Autorka i wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za błędy, przeoczenia lub sprzeczne interpretacje treści zawartych w książce. Każda domniemana obraza osoby lub organizacji jest niezamierzona.

Autorka nie jest licencjonowaną specjalistką. W książce zostały opisane jej osobiste doświadczenia i opinie, jak również reakcje i wspomnienia. Autorka zwraca uwagę na fakt, że strony trzecie mogą pamiętać przytoczone w książce sytuacje w inny sposób. Ponadto autorka przyjmuje do wiadomości, że inne osoby mogły doświadczyć opisanych w książce sytuacji w sposób zgoła odmienny od tego, jak przedstawia.

Tytuł oryginału: Difficult Mothers, Adult Daughters

Przekład: Anna M. Opara
Opieka redakcyjna: Maria Zalasa
Redakcja: Marta Stęplewska
Korekta: Anna Strożek

Projekt okładki i stron tytułowych:
Joanna Wasilewska / KATAKANASTA

Copyright © 2018 Karen C.L. Anderson.
Copyright for the Polish edition and translation © JK Wydawnictwo, 2023

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych bez uprzedniego wyrażenia zgody przez właściciela praw.

ISBN 978-83-67931-10-6
Wydanie I, Łódź 2023

JK Wydawnictwo
ul. Krokusowa 3, 92-101 Łódź
tel. 42 676 49 69
www.wydawnictwofeeria.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

Recenzje

Praktyczny i podnoszący na duchu przewodnik dla wielu kobiet, których relacje z matkami pozostawiają sporo do życzenia.

– Dr n. med. Christiane Northrup, autorka książek, które znalazły się na liście bestsellerów „New York Timesa”: Sekrety wiecznie młodych kobiet. Boginie nigdy się nie starzeją; Ciało kobiety, mądrość kobiety. Jak odzyskać i zachować fizyczne i emocjonalne zdrowie oraz Mądrość menopauzy. Jak stworzyć i zachować fizyczne i emocjonalne zdrowie w trakcie zmiany

Gratulacje dla Karen C.L. Anderson, która we współczujący i zajmujący sposób ujęła i objaśniła najbardziej podstawowy z tematów: relacje między matkami i córkami. Anderson opowiada własną historię z wdziękiem, odwagą i elokwencją, a przy tym rzetelnie i mimo wszystko z szacunkiem, zachęcając do tego samego pozostałe z nas. Dlatego, jak również z uwagi na wyrazisty i bezkompromisowy styl pisania, polecam Wyjdź z cienia trudnej matki i żyj, jak chcesz każdej kobiecie, która zmaga się z dowolnym aspektem swojego stosunku do macierzyństwa.

– Dr Gina Barreca, profesorka anglistyki i teorii feministycznej na University of Connecticut, publicystka i autorka książki If You Lean In, Will Men Just Look Down Your Blouse?

Niezależnie od tego, czy nadal dzwonisz do swojej matki, czy nie, ta książka zainspiruje cię do zmiany schematów na zdrowsze w tym jakże często najbardziej napiętym obszarze życia. Zachęci cię do wdzięczności, akceptacji, przebaczenia i cieszenia się pełnią życia oraz pokaże ci, jak to zrobić. Sama wciąż mogę zadzwonić do swojej matki, a wysoka dawka racjonalnego i – tak – również magicznego myślenia Karen Anderson zmieniła naszą relację na lepsze.

– Laura Munson, autorka międzynarodowego bestsellera This Is Not the Story You Think It Is, założycielka wyjazdowych warsztatów pisarskich Haven Writing Retreats

Wartościowa lektura dla każdej kobiety, która ma lub miała problemy z matką. Bonus? Sposoby, które przedstawia, pomogą ci w każdej bliskiej relacji w twoim życiu.

– Marsha Hudnall, dyrektorka i współzałożycielka ośrodka dietetycznego Green Mountain at Fox Run

Wsparcie, jakie Karen C.L. Anderson oferuje córkom w kontekście ich relacji z matkami, to jedna z najważniejszych spraw na świecie. Gdy zrozumiemy, jak wielki wpływ na nasze umysły ma to, jak wyglądał okres naszego dorastania, będziemy mogły podjąć decyzję o zostawieniu go za sobą. W swojej książce Karen Anderson wręcza nam niezbędne do tego narzędzia. Wiem z doświadczenia, że to niełatwa, ale zdecydowanie najważniejsza praca, jaką kiedykolwiek wykonałam. Pozwól, aby książka Karen wskazała ci drogę.

– Brooke Castillo, coachka i założycielka The Life Coach School

Dzięki swojej szczerości, humorowi i pragmatycznym wskazówkom Karen C.L. Anderson prowadzi dorosłe córki od cierpienia w trudnej relacji z matką/macierzyństwem do przetrwania i rozkwitu.

– Ann Imig, inicjatorka projektu LISTEN TO YOUR MOTHER i autorka książki Listen to Your Mother: What She Said Then, What We’re Saying Now

Na stronach Wyjdź z cienia trudnej matki i żyj, jak chcesz na liderów czeka zaskakująca dawka mądrości. Przez pryzmat relacji matka–córka unikalna perspektywa i przejrzystość spojrzenia pisarki rzucają wyzwanie sposobom, w jakie angażujemy się w relacje z trudnymi ludźmi i dokonujemy zdrowych wyborów. To, jak zostaliśmy wychowani, niezaprzeczalnie rzutuje na to, w jaki sposób przewodzimy innym i podążamy za przywódcami, czy to na sali posiedzeń zarządu, czy w zaciszu domowego salonu, z pozycji formalnej władzy lub nieformalnego wpływu. Ta książka skłania czytelników i liderów do głębokiego zastanowienia się nad strategiami w zakresie relacji i do skorzystania z rozsądnych rad autorki.

– Dr Brenda Wilkins, założycielka i dyrektorka SoulPowered i BMG Management

Dedykacja

Niniejsza książka jest poświęcona matkom i córkom oraz bolesnym schematom pokoleniowym, które potrzebują uzdrowienia.

Dedykuję ją wszystkim kobietom, które były tu przed nami, i które poświęciły swoje dusze i marzenia, ponieważ świat nie był jeszcze na nie gotowy – nie był gotów docenić kobiet takimi, jakie są i jakimi chcą być.

A także niezłomnym, niepowstrzymanym i wyzwolonym kobietom, które przyjdą po nas.

Motto

Klacz przewodniczka
Klacz przewodniczka jest spokojna, ponieważ jej granice są niewzruszone. Wie, kim jest – wyróżniają ją jasny umysł i opanowanie – dlatego inne konie darzą ją szacunkiem. Nie pozwala, aby oddziaływały na nią ich lęki, niepokoje czy agresywność. Kierując się wewnętrznymi sygnałami, wie, co należy zrobić, i to robi. Nie potrzebuje niczyjej aprobaty ani pozwolenia. Odpowiednie, mocne granice sprawiają, że biją od niej uczciwość i pewność siebie. Dzięki nim jest zrelaksowana i spokojna. Jest panią samej siebie. Ma otwarte serce.

Z podziękowaniami
dla Marthy Beck i Elizabeth Gilbert

Katherine Woodward Thomas

Wpływ Katherine Woodward Thomas na dziedzinę rozwoju osobistego jest równie znaczący, co szeroki. Jej praca wywarła wpływ na wielu wybitnych liderów, którzy mnie ukształtowali. Jestem wdzięczna i zaszczycona, że Katherine wyraziła poparcie dla tego, co robię. Niemniej jestem jej jeszcze bardziej wdzięczna za przełomową pracę, jaką wykonuje dla świata. Dziękuję Ci, Katherine, z nieskończonej głębi mojego serca.

— Karen C.L. Anderson

Przedmowa

Przedmowa

Jednym z moich najwcześniejszych wspomnień jest gorączkowe pisanie listów do matki, które natychmiast chowałam za małym drewnianym regałem w sypialni. Były ich dziesiątki, upchnięte w wąskiej szczelinie między meblem a ścianą.

Moje listy nie były wyznaniami oddania i miłości, lecz wybuchami gniewu. Mokrymi od łez zwierzeniami o tym, że wolałabym nigdy się nie urodzić. Mojej surowej matce nie byłam w stanie niczego powiedzieć wprost. Ale za jej plecami wylewałam w amoku wszystkie niepoukładane i szalone emocje na kartki papieru.

Pewnego dnia podczas sprzątania mojego pokoju matka znalazła te ukryte listy. Rozkładała je i czytała jeden za drugim, ja zaś siedziałam na łóżku zesztywniała ze strachu, ledwo oddychając. Kiedy w końcu podniosła oczy, jej ognisty, oskarżycielski wzrok przeszył mnie na wylot.

Uderzyła mnie drewnianą szczotką i posłała do łóżka bez kolacji. Miałam wtedy osiem lat.

Sięgnęłaś po tę książkę najprawdopodobniej dlatego, że ty także możesz opowiedzieć podobną historię. Być może również miałaś matkę, która cię zaniedbywała lub tłamsiła (albo robiła jedno i drugie, doprowadzając cię do szaleństwa i powodując u ciebie głęboką dezorientację). Może potajemnie rywalizowała z tobą w sposób, który nieuchronnie prowadził do twojej porażki. Być może czułaś się ignorowana, niedowartościowana lub niekochana przez jedyną osobę na świecie, która miała być twoją bezpieczną opoką. Być może czułaś się skołowana przez sprzeczne komunikaty, przez które często wpadałaś w sytuacje bez wyjścia. Być może czułaś się bezwartościowa, jak gdyby nic, co robiłaś, nie było wystarczająco dobre, chociaż przez wiele lat próbowałaś zadowolić kogoś, kto w pewnym sensie postanowił, że nigdy nie da się zadowolić.

W rezultacie jako dorosła kobieta możesz wciąż mieć krzywdzące, uporczywe i wszechogarniające poczucie niedoskonałości lub braku pewności siebie. Jeśli tak, to uczucia te prawdopodobnie stały się źródłem wywołujących cierpienie schematów, takich jak oddawanie kontroli innym, samoodtrącenie, tworzenie relacji współzależnych, izolowanie się, sabotowanie własnych sukcesów i niezdolność do osiągnięcia autentycznego szczęścia w życiu i w miłości. Schematy te zapewne towarzyszą ci całe życie.

Jeśli tak jest, to trafiłaś we właściwe miejsce.

Ten płynący z głębi serca przewodnik, napisany przez genialną Karen C.L. Anderson, przeprowadzi cię krok po kroku przez labirynt uczuć aż do ziemi obiecanej wyzwolenia. Autorka sama przeszła tę trudną ścieżkę i znalazła dzięki niej prawdziwą wolność. A teraz z empatią oświetla ci drogę na kartach tej książki i pomaga podążać swoimi śladami, abyś ty także mogła ją odnaleźć.

Chociaż nic z tego, co spotkało cię w przeszłości, nie wydarzyło się z twojej winy, jesteś odpowiedzialna za swoją przemianę. O ileż łatwiej byłoby, gdybyśmy mogły komuś zapłacić, żeby zrobił to za nas. Jednak nikt poza tobą nie jest w stanie uwolnić cię od nieświadomego utrwalania dawnych traum w teraźniejszości na wiele różnych sposobów. Kluczem do sukcesu jest podjęcie radykalnych działań, rezygnacja z bycia ofiarą własnego dzieciństwa i chęć zobaczenia, w jaki sposób ty sama przyczyniałaś się do podtrzymywania urazów – po to, abyś w końcu mogła zacząć dokonywać innych wyborów.

To naprawdę dobra wiadomość. Oznacza, że masz teraz moc, by na zawsze rozstać się z narracją, według której powodem, z jakiego twoja matka nie mogła kochać cię tak, jak chciałaś być kochana, jest to, że jesteś niewystarczająco dobra lub bezwartościowa (lub każde inne pojęcie, z którym się utożsamiasz). Oznacza, że możesz dosłownie wyrosnąć z bycia tą wersją siebie, którą byłaś wobec swojej trudnej matki. Oznacza wreszcie, że możesz uwolnić swoje autentyczne Ja, żyć zdrowo i szczęśliwie, a także mieć zdrowe i szczęśliwe relacje. Relacje, które nie są definiowane przez tę wersję ciebie, którą musiałaś być, aby utrzymać więź z matką, ale które opierają się na właściwych podstawach: wzajemnym szacunku, godności, zaufaniu i prawdziwej trosce.

Wiemy, przynajmniej na poziomie intelektualnym, że zdarzenia z przeszłości nas nie ograniczają. Czasami jednak trudno nam w to uwierzyć, biorąc pod uwagę, jak często powtarzamy pewne schematy. Po raz kolejny nawiązujemy relacje z ludźmi, którzy sprawiają, że czujemy się niedoskonałe, pozbawione wartości, zagubione i samotne. Jakbyśmy nadal były tymi samymi małymi dziewczynkami, które z powrotem znalazły się w swoich rodzinnych domach z dzieciństwa.

Frustracja i rozpacz, które być może odczuwasz w związku z niezdolnością do zmiany, są w tobie głęboko zakorzenione. Być może nawet pragniesz, masz nadzieję i modlisz się o to, aby twoja matka w końcu się zmieniła i dostrzegła wspaniałą kobietę, którą jesteś, aby nareszcie uznała twoją dobroć, inteligencję, odwagę i wartość. Z jakiegoś powodu wierzysz, że to ona trzyma klucz do twojego wyzwolenia.

Pomimo tego mam dla ciebie kolejną dobrą wiadomość. Twoja matka nie musi się ani trochę zmienić, abyś ty odzyskała wolność. A to dlatego, że większość twoich dzisiejszych zmagań ma z nią bardzo niewiele lub wręcz nic wspólnego. Jeśli nadal walczysz o to, aby stać się wartościową kobietą, którą przecież już jesteś, zarówno w życiu, jak i w miłości, to najprawdopodobniej utknęłaś w tej wersji siebie, którą stworzyłaś w swojej świadomości w odpowiedzi na zachowanie twojej matki. Uwięzłaś w osobowości, którą ci narzuciła, i ogranicza cię narracja, którą sobie przyswoiłaś i z której czerpiesz od dziesięcioleci.

Jednak prawda jest taka, że nie jesteś tylko córką swojej matki. Ty to ty. Autonomiczna dorosła osoba, pełna dobroci, światła i miłości, stworzona z magicznej tkanki życia. Kobieta, która potrafi przemienić to, co przydarzyło jej się w przeszłości, w mądrość, głębię i autentyczną miłość. Możesz teraz na nowo zdefiniować to, kim jesteś i co jesteś w stanie stworzyć w życiu, wykraczając poza swoją relację z matką. Możesz także ujrzeć tę nieszczęsną kobietę taką, jaka naprawdę jest. To po prostu kolejna bezbronna, nieco zagubiona w tym świecie osoba, która próbowała znaleźć własną drogę najlepiej, jak potrafiła.

Niech ta książka będzie twoją najlepszą przyjaciółką. Trzymaj ją na stoliku nocnym. Za każdym razem przed wykonaniem telefonu do swojej matki sięgnij po nią, aby przypomnieć sobie o swojej mocy, dzięki której wasza rozmowa przebiegnie pomyślnie. Lektura poniższych rozdziałów pomoże ci zobaczyć, kim naprawdę jesteś, jak również otworzy cię na całkowite uzdrowienie, zdrowie i szczęście, których możliwość w sobie nosisz. Nie pomimo tego, przez co przeszłaś, ale pod wieloma względami właśnie z tego powodu.

Katherine Woodward Thomas, autorka książek, które znalazły się na liście bestsellerów „New York Timesa”: Calling in „The One”: 7 Weeks to Attract the Love of Your Life oraz Conscious Uncoupling: 5 Steps to Living Happily Even After

Rozdział 1. Punkt wyjścia

Rozdział 1

Punkt wyjścia

Punkt wyjścia jest istotny. Nie obudziłam się tak po prostu pewnego dnia, wiedząc wszystko to, czym chcę się z tobą podzielić.

Pracuję nad sobą od wielu lat i nie mam zamiaru przestać. Przeczytałam wiele książek i artykułów. Brałam udział w licznych zajęciach i warsztatach. Uczyłam się i otrzymałam wiele certyfikatów. A co najważniejsze, cały czas praktykuję to, czego się dowiedziałam.

Moimi najważniejszymi mentorkami i nauczycielkami są Brooke Castillo, coachka i założycielka Life Coach School, oraz Randi Buckley, również coachka i twórczyni programu mentoringowego Healthy Boundaries for Kind People® („Zdrowe granice dla życzliwych ludzi”).

Pozostałe kobiety, których twórczość wywarła na mnie ogromny wpływ, których dzieła czytam, słucham, praktykuję, do których nawiązuję i którymi się inspiruję, to:

Maya Angelou,

Brené Brown,

Martha Beck,

Byron Katie,

Iyanla Vanzant,

Dr Christiane Northrup,

Dr Shefali Tsabari,

Pema Chödrön,

Debbie Ford,

Bethany Webster,

Lynn Forrest,

Katherine Woodward Thomas.

Dodatkowe informacje na ich temat oraz inne materiały znajdziesz w części Polecane źródła na końcu tej książki.

Rozdział 2. Uwaga do córek… i ich matek

Rozdział 2

Uwaga do córek… i ich matek

Jedno z największych patriarchalnych kłamstw opisuje kobietę „doskonałą” (i obejmuje oczywiście także matki i córki). Jest ono przyczyną niezliczonych międzypokoleniowych ran, dysfunkcji i przemocy.

Jeśli jesteś matką, która zmaga się z przeciwnościami losu i martwi się, że być może jest „trudna”, mam dla ciebie dobrą wiadomość: aprobata lub przebaczenie twojej córki nie są w stanie złagodzić odczuwanego przez ciebie bólu. Dlaczego jest to dobra wiadomość? Bo to, czy poczujesz się lepiej, nie zależy od twojego dziecka. To, czego życzę ci najgoręcej, to umiejętności akceptowania siebie i wybaczania sobie.

Jeśli jesteś córką matki, która nie chciała lub nie potrafiła być osobą, jakiej potrzebowałaś, całym sercem jestem z tobą. Domyślam się, że w głębi duszy, nie zdając sobie z tego sprawy, przeraźliwie bała się, że zostanie spalona na stosie, utopiona lub ukamienowana (dosłownie, jak kobiety przed wiekami, czy jak dzisiaj – metaforycznie) za to, że nie była idealna w rozumieniu innych. To trauma zbiorowa.

Zarówno ona, jak i nieuświadomiony lęk mogą powodować, że matka staje się agresywna lub uzależniona albo choruje psychicznie czy też po prostu tłumi pragnienia córki, kiedy ta chce być prawdziwą sobą i wyrażać swoje prawdziwe Ja. Często nie sama trauma, ale wiara w to, że jest ona powodem do wstydu i trzeba ją ukrywać, niesie w sobie niszczycielską moc.

Możesz więc pragnąć przeprosin lub podziękowań, które mogą nadejść lub nie. Możesz też wierzyć w to, że nic, co powie lub zrobi twoja matka, nie wymaże twojego bólu.

Mam dla ciebie dobrą wiadomość: twoja matka nie jest w stanie złagodzić twojego cierpienia przeprosinami. Dlaczego jest to dobra wiadomość? Bo nie musisz na nie czekać, żeby poczuć się lepiej. Jeśli wierzysz, że będziesz szczęśliwa tylko wtedy, gdy twoja matka przyzna się do winy, to nadal ma ona nad tobą władzę. To, czego życzę ci najbardziej, to możliwości wzięcia na kolana samej siebie i ukojenia własnego bólu.

Jako kobiety mamy dostęp do nieskończonej, zbiorowej energii macierzyństwa, w której zawierają się dobroć, determinacja, współczucie i mądrość. I to właśnie ta energia daje nam możliwość ponownego objęcia siebie samych matczyną miłością.

Weź mnie za rękę…

Rozdział 3. Dlaczego to robię + często zadawane pytania

Rozdział 3

Dlaczego to robię + często zadawane pytania

Napisałam tę książkę, ponieważ przez wiele lat cierpiałam, szarpałam się sama ze sobą i nienawidziłam siebie, a wszystko przez narrację o mojej matce, o mnie i o naszej relacji, którą w sobie nosiłam. Od tamtej pory staram się od niej uwolnić. Ze wszystkich trudnych rzeczy, których kiedykolwiek się podjęłam, ta jest najtrudniejsza – a jednocześnie najbardziej satysfakcjonująca, potężna i wyzwalająca.

To moja najważniejsza kwalifikacja, bo sama przez to przeszłam.

Czego możesz spodziewać się po tej książce? To po części lekcje i zagadnienia, a po części doświadczenia z życia wzięte. To także ćwiczenia i wskazówki do pracy z dziennikiem, dzięki którym zastosujesz opisywaną wiedzę w praktyce i wdrożysz ją do swojego życia.

Polecam ci prowadzenie specjalnego dziennika. Dlaczego? Ponieważ pisanie ma wielką moc i korzystnie wpływa na nasze samopoczucie. Przelewanie na papier myśli o stresujących wydarzeniach pomaga nam je zaakceptować i poradzić sobie z nimi, co ma dobry wpływ na zdrowie.

Pisanie pomoże ci również:

sprecyzować swoje myśli i uczucia (w miarę zagłębiania się w tę książkę pojmiesz różnicę między nimi);

lepiej poznać siebie (Co sprawia, że jesteś szczęśliwa i pewna siebie? Jakie sytuacje i jacy ludzie stanowią dla ciebie wyzwanie?);

zmniejszyć stres (pisanie o niewygodnych myślach i emocjach sprawia, że pojawia się możliwość ich odpuszczenia);

rozwiązywać problemy na bardziej intuicyjnym, kreatywnym poziomie (pisanie odblokowuje kreatywność i intuicję oraz prowokuje nieoczekiwane rozwiązania);

przyswoić to, czego się uczysz (przyjmowanie wiedzy to jedno; działanie zgodnie z nią to coś całkiem innego).

Wykonanie takiej pracy wymaga odwagi. Podczas czytania tej książki wystąpią u ciebie intensywne emocje. Poczujesz wszystko, od winy po gniew i żal, jak również radość, rozbawienie i ulgę.

To, co czujesz teraz wobec swojej matki, jest w porządku. Chociaż emocje, jakich doświadczamy w stosunku do naszych matek (zwłaszcza te „negatywne”), są objęte społecznymi, kulturowymi i rodzinnymi tabu, tutaj nie spotkasz się z żadnym osądzaniem.

Najważniejsze w tej pracy jest przyjęcie postawy empatycznego obiektywizmu i badanie siebie z entuzjazmem i ciekawością, a nie w sposób surowy i oceniający, ze wstydem i poczuciem winy.

Aby rozpocząć pracę z dziennikiem, pomyśl o osobistej intencji, która będzie towarzyszyć ci podczas zapoznawania się z tą książką. Bez względu na to, jak wygląda obecnie wasza relacja – czy twoja matka nadal żyje czy nie, czy rozmawiacie ze sobą czy nie – rozmyślając nad intencją, weź pod uwagę trzy sprawy:

jak chciałabyś czuć się na co dzień;

jakie relacje z matką chciałabyś mieć;

kim i jaka chcesz być, nie tylko w tej relacji, ale w życiu w ogóle.

I pamiętaj: ta praca ma więcej wspólnego z tobą niż z nią.

Często zadawane pytania

Po czym poznać, że mam problem z matką (poza tak oczywistymi wyznacznikami jak nieustający konflikt, brak granic lub ciągłe odczuwanie niepokoju czy złości, kiedy myślę o niej i o naszej relacji)?

Oto kilka typowych sposobów, w jakie objawia się ten problem (moimi słowami, ale z podziękowaniem dla Bethany Webster): porównujesz się do innych i wpędza cię to w rozpacz. Masz poczucie, że utknęłaś w miejscu, jesteś przytłoczona i wydaje ci się, że nic w życiu nie osiągnęłaś. Albo przeciwnie, osiągnęłaś bardzo wiele, ale nie dało ci to radości i spełnienia – zrobiłaś to tylko po to, aby udowodnić swoją wartość. Mierzysz się z takimi kwestiami jak:

wstyd, poczucie winy i desperacja;

lęk przed porażką;

lęk przed sukcesem (naprawdę!); przekonanie, że jeśli ci się uda, nie będziesz kochana, ktoś cię skrytykuje albo stwierdzi, że się „popisujesz”;

tolerowanie złego zachowania innych;

ciągłe szukanie aprobaty, uznania i zgody na zewnątrz (zwłaszcza u matki);

zadowalanie innych i lęk przed mówieniem „nie”;

branie na siebie problemów innych i przekonanie, że twoim obowiązkiem jest je rozwiązać;

autosabotaż (zwłaszcza, gdy jesteś blisko osiągnięcia czegoś);

objadanie się, upijanie się, kompulsywne czynności, np. robienie zakupów;

próby kontrolowania spraw, których nie da się kontrolować;

ciągłe zamartwianie się i lęk;

przekonanie, że stawianie siebie na pierwszym miejscu, a nawet miłość, akceptacja lub troska wobec samej siebie są aktem egoizmu lub narcyzmu;

przekonanie, że twoim obowiązkiem jest dbanie o stan emocjonalny innych;

myślenie, że twoje pragnienia i preferencje się nie liczą;

brak jasnego poczucia, kim jesteś i czego chcesz, a jeśli wiesz, czego chcesz, uczucie, że nie jesteś w stanie tego osiągnąć;

posiadanie słabych granic lub ich brak;

lęk przed mówieniem prawdy i zwracaniem na siebie uwagi.

Jeśli utożsamiasz się z którymkolwiek lub ze wszystkimi z powyższych stwierdzeń, to nie ma w tym nic złego. Może wierzysz, że taka po prostu jesteś; że to coś wrodzonego i niemożliwego do zmiany. A może rozumiesz, że jesteś w stanie to zmienić, ale zadanie to wydaje ci się przytłaczające i właściwie niewykonalne. Poza tym być może nie miałaś dobrego wzoru do naśladowania, jeśli chodzi o kobietę, którą chcesz być. Czułam się tak samo, dopóki nie nauczyłam się (i, co najważniejsze, nie zastosowałam w praktyce) tego, co zawarłam w tej książce.

Moja matka nie żyje. Czy mimo to wyniosę coś z tej książki?

Tak! Ta książka oraz zawarte w niej lekcje, pomysły i ćwiczenia dotyczą nie tyle waszej dwójki, co twoich wyborów związanych z tym, jak chcesz dalej żyć. Chodzi tu o całą twoją przyszłość, nie tylko w związku z twoją matką (niezależnie od tego, czy żyje lub nie).

Nie chcę rozmawiać z moją matką / widzieć jej / wchodzić z nią w interakcje. Czy powiesz mi, że powinnam?

Absolutnie nie. Dla niektórych kobiet decyzja o wykluczeniu matki z ich życia jest najlepszym możliwym wyborem. Chcę tylko, abyś podejmowała decyzje, kierując się miłością, inicjatywą i siłą, a nie przybierając reaktywną i defensywną postawę.

Kiedy byłam dzieckiem, moja matka była wobec mnie agresywna i stosowała przemoc. Czy mam jej wybaczyć i zapomnieć?

Ta książka nie jest o znoszeniu lub aprobowaniu wszelkiego rodzaju nadużyć, niezależnie od tego, czy wydarzyły się dawno temu, czy dzieją się teraz. Chodzi w niej o nauczenie się, jak opowiedzieć własną wersję wydarzeń w taki sposób, aby cię to nie raniło ani nie marginalizowało, ale aby dodawało ci siły i było dla ciebie wyzwalające. Książka ma cię też nauczyć ustanawiania nieprzekraczalnych granic, aby położyć kres nadużyciom, jeśli nadal mają miejsce.

Od lat w kółko słucham rad innych. Nie znasz mojej matki!

Moim zadaniem nie jest mówienie ci, co masz robić. Chcę po prostu nauczyć cię, jak odzyskać własny kręgosłup i bezwzględnie sobie ufać w relacji z matką lub kimkolwiek innym.

Czym to, co robisz, różni się od terapii?

Terapia i coaching mogą z powodzeniem ze sobą współistnieć, jednak ich podejście i obszar zainteresowań są różne.

Większość terapii ma charakter diagnostyczny i zajmuje się leczeniem klinicznym osób z zaburzeniami lub chorobami psychicznymi. Coaching wkracza tam, gdzie kończy się terapia, i wychodzi z założenia, że klient czuje się zdrowy i dysponuje pełnym potencjałem. Coach nie diagnozuje ani nie leczy chorób psychicznych.

Celem terapii jest wyprowadzenie danej osoby ze stanu dysfunkcyjnego i umożliwienie jej zdrowego funkcjonowania. Coaching pomaga dobrze funkcjonującym ludziom wejść na wyższy poziom, dzięki czemu mogą wieść pełniejsze i bardziej satysfakcjonujące życie.

W poszukiwaniu wyjaśnienia bieżących problemów większość terapii skupia się na przeszłości i odwołuje do dzieciństwa. Coaching koncentruje się na teraźniejszości, przyszłości i przekonaniu, że nie trzeba wracać do przeszłości, aby poczuć się lepiej i iść naprzód.

Terapia pyta „dlaczego?”, na przykład: „Dlaczego myślisz, czujesz i zachowujesz się w ten sposób?”. Coaching pyta: „Jaki jest twój kolejny cel? Jak chcesz się czuć? Jakie przeszkody stoją na twojej drodze do tego, aby się tak czuć?”.

Terapia jest zwykle procesem długotrwałym. Z kolei coaching jest przeważnie krótkoterminowy.

Terapeuta jest licencjonowanym profesjonalistą w ściśle regulowanej branży. Coach nie.

Terapia zakłada, że terapeuta jest ekspertem. Coaching opiera się na partnerstwie.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki