrażenia na ojcu. Dlatego próbował we wszystkim współzawodniczyć z Nathianem, ale na ogół Nathian nawet nie próbował podjąć wyzwania. Oczywiście on akurat wiedział, że Revic naprawdę jest lepszy w większości dziedzin, i nie chciał wyjść na słabego, przegrywając… z czego Revic również zdawał sobie sprawę, a w każdym razie podejrzewał to, co tylko wzmagało jego gniew. – Uśmiechnąłem się lekko, odruchowo, choć te wspomnienia wzbudzały we mnie słodko-gorzkie odczucia. – Pozbawiony możliwości dokuczenia Nathianowi, próbował pokonać mnie.

– I udawało mu się?

– To zależy, co uważasz za pokonanie. Powiedzmy, że wcześnie się nauczyłem, iż przegrana z niewielką różnicą zapewnia więcej spokoju niż wygrana z dużą przewagą, i tym się kierowałem.

– Ha! Nic dziwnego, że masz tyle wprawy.

– Rodzina to najlepsze przygotowanie do polityki, tiernie. Każdy ci to powie.

– Wygląda na to, że poślubiłem cynika.

– Nie jestem cynikiem – poprawiłem go, gdy dotarliśmy do infirmerii – tylko realistą. – I zanim Caethari zdążył cokolwiek odpowiedzieć, otworzyłem drzwi i wszedłem do środka.

Ru Zairin podniosłu wzrok i powitału mnie z widoczną ulgą. Podobnie jak Mirae, miału mocno kręcone włosy i ciemnobrązową skórę, cechy świadczące na ogół o nivońskim pochodzeniu; jednak w odróżnieniu od oczu Mirae, nego oczy miały migdałowy kształt, co sugerowało domieszkę krwi khytiańskiej. Choć w Ralii natykałem się zarówno na Nivończyków, jak i Khytian, rzadko byli to migranci lub potomkowie migrantów. W Ralii osiadali o wiele częściej Attovarczycy i Palamczycy, spośród których jedynie tych najbledszych można było na pierwszy rzut oka odróżnić od Ralijczyków. Ludność Titheny z kolei wystarczająco długo pokojowo mieszała się z Nivoną i Khytë, aby w wielkim mieście pokroju Qi-Katai panowała różnorodność, z jaką nigdy przedtem nie miałem do czynienia. Było to dziwnie cudowne i mimo że pochodziłem z zupełnie innego miejsca, sprawiało, że czułem się choć odrobinę mniej obcy.

– Ach, tiern! – wykrzyknęłu ru. – W samą porę. Twój sługa się przebudził, ale jako że nie mówię ani po ralijsku, ani w jego języku gestów, nie potrafiłum znaleźć sposobu, żeby się z nim porozumieć.

I rzeczywiście. – Ujrzałem Markela siedzącego w łóżku z pobladłą, zmartwioną twarzą, na którą wpłynął wyraz czystej ulgi, gdy się zbliżyłem. Zalała mnie fala uczuć: wstydu, że w ogóle rozważałem opuszczenie go; ulgi, że jest przytomny i dochodzi do siebie; wyrzutów sumienia, że nie odwiedziłem go wcześniej. Stłumiłem emocje i usiadłem przy nim, chwyciłem go za dłonie i mocno ścisnąłem. On odwzajemnił uścisk, ale zaraz uwolnił się, żeby móc migać, i wybuchnął potokiem słów, zerkając jednocześnie na Caethariego.

– Mówili, że wzięliście wczoraj ślub. Czy to prawda? Nic ci nie jest? Nie skrzywdził cię?

Zamknąłem oczy, przytłoczony jego niepokojem, i pokręciłem głową. Gdy rozchyliłem powieki, odpowiedziałem, również za pomocą gestów:

– Jesteśmy małżeństwem, to prawda. Ale nie zranił mnie i nie wierzę, żeby miał taki zamiar.

– Ale to on jest Dzikim Nożem! – Markel migał z emfazą. – Człowiek, który mnie ugodził, pracował dla niego!

– Nie pracował. To było kłamstwo.

– Skąd wiesz? Jak możesz wierzyć w cokolwiek, co on mówi?

– Mogę, bo… – Zawahałem się. Nie chciałem wyznać prawdy, ale ze wszystkich ludzi to Markel na nią zasługiwał. Odetchnąłem z drżeniem. – Bo próbowałem się zabić poprzedniej nocy. Byłem przerażony i słaby, jak w Ralii, ale on mnie powstrzymał, tak samo jak ty. Czy postąpiłby w taki sposób, gdyby pragnął mojej śmierci?

Markel skrzeknął rozpaczliwie.

– Próbowałeś się zabić?

Przełknąłem, zaskoczony, że do oczu nabiegają mi łzy.

– Przepraszam – powiedziałem na głos, po ralijsku, świadomy, że Caethari mnie słyszy. – Nie zrobię tego więcej. Bałem się.

– Twój lęk sprawia, że ja się boję – zamigał Markel.

Nie miałem na to odpowiedzi; mogłem tylko zwiesić głowę. Po chwili jednak Markel pstryknął palcami, więc na powrót na niego spojrzałem.

– Mógłbyś zapytać uzdrowiciela, co ze mną? Popatrzyłu na mnie, gdy się obudziłem, ale nic nie rzekłu.

Pokiwałem głową i zwróciłem się w stronę ru Zairin.

– Jak on się miewa? – spytałem po titheńsku.

– Bardzo dobrze, biorąc pod uwagę okoliczności – odparłu. – Ostrze przeszło pod żebrami, omijając najważniejsze organy. Nie jest to rana drążąca, ale dosyć problematyczna. Zalecałubym, żeby pozostał w łóżku co najmniej przez kolejnych kilka dni; będę mu regularnie podawału wywar z maku dla uśmierzenia bólu, oczywiście, ale nie będzie musiał przesypiać całego gojenia. Poza tym znam kilka uroków, które pomogą mu szybciej dojść do siebie.

Choć Markel, rzecz jasna, wszystko usłyszał, dla zachowania pozorów przetłumaczyłem mu słowa ru na ralijski. Pokiwał głową na znak zrozumienia, sprawiając wrażenie na równi zmęczonego, poirytowanego i zrezygnowanego, a ja pojąłem ze świeżym ukłuciem winy, że nie będę mógł przy nim pozostać: nawet gdyby nie groził nam kolejny atak, byłem świeżo po ślubie, jeszcze nie poznałem Aidy i musiałem zapoznać się ze swoją nową pozycją dla dobra nas obu.

Po przeszło dziesięciu latach przyjaźni wiedziałem, że choć Markel jest na ogół pogodzony ze swoją niemotą, frustruje go, jak każdego, bycie wyłączonym z rozmów. W Farathelu, tak jak ja, miał przynajmniej niewielki krąg przyjaciół, którzy go rozumieli i zachowywali dla niego miejsce, ale moje zaślubiny skradły mu to życie tak skutecznie, jak odcięły mnie od mojego. Choć w drodze do Qi-Katai traktował to lekko i zapewniał, że wciąż może podtrzymywać przyjaźnie korespondencyjnie, widziałem teraz, jak wiele go to kosztowało – znalazł się wśród ludzi, którzy nie tylko po raz pierwszy spotkali się z jego brakiem umiejętności mowy, ale którzy z mojej winy założyli też, iż nie zna titheńskiego.

Caethari podszedł do łóżka chorego i z wahaniem spojrzał na mnie, a następnie na niego. A potem powiedział, po ralijsku i do Markela zamiast do mnie:

– Mamy trochę ralijskich książek w bibliotece tiereny. Nawet kilka powieści. Jeśli chcesz, mógłbym poprosić o przyniesienie ci czegoś do czytania.

Obaj zamarliśmy, całkowicie zaskoczeni. Po chwili Markel zmitygował się i pokiwał głową, po czym z szeroko otwartymi oczami zamigał do mnie:

– Poprosiłeś go, żeby mi to zaproponował?

– Nie! – odparłem.

Markel przetrawił tę informację. Przez jakiś czas przypatrywał się Caethariemu, mierząc go wzrokiem, szukając w jego słowach choć cienia drwiny lub zakłamania. Jednak nic takiego się tam nie znajdowało, a gdy zdał sobie z tego sprawę, ponownie skinął głową, położył prawą dłoń płasko nad sercem i ukłonił się tiernowi, na ile tylko pozwoliła mu rana. Był to niewielki, niezręczny gest, ale wyrażał szczere emocje, i Caethari musiał to wyczuć, bo się nie roześmiał.

– W takim razie polecę któremuś z bibliotekarzy, żeby przyniósł ci wybór lektur. – Odwrócił się do mnie i przeszedł na titheński: – Wyobrażam sobie… to znaczy… pewnie chciałbyś, żeby Markel zamieszkał w naszych pokojach? Nie próbuję ci w tym przeszkodzić – dodał szybko, pewnie na widok mojej zadziwionej miny – ale jeśli mam przygotować ci dzisiaj drugą sypialnię, byłoby rozsądnie w tym samym czasie urządzić na nowo również pokój służby. Na wszelki wypadek.

– Na wszelki wypadek – powtórzyłem słabo. – Tak, chciałbym… proszę. Chciałbym tego.

Caethari skinął głową, z niewyjaśnionych przyczyn skrępowany.

– I… hmm… te gesty, które wykonujecie? Język dłoni? Ja… Rozumiem, jeśli to wasza prywatna sprawa, ale skoro mamy dzielić mieszkanie, chciałbym… Gdybyście mogli mnie nauczyć chociaż kilku znaków dla ułatwienia spraw, byłbym bardzo wdzięczny.

– Ja… tak. Oczywiście…

Markel pstryknął dwa razy, więc urwałem, żeby na niego spojrzeć.

– Powiedz mu, że znam titheński – zamigał z zaciętym błyskiem w oku. – Powiedz mu, że sam go nauczę, jeśli chce. I każdego, kto tylko poprosi.

Poczułem ucisk w gardle. Przytaknąłem Markelowi, dałem sobie chwilę na uspokojenie, po czym spytałem Caethariego:

– Czy możemy pomówić na osobności?

– Nie ma problemu – odparł, a czoło przecięła mu zmarszczka niepokoju. Skłoniwszy głowę na pożegnanie i mruknąwszy „proszę nam wybaczyć” do ru Zairin i Markela, wyprowadził mnie z powrotem na korytarz i powiódł do małego pustego pokoju przylegającego do infirmerii. Chociaż wciąż obecny w powietrzu zapach suszonych kwiatów wskazywał na to, że wcześniej przechowywano tu zioła, teraz w pomieszczeniu stały dwie niewielkie prycze, drewniane biurko zastawione podstawowymi akcesoriami do pisania i higieny osobistej oraz kilka regałów z tekstami medycznymi. Uznałem to za wspólną przestrzeń, wykorzystywaną przez pomocników ru Zairin podczas bardziej intensywnych dni w pracy, ale jak zorientowałem się po warstewce kurzu, obecnie nie była im ona szczególnie potrzebna.

– Tu nikt nas nie podsłucha. – Caethari zatrzasnął drzwi. Światło wpadało przez wysokie, kwadratowe okno w ścianie naprzeciwko (nie byłem pewien, na którą stronę wychodzi). Caethari niemal postąpił w moim kierunku, ale zatrzymał się i tylko rozprostował palce. – Czy cię obraziłem? – spytał z obawą.

– Bogowie, skądże! – Potrząsnąłem głową. – Tylko… Chciałem ci powiedzieć po cichu, że Markel rozumie titheński. Jednak poczytałbym to za uprzejmość, gdybyś na razie zachował to dla siebie. Po prostu… ludzie zwykle rozmawiają przy nim swobodnie, a po ataku na twojego ojca to może nam się przydać.

Caethari sprawiał wrażenie oszołomionego, a potem się roześmiał.

– Przypomnij mi, żebym nigdy nie lekceważył żadnego z was. Ale, no tak. Dziękuję, że mnie poinformowałeś.

Z opóźnieniem zdałem sobie sprawę z tego, jak bardzo byłem spięty.

– Nie jesteś zły?

– A wyglądam na złego?

– Nie, ale… – Przełknąłem, walcząc z nagłą potrzebą obracania czegoś w palcach. – Wielu byłoby na twoim miejscu.

Choć starałem się przed tym bronić, przypomniał mi się gniew Killica, gdy dowiedział się, że Markel świetnie go rozumie – co prawda starał się tłumaczyć wstydem, że wcześniej tak często ignorował mojego sługę, ale niezaprzeczalnie był rozgniewany. Nie wymówiłem jego imienia, coś w twarzy musiało mnie jednak zdradzić. Caethari wyglądał na wściekłego, ale jego głos był miękki, gdy spytał:

– Killic?

Nie odpowiedziałem; na swój wystarczyło to za odpowiedź. Mój mąż syknął i odwrócił wzrok. Po chwili podjął tym samym miękkim tonem:

– Mógłbym kazać go aresztować. Gdybyś chciał.

Poderwałem głowę i wpatrzyłem się w niego.

– Słucham?

– Musiałby być w Tithenie, rzecz jasna. Ale formalnie byłeś już związany z klanem Aeduria, gdy na ciebie napadł, na mocy zaręczyn i świadectwa Kelethy. To czyni go podległym naszemu prawu. Po prostu… Uznałem, że powinieneś wiedzieć. Jest taka możliwość.

Uszło ze mnie całe powietrze. Gdyby jedyne krzesło w pomieszczeniu było łatwiej dostępne, usiadłbym; ponieważ nie było, zachwiałem się lekko, opierając się dłonią o ścianę. Miałem wielką ochotę zapłakać – na księżyce, nie mogłem znieść tego odruchu; czułem się, jakbym od tygodni prawie nie przestawał szlochać. Nie kierowały mną lęk, smutek czy ból, nawet nie ulga, po prostu nadmiar uczuć towarzyszących mi w ostatnich dniach wyczerpał mnie do tego stopnia, że łzy najwyraźniej stały się moją pierwszą reakcją na każdą silniejszą emocję.

– Zastanowię się nad tym – odrzekłem łamiącym się głosem.

Caethari przyglądał mi się ze zbolałą miną.

– Wybacz. Nie powinienem był wspominać o tym, w taki sposób. Czy, hmm… – Wskazał głową drzwi. – Czy chciałeś wrócić do Markela? Możesz to zrobić, a ja… Ja zajmę się pokojami, biblioteką… – Ruszył z powrotem w kierunku
drzwi.

Niewiele myśląc, zatrzymałem go, łapiąc go za przedramię.

– Caethari?

Ostro zaczerpnął powietrza, wpatrując się w moją rękę; cofnąłem ją i spojrzałem mu w oczy.

– Ja… dziękuję. – Poczułem, że się czerwienię. – Za książki, za Markela. Za… za to, że mówiłeś wprost do niego, a nie przeze mnie. Większość arystokratów, a nawet większość ludzi, w ogóle nie próbuje. Zakładają, że jest tępy, albo nie widzą sensu, skoro nie może im odpowiedzieć na głos. Obaj z przyjemnością nauczymy cię jego znaków. Są… przydatne.

– Wyobrażam sobie.

Pomieszczenie znienacka stało się zbyt ciasne.

– Powinniśmy wracać. – Zaschło mi w ustach.

– Ty idź. – Głos Caethariego brzmiał tak samo chrapliwie. – Jeśli masz… jeśli nie masz nic przeciwko, zostało mi trochę obowiązków i inne zajęcia, ale nie chciałbym cię od niego odrywać…

– Nie zostanę tu cały dzień. Wiem, że powinienem zapoznać się z nowym miejscem…

– Możesz do mnie przyjść o każdej porze, słudzy będą wiedzieli, gdzie jestem…

– Wolałbym nie wchodzić ci w drogę…

– Nie wchodzisz mi w drogę, Velasinie, na świętych…!

Obaj umilkliśmy, i w tym momencie zorientowałem się, że pomimo własnych protestów powoli zbliżam się do niego. Zszokowany, odskoczyłem, i zanim zdążyłem się jeszcze bardziej pognębić lub obciążyć, zbiegłem do infirmerii, w bezpieczne miejsce przy łóżku Markela.

13

Nie zdziwiło mnie, że Caethari mi nie towarzyszył, choć pomimo jego dobroci – a może z jej powodu – odczułem też lekką ulgę. Byłem przy nim zupełnie wytrącony z równowagi; nie wiedziałem, co mam o tym wszystkim myśleć. To, że Markel mu zaufał – że Cathari dał mu powód do zaufania – było całkowicie niespotykane: przez wszystkie lata, które spędził u mojego boku, żaden arystokrata nigdy nie wyraził chęci nauczenia się jego gestów ani nie zwrócił się do niego bezpośrednio, jak do równego sobie, bez wcześniejszej zachęty. To, że Caethari zrobił obie te rzeczy z własnej inicjatywy, mówiło o jego charakterze więcej niż wszystko inne, co do tej pory uczynił, dlatego też bez zdziwienia przyjąłem opinię Markela:

– Wygląda na dobrego człowieka.

– Tak mi się wydaje – odparłem; jednak martwiło mnie również, jak łatwo przyszło mi określenie go w ten sposób. Zeszłej nocy zdecydowałem się uwierzyć w dobroć Caethariego zamiast umrzeć, dlatego teraz, w świetle dnia, bardzo chciałem, aby to zaufanie uzasadniało coś więcej poza moją palącą potrzebą. Pomysł, że mógłbym się co do niego pomylić, był nie do zniesienia, ale zostałem zbyt okrutnie zdradzony – i zbyt niedawno – żeby zignorować taką możliwość. Aprobata Markela wstrząsnęła mną, bo na jego osądzie polegałem bardziej niż na swoim; a jednak nie umykał mi fakt, że jego zaufanie rodzi się przynajmniej częściowo z moich zapewnień.

Czy Caethari rzeczywiście był dobrym człowiekiem? Czy też to moje niskie wymagania nadały zwykłej uprzejmości status nadzwyczajnej? To, że mnie nie zgwałcił – w rzeczy samej wyraził zgrozę na samą myśl – było bez wątpienia najbardziej podstawową rzeczą, jakiej można by słusznie oczekiwać od partnera. Podobnie fakt, iż nie pozwolił mi umrzeć, nie oznaczał, że mógłbym z nim żyć szczęśliwie; tylko tyle, że pozostałem przy życiu, więc dane mi będzie przekonać się o tym samemu. Jego podejście do Markela nie pozostawało bez znaczenia, podobnie jak zgoda na utworzenie mi oddzielnej przestrzeni w jego apartamentach, ale ostatecznie ledwo go znałem.

A jednak byłem mu poślubiony. Nie mogłem wrócić do Ralii, do rodziny, a nawet gdybym otrzymał taką szansę, powoli zdawałem sobie sprawę, że już tego nie chcę. Caethari był moim mężem, a jeśli mieliśmy stworzyć działający, oparty na przyjaźni związek, do jakiegoś stopnia musiałem mu zaufać, chyba że chciałem żyć w ciągłym lęku. Wciąż jednak tkwiłem w klatce; mimo że wszedłem do niej z własnej woli – i choć okazała się bardziej gościnna, niż się spodziewałem – nie zmieniało to faktu, że nie mogę jej opuścić. A bez tej wolności nie mogłem do końca wybrać, że czemukolwiek zaufam, bo wybór sam w sobie stanowił iluzję.

Nagle pożałowałem wyjawienia Caethariemu, że Markel zna titheński. To była bezsprzeczna przewaga, którą teraz na zawsze utraciliśmy. Jednak z uwagi na Markela nie mogłem żałować zgody na uczenie go języka migowego: bez względu moje zaufanie Caethari był kolejną osobą, z którą Markel mógłby rozmawiać i która chciała rozmawiać z nim, a w związku z tym utrata mojej prywatności była niczym w porównaniu z zyskiem Markela.

To wszystko przemknęło mi przez myśl w czasie, którego Markel potrzebował do zmiany pozycji. Krzywiąc się, na powrót położył się na materacu, ale pod głowę podłożył sobie dodatkową poduszkę. Dopiero gdy rozejrzałem się po pomieszczeniu, zdałem sobie sprawę z nieobecności ru Zairin. Śledząc moje spojrzenie, Markel pstryknął palcami.

– Poszłu po śniadanie. Chyba dla nas obojga. – Zawahał się. – Człowiek, który mnie ugodził… jeśli nie wysłał go Dziki Nóż, to kto?

Migając, opowiedziałem mu o ataku na tierena Halithara, śledztwie Raekiego i wszystkim innym, co zostało powiedziane, podczas gdy on leżał nieprzytomny. Gdy skończyłem, zamyślił się.

– Czuję się, jakbyśmy znów byli w Farathelu.

Uśmiechnąłem się drwiąco.

– Rzeczywiście, jest w tym coś znajomego. Choć ludzie w Farathelu nieczęsto próbowali nas zabić.

Markel przybrał identyczną do mojej, sarkastyczną minę.

– Nie, nie tak często.

Za mną ze skrzypnięciem otworzyły się drzwi, ogłaszając powrót ru Zairin, niosącegu w żylastych rękach pokaźną tacę ze śniadaniem.

– Ach! – wykrzyknęłu na mój widok. – Witam, tiernie… nie spodziewałum się twojego powrotu, inaczej przyniusłubym więcej jedzenia. Ale proszę, częstuj się, jak najbardziej.

Zawartość tacy rzeczywiście pachniała kusząco – dostrzegłem na niej kilka gorących słonych bułek, dwie czarki korzennego mleka i wybór pokrojonych, nieznanych mi owoców – ale jako że nie chciałem pozbawiać Markela i uzdrowiciela posiłku, potrząsnąłem głową i wstałem.

– Dziękuję bardzo, ale na mnie już pora – powiedziałem po titheńsku. – Na początek zamierzam dowiedzieć się, co stało się z naszymi końmi i sakwami; mam nadzieję, że ani jedne, ani drugie się nie zgubiły lub nie zostały źle potraktowane.

– Dobrze, w takim razie. – Ru Zairin postawiłu tacę na biurku. Po niedługiej obserwacji zrobiłu na mnie wrażenie osoby dokładnej i skutecznej. Szacowałem, że uzdrowiciele jest w połowie czwartej dekady życia: nego krótko ostrzyżone loki przetykała siwizna, a wokół ust utworzyły się zmarszczki.

– Jeśli jesteście głodny, polecam zajść do dolnej kuchni i przedstawić się kucharce. Ren Valiu zawsze z wielką chęcią karmi nowo przybyłych. Znając ją, podejrzewam, że na wszelki wypadek już coś dla was odłożyła.

– Dziękuję. – Nego słowa dziwnie mnie wzruszyły. Zwróciłem się do Markela po ralijsku: – Dasz sobie radę sam?

Uśmiechnął się do mnie.

– Poradzę sobie – zamigał. – Idź rozejrzeć się po okolicy.

Skłoniwszy się na pożegnanie, tak właśnie zrobiłem: udałem się na poszukiwania stajni. Ponieważ do tej pory pokonałem tę drogę tylko raz, i to w drugą stronę, odtworzenie własnych kroków zajęło mi sporo czasu. Choć natykałem się na strażników i służących, nie prosiłem o pomoc, bo chciałem spróbować samodzielnie rozeznać się w zakamarkach Aidy. Jako że w żadnym miejscu nikt nie kwestionował mojego prawa do swobodnego poruszania się, uznałem, iż wiadomość o moim przybyciu, obecności i zaślubinach już się rozniosła. Było w tym coś niepokojąco swojskiego: w Farathelu też mnie znano, a im bardziej Qi-Katai i jego polityka przypominały mi życie na dworze, tym bardziej czułem się jak ryba w wodzie, choć wciąż raczej nie jak w domu.

Oczywiście nie oznaczało to, że czuję się – czy też jestem – bezpieczny.

Gdy wreszcie dotarłem na dziedziniec, na który poprzedniego dnia wjechałem z Caetharim, przystanąłem na chwilę, żeby się zorientować. Przestrzeń otwierała się na zachód, więc znajdowała się w cieniu Aidy, choć złote światło obrysowywało szczyt przeciętych bramą murów od strony miasta. Kamienne płyty były gładkie i symetryczne, a dziedziniec miał kształt zwichrowanego prostokąta: po mojej prawej stronie na samym końcu przechodził w wąską ścieżkę biegnącą między Aidą a murem, podczas gdy po mojej lewej znajdowała się grupa budynków, z których najbardziej okazałe były stajnie. Nawet z tej odległości dolatywał mnie charakterystyczny zapach oleju do skór i świeżego siana, gnoju i końskiego potu. Od razu skierowałem się w tamtą stronę z nadzieją, że Figlem i Gracją dobrze się zaopiekowano.

Stajnie, podobnie jak wszystko inne w Aidzie, szybko okazały się większe i bardziej skomplikowane wewnątrz, niż można by oczekiwać po fasadzie. Podzielono je na trzy poziomy o różnym przeznaczeniu: na poddaszu – schowek, na parterze – główną stajnię, a z niej ogrodzona drewnianą barierką pochylnia wiodła do podziemi. Przyglądałem się jej uważnie, bo nigdy wcześniej nie spotkałem się z takim rozwiązaniem, więc pojawienie się stajennego w średnim wieku lekko mnie zaskoczyło.

– Czy mogę w czymś pomóc, tiernie? – spytał mężczyzna.

– Mam taką nadzieję. – Wyjaśniłem, że przychodzę sprawdzić, jak się miewają nasze konie. – Nie wiem, dokąd zaprowadzono Grację – powiedziałem, przypomniawszy sobie, jak Raeki wjeżdżał do Aidy, podtrzymując Markela – ale jedna ze stajennych, młoda kobieta, przejęła Figla razem z siwą klaczą.

Przez twarz stajennego przemknęła panika, choć szybko ją zatuszował.

– Czy była tego wzrostu – uniósł dłoń mniej więcej na wysokość mojego mostka – i miała piegi na nosie? W czerwono-szarej liberii? – W odróżnieniu, jak założyłem, od jego czerwieni i czerni.

– Nie przypominam sobie, w co ubrany był jej nos – nie mogłem powstrzymać się przed tą uwagą – ale reszta się zgadza. – Nie żebym mocno się jej przyglądał, bardziej zajęty sprawą Markela, ale zapamiętałem, jak wysoka była, a właściwie: jak wysoka nie była.

– Ren Vaia Skai – podsunął nerwowo. – Nie należy do służby Aidy; odpowiada osobiście przed yasą Kithadi Taedu. Siwa klacz to wierzchowiec yasy. – Zniżył głos, jakby obawiał się bycia podsłuchanym. – Podobno gniewała się na Vaię za to, że pozwoliła tiernowi zabrać konia. Wątpię, żeby którakolwiek z nich ucieszyła się na twój widok, tiernie.

No proszę, to było ciekawe. Wciąż rozeznawałem się w titheńskich tytułach, na tyle różnych od ralijskich, żeby zdawały mi się obce, ale yasa stała nawet powyżej tierena i najdokładniej odpowiadałaby księżnie. Jeśli owa yasa Kithadi rezydowała w Qi-Katai, to fakt, że miastem rządzi tieren Halithar, wskazywał na jakiś skomplikowany układ. Gdybyśmy byli w Ralii, z braku innych dowodów uznałbym, iż winna jest tutaj płeć yasy. Jednak to była Tithena, gdzie kobiety najwyraźniej zajmowały mnóstwo stanowisk niedostępnych im w mojej ojczyźnie. Poza tym stajenny wyglądał na przerażonego, co nie miałoby miejsca, gdyby yasa Kithadi rzeczywiście była bestią pozbawioną kłów.

– Rozumiem, że yasa i tieren nie przepadają za sobą? – spytałem.

– Można to tak ująć – odpowiedział wymijająco. – Chodzi raczej o to… no cóż. Nie chciałbym źle się wyrażać o yasie Kithadi. – Co oznaczało, że bardzo chce się źle o niej wyrazić, ale obawia się konsekwencji. – Ona jest po prostu… wymagająca w sprawach swoich koni. Bardzo wymagająca. I ona w razie potrzeby bez trudu odmówi tiernowi, ale ren Vaia nie mogła sobie na to pozwolić… to nie znaczy, że tiern Caethari jest nierozsądnym człowiekiem – dodał pospiesznie, żeby uniknąć potencjalnej obrazy mojego męża – ale… jego status, rozumiesz, tiernie… Vaia jest bardzo młoda…

– Rozumiem. Nie zamierzam przysporzyć dziewczynie kłopotów. Chcę się tylko dowiedzieć, gdzie są moje konie.

Stajenny oblizał wargi, wyraźnie zbolały.

– Wydaje mi się, że zabrała je yasa, tiernie. Do swoich stajni w Małej Aidzie.

– Małej Aidzie?

– Tak, to jej obecna rezydencja, chociaż należała do tiereny Inavi przed jej odejściem, co częściowo wyjaśnia, czemu tieren Halithar jest niezadowolony, że yasa tam mieszka… jeśli wybaczysz mi plotkowanie, tiernie. Jest połączona z główną Aidą krytym korytarzem biegnącym na tyłach Potrójnych Ogrodów… czy już je widziałeś, tiernie? – Potrząsnąłem głową, nie chcąc zakłócać przepływu informacji, a stajenny ciągnął: – Cóż, nietrudno je przeoczyć, jeśli ktoś ich szuka; oczywiście mógłbyś skorzystać z traktu konnego, ale yasa zwykła postrzegać jako bezczelność korzystanie z niego w sprawach niezwiązanych ze stajniami.

Zamrugałem.

– Trakt konny?

Machnął ręką w stronę pochylni prowadzącej na niższe piętro.

– To rodzaj drogi, tiernie. Przechodzi pod Aidą, a w każdym razie pomiędzy niższymi piwnicami, żebyśmy mogli dyskretnie przemieszczać jeźdźców i konie na wypadek oblężenia, a także na co dzień, żebyśmy nie musieli używać dłuższej drogi dookoła murów. Chyba z początku miał jakąś wytworniejszą nazwę, ale wszyscy nazywamy go po prostu traktem konnym.

– Rozumiem – odparłem, po czym szybko zmieniłem temat w celu rozwikłania o wiele pilniejszej tajemnicy. Ponieważ byłem przyzwyczajony do wykluczenia ralijskich kobiet ze spraw ich małżonków i zdawałem sobie sprawę, że wśród arystokratów wiele par małżeńskich zajmuje oddzielne pokoje, nieobecność matki Caethariego po ataku na tierena Halithara nie wydała mi się osobliwa. Teraz jednak odniosłem wrażenie, iż umknęło mi coś istotnego. – Przepraszam, czy powiedziałeś, że tierena Inavi odeszła?

– Tak, tiernie?

Moje pytanie wyraźnie go zaskoczyło. Uznałem to za znak, że mój szok jest jeszcze bardziej ralijski, niż myślałem, więc spróbowałem ponownie:

– Chodzi o matkę tiera i tier?

– Tak, tiernie.

– I ona jest… – Starałem się przywołać odpowiednio prawdopodobne wyjaśnienie, dlaczego potężna matrona mogłaby opuścić dom i rodzinę. – Udała się na pielgrzymkę?

Tego typu podróże cieszyły się powodzeniem wśród ralijskich arystokratek. Kapliczki i świątynie poświęcone księżycowym boginiom Rivie, Ashy i Corii stanowiły miejsca chętnie odwiedzane przez te, które prosiły o dobre zamążpójście dla córek; te, które poszukiwały pomocy dla swoich mężów lub wstawiennictwa u nich, modliły się do Boga-Słońca; a wszelkie modlitwy za synów i braci posyłały do Pierwszej Gwiazdy, dziedzica niebiańskiego królestwa Boga-Słońca. (Do kogo i w jaki sposób Ralijki zwracały się we własnych sprawach zawsze pozostawało dla mnie mętne. Niebo była matką dzieci Boga-Słońca, ale ponieważ zarówno świat przyrody, jak i ludzie stanowiły owoc jej skandalicznej miłości do brata Boga-Słońca, Ziemi, Doktryna Firmamentu nie poświęcała jej żadnych świątyń; a jeśli jakiekolwiek pomimo to istniały, nie wiedziałem o nich).

Poniewczasie przypomniałem sobie, że moje domysły nie mają tu żadnego zastosowania, bo Tithena nie uznaje Doktryny Firmamentu. Księżyce były dla nich innymi bogami – zaledwie dzień wcześniej wziąłem ślub pod ich patronatem – ale nie miałem pojęcia, czy wiara w nich obejmuje pielgrzymki.

Najwyraźniej nie obejmowała, jeśli mogłem sądzić po zadziwionym spojrzeniu, jakie skierował na mnie stajenny.

– Nie, tiernie – wyjaśnił, a brwi same z siebie podjechały mu do góry. – Po prostu rozpoczęła życie gdzie indziej, gdy rozwiodła się z tierenem.

Trzymałem usta otwarte przez kilka sekund, zanim przyszło mi do głowy je zamknąć.

– Już widzę – odparłem, choć wcale niczego nie widziałem; pragnąłem zasypać tego człowieka pytaniami. Jednak nie zrobiłem tego, bo nawet gdyby biedny stajenny stanowił odpowiedni cel moich dociekań, coraz bardziej nerwowe ruchy zdradzały, że spieszy mu się do powrotu do obowiązków, od których go oderwałem. Jako że wciąż byłem dla niego czystą kartą, bez wątpienia ostrożność nie pozwalała mu tego powiedzieć.

Nie miałem przy sobie sakiewki ani żadnych titheńskich pieniędzy; wydało mi się jednak uprzejmym coś mu ofiarować.

– Czy mógłbym cię spytać o nazwisko? – W duchu przekląłem, widząc, jak zesztywniał.

– Ren Taiko Arith – odrzekł nerwowo.

Skłoniłem się lekko.

– Bardzo ci dziękuję, renie Taiko. Nie mam przy sobie monet, ale jeśli udasz się wieczorem do dolnej kuchni i powiesz ren… – nie mogłem sobie przypomnieć imienia kucharki. – …ach, ren Valiu, że cię przysłałem, dopilnuję, żeby odłożyła butelkę tego, za czym najbardziej przepadasz.

Taiko wybałuszył oczy.

– Moje najszczersze dzięki, tiernie, ale cała butelka… to na pewno za dużo!

– W takim razie uznaj to za przedpłatę, abyś dobrze zajął się moimi końmi, gdy je tu przyprowadzę. I oczywiście – dodałem po krótkim namyśle – będę pamiętał, żeby zdradzić yasie Kithai, kto mnie do niej skierował.

Ulga Taika była namacalna. Skłonił się nisko, a ja poczułem satysfakcję z pozyskania sojusznika.

– Bardzo dziękuję, tiernie. – Skinąłem głową w odpowiedzi, a on natychmiast powrócił do pracy.

Po raz ostatni spojrzałem tęsknie w stronę wjazdu na trakt konny – bez dwóch zdań będę musiał znaleźć czas na jego zwiedzenie – i wyszedłem z powrotem na dziedziniec. Biorąc pod uwagę, iż bułeczki ru Zairin wciąż parowały, gdy przyniosłu je do infirmerii, oceniłem, że dolna kuchnia musi znajdować się niedaleko, i udałem się w przybliżonym kierunku, na nos przemierzając nieznajome korytarze, aż natknąłem się na ogólną jadalnię prowadzącą wprost do królestwa ren Valiu.

Kucharka, gdy już ją znalazłem, okazała się rozsądną, krągłą, niemal czterdziestoletnią kobietą; głowę miała ogoloną tak, że pozostał na niej jedynie ciemny meszek. „Żeby włosy nie wpadały mi do jedzenia!”, zawołała wesoło, gdy zauważyła moją reakcję – a jej rękę od nadgarstka po ramię pokrywały tatuaże: kompozycja przedstawiająca wodę i stworzenia wodne, przeplatane wijącymi się czarnymi znakami.

– Czy mogę spytać…? – zacząłem mówić, ale podobnie jak z moim zainteresowaniem jej brakiem włosów tak i tu mnie wyprzedziła.

– Spędziłam dziesięć lat, gotując dla floty kupieckiej – oznajmiła z dumą. – To – postukała palcem w znaki – symbole handlowe różnych miast portowych. Po jednym z każdego, który odwiedziłam. Widzisz, tiernie? – Wskazała coś, co wyglądało jak różdżka z poziomą linią pod rozwidleniem. – To symbol Arovenu w Ralii. Nigdy nie dopłynęłam tak daleko w górę rzeki, żeby dotrzeć do Farathelu, ale – westchnęła z uśmiechem – nie można mieć wszystkiego!

– Odwiedziłem Aroven wiele razy – odparłem. – Tamtejszy port i targ zawsze były cudowne.

Ren Valiu zaśmiała się.

– To prawda, tiernie! Ale najpierw… wyglądasz na wygłodzonego! Przy całej tej wrzawie nikt nie miał czasu na porządne śniadanie, ale na wszelki wypadek odłożyłam mnóstwo jidhy! Proszę, częstujcie się!

Pokierowała mnie ku tacy tych samych słonych bułek, które niusłu ru Zairin – wciąż gorących pomimo późnej pory, bo trzymała je w ciepłym piecu – a ja uznałem, że niezmiernie za nią przepadam. Jidha była pyszna, nadziana mieszanką (jak poinformowała mnie ren Valiu) pasty z czerwonej fasoli, anyżu i sosu pieczeniowego z królika, i choć nie do końca wiedziałem, co dokładnie kryje się pod nazwą ostatniego składnika, nie mogłem zaprzeczyć, że połączenie jest wyśmienite. Valiu dostrzegła moje uznanie i szybko podała mi czarkę korzennego mleka – zwanego, jak się dowiedziałem, khai – do popicia, a napój posmakował mi tak samo jak wypieki. Gdybym nie musiał zająć się końmi, prawdopodobnie pozostałbym w kuchni dłużej; jednak w tych okolicznościach z żalem odmówiłem przyjęcia trzeciej jidhy i poinformowałem kucharkę o obietnicy złożonej renowi Taiko.

– Mam nadzieję, że nie będzie to dużą niedogodnością – powiedziałem – ale yasa Kithadi podobno ma w posiadaniu moje sakwy. – A te zawierały między innymi dokumenty promisoryjne pozwalające mi na dostęp do synekury przez jeden z kilku banków. – Dlatego nie miałem czego mu ofiarować.

Valiu spojrzała na mnie z szacunkiem.

– To żaden problem, tiernie – odrzekła. – Postąpiłeś właściwie.

Ogrzany zarówno jej aprobatą, jak i khaiem, poprosiłem o wskazanie najprostszej drogi do Potrójnych Ogrodów i Małej Aidy. Okrągła twarz kucharki z natury miała w sobie figlarny rys, który teraz jeszcze się uwydatnił.

– Yasa jest ciekawą osobą. Albo cię pokocha, albo znienawidzi, ale nie zawsze łatwo da się odróżnić jedno od drugiego.

– Zabrzmiało złowrogo – skomentowałem ironicznie.

Ren Valiu tylko się roześmiała.

Uzbrojony w te informacje, podążyłem za jej wskazówkami i wyszedłem z jadalni innymi drzwiami niż te, którymi wszedłem. Szybkim krokiem przemierzałem wijący się korytarz – to znaczy tak szybkim, na jaki mogłem sobie pozwolić z bolącą nogą – i wkrótce znów znalazłem się na zewnątrz, w centralnym ogrodzie otoczonym z trzech stron przez Aidę. Podążyłem brukowaną ścieżką na północno-zachodni skraj, minąłem część nazywaną Potrójnymi Ogrodami – ren Valiu zdradziła mi, że są podzielone na trzy sekcje, w których uprawia się odpowiednio zioła, owoce i kwiaty – i dotarłem do krytego przejścia, o którym wspominał ren Taiko. Na jego końcu wznosiła się Mała Aida: samotna sześciokątna budowla, która zdawała się zbyt niska na wieżę i zbyt wysoka na cokolwiek innego. Stajnie leżały po wschodniej stronie, oddzielone od Małej Aidy zadbanym kwadratowym dziedzińcem z fontanną na środku, a z drugiej strony przylegał do nich trawnik. Porastająca go trawa była gęsta i zielona, ale choć bez wątpienia dobrze się nią zajmowano, między źdźbłami rosły nieregularnie małe różowe kwiatki, przez Ralijczyków nazywane koźlim oczkiem, a przez Titheńczyków – siką, choć ja zawsze znałem je po prostu jako chwasty.

Czemu więc tu rosły?

Może nie była to wielka rzecz, ale jeśli lata obracania tajemnicami w Farathelu czegoś mnie nauczyły, to że nigdy nie wolno lekceważyć znaczenia drobnych niekonsekwencji.

Gdy zbliżyłem się do głównego wejścia Małej Aidy, na przywitanie pospieszyła mi służąca ubrana w czarne buty, szarą narę, białą koszulę i czerwony lin. Była niewysoka, krągła i bardzo ładna: jej duże ciemne oczy podkreślała para czarnych lakierowanych okularów, choć uznałem, że nie może mieć dużo więcej niż dwadzieścia lat. Jej czarne włosy były miejscami rozjaśnione przez słońce, a ich wyraźny skręt plasował się pomiędzy ciasnymi lokami Mirae i moimi luźnymi falami. Jej skóra miała połyskujący kolor ciepłego brązu, ciemniejszy niż częściej spotykane w Tithenie złociste i brązowawe odcienie, choć niekoniecznie podobny do skóry mieszkańców Nivony, a gdy kobieta się uśmiechnęła, ukazała białe, idealnie równe zęby.

– Tiern Velasin! – zawołała. Miała ciepły głos, niższy, niż zakładałem. – Witam! Nie spodziewałyśmy się, że tak prędko otrzymasz naszą wiadomość.

– Słucham? Jaką wiadomość? Przyszedłem, bo szukam koni.

– Och! – Wyglądała na szczerze zaskoczoną. – Czyli nasz goniec cię nie odnalazł?

– Wasz goniec? – spytałem ze zdumieniem.

Uroczo pochyliła głowę; miała w sobie tyle naturalnego piękna, że pewnie nie potrafiłaby zrobić tego bez uroku. Emanowała jakąś radosną inteligencją, i chociaż wzbudzało to moją sympatię, prowokowało również ostrożność, chociażby przez to, że jest inna niż się spodziewałem. Jak tamte kwiaty, pomyślałem, i skrzętnie zanotowałem porównanie w pamięci.

– Proszę mi wybaczyć, tiernie. Nie tak powinnam zacząć rozmowę. Jestem ru Telitha Kairi, w służbie yasy Kithadi Taedu. – Pozdrowiła mnie małym, uprzejmym ukłonem.

Zamrugałem, z trudem starając się odszyfrować jej status. Nie była więc służką, ale uczoną, chociaż nosiła strój w barwach swojej pani. Nagle coś, co powiedział ren Taiko, połączyło się w całość z wcześniejszym komentarzem Caethariego i rozpromieniłem się, pojmując wreszcie.

– Opiekujesz się biblioteką tiereny. – Moje pytanie zabrzmiało jak stwierdzenie, a usta ru Telithy rozciągnęły się w jeszcze szerszym uśmiechu, jakbym właśnie wykonał jakąś sztuczkę przy kolacji.

– Tak jest – odparła – choć yasa uważa, że to jej biblioteka, i była niezadowolona z tego, iż tiern Caethari postanowił zaproponować twojemu osobistego słudze jej książki bez uzgodnienia z właścicielką.

Może było to przejęzyczenie, a może zwykła zniewaga; przyszło mi na myśl, że całkiem prawdopodobnie właśnie usłyszałem afront yasy Kithadi z ust ru Telithy, choć nie byłem pewien, czy kryje się za tym złośliwość, czy przypuszczenie ze strony którejś z dwóch kobiet.

– Markel nie jest moim osobistym sługą – wyjaśniłem uprzejmie. – Na pozór to mój lokaj – użyłem ralijskiego słowa i zauważyłem, że zrozumiała – ale ponad wszystko jest moim przyjacielem.

Nieczęsto przyznawałem to w Ralii, biorąc pod uwagę, jak niewielu ludzi aprobowałoby moje słowa albo w nie wierzyło. Niemniej były prawdziwe i nabrały jeszcze większego znaczenia, od kiedy przybyliśmy do Titheny, gdzie takie rozróżnienie najwyraźniej honorowano w inny sposób i zgodnie z inną logiką.

– Och! – po raz kolejny wykrzyknęła ru Telitha, ale podczas gdy pierwszym razem jej zaskoczenie było szczere, tym razem w jej głosie ewidentnie pobrzmiewał fałsz. Co więcej, uznałem, że celowo przybrała taki ton: zniewaga stanowiła test; test mojego rozumienia, temperamentu, prawdziwości plotki… nieistotne czego; i swoją reakcją ru dała mi znak, niekoniecznie informując, że przeszedłem go pomyślnie (który to werdykt, jak się domyślałem, mogła wydać wyłącznie jej pani), ale że poniosłem porażkę.

Na moment czyste powietrze nad Qi-Katai nabrało wyraźnego posmaku farathelskiego gorąca. Prawie się roześmiałem.

– Proszę, wybacz mi wszelką obrazę. – Brązowe oczy ru Telithy patrzyły jasno.

– Nic się nie stało – odparłem. – W końcu nie po raz pierwszy ktoś popełnia taki błąd. – Pozwoliłem temu wybrzmieć, a potem dodałem: – Czy mogę w takim razie założyć, że skoro wyraźnie spodziewano się mnie tutaj, yasa Kithadi poleciła, abym jej się zaprezentował?

Skinęła głową.

– Proszę za mną, tiernie. Zabiorę cię do niej i będziecie mogli omówić kwestię ralijskich książek.

Rozważałem, czy nie naciskać na sprawę koni, ale uznałem, iż w obecnej chwili nie przyniosłoby mi to zbyt wiele dobrego. Zamiast tego przytknąłem dwa palce do czoła w ralijskim pozdrowieniu uczonych, które chyba rozpoznała, i gestem zachęciłem ją, żeby wskazała mi drogę.

– Z wielką przyjemnością.

14

Jako dzieci, zanim Nathian w końcu oznajmił, że jest na to za duży, często graliśmy z braćmi w chowanego na terenie posiadłości w Aarobrooku. Każdy po kolei zostawał szukającym, a ja, zgodnie z wypracowanym kodeksem samoochrony, zwykle pozwalałem Revicowi i Nathianowi odnaleźć mnie ze względną łatwością, jednocześnie dbając o to, aby opóźnić odszukanie braci, szczególnie Revica. Nawet jeśli zdawali sobie sprawę z mojej kurtuazji, sobie nawzajem nie okazywali podobnej: Nathiana doprowadzało do wściekłości to, jak często Revic mu się wymykał, Revic za to nie potrafił ani wygrywać, ani przegrywać – zwycięstwem zbyt się chełpił, a porażka czyniła go małostkowym.

W konsekwencji podczas jednej z takich zabaw wczesną zimą, gdy moi bracia przez całe popołudnie sprzeczali się o to, który z nich jest najlepszy, w końcu straciłem cierpliwość i uparłem się udowodnić obu, że się mylą. Revic był szukającym, a ja schowałem się w kryjówce, która była mu na pewno nieznana, usadowiłem się wygodnie i czekałem. Nie wiedziałem jednak, że Revic znalazł Nathiana prawie od razu, co doprowadziło do bójki, po której ojciec zagonił ich do domu i ukarał, zbyt rozgniewany, żeby spytać, dlaczego w ogóle walczyli. Tak więc moja nieobecność pozostała niezauważona przez wiele godzin. Nie wiem, jak długo się chowałem; wiem tylko, że nie wychodziłem jeszcze długo po zdaniu sobie sprawy, że zabawa dobiegła końca. Przenikał mnie zimowy chłód, mrożąc mnie do głębi, a jednak nie chciałem się ruszyć, przekonany na jakiś niejasny dziecinny sposób, że jeśli wrócę do domu, raz na zawsze przyznam się do porażki przed braćmi.

Do czasu, kiedy mnie znaleziono – chłopcy nie znali mojej kryjówki, ale wiedział o niej mój ulubiony stajenny – byłem już siny z zimna, całkowicie wychłodzony. Gdy obudziłem się z wywołanej tym stanem maligny, ujrzałem siedzącego przy moim łóżku zaniepokojonego ojca, z twarzą pobrużdżoną zmartwieniem, które rzadko pozwalał mi zobaczyć. Nalegał, żebym wszystko mu wyznał, choć ledwie mogłem mówić. Wysiłek był tak wielki, że niemal natychmiast straciłem przytomność, ale pomiędzy snem a jawą usłyszałem szept ojca:

– Masz w sobie dziwną i upartą wytrwałość, Velasinie. – I dodał jeszcze ciszej, tak, że mogłem równie dobrze to sobie wyobrazić: – Zupełnie jak twoja matka.

„Dziwna i uparta wytrwałość”. Te słowa chyba stały się przepowiednią, bo nigdy nie straciły na aktualności: ani w dzieciństwie, a już na pewno nie w moim dorosłym życiu. Przez lata często je sobie przypominałem, a gdy ru Telitha wprowadziła mnie do bawialni yasy Kithadi, a moją nogę rwało tak, że prawie się pode mną załamywała, usłyszałem je po raz kolejny, jakby ktoś wypowiedział je na głos.

– Czy wszystko w porządku? – spytała obdarzona sokolim wzrokiem yasa Kithadi. Była smukłą, wysoką kobietą około sześćdziesiątki, z twarzą o ostrych rysach. Większą część długich srebrzystych włosów miała splecioną w taki sam pojedynczy warkocz jak te Caethariego i tierena, głowę oplatały jej mniejsze, misterniejsze warkoczyki – nie wiedziałem, czy coś symbolizują – a jej ogorzała, jasnobrązowa cera świadczyła o wielu latach spędzonych na powietrzu. Od razu dojrzałem w niej coś znajomego, choć nie potrafiłem tego sprecyzować; byłem zresztą rozkojarzony.

– Nic mi nie jest, yaso – zapewniłem, choć usiadłem szybko i bez gracji, gdy wskazała mi krzesło. Lekko rozprostowałem nogę, krzywiąc się, kiedy szwy się napięły. Nie była to rozległa rana, ale strzała zatopiła się głęboko w mięsień, a trudno powiedzieć, żebym leżał bezczynnie, od kiedy tar Raeki ją wyciągnął. Spytałem ru Zairin o możliwość zamknięcia rany samą magią i pominięcia szwów, ale spojrzału na mnie z tym pobłażliwym znużeniem, jakie uczeni okazują dyletantom, i oznajmiłu, że w tym przypadku szwy są bardziej odpowiednie. Nie chcąc wyjaśniać wszystkiego yasie Kithadi, demonstracyjnie poklepałem się po udzie. – Jestem tylko trochę obolały.

Przyjrzała mi się badawczo, a ja kątem oka zauważyłem, jak ru Telitha przysuwa krzesło i siada, uważnie nam się przysłuchując.

– Ach, tak. Bandyci. Zaatakowano was w Vaiko, prawda?

– Tak. Zaczaili się na nas o świcie.

– Słyszałam, że zabiłeś dwóch ludzi.

– To prawda – potwierdziłem. Wciąż mówiłem spokojnie, ale mój puls przyspieszył. – Widłami.

– Widłami! – Uniosła cienkie brwi. – Jakież to nowatorskie.

– Można to ująć i w ten sposób.

– Słyszałam również – yasa zignorowała moją uwagę – że część z nich schwytano?

– Tak, mamy trzech więźniów.

– I że posłano po nich patrol, hmm… trzy dni temu?

– Chyba tak.

– I że tiern Caethari zastanawia się, czy ich napaść jest w jakikolwiek sposób związana z tą na twojego sługę?

– Ja… słucham?

Uśmiechnęła się.

– Nie wiedziałeś? Myśli, że oba ataki, czy też już wszystkie trzy, mogą posiadać wspólny mianownik. Nie jest to szczególnie mocne podejrzenie – dodała z taką swobodą i opanowaniem, jakby właśnie nie wbiła mi noża w plecy – ale wystarczająco, żeby rozkazał zaprowadzić więźniów z Vaiko do tej samej strażnicy, co człowieka z Bursztynowej Bramy.

– Nie wspominał o tym. – Ale mógłby.

Yasa Kithadi machnęła ręką.

– Niewątpliwie uważa, że to przedwczesne domysły.

– Niewątpliwie – powtórzyłem głucho.

Poczułem się nieważki, jak zanurzony w głębokiej wodzie. Popatrzyłem na yasę Kithadi – wyraz jej ust, ani miękki, ani zadowolony; na jasnoszare oczy o nieczytelnym spojrzeniu – i, jakby takie objawienia stanowiły odruch samozachowawczy, nagle zrozumiałem, czemu wygląda tak znajomo.

– Jeśli chodzi o twojego sługę… – podjęła.

– Jesteś siostrą emisariusza Kelethy – wypaliłem.

Yasa Kithadi zatrzymała się w pół wdechu, przekrzywiając głowę, jak gdyby chciała upewnić się, że dobrze mnie usłyszała. Gdy już dostrzegłem jej podobieństwo do Kelethy, było tak uderzające, że zastanawiałem się, czemu nie zorientowałem się od razu.

– Owszem – powiedziała powoli, z królewską godnością. – Keletha to moju kinthé. – Użyła titheńskiego słowa na określenie rodzeństwa kem. – Do tego starszu, choć zaledwie o pół godziny.

– Jesteście bliźniętami?

Moje zaskoczenie sprawiło jej osobliwą przyjemność; zaśmiała się czysto i dźwięcznie.

– Czy w Ralii nie macie bliźniąt, tiernie Velasinie?

– Mamy, yaso, choć nie spotkałem ich wielu – postanowiłem zaryzykować pochlebstwo – i nigdy tak fascynujących.

Parsknęła, rozbawiona.

– Gdyby nie była to taka oczywista prawda, młody człowieku, uznałabym cię za klakiera.

Wytężałem umysł, powoli konstruując teorię. Byłem świadomy, że yasa Kithadi mnie obserwuje – jak również ru Telitha, choć mniej intensywnie i z większym zastanowieniem niż jej pani – i zdałem sobie sprawę, że znaleźliśmy się na linii kolejnego testu. Spojrzałem yasie w oczy.

– Wydaje mi się osobliwe, że emisariusze nie mają tytułów i wyzbywają się rodowych nazwisk.

– To sprawia, że są równi wszystkim – odparła yasa Kithadi – i pozwala im negocjować na równej stopie.

Przygryzłem wargę; coś mi umykało. Wyglądało na to, że w Tithenie podczas dziedziczenia pierworództwo stanowi raczej wskazówkę niż wymaganie i płeć najwyraźniej nie odgrywa tu żadnej roli. Jeśli Keletha z własnej woli zrzekłu się arystokratycznego statusu – jeśli nego tytuł przeszedł na yasę Kithadi – to dlaczego w Qi-Katai rządził tieren Halithar?

Chyba że, rzecz jasna, miasto w ogóle nigdy nie należało do yasy. Jeśli jednak jej terytorium leży gdzie indziej, czemu mieszka tutaj? Nie może chodzić tylko o bliskość Kelethy, a zresztą ren Taiko mówił, że Mała Aida należała wcześniej do tiereny…

Ale tierena odeszła…

Wpatrywałem się w yasę Kithadi, obserwując, jak ona mnie obserwuje. Było w tej sytuacji coś bardzo kociego, jakbyśmy znajdowali się na granicy konfliktu, który może równie dobrze rozejść się po kościach, co eskalować. Sfrustrowany, powstrzymałem się od wiercenia na krześle. W Farathelu odpowiedź byłaby oczywista, bo znałem farathelskie zasady. Jednak w Tithenie…

Poczułem się, jakbym dostał obuchem w głowę.

– Wybacz mi powolność, yaso – rzekłem. – Jestem dziś bardzo ralijski.

Roześmiała się, po raz kolejny szczerze.

– Nie możesz nic na to poradzić, tiernie. Choć jestem ciekawa, dlaczego uważasz to za istotne.

– Bo sprawia, że nie dostrzegam rzeczy oczywistych; a w każdym razie oczywistych w Tithenie.

– Na przykład…?

– Na przykład faktu, że tytuły, pochodzenie i małżeństwo nie zawsze działają tak, jak się tego spodziewam. – Zaczerpnąłem powietrza i znów zaryzykowałem: – Rozwody są w Ralii rzadkie, a procedura staje się tym trudniejsza, im wyższy status mają małżonkowie. Zanim ktoś o tym wspomniał, tak samo nie przyszłoby mi do głowy, że tieren się rozwiódł, jak to, że jego teściowa miałaby pozostać w miejscu, które dobrowolnie opuściła jego żona.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki