Opieka redakcyjna: WALDEMAR POPEK

Redakcja: ANNA MILEWSKA

Korekta: ANETA TKACZYK, ANNA STROŻEK, JUSTYNA TECHMAŃSKA

Projekt okładki i stron tytułowych: TOMASZ MAJEWSKI

Zdjęcie twarzy mężczyzny na okładce: © Aleksander Krywicki

Redaktor techniczny: ROBERT GĘBUŚ

© Copyright by Robert Małecki
© Copyright for this edition by Wydawnictwo Literackie, 2025

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-08-08796-1

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
tel. (+48 12) 619 27 70

Konwersja do formatu ePub 3: eLitera s.c.

Ten e-book jest zgodny z wymogami Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA).

Wydawca zakazuje eksploatacji tekstów i danych (TDM), szkolenia technologii lub systemów sztucznej inteligencji w odniesieniu do wszelkich materiałów znajdujących się w niniejszej publikacji, w całości i w częściach, niezależnie od formy jej udostępnienia (art. 26 [3] ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych [tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 24 z późn. zm.]).

Pani Agnieszce Oczkowskiej, z podziękowaniami za chęć pomnażania dobra – wyrażoną zwycięstwem w licytacji charytatywnej na XIII Marszałkowskim Balu Dobroczynnym w Toruniu

KAMA

Pukiel farbowanych włosów spada na czarną pelerynę i przez chwilę wygląda na niej jak rogal księżyca na nocnym niebie.

Zsuwa się szybko i ląduje gdzieś wśród innych moich kosmyków na podłodze zakładu fryzjerskiego, w którym panuje spory ruch. Obserwuję w lustrze szczupłe, wypielęgnowane palce fryzjera, które dotykają mojej głowy i włosów. Wsuwa w nie grzebień, żeby naciągnąć je nieco. Tnie szybko, z wprawą. Cięcie rozbrzmiewa nad moim uchem, wyraźne i czyste. Ostrza nożyczek napierają na siebie, a potem kłapią kilkukrotnie już bez oporu, gdy przecinają samo powietrze.

Przyglądam się sobie. Patrzę w oczy Kamie Kosowskiej odważniej niż kiedyś. W cieniach pod powiekami czai się wszystko to, co spotkało mnie kilka lat temu. Nadal dźwigam lęki i traumy, ale próbuję z nimi żyć. Okiełznuję je co dnia. To trochę tak, jakbym siedziała w pustym pokoju i w jego kątach zauważyła włochate pająki. Obrzydliwie duże. Obserwuję każdego z nich, każdy ich najmniejszy ruch i wydaje mi się, że kontroluję sytuację. Ale dobrze wiem, jak jest. Jestem sparaliżowana strachem.

Przymykam na chwilę oczy, by pozbyć się z głowy swojej zmory.

Do końcowego efektu pracy fryzjera jeszcze trochę. Jeszcze kilka księżycowych pukli zsunie się na podłogę, będą spadać jeden za drugim, a ja w tym czasie będę patrzyła sobie w oczy. Aż do chwili, gdy do moich uszu dobiegnie dźwięk telefonu.

Private Dancer.

Przytłumione dźwięki rozbrzmiewają w torebce i Tina Turner zaczyna śpiewać schrypniętym głosem, że wszyscy faceci są tacy sami. Torebka stoi przede mną na blacie, na wyciągnięcie ręki.

Spoglądam na fryzjera i on już wie, że musi przerwać, ale wzdycha teatralnie i w ten sam sposób udaje oburzonego, kiedy szepcze mi do ucha:

– Tylko szybko, skarbuś, bo widzisz, że zakład jest full of babeczkas. W sylwestra wszystko wyliczone, każda minutka – marudzi, zostawia mnie jednak na moment i podchodzi do fotela obok, na którym siedzi zgrabna dwudziestolatka. Przyszła na pasemka.

Sięgam po torebkę i wyjmuję komórkę. Nie znam tego numeru, więc się waham. Być może powinnam odrzucić połączenie, ale szef zakładu chwycił już za miotłę i zbiera włosy leżące przy trzech stanowiskach. Szybkimi ruchami zgarnia je na kupkę, co sprawia, że wyglądają jak zrobiona byle jak peruka. Zerka na mnie i ponagla.

– Halo – rzucam do aparatu.

– Dzień dobry. Pani Kama Kosowska? – kobiecy głos jest pełen niepokoju.

– O co chodzi? – Zaintrygowana ściągam brwi.

– Od kilku dni próbuję się do pani dodzwonić, cieszę się, że wreszcie mi się udało. Nie przeszkadzam?

– Mam mało czasu – wykręcam się i jednocześnie przypominam sobie, że miałam ostatnio kilka nieodebranych połączeń, ale z zasady nie oddzwaniam na nieznane numery.

– Będę mówiła krótko. Nazywam się Halina Matczak i chciałabym się z panią spotkać. Chodzi o moją córkę.

– Co z nią?

– Zaginęła sześć lat temu. W Nowy Rok. Chciałabym, żeby pani zajęła się tą sprawą. Czytałam wszystkie pani książki i słucham każdej audycji z pani udziałem. Tylko pani może mi pomóc – głos drży jeszcze bardziej i mam wrażenie, że kobieta po drugiej stronie zaraz się rozpłacze.

Podobne prośby spływają do mnie często, lecz to ja sama dobieram sprawy, którymi chcę się zająć. Poza tym właśnie rozpoczęłam pracę nad reportażem o tajemniczym zaginięciu Aleksandry Walczak, dziennikarki z Grudziądza. W tym roku minęło dwadzieścia lat od tamtych zdarzeń.

– Proszę posłuchać – mówię do telefonu, gdy fryzjer zjawia się obok mnie i zaczyna wymownie kłapać nożyczkami. – Nie jestem prywatną detektywką.

– Wiem, proszę pani. Ja nawet nie mam pieniędzy, żeby pani zapłacić – korzy się.

– Kama... – szepce fryzjer i przewraca oczami.

– Przepraszam, ale muszę kończyć.

– W roku, w którym pani odzyskała matkę – dodaje kobieta – ja straciłam córkę.

– Bardzo mi przykro. Do widzenia – rzucam i zrywam połączenie.

– Słusznie, skarbuś, bo ile można czekać. – Fryzjer znowu zabiera się do pracy, nożyczki szczękają, szczupłe palce dotykają mojej głowy, kolejne półksiężyce spadają na podłogę.

Gdy Arek w końcu chwyta za lusterko, by pokazać mi tył głowy i skróconą fryzurę na bombkę, zaczynam się uśmiechać. Zadowolona klientka to podstawa, więc fryzjer odwzajemnia uśmiech. Nowy Rok, nowa ja, myślę, gdy omiata pędzlem z miękkim włosiem moją szyję, co wywołuje we mnie przyjemny dreszcz.

Myślę o sobie, o balu sylwestrowym, który mnie czeka, o życiu, które się zmieniło na lepsze, o sesji zdjęciowej, zaplanowanej na styczeń premierze książki i wszystkim, co przede mną. O rozdawaniu uśmiechów w mediach, jakby na przekór dramatom, które sprzedaję w książkach.

Myślę też o przeszłości, bo ona kotwiczy mnie mocno i nie pozwala uciec od tego, co było, co jest we mnie nieznośnym rodzinnym balastem, który będę dźwigała już zawsze. W zasadzie nie idę więc naprzód. Naprężam jedynie łańcuch kotwicy i chodzę albo po obwodzie koła, albo w jego polu.

Jest we mnie światło, ale jest też cień.

– Kama, skarbuś, ruszaj się – rzuca ponaglająco fryzjer. – Nie tylko ty chcesz dziś błyszczeć na parkiecie.

Zdejmuje ze mnie pelerynę i zwija w kłębek. Wrzuca do kosza, w którym czekają wcześniej zużyte czarne płachty.

Dziękuję mu, płacę i się żegnam. Wychodzę na ziąb, zimową mżawkę, wprost w zawiesistą szarość mojego miasta. Granitowe płyty i kocie łby błyszczą, jakby ktoś spryskał je lakierem. Narzucam na głowę kaptur i wchodzę na Rynek Staromiejski, mijam pomnik Kopernika i monumentalny ratusz, mijam ludzi, którzy tak jak ja dokądś się spieszą, jakby ten ostatni dzień roku był w ogóle dniem ostatnim. Kieruję się prosto do placu Teatralnego, tam gdzie postój taksówek, lecz wtedy kolejny raz odzywa się komórka.

– Gdzie jesteś? – pyta Michał Bąk, z którym znam się od dziecka.

– Wyszłam od fryzjera, idę w stronę teatru, a co?

– Świetnie, już podjeżdżam. Widzimy się na parkingu. – Rozłącza się.

Nie obiecywał, że przyjedzie, miał rano sporo spraw na głowie, ale cieszę się, że go zobaczę. Jeszcze parę lat temu nie mogliśmy na siebie patrzeć, teraz jednak jest inaczej. Nie wiem, czy dlatego przyspieszam kroku. A może to z powodu mżawki, która przeszła w siąpiący deszcz i zaczyna niszczyć moją fryzurę? W końcu biała bryła teatru Horzycy wyłania się zza rogu i tuż obok postoju taksówek zauważam srebrnego opla insignię. Mrugają kierunkowskazy. Pomarańczowe światło, niczym warkocz komety, mknie po mokrym asfalcie w moją stronę. Mknie i gaśnie, mknie i gaśnie.

Szarpię za klamkę.

– Uuu, pani pisarka poszalała. – Michał się uśmiecha, ale po jego minie widzę, że mu się podobam.

Zawsze mu się podobałam, tylko kiedyś lepiej to ukrywał.

Odpowiadam uśmiechem.

Wrzuca jedynkę i jedziemy.

– Do domu? – pyta, a ja kiwam głową.

– Dlaczego to robisz? – rzucam zaintrygowana.

– Co?

– Dlaczego przyjechałeś?

– Pogoda do dupy, więc szkoda by było, żebyś sobie taki fryz zepsuła – śmieje się.

Jest już innym człowiekiem.

Po tym, co oboje przeżyliśmy, wyszedł na prostą. Tak mi się przynajmniej wydaje. Po wydarzeniach z 2019 roku przez dwa albo trzy lata nie mieliśmy ze sobą żadnego kontaktu. Potem spotkaliśmy się przypadkowo raz lub dwa na Starym Mieście, a od kilku miesięcy widujemy się częściej, dzwonimy do siebie. Kiedyś, w dzieciństwie, mieliśmy się ku sobie, ale później rozwikłanie zagadki tajemniczego zaginięcia naszego wspólnego kolegi Piotrka Janochy, do którego doszło latem 1986 roku, nas poróżniło. Mimo to teraz, poranieni i zagubieni, próbujemy dać dawnej przyjaźni jeszcze jedną szansę.

– Bal u marszałka? – Michał skręca kierownicą i wjeżdżamy w wąską drogę między kościołem Marii Panny a aresztem śledczym z żółtej cegły.

Na rogu starszy mężczyzna walczy z parasolem, trochę dalej pies obsikuje mur świątyni.

Wycieraczki ściągają krople deszczu.

– Tak – odpowiadam.

– Korcz cię zaprosił?

Przez chwilę waham się, czy nie skłamać, ale to byłoby głupie. Michał i tak by się dowiedział. Na profilach społecznościowych będzie pełno zdjęć z tej imprezy.

– No.

Nic nie mówi, kątem oka dostrzegam jednak, że kręci głową z niedowierzaniem.

Nadkomisarz Lesław Korcz z policyjnego archiwum X badał sprawę zaginięcia Piotrka Janochy i Bąk, dobrze to wiem, ma prawo go nie lubić. Ma też powody, by nienawidzić mnie, lecz ja jestem jego dziewczyną z dzieciństwa i dlatego nienawiść roztapia się w tamtej gorącej młodzieńczej miłości.

– Nie jesteśmy razem – tłumaczę się, mając na myśli Korcza.

– Wiem.

– A ty gdzie się bawisz? – uciekam od trudnego tematu.

– Jest kilka opcji. Pomyślimy, zobaczymy.

– Ale tak w ogóle wiesz, że to dziś – żartuję i udaje mi się wywołać u niego uśmiech.

Potem gadamy trochę o niczym i w końcu przejeżdżamy przez most do lewobrzeżnej części miasta. Kilka kilometrów dalej Michał zatrzymuje się pod bramą nowoczesnego bloku przy Łódzkiej. Mieszkanie na Pająkowskiego, to po ojcu, sprzedałam krótko po jego śmierci. W nowym miejscu próbuję odzyskać spokój.

Kolega odwraca się do mnie.

– Dzięki – uśmiecham się i chwytam za klamkę.

Trzyma dłoń na lewarku biegów i przenosi wzrok na bramę. Mruży oczy, jakby walczył z chęcią zatrzymania mnie na dłużej.

– Kama – zaczyna – dałem komuś twój numer telefonu.

Nie mam mu tego za złe.

– W jakiej sprawie?

– Zaginięcia Moniki Matczak. Jej matka...

Wszystko jasne, myślę.

– Dzwoniła do mnie, jak byłam u fryzjera. Znasz ją?

– Tak. Przypadkowo widziała cię kiedyś u mnie w warsztacie i potem już nie dawała mi spokoju.

– Dzięki za szczerość. Chociaż mogłeś mnie uprzedzić.

– Powinienem tak zrobić.

Znowu się uśmiecha, lecz ten uśmiech przysłania cień nostalgii, i nagle zaczynam łączyć kropki.

– Znałeś tę Monikę? – pytam.

– Dawne czasy – zaznacza, jakby chciał nabrać dystansu do tych zdarzeń, ale jest wyraźnie spięty.

– Byliście ze sobą? – tym pytaniem przyciągam jego wzrok.

Bąk przygryza wargę i potakuje.

– Sześć lat temu spędziliśmy razem sylwestra, a następnego dnia zaginęła – dodaje.

* * *

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki