Spis treści

Karta redakcyjna

Skąd wziął się pępek?

Dlaczego nie pamiętam, jak mieszkałem w brzuchu mamy?

A co to jest błona płodowa?

Dlaczego dzieci zadają dużo pytań?

Dlaczego ziewamy?

Dlaczego kupa śmierdzi?

Dlaczego mam w buzi dużo śliny, gdy widzę, jak kroisz cytrynę?

Co to są ślinianki?

Dlaczego na skórze robią się pryszcze?

Skąd się biorą kolory?

Dlaczego mama się maluje?

Dlaczego tak się przyjęło, że dziewczynki noszą spódniczki, a chłopcy spodnie?

Dlaczego niektórzy ludzie mają piegi?

Dlaczego nasza skóra robi się ciemniejsza, gdy się opalamy?

Dlaczego ludzie się czerwienią?

Co to jest hormon?

Dlaczego dzieci lubią słodycze?

Dlaczego ludzie używają dezodorantów?

Dlaczego małe dzieci chodzą na czworaka?

Dlaczego włosy na głowie rosną, a brwi i rzęsy nie?

Dlaczego jedni ludzie mają kręcone włosy, a inni proste jak drut?

A dlaczego paznokcie stale rosną?

Dlaczego ludzie mają różny kolor oczu?

Dlaczego ludziom siwieją włosy?

Co to są geny?

Dlaczego ludzie mówią różnymi językami?

Czy człowiek może nauczyć się latać?

Dlaczego niektórzy ludzie chodzą do pracy, a inni nie?

Dlaczego musimy jeść?

Dlaczego dzieci rosną, a dorośli nie?

Dlaczego dorośli piją alkohol?

Po co są pory roku?

Dlaczego zachodzi Słońce? I skąd się biorą pory dnia?

Skąd dorośli tyle wiedzą?

Dlaczego dzieci boją się ciemności?

Dlaczego niektórzy ludzie noszą okulary?

Czemu dzieci robią bałagan?

Dlaczego gdy płaczemy, z oczu lecą nam łzy?

Dlaczego niektórzy rodzice biją swoje dzieci?

Dlaczego ludzie prowadzą wojny?

Skąd się bierze kaszel?

Skąd się wzięły imiona?

Kto wymyślił litery?

Dlaczego ludzkie stopy są zupełnie inne niż dłonie i trudno jest rysować nogą?

Dlaczego niektóre mamy rodzą bliźnięta?

Dlaczego ludzie mają różne głosy?

Skąd bierze się czkawka?

Dlaczego na starość marszczy się skóra?

Skąd biorą się linie papilarne?

Dlaczego możemy skakać, biegać i stać na jednej nodze i nie wywracamy się?

Jak to jest z tą trąbką w uchu? Dlaczego nie trąbi?

To ile mam uszu? Czy nie tylko dwa?

Dlaczego niektórzy mają zeza?

Po co komu włosy w nosie?

Dlaczego mdlejemy? Mnie to się zdarzyło, gdy pani pielęgniarka pobierała mi krew.

Jak długie są jelita?

Po co człowiekowi żebra?

Jak wygląda mózg?

Co to jest podpaska?

A gdzie jest macica?

Dlaczego panowie nie rodzą dzieci?

To kręgosłup ma w środku dziurę?

Dlaczego ludzie kłamią?

Dlaczego ludzie krzyczą?

Dlaczego moja babcia i jej koleżanki ciągle pytają mnie o to samo?

Dlaczego pani mówi, że bazgrzę jak kura pazurem?

Ile kości ma człowiek?

Jak rodzi się człowiek?

Co znaczy „płciowy”?

Ale ja chcę mieć dziecko...

A skąd się wezmą w jej brzuchu?

Skąd się wzięli ludzie?

Czym jest krew?

Co to jest zły dotyk?

To ja się nie zgadzam, by mnie dotykał dentysta!

Dlaczego człowiek ma dwie nogi?

Dlaczego gdy ugryzą nas komary, na skórze robią się swędzące bąble?

Dlaczego gdy mam katar, nie czuję smaku?

Dlaczego papierosy są szkodliwe?

Dlaczego nie lubimy gorzkiego smaku?

Dlaczego nie chodzimy boso?

Dlaczego powinniśmy się gimnastykować?

Dlaczego musimy uczyć się pływać, a psy pływają, choć nikt ich nie uczył?

Dlaczego dzieci muszą słuchać rodziców?

Dlaczego ludzie się modlą?

Dlaczego ludzie zakopują swoich zmarłych, a zwierzęta tego nie robią?

Dlaczego ludzie latają w kosmos?

Jak kosmonauci siusiają i robią kupę?

Jak kosmonauci piją i jedzą?

A jak kosmonauci śpią?

Co to jest stan nieważkości?

Co to jest lęk wysokości i czy zwierzęta też go mają?

Co to jest choroba morska?

Dlaczego na morzu tworzą się fale?

Czy mózg może boleć?

Dlaczego gdy zmarznę, to potem jestem chory?

Dlaczego muszę się myć?

Dlaczego robią się kurzajki?

Dlaczego dłubiemy w nosie?

Dlaczego gdy zjemy coś niezdrowego, to wymiotujemy?

Co to znaczy śmieciowe jedzenie?

Dlaczego trzeba segregować śmieci?

Dlaczego czasem jest mi smutno?

Dlaczego złoszczę się, gdy ktoś mi dokucza?

Dlaczego nie powinno się długo oglądać telewizji i grać w gry komputerowe?

Dlaczego lekarstwa są niesmaczne?

Dlaczego niektóre dzieci obgryzają paznokcie?

Dlaczego ludzie się kochają?

Co to jest zorza polarna?

Dlaczego ludzie budują domy, a zwierzęta nie?

Dlaczego nie wolno pić morskiej wody?

Dlaczego lubimy chodzić do lasu lub parku?

Opieka redakcyjna: WALDEMAR POPEK

Redakcja: MARIA ROLA

Korekta: JACEK BŁACH, MONIKA ŚLIZOWSKA, ANETA TKACZYK

Projekt okładki, układ typograficzny: JOANNA ŻERO

Skład i łamanie: PIOTR KOŁODZIEJ

© Copyright by Wydawnictwo Literackie, 2017
Illustrations © Copyright by Wydawnictwo Literackie, 2017

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-08-05996-8

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
tel. (+48 12) 619 27 70
fax. (+48 12) 430 00 96
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
Księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Skąd wziął się pępek?

To ślad po pępowinie, „sznureczku”, który łączył cię z mamą, gdy mieszkałeś w jej brzuchu. Siedziałeś tam sobie wygodnie, ale musiałeś coś jeść i pić, aby rosnąć. W środku tego sznureczka znajdowały się naczynia krwionośne, czyli specjalne rurki, przez które płynie krew. Te naczynia wraz z krwią dostarczały ci wszystkiego, co było ci potrzebne – tlenu i jedzenia, wprost od mamy. Poza tym zabierały to, co już strawiłeś i było nieprzydatne. Teraz możesz siusiać i robić kupkę, żeby te niepotrzebne rzeczy wydalić. Możesz też sam jeść i oddychać, żeby rosnąć. W brzuchu mamy nie było ani nocnika, ani toalety, tylko razem z krwią od mamy, tak jak dostawałeś jedzenie, mogłeś też pozbyć się resztek. Gdy się urodziłeś, pępowina przestała być potrzebna, przecięto ją, a ten kawałeczek, który został przy twoim brzuszku, wysechł i odpadł.

Czy wiesz, że wszystkie ssaki, czyli takie maluszki, które po urodzeniu piją mamy mleko, mają pępek? Psy, koty, krowy, świnki, słonie, myszki i tysiące innych zwierząt też na początku mieszkało w brzuchu swojej mamy.

Dlaczego nie pamiętam, jak mieszkałem w brzuchu mamy?

Nikt tego nie pamięta w świadomy sposób. Twój mózg nie umiał jeszcze zapamiętywać, tak jak umie teraz. Ale pamięta twoje ciało. Dam ci prosty przykład. W brzuchu pewnej mamy mieszkały bliźniaki, chłopczyk i dziewczynka. Podczas badania USG, czyli tego, które pozwala zobaczyć dzieci w mamy brzuchu, zauważono, że maluchy lubią się przytulać przez błonę płodową, która otacza każde nienarodzone dziecko. Gdy dzieci przyszły na świat i zaczęły chodzić, ich ulubioną zabawą było przytulanie się przez zasłonę. Nie pamiętały, dlaczego to robią, ale sprawiało im to przyjemność.

A co to jest błona płodowa?

To taki miękki worek, w którym pływa każdy maluszek przed urodzeniem. W worku są tak zwane wody płodowe. To bezpieczne środowisko dla rosnącego płodu, a powietrze nie jest mu jeszcze potrzebne, bo dostaje tlen od mamy przez pępowinę.

Dlaczego dzieci zadają dużo pytań?

Gdy siedziałeś w brzuchu mamy, nie wiedziałeś o świecie zbyt wiele. Znałeś rytm jej serca, słyszałeś jakieś głosy dochodzące z otoczenia. Zaraz po urodzeniu zacząłeś powolutku poznawać świat. Tyle, ile byłeś w stanie go zrozumieć. Gdy zacząłeś mówić i rozumieć to, co inni mówią do ciebie, twoja wiedza o świecie nie była o wiele większa niż na samym początku, ale mogłeś już zadawać pytania. Gdyby nie pytania, niczego byś się nie nauczył. Dzięki pytaniom dzieci nabywają wiedzy o wszystkim, co przyda im się w przyszłości. Zaczynają rozumieć prawa, jakie rządzą światem, a więc i ludźmi. Pytaj jak najwięcej i zawsze proś o pełną, zgodną z prawdą odpowiedź.

Dlaczego ziewamy?

Tak naprawdę naukowcy do dziś nie mają pewności, dlaczego ziewamy. Jest na ten temat kilka teorii i w każdej można znaleźć ziarenko prawdy. Ziewamy więc z kilku powodów. Ziewnięcie to bardzo głęboki wdech i wydech. Dzięki temu dotleniamy się, czyli wdychamy do płuc potrzebny nam tlen, i „wietrzymy” pęcherzyki w płucach. Duży haust powietrza chłodzi krew w naczyniach, czyli rureczkach doprowadzających ją do mózgu, i nasza głowa nabiera sił do pracy. Ziewanie może też być objawem zmęczenia, senności i zakłopotania. Nie tylko ludzie ziewają. Podobnie pies, który ma dość czyjegoś zachowania lub źle się czuje w jakiejś sytuacji, zaczyna ziewać i robi to raz po raz.

Dlaczego kupa śmierdzi?

Kupa to wszystko, co zostało po tym, co zjadłeś, a nie może ci się już przydać. W trawieniu jedzenia pomaga bardzo wiele bakterii, które umożliwiają wykorzystanie tego, czego sami byśmy nie strawili, a więc celulozę. Z niej robi się papier, ale my nie trawimy papieru. Bakterie rozkładają celulozę na strawne dla nas cząsteczki i w ten sposób pomagają nam ją przyswoić. Poza bakteriami do twoich jelit wydziela się dużo enzymów trawiennych, czyli substancji pomagających dobrze wykorzystać jedzenie. Enzymy trawienne rozbijają na mniejsze części białka, tłuszcze i węglowodany, by twój organizm mógł z nich skorzystać, czyli wziąć to, co jest ci potrzebne. Dzięki temu rośniesz. Wszystko to powoduje powstawanie gazu, który nazywa się siarkowodorem, i ten gaz ma bardzo brzydki zapach. Płynie z tego prosty wniosek, że mieszanka bakterii, siarkowodoru i resztek pokarmu nie pachnie fiołkami.

Czy wiesz, że najbardziej śmierdzi kupa drapieżników, czyli zwierząt, które jedzą mięso? Kupa roślinożerców nie ma przykrego zapachu. Nasza też mniej śmierdzi, gdy nie jemy mięsa.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki