Zapraszamy na www.publicat.pl

Tytuł oryginału
The Ink Black Heart

Projekt okładki
Duncan Spilling © Little, Brown Book Group Ltd 2022
fot. postaci: Duncan Spilling; pozostałe elementy: © iStock oraz Shutterstock

Wykorzystanie emoji
OpenMoji Emoji Set, EmojiTwo Emoji Set

Koordynacja projektu
KONRAD ZATYLNY

Redakcja
MAŁGORZATA GROCHOCKA

Korekta
ANNA KURZYCA

Redakcja techniczna
LOREM IPSUM – RADOSŁAW FIEDOSICHIN

Copyright © J.K. Rowling 2022
All rights reserved.

Polish edition © Publicat S.A. MMXXII (wydanie elektroniczne)

Powieść wydana po raz pierwszy w Wielkiej Brytanii w 2022 roku przez Sphere.
Osobiste prawa autorskie zastrzeżone.
Wszelkie postaci i wydarzenia opisane w tym utworze, oprócz funkcjonujących w domenie publicznej, są fikcyjne, a jakiekolwiek podobieństwo do osób żyjących lub zmarłych jest całkowicie przypadkowe.

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Żaden fragment niniejszego utworu nie może być reprodukowany, przechowywany ani przesyłany w żadnej formie ani żadnymi środkami, bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy. Utwór nie może też być rozpowszechniany w oprawie lub okładce innej niż oryginalna oraz w formie innej niż ta, w której został wydany.

Wykorzystywanie e-booka niezgodne z regulaminem dystrybutora, w tym nielegalne jego kopiowanie i rozpowszechnianie, jest zabronione.

ISBN 978-83-27163-61-5

Konwersja: eLitera s.c.

jest znakiem towarowym Publicat S.A.

PUBLICAT S.A.

61-003 Poznań, ul. Chlebowa 24
tel. 61 652 92 52, fax 61 652 92 00
e-mail: office@publicat.pl, www.publicat.pl

Oddział we Wrocławiu
50-010 Wrocław, ul. Podwale 62
tel. 71 785 90 40, fax 71 785 90 66
e-mail: wydawnictwodolnoslaskie@publicat.pl

Steve’owi i Lornie,

mojej rodzinie, moim przyjaciołom

oraz dwóm bastionom obrony przed anomią –

z miłością

Dwie są formy ciemności. Jedna to Noc [...]

Druga to Ślepota.

Mary Elizabeth Coleridge
Doubt

PROLOG

Rany serca często są śmiertelne,

aczkolwiek niekoniecznie.

Henry Gray,
członek Towarzystwa Królewskiego
Gray’s Anatomy

1

Dlaczego tak na mnie spojrzałeś,

Dlaczego oddech wstrzymałeś?

Odtąd po wieki wieków, cokolwiek by się działo,

Nigdy nie będzie tak, jakby to się nie stało.

Mary Elizabeth Coleridge
A Moment

Ze wszystkich par siedzących w ten czwartkowy wieczór w barze Rivoli w Ritzu para, która bawiła się najlepiej, w rzeczywistości wcale nie była parą.

Cormoran Strike i Robin Ellacott, prywatni detektywi i zarazem wspólnicy uważający się za najlepszych przyjaciół, świętowali trzydzieste urodziny Robin. Tuż po przybyciu do baru, który przypominał szkatułkę na biżuterię w stylu art déco, ze ścianami z ciemnego drewna i złota dopełnionymi matowym szkłem Lalique, obydwoje byli nieco skrępowani, ponieważ każde z nich miało świadomość, że w ich blisko pięcioletniej znajomości to wyjście jest czymś szczególnym. Pierwszy raz postanowili spędzić wieczór w swoim towarzystwie poza pracą, bez innych przyjaciół czy kolegów z agencji oraz bez pretekstu w postaci obrażeń odniesionych przez jedno z nich (kilka tygodni wcześniej Strike niechcący zafundował Robin dwa lima i w ramach rekompensaty postawił jej curry na wynos).

Jeszcze bardziej niezwykłe było to, że obydwoje się wyspali i mogli się zaprezentować w najlepszym wydaniu. Robin miała obcisłą niebieską sukienkę, jasnorude włosy świeżo umyte i rozpuszczone. Strike zauważył pełne uznania spojrzenia męskiej części klienteli, które przyciągała jego wspólniczka. Pochwalił już opal leżący w zagłębieniu u podstawy jej szyi – prezent od rodziców na trzydzieste urodziny. Maleńkie brylanciki wokół kamienia tworzyły w złotym świetle baru połyskliwą aureolę i ilekroć Robin się poruszała, w opalowych głębinach migotały iskierki szkarłatnego ognia.

Strike miał na sobie swój ulubiony włoski garnitur, a do niego białą koszulę i ciemny krawat. Gdy zgolił zapuszczoną niedawno brodę, wzrosło jego podobieństwo do Beethovena ze złamanym nosem i lekką nadwagą, lecz ciepły uśmiech kelnerki podającej mu pierwszą szklaneczkę old fashioned przypomniał Robin o tym, co powiedziała kiedyś o detektywie Sarah Shadlock, nowa żona jej byłego męża: „Na swój dziwny sposób jest atrakcyjny, prawda? Trochę poturbowany, ale mnie takie rzeczy nigdy nie przeszkadzały”.

Ależ z niej była kłamczucha: Sarah lubiła gładkich przystojniaków, czego dowodziło jej nieustanne i ostatecznie zwieńczone sukcesem polowanie na Matthew.

Siedząc naprzeciw siebie na krzesłach z obiciem w panterkę przy stoliku dla dwojga, Strike i Robin początkowo przykryli swoje lekkie zakłopotanie rozmową o pracy. Dyskusja o sprawach prowadzonych aktualnie przez agencję detektywistyczną ułatwiła im dotarcie do końca pierwszej kolejki, a potem ich coraz głośniejszy śmiech zaczął przyciągać spojrzenia zarówno barmanów, jak i klientów baru. Wkrótce oczy Robin błyszczały, a jej twarz lekko się zarumieniła. Także Strike, znacznie postawniejszy niż jego partnerka i potrafiący sporo wypić, przyjął wystarczająco dużo burbona, by poczuć przyjemną lekkość i odprężenie.

Przy drugiej kolejce rozmowa zeszła na bardziej osobiste tematy. Strike, będący nieślubnym synem sławnego rockmana, z którym spotkał się tylko dwa razy, powiedział Robin, że Prudence, jedna z jego przyrodnich sióstr, chce się z nim zobaczyć.

– Która to? – spytała Robin. Wiedziała, że ojciec Strike’a był trzykrotnie żonaty oraz że jej wspólnik jest owocem jednorazowej przygody z kobietą, którą prasa opisywała najczęściej jako supergroupie, lecz miała mgliste pojęcie o reszcie tego drzewa genealogicznego.

– To drugie dziecko z nieprawego łoża – wyjaśnił Strike. – Jest o kilka lat młodsza ode mnie. Jej matką była Lindsey Fanthrope. Kojarzysz? Taka wielorasowa aktorka. Grała wszędzie. W EastEnders, w The Bill...

– Spotkasz się z tą Prudence?

– Nie wiem – przyznał Strike. – Prawdę mówiąc, mam poczucie, że na razie nie potrzebuję kolejnych krewnych. Poza tym ona jest psychoterapeutką.

– Jakiego rodzaju?

– Jungistką.

Jego mina, w której mieszała się nieufność z odrazą, rozbawiła Robin.

– Co złego jest w byciu jungistką?

– Bo ja wiem... Miło się z nią esemesuje, ale...

Szukając odpowiednich słów, Strike zatrzymał spojrzenie na panelu z brązu wiszącym na ścianie za głową Robin, ukazującym nagą Ledę zapładnianą przez Zeusa pod postacią łabędzia.

– ...w każdym razie napisała, że jej też nie było łatwo mieć takiego ojca. Ale kiedy się dowiedziałem, jak zarabia na życie... – Zamilkł i upił trochę burbona.

– Pomyślałeś, że nie jest z tobą szczera?

– Aż tak to nie... – Westchnął. – Wystarczająco dużo niewydarzonych psychologów mówiło mi, dlaczego żyję tak jak żyję i szukało przyczyn w mojej rodzinie. Tak zwanej rodzinie. Prudence napisała w jednym z esemesów, że wybaczenie Rokeby’emu podziałało na nią „uzdrawiająco”... Walić to – powiedział nagle. – To twoje urodziny, porozmawiajmy o twojej rodzinie. Czym zajmuje się twój tata? Nigdy mi nie mówiłaś.

– Naprawdę? – zdziwiła się lekko. – Jest profesorem medycyny owiec specjalizującym się w ich produkcji i reprodukcji.

Strike zakrztusił się burbonem.

– Co w tym śmiesznego? – spytała Robin, unosząc brwi.

– Wybacz – powiedział Strike, kasłając i śmiejąc się jednocześnie. – Po prostu się tego nie spodziewałem.

– Jeśli chcesz wiedzieć, jest w tej dziedzinie wielkim autorytetem – odparła Robin z udawaną urazą.

– Profesor medycyny owiec... Jak to dalej szło?

– Specjalizujący się w ich produkcji i repro... Dlaczego tak cię to śmieszy? – spytała Robin, gdy Strike znowu zarechotał.

– Nie wiem, może to ta „produkcja” i „reprodukcja” – powiedział. – A oprócz nich owce.

– Ma przed nazwiskiem czterdzieści sześć liter. Policzyłam, kiedy byłam mała.

– Bardzo imponujące – powiedział Strike, upijając kolejny łyk burbona i starając się wyglądać poważnie. – No więc kiedy zaczął się interesować owcami? Miał tak od urodzenia czy może jakaś konkretna owca wpadła mu w oko, gdy...

– On ich nie dyma, Strike.

Nowa salwa śmiechu detektywa sprawiła, że wiele osób odwróciło głowy w ich kierunku.

– Jego starszy brat dostał rodzinne gospodarstwo, więc tata zaczął studiować weterynarię w Durham i zrobił specjalizację... Przestań się śmiać, do cholery! Poza tym redaguje czasopismo branżowe.

– Proszę, powiedz, że jest o owcach.

– Zgadza się. „Hodowla Owiec” – powiedziała Robin. – I zanim spytasz – nie, nie wydają dodatku ilustrowanego pod tytułem „Owce Naszych Czytelników”.

Tym razem salwę śmiechu Strike’a usłyszał cały bar.

– Nie tak głośno. – Robin się uśmiechała, ale jednocześnie miała świadomość, ile osób im się przygląda. – Przecież nie chcemy, żeby zakazali nam wstępu do drugiego baru w Londynie.

– Chyba nie zakazali nam wstępu do American Bar?

Strike niezbyt dobrze pamiętał następstwa swojej próby walnięcia podejrzanego pięścią w hotelu Stafford. Mglistość wspomnień nie była jednak spowodowana nadmiarem alkoholu, lecz tym, że skupiał się wtedy wyłącznie na własnej wściekłości.

– Może nie powiedzieli tego wprost, ale spróbuj tam kiedyś pójść, a zobaczysz, jak cię powitają – odrzekła Robin, wyławiając jedną z ostatnich oliwek z naczynek, które podano im razem z pierwszą kolejką. Strike już zdążył zjeść czipsy.

– Ojciec Charlotte hodował owce – powiedział Strike i Robin poczuła lekki dreszczyk zaciekawienia, którego doświadczała za każdym razem, gdy wspominał o swojej byłej narzeczonej, czyli prawie nigdy.

– Naprawdę?

– No. Na Arranie – odparł Strike. – Miał tam z trzecią żoną olbrzymi dom. No wiesz, rolnictwo hobbystyczne. Prawdopodobnie do odpisania od podatku. Skurczybykom źle patrzyło z oczu... mam na myśli owce... nie pamiętam, jaka to była rasa. Czarno-białe. Olbrzymie rogi i żółte ślepia.

– To pewnie jacobsy – domyśliła się Robin. – Wychowywałam się z olbrzymią stertą „Hodowli Owiec” obok sedesu... – wyjaśniła, odpowiadając na uśmiech Strike’a. – Siłą rzeczy znam rasy owiec... Jak jest na Arranie?

Tak naprawdę pytała, jaka jest rodzina Charlotte.

– Z tego, co pamiętam, to ładnie, ale byłem tam tylko raz. Nie zaprosili mnie ponownie. Ojciec Charlotte mnie nie znosił.

– Dlaczego?

Zanim Strike odpowiedział, dopił burbon.

– Hm, powodów było kilka, ale moim zdaniem na szczycie listy znajdowało się to, że jego żona próbowała mnie uwieść.

Zduszony okrzyk Robin zabrzmiał o wiele głośniej, niż zamierzała.

– No. Miałem wtedy jakieś dwadzieścia dwa–dwadzieścia trzy lata. Ona miała co najmniej czterdzieści. Bardzo atrakcyjna, jeśli lubi się kobiety chude jak kokainistki.

– Ale... jak?

– Wybraliśmy się na Arran na weekend. Scheherazade – tak miała na imię macocha – i ojciec Charlotte ostro pili. Poza tym połowa rodziny miała problemy z narkotykami, wszystkie przyrodnie siostry i przyrodni bracia. Po kolacji siedzieliśmy we czworo i tankowaliśmy. Ojciec Charlotte od początku nie był mną zachwycony. Liczył na kogoś z bardziej błękitną krwią. Ulokowali mnie i Charlotte w osobnych sypialniach na różnych piętrach. Koło drugiej w nocy poszedłem do swojego pokoju na poddaszu, rozebrałem się, padłem zalany na łóżko, wyłączyłem światło i parę minut później drzwi się otworzyły. Oczywiście myślałem, że to Charlotte. W pokoju było zupełnie ciemno. Przesunąłem się, ona wślizgnęła się do łóżka...

Robin uświadomiła sobie, że rozdziawiła usta, więc je zamknęła.

– ...całkiem naga. Mimo to nie zaskoczyłem. Miałem w sobie prawie całą butelkę whisky. Wtedy ona... hm... sięgnęła po mnie... jeśli rozumiesz, co mam na myśli...

Robin zasłoniła usta dłonią.

– ...pocałowaliśmy się i dopiero kiedy szepnęła mi do ucha, że pochylając się nad ogniem w kominku, zauważyła, jak patrzę na jej cycki, dotarło do mnie, że leżę w łóżku z gospodynią. Nie żeby to miało jakiekolwiek znaczenie, ale wcale nie gapiłem się na jej cycki. Szykowałem się, żeby ją złapać, bo tak się zalała, że kiedy poszła dołożyć do ognia, mogła w każdej chwili wpaść do kominka.

– I co zrobiłeś? – spytała Robin przez rozchylone palce.

– Wyskoczyłem z łóżka, jakby w moim tyłku zaczął się pokaz sztucznych ogni – powiedział Strike, a Robin znowu zaczęła się śmiać – wpadłem na miednicę, przewróciłem ją i strąciłem jakiś olbrzymi wiktoriański dzban. Ona tylko chichotała. Chyba myślała, że gdy szok minie, natychmiast wrócę do łóżka. Próbowałem znaleźć po ciemku bokserki, a wtedy drzwi otworzyła prawdziwa Charlotte.

– O Boże...

– No. Nie była zachwycona, zastając mnie i swoją macochę nagich w jednej sypialni. Nie mogła się zdecydować, które z nas chce zabić bardziej. Wrzask zbudził sir Anthony’ego. Przybiegł na górę w brokatowym szlafroku, ale był tak zalany, że niedokładnie go zawiązał. Włączył światło i stanął tam z pastorałem myśliwskim w rękach, zupełnie nieświadomy tego, że wystaje mu fujara, dopóki jego żona nie pokazała jej palcem, mówiąc: „Anthony, widzimy twojego siusiaka”.

Robin śmiała się już tak bardzo, że Strike musiał zaczekać, aż się uspokoi, by mógł opowiadać dalej. Przy barze niedaleko ich stolika jakiś siwowłosy mężczyzna obserwował Robin z krzywym uśmieszkiem.

– Co było potem? – spytała, z trudem łapiąc oddech i wycierając oczy maleńką serwetką, którą podano jej razem z drinkiem.

– O ile dobrze pamiętam, Scheherazade nie zawracała sobie głowy usprawiedliwianiem się. Chyba raczej myślała, że całe to zajście jest dosyć zabawne. Charlotte rzuciła się na nią, ja przytrzymałem Charlotte, a sir Anthony najwyraźniej uznał, że to wszystko moja wina, bo przecież nie zamknąłem drzwi na klucz. Charlotte też raczej skłaniała się ku takiej opinii. Ale życie z matką na skłotach nie przygotowało mnie na to, czego można się spodziewać po arystokracji. W sumie muszę powiedzieć, że ludzie na skłotach zachowywali się znacznie lepiej.

Uniósł rękę, by pokazać uśmiechniętej kelnerce, że są gotowi na następną kolejkę, a Robin, którą ze śmiechu rozbolały żebra, wstała od stolika.

– Muszę do łazienki – wykrztusiła. Gdy tam szła, siwowłosy mężczyzna przy barze odprowadzał ją wzrokiem.

Drinki były małe, ale bardzo mocne i Robin, która prowadząc obserwację, spędzała mnóstwo czasu w tenisówkach, odzwyczaiła się od noszenia butów na obcasie. Idąc teraz po wyłożonych czerwonym chodnikiem schodach do damskiej toalety przypominającej bardziej pałac niż wszystkie toalety, które dotąd widziała, musiała mocno trzymać się poręczy. Okrągłe marmurowe umywalki, aksamitną sofę i ściany pokryte malowidłami przedstawiającymi nimfy w jeziorach porośniętych liliami otaczał jasny róż truskawkowego makaronika.

Zrobiwszy siku, Robin poprawiła sukienkę i sprawdziła w lustrze, czy podczas tego całego śmiania nie rozmazał jej się tusz do rzęs. Myjąc ręce, pomyślała o historii, którą właśnie opowiedział jej Strike. Wydawała jej się zabawna, lecz zarazem trochę onieśmielająca. Mimo szerokiej gamy ludzkich dziwactw, nierzadko natury seksualnej, z którymi Robin zetknęła się w swojej pracy detektywistycznej, zdarzało się, że porównując się z rówieśniczkami, czuła się niedoświadczona i oderwana od życia. Nigdy nie zdarzyło jej się zapuścić w dziksze rejony przygód seksualnych. Miała dotąd tylko jednego partnera i więcej powodów niż przeciętna kobieta, by pragnąć ufać osobie, z którą szła do łóżka. Pewien mężczyzna w średnim wieku z plamą bielactwa pod lewym uchem stanął kiedyś w ławie oskarżonych, twierdząc, że dziewiętnastoletnia Robin zaprosiła go do ciemnej klatki schodowej na seks i że pozbawił ją przytomności duszeniem, ponieważ powiedziała, że „lubi na ostro”.

– Chyba lepiej przerzucę się na wodę – oznajmiła pięć minut później, opadając z powrotem na miejsce naprzeciwko Strike’a. – Te drinki są naprawdę mocne.

– Za późno – powiedział Strike, gdy kelnerka postawiła przed nimi pełne kieliszki. – Masz ochotę na kanapkę, żeby wchłonęła trochę alkoholu?

Podał jej menu. Ceny były horrendalnie wysokie.

– Słuchaj, to chyba nie...

– Nie zaprosiłbym cię do Ritza, gdybym nie był gotów za to zabulić – powiedział Strike, wykonując zamaszysty gest. – Zamówiłbym tort, ale...

– Ilsa już go upiekła na jutrzejszy wieczór? – domyśliła się Robin.

Następnego dnia mieli świętować urodziny Robin w gronie znajomych na imprezie zorganizowanej przez ich wspólną przyjaciółkę.

– No. Miałem ci o tym nie mówić, więc udawaj zaskoczoną. A właściwie kto będzie na tej kolacji? – spytał Strike. Ciekawiło go, czy będą ludzie, których nie znał, a mówiąc konkretniej – mężczyźni.

Robin wymieniła imiona par.

– I oczywiście ja i ty – zakończyła.

– Kto to jest Richard?

– To nowy chłopak Maxa – powiedziała Robin. Max, jej współlokator i właściciel mieszkania, był aktorem, który wynajął jej pokój, ponieważ inaczej nie byłby w stanie spłacić hipoteki. – Zaczynam się zastanawiać, czy nie przyszła pora, żeby się wyprowadzić – dodała.

Zjawiła się kelnerka i Strike zamówił dla nich obojga kanapki, po czym odwrócił się z powrotem do Robin.

– Dlaczego myślisz o wyprowadzce?

– Serial, w którym gra Max, gwarantuje mu świetne zarobki i właśnie zamówiono drugi sezon, a Max i Richard chyba bardzo się polubili. Nie chcę czekać, aż sam poprosi, żebym się wyprowadziła. Poza tym... – Robin upiła łyk drinka – mam trzydzieści lat. Najwyższy czas się usamodzielnić, nie uważasz?

Strike wzruszył ramionami.

– Nie jestem wielkim fanem robienia różnych rzeczy w określonym terminie. To bardziej domena Lucy.

Lucy była siostrą, z którą Strike spędził większość dzieciństwa, ponieważ mieli tę samą matkę. Ogólnie rzecz biorąc, Strike i Lucy wyznawali skrajnie odmienne poglądy na temat tego, co jest w życiu najprzyjemniejsze i najważniejsze. Lucy martwiła się, że Strike, dobiegający czterdziestki, wciąż mieszka sam w dwóch wynajętych pomieszczeniach nad swoją agencją i nie ma żadnych zobowiązań ułatwiających życiową stabilizację – żony, dzieci, kredytu, komitetów rodzicielskich, obowiązkowych imprez bożonarodzeniowych z sąsiadami – których zresztą bezwzględnie unikała także ich matka.

– No cóż, myślę, że już pora, żebym znalazła własne mieszkanie – powiedziała Robin. – Będę tęskniła za Wolfgangiem, ale...

– Co to za jeden?

– Jamnik Maxa – odparła Robin, zaskoczona ostrym tonem Strike’a.

– A... Myślałem, że to jakiś Niemiec, do którego poczułaś miętę.

– Ha... Nie – powiedziała Robin.

Naprawdę czuła, że jest już mocno pijana. Miała nadzieję, że kanapki pomogą.

– Nie – powtórzyła. – Max nie jest facetem, który próbowałby mnie swatać z Niemcami. Muszę powiedzieć, że to dla mnie miła odmiana.

– Dużo ludzi próbuje cię swatać z Niemcami?

– Nie z Niemcami, ale... Och, wiesz, jak to jest. Vanessa ciągle mi powtarza, żebym założyła profil na Tinderze, a moja kuzynka Katie chce mnie zapoznać z jakimś swoim przyjacielem, który właśnie przeprowadził się do Londynu. Mówią na niego Drwal.

– Drwal? – powtórzył Strike.

– Tak, bo naprawdę nazywa się... jakoś tak podobnie do Drwal. Nie pamiętam. – Robin machnęła ręką. – Niedawno się rozwiódł, więc Katie myśli, że będzie nam ze sobą wspaniale. Naprawdę nie rozumiem, dlaczego dwoje ludzi miałoby do siebie pasować tylko dlatego, że spieprzyli swoje małżeństwa. W zasadzie to...

– Ty nie spieprzyłaś swojego małżeństwa. – Strike wszedł jej w słowo.

– Spieprzyłam – zapewniła. – W ogóle nie powinnam była wychodzić za Matthew. Nasz ślub był katastrofą, a potem było jeszcze gorzej.

– To on miał romans.

– Ale to ja nie chciałam być w tym małżeństwie. To ja próbowałam je zakończyć już w podróży poślubnej, a potem stchórzyłam...

– Naprawdę? – spytał Strike, dla którego była to zupełnie nowa informacja.

– Tak – powiedziała Robin. – W głębi serca wiedziałam, że to pomyłka...

Na chwilę cofnęła się myślami do Malediwów i tamtych gorących nocy, w które spacerowała samotnie po białym piasku przed willą, gdy Matthew spał, i zadawała sobie pytanie, czy jest zakochana w Cormoranie Strike’u.

Przyniesiono kanapki i Robin poprosiła o szklankę wody. Przez chwilę jedli w milczeniu, aż w końcu Strike powiedział:

– Nie założyłbym profilu na Tinderze.

– Ty byś nie założył czy ja nie powinnam?

– Jedno i drugie – powiedział. Zjadł już jedną kanapkę i wziął się do drugiej, zanim Robin zdążyła odgryźć dwa kęsy. – W naszej branży lepiej nie udzielać się za bardzo w Internecie.

– Właśnie tak powiedziałam Vanessie – odrzekła Robin. – Ale ona twierdzi, że mogłabym używać fałszywego nazwiska, dopóki ktoś by mi się nie spodobał.

– Nic tak mocno nie buduje fundamentu zaufania jak kłamstwo w sprawie własnego nazwiska – powiedział Strike i Robin znowu się roześmiała.

Strike zamówił kolejne drinki, a Robin nie protestowała. W barze zrobiło się tłoczniej, gwar rozmów przybrał na sile, a każdy kryształ zwisający z żyrandoli otaczała mglista aureola. Robin czuła teraz bezkrytyczną sympatię do wszystkich ludzi na sali – od starszej pary rozmawiającej cicho przy szampanie i krzątających się barmanów w białych marynarkach po siwowłosego mężczyznę, który się do niej uśmiechnął, gdy się rozglądała. Najbardziej ze wszystkich lubiła Cormorana Strike’a, ponieważ to on zorganizował dla niej ten wspaniały, zapadający w pamięć i kosztowny wieczór z okazji jej urodzin.

Strike, który naprawdę nie gapił się przed laty na piersi Scheherazade Campbell, robił teraz, co w jego mocy, by okazać podobną uprzejmość swojej wspólniczce, lecz jeszcze nigdy nie wydawała mu się taka ładna: zarumieniła się pod wpływem alkoholu i śmiechu, a jej jasnorude włosy lśniły w rozproszonym blasku złotej kopuły nad ich głowami. Gdy nagle się pochyliła, by podnieść coś z podłogi, za wiszącym na jej szyi opalem ukazała się głęboka jaskinia rowka między piersiami.

– Perfumy. – Wyprostowała się, trzymając fioletową torebeczkę z Liberty, zawierającą prezent urodzinowy od Strike’a. – Mam ochotę się nimi skropić.

Odwiązała wstążkę, zdjęła papier ozdobny i wyjęła z pudełeczka biały prostokątny flakon, a Strike patrzył, jak spryskuje odrobiną perfum nadgarstki oraz – zmusił się, by odwrócić wzrok – zagłębienie między piersiami.

– Pachną wspaniale. – Przysunęła nadgarstek do nosa. – Dziękuję.

Wyczuł lekką woń perfum: choć długie lata palenia przytępiły nieco jego węch, rozpoznał róże podszyte piżmem, co przywiodło mu na myśl skórę ogrzaną słońcem.

Przyniesiono nowe drinki.

– Chyba zapomniała o mojej wodzie – zauważyła Robin, sącząc manhattan. – To będzie mój ostatni. Teraz rzadko chodzę na obcasach i nie chcę upaść na twarz na środku Ritza.

– Zamówię ci taksówkę.

– Już wystarczająco dużo wydałeś.

– Dobrze nam się powodzi – powiedział Strike. – Dla odmiany.

– Wiem... czy to nie wspaniale? – Westchnęła. – Mamy naprawdę niezłe saldo w banku, a do tego mnóstwo nowych zleceń... Strike, odnieśliśmy sukces. – Rozpromieniła się, a on poczuł, że też się rozpromienił.

– Kto by pomyślał.

– Ja bym pomyślała – powiedziała Robin.

– Kiedy mnie poznałaś, byłem prawie bankrutem, spałem na łóżku polowym we własnej agencji i miałem jednego klienta.

– No i? Podobało mi się, że się nie poddajesz i nie miałam wątpliwości, że jesteś naprawdę dobry w tym, co robisz.

– Po czym to niby poznałaś?

– Przecież widziałam, jak pracujesz, prawda?

– Pamiętasz, jak przyniosłaś tę tacę z kawą i herbatnikami? – spytał Strike. – Tamtego pierwszego dnia, dla mnie i Johna Bristowa. Nie miałem pojęcia, skąd je wytrzasnęłaś. To było jak magiczna sztuczka.

Roześmiała się.

– Po prostu poprosiłam faceta z dołu.

– I powiedziałaś „my”. „Pomyślałam, że skoro zaproponowaliśmy klientowi kawę, powinniśmy mu ją zapewnić”.

– Eh, ta twoja pamięć – powiedziała Robin, zaskoczona, że bez zastanowienia przytoczył te słowa.

– No... nie jesteś... zwyczajną osobą – odparł Strike.

Sięgnął po prawie opróżniony kieliszek i uniósł go.

– Za agencję detektywistyczną Strike’a i Ellacott. A poza tym sto lat.

Robin podniosła kieliszek, stuknęła się z nim i wypiła do dna.

– Cholera, Strike, spójrz, jak już późno – zawołała nagle, zauważywszy, która jest godzina. – Muszę wstać o piątej. Mam śledzić chłopaka Panny Jones.

– No dobra – mruknął Strike, który z radością spędziłby jeszcze parę godzin na tym wygodnym krześle, skąpany w złotym świetle i otoczony zapachem róży z piżmem unoszącym się nad stolikiem. Skinął do kelnerki, prosząc o rachunek.

Tak jak Robin przewidziała, bez wątpienia kołysała się na wysokich obcasach, gdy przechodziła przez bar, a znalezienie numerka do szatni, leżącego na dnie torebki, zajęło jej o wiele więcej czasu, niż powinno.

– Mógłbyś to potrzymać? – spytała Strike’a, podając mu torebeczkę z perfumami i nie przerywając poszukiwań.

Odebrawszy jej płaszcz, Strike musiał pomóc jej go włożyć.

– Zdecydowanie się upiłam – mruknęła Robin, biorąc od niego fioletową torebeczkę, a kilka sekund później potwierdziła własne słowa, gdy się poślizgnęła, zahaczywszy obcasem o skraj okrągłego szkarłatnego dywanu pokrywającego marmurową podłogę w holu. Strike w porę ją złapał, a potem wyprowadził przez jedno z bocznych wyjść umieszczonych po obu stronach obrotowych drzwi, obejmując ją w talii, ponieważ miał wątpliwości, czy Robin sobie poradzi.

– Wybacz – powiedziała, gdy szli ostrożnie po stromych kamiennych schodach przed Ritzem i Strike wciąż trzymał ją w talii. Jego dotyk wydał jej się przyjemny, był mocny i ciepły. Dotychczas to przeważnie ona go podtrzymywała, gdy po jakimś nieprzemyślanym nadmiernym wysiłku kikut jego prawej nogi odmawiał dalszego dźwigania ciała. Strike trzymał ją tak mocno, że jej głowa prawie opierała się na jego piersi i Robin czuła wodę po goleniu, której użył na tę wyjątkową okazję, mimo że jak zwykle przysłaniała ją woń starych papierosów.

– Taksówka – rzucił Strike, wskazując czarny samochód sunący gładko w ich stronę.

– Strike... – powiedziała Robin, odchylając się, by spojrzeć mu w twarz.

Zamierzała mu podziękować, powiedzieć, że to był wspaniały wieczór, lecz gdy ich oczy się spotkały, nie padły żadne słowa. Na króciutką chwilę wszystko wokół nich się rozmazało, jakby stali w oku jakiegoś spowolnionego cyklonu warczących samochodów i mijających ich świateł, przechodniów i nakrapianego chmurami nieba, i jakby prawdziwe były tylko ich dotyk i zapach. Strike, patrząc na jej zwróconą do góry twarz, zapomniał momentalnie o wszystkich solennych postanowieniach, które powstrzymywały go od blisko pięciu lat, i prawie niezauważalnie pochylił głowę, kierując usta w stronę jej ust.

Szczęście na twarzy Robin niespodziewanie zmieniło się w strach. Zauważył to i się wyprostował, a zanim któreś z nich zdążyło przeanalizować to, co się właśnie stało, przyziemny warkot kuriera na motorze zwiastował powrót świata na jego zwykły kurs. Cyklon minął i Strike zaprowadził Robin do otwartych drzwi taksówki, a ona opadła na twarde siedzenie.

– Branoc! – zawołał za nią.

Drzwi zamknęły się z trzaskiem i taksówka odjechała, zanim oszołomiona Robin zdążyła zdecydować, czy to, co czuje, to szok, radość czy żal.

2

Serce, zechciej mnie ugościć, proszę,

Cząstko nieśmiertelności, którą w sobie noszę!

Maria Jane Jewsbury
To My Own Heart

Dni, które nastąpiły po ich wspólnym wieczorze w Ritzu, były dla Robin pełne nerwów i niepewności. Doskonale zdawała sobie sprawę, że Strike zadał bez słów pytanie i że ona udzieliła bez słów odpowiedzi odmownej, znacznie gwałtowniejszej, niż gdyby nie była napojona burbonem i wermutem oraz gdyby jej tak nie zaskoczył. Teraz zachowanie Strike’a odznaczało się jeszcze większą rezerwą, nieco wymuszoną dziarskością oraz starannym unikaniem wszelkich osobistych tematów. Odnosiło się wrażenie, że bariery, które powoli ustępowały podczas pięciu lat ich wspólnej pracy, zostały wzniesione ponownie. Robin obawiała się, że zraniła Strike’a, a doskonale wiedziała, że nie jest łatwo zranić mężczyznę tak pewnego siebie i odpornego jak jej wspólnik.

Tymczasem Strike robił sobie wyrzuty. Nie powinien był wykonać tego niemądrego, nieskonsumowanego gestu: czy już wiele miesięcy wcześniej nie doszedł do wniosku, że związek z jego wspólniczką jest niemożliwy? Spędzali ze sobą za dużo czasu, byli też prawnie związani zawodowo, za bardzo cenił sobie przyjaźń, by narazić ją na szwank, więc dlaczego w złotym blasku horrendalnie drogich drinków odrzucił wszystkie słuszne postanowienia i uległ potężnemu impulsowi?

Wyrzuty, które sobie robił, mieszały się z uczuciami jeszcze mniej przyjemnymi. Prawda wyglądała tak, że Strike bardzo rzadko doświadczał odrzucenia ze strony kobiet, ponieważ umiał niezwykle dobrze odczytywać intencje ludzi. Jeszcze nigdy nie wyszedł z inicjatywą, jeśli nie był pewny, że spotka się to z pozytywnym przyjęciem, i z pewnością jeszcze żadna kobieta nie zareagowała na niego tak jak Robin: popłochem, który, jak przypuszczał w najgorszych momentach, mógł wynikać z odrazy. Może i miał złamany nos, nadwagę, jedną nogę i gęste, ciemne, kręcone włosy, które szkolnym kolegom kojarzyły się z owłosieniem łonowym, ale nigdy nie powstrzymywało go to od podrywania pięknych kobiet. Przyjaciele płci męskiej, dla których seksapil detektywa pozostawał w dużej mierze niewidoczny, często wyrażali rozżalenie i zdumienie z powodu jego bardzo udanego życia seksualnego. Być może jednak wykazał się nieznośną próżnością, myśląc, że wciąż ma w sobie to, co przyciągało do niego dziewczyny, mimo że coraz bardziej dokuczał mu poranny kaszel, a w ciemnobrązowych włosach zaczęły się pojawiać siwe pasma.

Co gorsza, zupełnie błędnie interpretował uczucia Robin, i to przez lata. Zakładał, że jej lekkie skrępowanie w chwilach, gdy byli zmuszeni do fizycznej albo emocjonalnej bliskości, ma taką samą przyczynę jak w jego przypadku: że wyrasta z postanowienia, by nie ulegać pokusie. W dniach, które nastąpiły po jej milczącej odmowie pocałunku, ciągle analizował w myślach fakty dowodzące jego zdaniem, że zainteresowanie jest obopólne, wracał raz po raz do tego, że za nim wybiegła, przerywając pierwszy taniec na własnym ślubie i porzucając Matthew na parkiecie. Uściskali się wtedy na szczycie schodów hotelu i trzymając ją w ramionach w sukni ślubnej, mógłby przysiąc, że słyszy w jej umyśle tę samą niebezpieczną myśl, która wypełniała jego głowę: ucieknijmy i do diabła z konsekwencjami. Czy to wszystko było tylko wytworem jego wyobraźni?

Być może tak. Być może Robin chciała uciec, lecz jedynie z powrotem do Londynu i do pracy. Może widziała w nim mentora i przyjaciela, lecz nikogo więcej.

Właśnie w takim nastroju obaw i przygnębienia powitał swoje czterdzieste urodziny, uczczone kolacją w restauracji zorganizowaną, podobnie jak urodzinowa kolacja Robin, przez ich wspólnych przyjaciół Nicka i Ilsę.

Tam Robin poznała Dave’a Polwortha, najstarszego przyjaciela Strike’a z Kornwalii, który, jak Strike przewidywał, nie przypadł jej za bardzo do gustu. Polworth był mały i gadatliwy, rzucał niepochlebne uwagi na temat każdego aspektu londyńskiego życia, a kobiety, łącznie z obsługującą ich kelnerką, nazywał ciziami. Robin, która siedziała przy drugim końcu stołu, przez większość wieczoru prowadziła wymuszoną pogawędkę z Penny, żoną Polwortha, która najbardziej lubiła rozmawiać o dwojgu swoich dzieciach, wysokich cenach w Londynie oraz o tym, jakim kutasem jest jej mąż.

Robin kupiła Strike’owi rzadki egzemplarz próbny Closing Time, pierwszej płyty Toma Waitsa. Wiedziała, że to jego ulubiony artysta, i najlepiej z całego tego wieczoru wspominała niekłamany wyraz zaskoczenia i radości, który pojawił się na twarzy Strike’a po rozpakowaniu prezentu. Gdy jej dziękował, odniosła wrażenie, że wraca jego dotychczasowa serdeczność, i miała nadzieję, że potraktuje ten prezent jak wiadomość, że kobieta, która uważałaby go za odrażającego, nie zadałaby sobie trudu, by kupić mu coś, czego jak wiedziała, naprawdę chciał. Nie wiedziała jednak, że Strike zadaje sobie pytanie, czy Robin nie uważa go przypadkiem za rówieśnika sześćdziesięciopięcioletniego Waitsa.

Tydzień po urodzinach Strike’a wypowiedzenie złożył Andy Hutchins, najdłużej pracujący w agencji podwykonawca. Nie było to wielkim zaskoczeniem: choć stwardnienie rozsiane weszło w fazę remisji, praca odbijała się na jego zdrowiu. Wyprawili dla niego pożegnalną imprezę, w której uczestniczyli wszyscy oprócz Sama Barclaya, ich drugiego podwykonawcy, ponieważ wyciągnął on krótszą zapałkę i musiał śledzić obiekt na West Endzie.

Podczas gdy Strike i Hutchins przy drugim końcu stołu w pubie rozmawiali o pracy, Robin gawędziła z ich najnowszą podwykonawczynią, Michelle Greenstreet, znaną swoim nowym współpracownikom – na jej własne życzenie – jako Midge. Miała krótkie, przylizane ciemne włosy i błyszczące szare oczy. Wcześniej pracowała w Manchesterze jako policjantka, była wysoką, szczupłą i bardzo wysportowaną fanatyczką siłowni. Robin już odczuła swoją niedoskonałość na widok kaloryfera na brzuchu Midge, gdy ta sięgała po teczkę leżącą na szafie na dokumenty. Lubiła jednak jej bezpośredniość oraz to, że Midge nie traktowała jej z góry, mimo że Robin była w agencji jedyną osobą, która nie służyła w policji ani w wojsku. Tego wieczoru Midge zwierzyła się jej, że przeprowadziła się do Londynu przede wszystkim z powodu trudnego rozstania.

– Twoja była też służyła w policji? – spytała Robin.

– Nie. Nigdy nie miała pracy dłużej niż przez parę miesięcy – odrzekła Midge z czymś więcej niż tylko odrobina goryczy. – Jest nieodkrytą geniuszką: albo napisze bestsellerową powieść, albo namaluje obraz, który zdobędzie Nagrodę Turnera. Ja harowałam całymi dniami, żeby zarobić na rachunki, a ona opierdzielała się w domu, siedząc w Internecie. Zakończyłam to, kiedy znalazłam jej profil randkowy na Zoosku.

– Boże, przykro mi – powiedziała Robin. – Moje małżeństwo się skończyło, kiedy znalazłam w naszym łóżku kolczyk z brylantem.

– No, Vanessa mi wspominała – odparła Midge, którą poleciła agencji przyjaciółka Robin pracująca w policji. – Mówiła też, że go oddałaś, ty pieprzona frajerko.

– Ja bym go opchnęła – zaskrzeczała Pat Chauncey, sekretarka agencji, włączając się niespodziewanie do rozmowy. Pat była ochrypłą pięćdziesięciosiedmiolatką z włosami czarnymi jak smoła i zębami koloru starej kości słoniowej, która poza biurem kopciła jak komin, a w biurze nie wyjmowała e-papierosa z ust. – Kiedyś taka jedna przesłała mi pocztą slipy mojego pierwszego męża, wredna małpa.

– Poważnie? – zainteresowała się Midge.

– O, tak – warknęła Pat.

– I co z nimi zrobiłaś? – spytała Robin.

– Przypięłam pinezką do drzwi wejściowych, żeby mógł je zobaczyć zaraz po powrocie z pracy – powiedziała Pat. Zaciągnęła się mocno e-papierosem i dodała: – A jej przesłałam w zamian coś, czego na pewno nie zapomni.

– Co takiego? – spytały chórem Robin i Midge.

– Nieważne – odparła Pat. – Powiem tylko, że niełatwo to rozsmarować na grzance.

Wybuch śmiechu trzech kobiet zwrócił uwagę Strike’a i Hutchinsa. Strike pochwycił spojrzenie Robin, a ona się uśmiechnęła. Gdy odwracał wzrok, pierwszy raz od jakiegoś czasu było mu wesoło.

Odejście Andy’ego wprowadziło do agencji nie tak znów obce napięcie, ponieważ pracowali aktualnie nad kilkoma czasochłonnymi sprawami. Pierwsza i najdłuższa obejmowała szukanie haków na byłego chłopaka klientki, którą przezywali Panną Jones, zaciekle walczącej w sądzie o prawo do opieki nad małą córeczką. Panna Jones była ładną brunetką i miała wręcz żenujący pociąg do Strike’a. Być może jej nieskrywane umizgi stałyby się pożywką, której bardzo potrzebowało jego ego, gdyby nie towarzysząca im roszczeniowość połączona z ciągłym domaganiem się uwagi – taki zestaw wydawał mu się zupełnie nieatrakcyjny.

Ich drugi klient był najzamożniejszy: rosyjsko-amerykański miliarder żyjący między Moskwą, Nowym Jorkiem a Londynem. Z jego domu przy South Audley Street zniknęły niedawno dwa niezwykle cenne przedmioty, choć nie uruchomił się alarm przeciwwłamaniowy. Klient podejrzewał o to swojego zamieszkałego w Londynie pasierba i chciał przyłapać młodego człowieka na gorącym uczynku, nie zawiadamiając o tym ani policji, ani żony, która miała skłonność do uważania swojego imprezującego i bezrobotnego potomka za klasyczną ofiarę braku zrozumienia. Agencja monitorowała dom za pomocą ukrytych w każdym kącie kamer szpiegujących. Pasierb, znany w agencji jako Lepkie Rączki, także był pod obserwacją, w razie gdyby spróbował sprzedać zaginioną szkatułkę od Fabergégo albo hellenistyczne popiersie Aleksandra Wielkiego.

Ostatnia sprawa agencji, nosząca kryptonim Groomer, była według Robin wyjątkowo paskudna. Znana korespondentka międzynarodowa amerykańskiego kanału informacyjnego rozstała się niedawno z chłopakiem, równie rozchwytywanym producentem telewizyjnym, z którym była trzy lata. Wkrótce po ich burzliwym rozstaniu dziennikarka odkryła, że były partner kontaktuje się z jej siedemnastoletnią córką, którą Midge przezwała Nogi. Wysoka i szczupła siedemnastolatka z długimi jasnymi włosami pojawiała się już w rubrykach plotkarskich, trochę z powodu swojego sławnego nazwiska, a trochę dlatego, że zaczęła pracować jako modelka. Choć agencja nie zaobserwowała jeszcze żadnych kontaktów seksualnych między Nogami a Groomerem, ich mowie ciała podczas potajemnych spotkań daleko było do relacji ojca z córką. Sytuacja ta wprawiła matkę Nóg w stan furii, strachu i podejrzeń, które zatruwały jej stosunki z latoroślą.

Jako że po odejściu Andy’ego wszyscy mieli bardzo napięte grafiki, na początku grudnia odetchnęli z ulgą, gdyż Strike’owi udało się podprowadzić konkurencyjnej agencji detektywistycznej Deva Shaha, byłego funkcjonariusza stołecznej policji. Strike nie przepadał za Mitchem Pattersonem, szefem wspomnianej agencji, a ich wzajemna niechęć sięgała czasów, w których Patterson śledził samego Strike’a. Gdy na pytanie: „Dlaczego chcesz odejść od Pattersona?”, Shah odpowiedział: „Mam dość pracowania dla kutasów”, Strike natychmiast dał mu robotę.

Podobnie jak Barclay, Shah był żonaty i miał małe dzieci. Był niższy niż obaj jego nowi koledzy z pracy i miał tak gęste rzęsy, że Robin zastanawiała się, czy nie są sztuczne. Wszyscy w agencji polubili Deva: Strike, ponieważ Shah szybko orientował się w sytuacji i trzymał porządek w papierach; Robin, ponieważ spodobało jej się jego cierpkie poczucie humoru oraz coś, co na swój użytek nazywała brakiem kutasowości; Barclay i Midge, ponieważ Shah od razu pokazał, że gra zespołowo i nie czuje żadnej potrzeby, by przyćmiewać pozostałych podwykonawców; a Pat, jak pewnego piątku przyznała chropawym głosem w rozmowie z Robin, gdy ta dostarczyła jej uzbierane paragony, ponieważ „z takimi oczami spokojnie mógłby rywalizować z Imranem Khanem!”.

– Mhmm, jest bardzo przystojny – potaknęła obojętnie Robin, podliczając swoje wydatki. Przez większość ostatnich dwunastu miesięcy Pat otwarcie wyrażała nadzieję, że Robin ulegnie urokowi poprzedniego podwykonawcy, którego uroda dorównywała jego obleśności. Robin mogła się tylko cieszyć, że Dev ma żonę.

Nawał pracy zmusił ją do tymczasowego zawieszenia poszukiwań mieszkania, lecz mimo to zgłosiła się na ochotnika do obserwacji domu miliardera w czasie świąt Bożego Narodzenia. Odpowiadało jej, że będzie miała wymówkę, by nie jechać do rodziców do Masham, ponieważ była pewna, że Matthew i Sarah będą paradowali ze swoim nowo narodzonym dzieckiem – płci na razie nieznanej – ulicami, po których kiedyś, jako nastolatka, spacerowała z Matthew za rękę. Rodzice Robin byli zawiedzeni, a Strike miał wyraźne opory przed skorzystaniem z jej propozycji.

– Nie ma sprawy – zapewniła go, nie chcąc wyłuszczać powodów swojej decyzji. – Wolę zostać w Londynie. W ubiegłym roku to ciebie ominęły święta.

Zaczynała odczuwać psychiczne i fizyczne wyczerpanie. Od dwóch lat pracowała prawie bez przerwy, a na dodatek te lata obejmowały separację i rozwód. Niedawne zwiększenie dystansu między nią i Strikiem dawało jej się we znaki i choć nie bardzo miała ochotę jechać do Masham, perspektywa pracy w okresie świątecznym była niewątpliwie przygnębiająca.

Potem, w połowie grudnia, Katie, ulubiona kuzynka Robin, zaprosiła ją w ostatniej chwili na sylwestrowy wyjazd na narty. Jakaś para odpadła, ponieważ dowiedziała się, że żona jest w ciąży. Domek był już opłacony, więc Robin musiała jedynie kupić bilet na samolot. Nigdy w życiu nie jeździła na nartach. Ponieważ jednak Katie i jej mąż mieli zajmować się na zmianę swoim trzyletnim synem, gdy drugie z nich będzie na stoku, zawsze miał być tam obecny ktoś, z kim można by porozmawiać, gdyby Robin nie chciała spędzać większości czasu, przewracając się na oślich łączkach. Uznała, że taka wycieczka to szansa na dystans i spokój umysłu, które wymykały jej się w Londynie. Dopiero gdy przyjęła zaproszenie, dowiedziała się, że oprócz Katie, jej męża oraz pary ich wspólnych przyjaciół z Masham, w imprezie będzie uczestniczył Ross Łydrwal zwany Drwalem.

Nie wspomniała Strike’owi o żadnym z tych szczegółów. Powiedziała jedynie, że ma okazję wybrać się na narty i chciałaby z niej skorzystać, co oznaczało lekkie wydłużenie jej urlopu w okresie noworocznym. Mając świadomość, że Robin należy się znacznie więcej urlopu, niż zamierzała wziąć, Strike zgodził się bez wahania, życząc jej dobrej zabawy.

3

Oczy o blasku i odcieniu wina jak twoje

Potrafią mężczyznę całkiem oszołomić [...].

Emily Pfeiffer
A Rhyme for the Time

Były chłopak Panny Jones, który przez tygodnie wiódł z pozoru przykładne życie, 28 grudnia zaliczył w końcu potknięcie w wielkim stylu, kupując olbrzymią ilość koki pod samym nosem Deva Shaha, by następnie zażyć ją w towarzystwie dwóch ekskluzywnych prostytutek i zabrać je do domu na Islington. Uszczęśliwiona Panna Jones uparła się, by przyjść do agencji i zobaczyć zdjęcia zrobione przez Shaha, a potem próbowała uściskać Strike’a. Gdy delikatnie, acz zdecydowanie ją odsunął, wydawała się raczej zaintrygowana niż urażona. Po zapłaceniu ostatniego rachunku usilnie chciała pocałować go w policzek, oznajmiła śmiało, że jest mu winna przysługę i ma nadzieję, że pewnego dnia się o nią upomni, a później wyszła w obłoku Chanel No 5.

Nazajutrz zleceniodawczynię sprawy Groomera wysłano do Indonezji, by relacjonowała jakąś katastrofę lotniczą. Tuż przed wyjazdem zadzwoniła do Strike’a, informując go, że jej córka zamierza spędzić sylwestra w Annabel’s razem z rodziną szkolnej przyjaciółki. Była pewna, że Groomer spróbuje się tam z nią spotkać, i zażądała, by agencja umieściła w klubie nocnym detektywów, którzy będą czuwali nad jej pociechą.

Strike, choć wolałby poprosić o pomoc każdą inną osobę, chcąc nie chcąc, zadzwonił do Panny Jones, by wprowadziła go i Midge do tego ekskluzywnego klubu jako swoich gości. Postanowił wziąć ze sobą Midge nie tylko dlatego, że w razie potrzeby mogła pójść za Nogami do damskiej toalety – nie chciał, by Panna Jones pomyślała, że zaaranżował tę sytuację, powodowany chęcią pójścia z nią do łóżka.

Poczuł bezdusznie ulgę, gdy dwie godziny przed umówionym spotkaniem Panna Jones zadzwoniła i powiedziała, że jej córeczka dostała gorączki.

– ...moja przeklęta niania zadzwoniła, że jest chora, a rodzice są na Mustique, więc jestem udupiona – oznajmiła mu z rozdrażnieniem. – Ale możecie iść beze mnie: podałam ochronie wasze nazwiska.

– Jestem ci bardzo wdzięczny – odrzekł. – Mam nadzieję, że córka szybko wyzdrowieje. – Rozłączył się, zanim Panna Jones zdążyła zaproponować spotkanie w późniejszym terminie.

O dwudziestej trzeciej Strike’a i Midge, ubraną w ciemnoczerwony smoking z atłasu, można było zastać w piwnicy klubu przy Berkeley Square, siedzących naprzeciw siebie przy stoliku między dwiema lustrzanymi kolumnami i pod setkami złotych balonów z helem, z których zwisały połyskliwe wstążki. Ich siedemnastoletni obiekt siedział kilka stolików dalej razem z rodziną szkolnej przyjaciółki. Dziewczyna co rusz spoglądała w stronę wejścia do klubu, a jej mina wyrażała mieszaninę nadziei i zdenerwowania. W Annabel’s nie wolno było korzystać z telefonów komórkowych i Strike widział rosnącą frustrację niespokojnej nastolatki wywołaną koniecznością pozyskiwania informacji wyłącznie za pośrednictwem zmysłów.

– Ośmioosobowe grono na godzinie piątej – powiedziała Midge do Strike’a ściszonym głosem. – Gapią się na ciebie.

Strike zauważył ich bez trudu. Mężczyzna i kobieta siedzący przy ośmioosobowym stoliku odwrócili się, żeby na niego spojrzeć. Kobieta miała długie włosy w tym samym rudozłotym kolorze co Robin i była ubrana w obcisłą czarną sukienkę oraz szpilki sznurowane aż po kolana jej gładkich brązowych nóg. Mężczyzna, paradujący w brokatowej wyjściowej marynarce i gogusiowatym krawacie, wyglądał jakby znajomo, lecz Strike nie mógł sobie na razie przypomnieć, skąd go zna.

– Myślisz, że kojarzą cię z gazet? – podsunęła Midge.

– Mam cholernie wielką nadzieję, że nie – warknął Strike. – Inaczej wypadam z branży.

Zdjęcie, które prasa wykorzystywała najczęściej, pochodziło z okresu jego służby wojskowej. Teraz był starszy, miał dłuższe włosy i o wiele więcej ciała. Zawsze gdy musiał zeznawać w sądzie, zapuszczał brodę, która na szczęście szybko rosła, kiedy jej potrzebował.

Strike znalazł w pobliskiej kolumnie odbicie swoich obserwatorów i zobaczył, że rozmawiają, przysunąwszy się do siebie głowami. Kobieta była bardzo atrakcyjna i wyglądało na to, że – co nietypowe w tym lokalu – nie zrobiła ze swoją twarzą niczego rzucającego się w oczy: jej czoło wciąż się marszczyło, gdy unosiła brwi, nie miała nienaturalnie mięsistych ust i była jeszcze za młoda – oceniał ją na jakieś trzydzieści pięć lat – by poddać się operacji, które niepokojąco upodobniły do masek twarze najstarszych kobiet przy jej stoliku.

Siedzący obok Strike’a i Midge korpulentny Rosjanin objaśniał znacznie młodszej towarzyszce fabułę Tannhäusera.

– ...ale Mezdrich to uwspółcześnił – mówił – i w jego produkcji Jezus pojawia się na orgii w jaskini Wenus...

– Jezus? Naprawdę?

– Da i dlatego Kościół jest niezadowolony, a Mezdricha wyrzucą – zakończył ponuro Rosjanin, unosząc do ust kieliszek szampana. – On oczywiście nie daje za wygraną, ale źle to się dla niego skończy. Wspomnisz moje słowa.

– Nogi w ruchu – poinformował Strike, gdy nastolatka wstała razem z resztą swojego grona, a strusie wykończenie jej minisukienki zafalowało puszyście wokół niej.

– Parkiet – obstawiła Midge.

Miała rację. Dziesięć minut później Strike i Midge zapewnili sobie punkt obserwacyjny w niszy obok maleńkiego parkietu. Mieli z niej dobry widok na dziewczynę tańczącą w butach, które wydawały się dla niej odrobinę za wysokie, i wciąż popatrującą w stronę wejścia.

– Ciekawe, jak Robin bawi się na nartach – zawołała Midge do Strike’a, gdy na sali zaczął dudnić Uptown Funk. – Mój kumpel złamał za pierwszym razem obojczyk. Jeździsz?

– Nie – odparł Strike.

– Przyjemne miejsce ten Zermatt – stwierdziła głośno Midge, a potem dodała coś, czego Strike nie dosłyszał.

– Co? – spytał.

– Powiedziałam: „Ciekawe, czy kogoś wyrwała”. Dobra okazja. Sylwester...

Nogi gestykulowała do szkolnej przyjaciółki, informując ją, że resztę piosenki spędzi przy stoliku. Zszedłszy z parkietu, zgarnęła po drodze swoją wieczorową torebkę i lawirując wśród gości, opuściła salę.

– Zamierza pójść do kibla i zadzwonić z komórki – domyśliła się Midge, ruszając za nią.

Strike został w niszy. Piwo bezalkoholowe w jego dłoni już się ociepliło, a jego jedynym towarzystwem był ogromny gipsowy bodhisattwa. Tuż obok podchmieleni ludzie siedzieli ściśnięci na kanapach i próbowali rozmawiać, przekrzykując muzykę. Strike właśnie poluzował krawat i rozpiął górny guzik koszuli, gdy zobaczył, że mężczyzna w brokatowej marynarce idzie w jego stronę, potykając się o cudze nogi i torebki. Wreszcie go skojarzył: to był Valentine Longcaster, jeden z przyrodnich braci Charlotte.

– Kopę lat! – zawołał Valentine, gdy już podszedł do Strike’a.

– No – odrzekł Strike, ściskając wyciągniętą dłoń. – Jak leci?

Valentine podniósł rękę i odsunął na bok długą, spoconą grzywkę, ukazując bardzo rozszerzone źrenice.

– Nieźle – odpowiedział, przekrzykując dudniący bas. – Nie mogę narzekać. – Strike zauważył leciutki ślad białego proszku w jednej z dziurek w jego nosie. – Jesteś tu prywatnie czy w interesach?

– Prywatnie – skłamał Strike.

Valentine krzyknął coś niezrozumiałego, w czym Strike dosłyszał imię Jagona Rossa, męża Charlotte.

– Co? – zawołał w odpowiedzi, nie uśmiechając się.

– Powiedziałem: „Jago chce o tobie wspomnieć na sprawie rozwodowej”.

– Życzę mu powodzenia – odparł Strike podniesionym głosem. – Nie widziałem jej od lat.

– Jago twierdzi co innego – krzyknął Valentine. – Znalazł jakąś gołą fotkę, którą ci wysłała ze swojego starego telefonu.

O kurwa.

Valentine wyciągnął rękę, by oprzeć się na bodhisattwie. Jego rudowłosa towarzyszka obserwowała ich z parkietu.

– To Madeline – krzyknął Valentine do ucha Strike’a, zauważając, gdzie podążyło jego spojrzenie. – Uważa, że jesteś seksowny.

Śmiech Valentine’a zabrzmiał piskliwie. Strike bez słowa sączył piwo. W końcu młodszy mężczyzna chyba uznał, że niczego więcej nie zyska na bliskości ze Strikiem, zasalutował i potykając się, znowu zniknął detektywowi z oczu, akurat gdy na skraju parkietu pojawiła się Nogi, która opadła na obity aksamitem stołek w trzepoczącym obłoku strusich piór i ewidentnej rozpaczy.

– Była w toalecie – poinformowała Strike’a Midge, dołączając do niego kilka minut później. – Chyba nie udało jej się złapać zasięgu.

– I dobrze – odrzekł brutalnie Strike.

– Myślisz, że obiecał przyjść?

– Na to wygląda. – Strike pociągnął kolejny łyk ciepłego piwa i spytał głośno: – Więc ile osób jest z Robin na tej wycieczce narciarskiej?

– Zdaje się, że pięć – krzyknęła w odpowiedzi Midge. – Dwie pary i jeden wolny facet.

– Aha. – Strike kiwnął głową, jakby ta informacja nie miała większego znaczenia.

– Próbują ją z nim zeswatać – powiedziała Midge. – Wspomniała mi o tym przed świętami... Gość nazywa się Ross Łydrwal. – Spojrzała wyczekująco na Strike’a. – Rosły Drwal.

– Ha – odparł Strike z wymuszonym uśmiechem.

– Właśnie. Ha, ha. Dlaczego rodzice nie wymawiają na głos imion swoich dzieci, zanim je dla nich wybiorą? – krzyknęła mu do ucha.

Strike pokiwał głową, nie odrywając wzroku od nastolatki, która właśnie wycierała nos grzbietem dłoni.

Była za kwadrans dwunasta. Przy odrobinie szczęścia, pomyślał Strike, gdy wybije północ, rodzina szkolnej przyjaciółki zgarnie ich obiekt i zawiezie go bezpiecznie do swojego domu na Chelsea. Gdy tak patrzył, zjawiła się przyjaciółka, by zaciągnąć Nogi z powrotem na parkiet.

Za dziesięć dwunasta Nogi znów zniknęła, oddalając się w kierunku toalety, a Midge poszła za nią. Strike, który cierpiał z powodu bólu kikuta i żałował, że nie może usiąść, nie miał innego wyjścia, jak tylko oprzeć się o ogromnego bodhisattwę, ponieważ większość wolnych miejsc była usłana torebkami i porzuconymi marynarkami, których wolał nie przesuwać. Jego butelka była już pusta.

– Nie lubisz sylwestra czy o co chodzi? – Zabrzmiał obok niego damski głos z akcentem londyńskiej klasy robotniczej.

Należał do kobiety z rudozłotymi włosami, teraz już zarumienionej i rozczochranej wskutek tańczenia. Jej nadejście zamaskował rejwach na miejscach przed Strikiem, ponieważ prawie wszyscy wstali, by wylec na zbyt mały parkiet, coraz bardziej podekscytowani zbliżającą się północą.

– Wolę inne imprezy – zawołał w odpowiedzi.

Była niezwykle ładna i z całą pewnością na haju, lecz mówiła zupełnie wyraźnie. Na jej szczupłej szyi wisiało kilka cienkich złotych naszyjników, sukienka bez ramiączek ciasno opinała piersi, a nie do końca opróżnionemu kieliszkowi z szampanem, który trzymała w dłoni, groziło rychłe wylanie reszty zawartości.

– Ja też, w każdym razie w tym roku – krzyknęła do jego ucha. Spodobał mu się ten akcent z East Endu wśród tych wszystkich przedstawicieli wyższych sfer. – Nazywasz się Cormoran Strike, prawda? Valentine mi powiedział.

– Zgadza się – potwierdził. – A ty jesteś...?

– Madeline Courson-Miles. Dziś chyba nie jesteś w pracy?

– Nie – skłamał, lecz inaczej niż podczas rozmowy z Valentine’em, nie spieszyło mu się aż tak bardzo, żeby ją przegonić. – Dlaczego tegoroczny sylwester ci się nie podoba?

– Przez Gigi Cazenove.

– Słucham?

– Gigi Cazenove – powtórzyła głośniej, przysuwając się. Jej oddech połaskotał go w ucho. – To ta piosenkarka. Była moją klientką. – Widząc jego puste spojrzenie, wyjaśniła: – Dziś rano znaleziono ją powieszoną.

– Cholera – powiedział Strike.

– No – odrzekła Madeline. – Miała tylko dwadzieścia trzy lata.

Upiła posępnie łyk szampana, po czym krzyknęła Strike’owi do ucha:

– Jeszcze nigdy nie poznałam prywatnego detektywa.

– O ile ci wiadomo – odrzekł Strike, a ona się roześmiała. – Czym się zajmujesz?

– Jestem jubilerką – zawołała w odpowiedzi, a jej lekki uśmiech podpowiedział mu, że większość ludzi skojarzyłaby jej nazwisko.

Na parkiecie tłoczyły się rozgrzane ciała. Wiele osób miało na głowie połyskliwe czapeczki z papieru. Strike zobaczył, że korpulentny Rosjanin, który wcześniej mówił o Tannhäuserze, oblewa się potem, podskakując nie do taktu przy dźwiękach Rather Be Clean Bandit.

Myśli Strike’a pomknęły na chwilę w stronę Robin gdzieś w Alpach, być może upojonej grzanym winem i tańczącej ze świeżo rozwiedzionym mężczyzną, z którym tak bardzo chcieli ją poznać przyjaciele. Przypomniało mu się, jaką zrobiła minę, gdy się pochylił, żeby ją pocałować.

It’s easy being with you, śpiewała Jess Glynne,

Sacred simplicity,

As long as we’re together,

There’s no place I’d rather be[1].

– Panie i panowie, została minuta do dwa tysiące piętnastego roku! – zawołał DJ, a Madeline Courson-Miles spojrzała na Strike’a, opróżniła kieliszek i przechyliwszy się w stronę detektywa, znowu krzyknęła mu do ucha.

– Ta wysoka w smokingu to twoja dziewczyna?

– Nie, przyjaciółka – powiedział Strike. – Żadne z nas nie miało dziś nic innego do roboty.

– Więc nie będzie miała nic przeciwko temu, że o północy cię pocałuję?

Spojrzał na jej uroczą, zachęcającą twarz, na ciepłe orzechowe oczy i na włosy muskające jej nagie ramiona.

– Ona nie – powiedział, uśmiechając się lekko.

– Ale ty będziesz?

– Szykujcie się! – ryknął DJ.

– Masz męża? – spytał Strike.

– Jestem rozwiedziona – powiedziała Madeline.

– Spotykasz się z kimś?

– Nie.

– Dziesięć...

– W takim razie – powiedział Cormoran Strike, odstawiając butelkę po piwie.

– Osiem...

Madeline pochyliła się, by postawić kieliszek na pobliskim stoliku, ale nie trafiła w krawędź: kieliszek spadł na podłogę, a ona wyprostowała się i wzruszyła ramionami.

– Sześć... pięć...

Oplotła ramionami jego szyję, on objął ją w talii. Była chudsza niż Robin: pod obcisłą sukienką wyczuwał żebra. Pożądanie w jej oczach działało na niego jak balsam. Był sylwester. Pieprzyć wszystko.

– ...trzy... dwa... jeden...

Przywarła do niego, jej dłonie znalazły się w jego włosach, jej język w jego ustach. Powietrze wokół nich rozrywały okrzyki i brawa. Nie wypuścili się z objęć, dopóki nie zabrzmiały pierwsze donośne dźwięki Auld Lang Syne. Strike się rozejrzał. Nigdzie nie było śladu Midge ani Nóg.

– Muszę się zbierać – zawołał – ale chcę twój numer.

– Więc daj mi komórkę.

Zapisała mu swój numer, po czym oddała telefon. Puściwszy do niego oko, odwróciła się i zniknęła w tłumie.

Midge zjawiła się dopiero po kwadransie. Nogi wróciła do swojego grona. Dziewczyna miała rozmazany tusz do rzęs.

– Cały czas szukała miejsca, gdzie mogłaby złapać zasięg, ale bezskutecznie – ryknęła Midge do jego ucha. – Poszła więc do kibla, żeby sobie popłakać.

– Wielka szkoda – powiedział Strike.

– Czy ty masz na twarzy szminkę? – spytała Midge, przyglądając mu się.

Wytarł usta grzbietem dłoni.

– Spotkałem starą przyjaciółkę matki – powiedział. – No to... szczęśliwego Nowego Roku.

– Nawzajem – powiedziała Midge, wyciągając rękę, którą Strike uścisnął. Gdy spojrzała na rozradowany tłum, odbijający balony i oprószony brokatem z wybuchających zabawek, krzyknęła Strike’owi do ucha: – Jeszcze nigdy nie witałam Nowego Roku w toalecie. Mam nadzieję, że to nie jest zły znak.

4

Śpij błogo jako śpi cierpliwa róża,

Śmiało spaceruj po śnieżnych wzgórzach.

Zima wytchnieniem jest dla siebie samej.

Helen Jackson
January

W sumie Robin miło spędziła czas w Zermatcie. Już zapomniała, jak to jest przespać w nocy osiem godzin. Smakowało jej jedzenie, podobało jej się jeżdżenie na nartach i towarzystwo przyjaciół, a poza tym tylko lekko zadrżała, gdy Katie powiedziała jej z niepokojem, który po spokojnej reakcji Robin ustąpił miejsca uldze, że Matthew rzeczywiście przywiózł do Masham na Boże Narodzenie Sarah razem z ich nowo narodzonym synem.

– Dali mu na imię William – powiedziała Katie. – Pewnego wieczoru wpadliśmy na nich w Bay Horse. Dzieckiem zajmowała się ciotka Matthew. Naprawdę nie lubię tej Sarah. Jest taaaka zadowolona z siebie.

– Też nie mogę powiedzieć, żebym za nią przepadała – powiedziała Robin. Ucieszyła się, wiedząc, że zdołała uniknąć wręcz nieuchronnego natknięcia się na nią w swoim rodzinnym mieście, i liczyła na to, że przy odrobinie szczęścia w następne Boże Narodzenie wypadnie kolej rodziny Sarah, by gościć u siebie wnuka, więc zniknie niebezpieczeństwo przypadkowego spotkania.

Z pokoju Robin rozciągał się widok na zaśnieżony Matterhorn, który dźgał błękitne niebo niczym gigantyczny kieł. Światło na tej piramidalnej górze zmieniało się ze złotego w brzoskwiniowy albo z atramentowego we wrzosowy, w zależności od kąta padania promieni słonecznych, i Robin, siedząc sama w pokoju i wpatrując się w tę górę, była najbliżej osiągnięcia spokoju i dystansu, na które liczyła, wybierając się w tę podróż.

Jedynym elementem urlopu, którego Robin chętnie by się pozbyła, był Ross Łydrwal, o dwa lata od niej starszy i pracujący w przemyśle farmaceutycznym. Wydawał się całkiem przystojny, miał zadbaną brodę w piaskowym kolorze, szerokie barki i ogromne niebieskie oczy; nie był też do końca niesympatyczny, lecz mimo to Robin doszła do wniosku, że jest trochę żałosny. Bez względu na to, czego dotyczyła rozmowa, jakimś cudem udawało mu się skierować ją w stronę swojego rozwodu, który najwyraźniej niemile go zaskoczył. Po sześciu latach małżeństwa jego żona oznajmiła, że nie jest szczęśliwa, i to od dawna, spakowała swoje rzeczy i odeszła. W ciągu kilku pierwszych dni urlopu Ross dwukrotnie opowiedział Robin całą tę historię, więc po drugiej, niemal identycznej relacji, zaczęła dokładać wszelkich starań, by unikać siedzenia obok niego podczas posiłków. Niestety, nie zrozumiał aluzji i dalej miał Robin na celowniku, zachęcając, by dzieliła się szczegółami swojego nieudanego małżeństwa. Robił to ponurym tonem, który byłby stosowniejszy, gdyby obydwoje cierpieli na tę samą śmiertelną chorobę. Robin przyjęła krzepiącą postawę, oznajmiając mu, że w tym morzu jest jeszcze mnóstwo ryb oraz że osobiście cieszy się z odzyskania wolności. Gdy Ross spojrzał na nią nieco weselej jasnymi niebieskimi oczami i wyraził wielki podziw dla jej zadziorności, zaczęła się obawiać, że mógł odebrać jej deklarację szczęśliwej niezależności jako zawoalowane zaproszenie.

– Uroczy gość, prawda? – spytała ją Katie z nadzieją w głosie któregoś wieczoru w barze, gdy Robin udało się uwolnić od Rossa po kolejnej godzinie wysłuchiwania anegdot o jego byłej żonie.

– Wydaje się w porządku – powiedziała Robin, nie chcąc urazić kuzynki – ale naprawdę nie jest w moim typie, Katie.

– Zazwyczaj jest bardzo zabawny – zapewniła rozczarowana Katie. – Nie widzisz go w najlepszym wydaniu. Zaczekaj, aż wypije parę drinków.

Jednak w sylwestrowy wieczór, mając w sobie olbrzymią ilość piwa i sznapsów, Ross najpierw się rozkrzyczał, lecz w nieszczególnie zabawny sposób, a potem zebrało mu się na sentymenty. O północy obie pary się pocałowały, a Ross zwrócił zaczerwienione oczy w stronę Robin i rozpostarł ramiona. Pozwoliła pocałować się w policzek, a następnie próbowała się wyswobodzić, lecz on szepnął pijacko do jej ucha.

– Jesteś taka śliczna.

– Dzięki – odrzekła, a po chwili dodała: – Mógłbyś mnie już puścić?

Puścił ją i wkrótce Robin poszła do łóżka, zamykając drzwi na klucz. Zaraz po tym, jak wyłączyła światło, ktoś do nich zapukał. Leżała w ciemności, udając, że śpi, i po chwili usłyszała odgłos oddalających się powoli kroków.

Innym niedoskonałym aspektem urlopu okazała się jej skłonność do rozmyślania o Strike’u i incydencie przed Ritzem. Dosyć łatwo przychodziło jej nie myśleć o wspólniku, gdy starała się utrzymać w pionie na nartach, ale poza tym jej niemający innego zajęcia umysł ciągle wracał do pytania, co by się stało, gdyby porzuciła swoje zahamowania oraz obawy i pozwoliła się pocałować. To zaś nieuchronnie prowadziło do innego pytania, tego samego, które zadawała sobie przed trzema laty, spacerując po ciepłym białym piasku na Malediwach. Czy już każdy urlop do końca życia miał jej upływać na zastanawianiu się, czy zakochała się w Cormoranie Strike’u?

Nie zakochałaś się – zapewniała siebie w myślach. – Dał ci życiową szansę i być może trochę go kochasz, bo jest twoim najlepszym przyjacielem, ale nie jesteś w nim zakochana. A po chwili, z większą szczerością: A nawet gdybyś była, musisz z tym skończyć. Tak, być może poczuł się urażony, kiedy nie pozwoliłaś mu się pocałować, ale lepsze to, niż gdyby miał myśleć, że usychasz z miłości do niego. Zakochana wspólniczka to dosłownie ostatnie, czego by sobie życzył.

Jaka szkoda, że nie mogła być jedną z tych kobiet, które potrafią się z kimś pocałować podczas zakrapianego wieczoru, a potem się z tego śmiać. Sądząc po tym, co wiedziała o uczuciowej przeszłości Strike’a, właśnie takie kobiety lubił: grające w tę grę z niefrasobliwością, jakiej Robin nigdy się nie nauczyła.

Wróciła do agencji w drugim tygodniu stycznia z dużym pudełkiem szwajcarskich czekoladek. Każdemu, kto pytał, łącznie ze Strikiem, mówiła, że bawiła się wspaniale.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

PRZYPISY

[1] Łatwo jest z tobą być, / święta prostota, / dopóki jesteśmy razem, / nie chcę być nigdzie indziej.