Tytuł oryginału: The Fellowship of Puzzlemakers

Opieka redakcyjna: MICHAŁ KOWAL

Redakcja: ANETA TKACZYK

Korekta: ANNA RUDNICKA, JOANNA ZABOROWSKA, KRYSTYNA ZALESKA

Projekt okładki: MANUELE SCALIA

Adaptacja okładki i stron tytułowych: ANNA PAPIERNIK

Copyright © Samuel Burr 2024
All rights reserved
© Copyright for the Polish translation by Maria Jaszczurowska
© Copyright for this edition by Wydawnictwo Literackie, 2025

Łamigłówki zostały zaadaptowane do polskiego wydania.

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-08-08753-4

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
tel. (+48 12) 619 27 70

Konwersja do formatu ePub 3: eLitera s.c.

Ten e-book jest zgodny z wymogami Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA).

Wydawca zakazuje eksploatacji tekstów i danych (TDM), szkolenia technologii lub systemów sztucznej inteligencji w odniesieniu do wszelkich materiałów znajdujących się w niniejszej publikacji, w całości i w częściach, niezależnie od formy jej udostępnienia (art. 26 [3] ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych [tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 24 z późn. zm.]).

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Stowarzyszenie
Miłośników Zagadek

LISTA CZŁONKÓW

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

PROLOG

1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 1

2016

Clayton Stumper był, jak wskazuje już samo nazwisko¹ chodzącą zagwozdką.

Zawsze nią był, a teraz, kiedy stał kilka metrów od otwartej trumny Pippy w przeddzień jej pogrzebu, obawiał się, że to się nigdy nie zmieni.

Nie był w stanie spojrzeć na Pippę.

Z drugiego końca dawnego pokoju bilardowego mógł dostrzec jej włosy – srebrzystą chmurę perfekcyjnie wyondulowanej koafiury – i poduszki na ramionach jej ulubionej sukienki od Givenchy, wystające nad krawędzią długiej sosnowej trumny, wyściełanej różowym aksamitem i ozdobionej krzykliwą aranżacją białych i fioletowych gerber. Prosiła, by na wieńcach nie umieszczać napisu MATKA, PRZYJACIÓŁKA ani PREZESKA, tylko: SZAKTISZADRA.

Florystka trochę się opierała, ale taka była wola Pippy, a Clayton chciał postąpić zgodnie z jej życzeniem. A teraz nawet zza grobu rzucała przyjaciołom ostatnie wyzwanie.

Czuwanie przy trumnie zorganizowano w największym i najbardziej oficjalnym pomieszczeniu siedziby Stowarzyszenia Miłośników Zagadek. Na ścianach wyłożonych tapetą od Williama Morrisa z kwiatowym wzorem wisiały przymocowane mosiężne świeczniki, a na długiej ścianie znajdowały się dwa okna wykuszowe z ozdobnymi zasłonami, wykończonymi frędzlami. Z okien roztaczał się widok na klomb. Przez lata to w tej sali odbywały się oficjalne wydarzenia organizowane przez Stowarzyszenie: turnieje łamigłówek, specjalne wykłady, uroczyste premiery produktów. Teraz jednak pomieszczenie przypominało bardziej świetlicę w domu spokojnej starości. Doskonale zachowane meble z barokowymi zdobieniami zastąpiły fotele typu uszak, stoły do układania puzzli i tablice do krzyżówek. Do wieczora nie zostało już wiele czasu.

Goście mieli się pojawić dopiero za godzinę. Clayton specjalnie przyszedł wcześniej, żeby pobyć z Pippą. Nie podobała mu się myśl, że miałaby tu leżeć całkiem sama. Nie podszedł jednak bliżej, by dotrzymać jej towarzystwa. Trzymał się z dala, próbując zebrać się na odwagę.

Przez cały tydzień robił dobrą minę do złej gry i udawał, że wszystko jest w porządku, choć fundament jego świata właśnie się zawalił, on sam zaś nie miał pojęcia, do kogo się zwrócić.

Wszystko zaczęło się mniej więcej w momencie, kiedy Pippa zachorowała. Wtedy Claytona zaczęło dręczyć nowe pragnienie: chęć poznania prawdy. Zamierzał odkryć, skąd dokładnie się wziął, kim byli jego biologiczni rodzice i dlaczego dwadzieścia pięć lat temu postanowili zostawić go akurat tutaj, na schodach Stowarzyszenia Miłośników Zagadek. Wcześniej ciekawość Claytona nie była aż tak paląca – miał tu wszystko, czego mu było trzeba, niczego mu nie brakowało – ale gdy w końcu się zorientował, że Pippa, kobieta, która go wychowała, nie będzie żyła wiecznie, ogarnął go niepokój.

Aby zająć czymś uwagę, zaczął porządkować gry w szafce stojącej w rogu pomieszczenia. W szklanej gablotce przechowywano akcesoria do gier: podręczniki, pionki, kulki i futerały na kulki. Choć Clayton przyczepił na drzwiach karteczkę z prośbą o odkładanie przedmiotów na miejsce, poszczególne elementy wciąż trafiały nie tam, gdzie powinny.

Za zagraconą gablotką stał pokryty zielonym filcem stół do madżonga, a dalej ogromna wolnostojąca tablica. Gdy patrzyło się na nią przy odpowiednim świetle i pod właściwym kątem, widać było ślady napisów kredą z ostatniego półwiecza: zagadki i nonogramy, wzory i tabele. Ledwie widoczne pozostałości po zapiskach, jakie zostawiły po sobie najbystrzejsze i najbłyskotliwsze umysły na Wyspach Brytyjskich.

Clayton odchrząknął. Chciał powiedzieć „cześć”, ale nie był w stanie.

W pomieszczeniu panowała nieznośna cisza.

Jedynym słyszalnym odgłosem było ciche, lecz nieznoszące sprzeciwu tykanie ogromnego starego zegara z wahadłem: tik-tak, tik-tak. Clayton starał się ignorować ten dźwięk. Nie potrzebował, by cokolwiek przypominało mu o upływie czasu i o tym, jak niewiele go zostało wszystkim członkom Stowarzyszenia. Żałował, że nie może zapauzować czasu i zamrozić tej chwili już na zawsze.

Podszedł w końcu do trumny i po raz pierwszy uważnie przyjrzał się leżącej w środku kobiecie.

Pippa Allsbrook.

Pionierka szaradziarstwa. Omnibuska. Prezeska Stowarzyszenia Miłośników Zagadek i przewodnicząca Brytyjskiej Ligi Krzyżówkowej.

Clayton musiał przyznać, że nawet po śmierci wyglądała imponująco. U stóp trumny ułożono najważniejsze dla niej za życia przedmioty osobiste: ulubione lusterko w oprawce z masy perłowej, stary, zniszczony, oprawny w skórę tom Cyklopedii zagadek Sama Lloyda i butelkę ukochanego szampana Dom Pérignon, którą trzymała schowaną głęboko w szafie na specjalne okazje.

Dożyła osiemdziesięciu dziewięciu lat, jak przypominali Claytonowi wszyscy dookoła. „Nie powinniśmy płakać, tylko świętować. Miała wspaniałe życie. A ile po sobie zostawiła!”. Oczywiście, wszystko to prawda, ale... Claytonowi wcale nie było przez to łatwiej pogodzić się z jej stratą.

Chwycił za krawędź trumny i zanim zdążył się rozmyślić, pochylił się tak, że od twarzy Pippy dzieliły go centymetry.

– Hej, Pip...

Cisza.

– To tylko ja.

Woskowa skóra była blada, wręcz wodnista – prawie przeźroczysta, niczym arkusz żelatyny. Clayton mógł policzyć zmarszczki w kącikach jej oczu, jak małe promyki słońca. Widział, że personel zakładu pogrzebowego nałożył jej róż na policzki, obrysował usta konturówką i pomalował powieki cieniem – ciemniejszym jednak niż ten, którego zwykle używała.

Clayton siłą woli zmusił się, by sięgnąć do trumny drugą ręką, dotknąć złożonych dłoni Pippy, unieść jej kruchy nadgarstek i delikatnie chwycić ją za rękę. Lecz kiedy już to zrobił, chłodny dotyk wydał mu się znajomy. I, paradoksalnie, Clayton poczuł falę ciepła.

Zanim odwrócił się, by odejść, sięgnął do tylnej kieszeni i wyjął krzyżówkę z dzisiejszego „Timesa”, numer 27(122), a potem wsunął ją pod aksamitną wyściółkę obok stóp Pippy. Zastanawiał się wcześniej, czy jej najpierw nie rozwiązać, lecz nie mógł się na to zdobyć. Żałoba go otumaniła, a poza tym zagadki słowne przerastały go, nawet gdy był w szczytowej formie.

Sam nie zaliczał się, bynajmniej, do miłośników zagadek. W przeciwieństwie do wszystkich dookoła nie pojawił się tu z własnej woli. Został podarowany Stowarzyszeniu przez kogoś innego. Teraz pytania kłębiły mu się w głowie i żałował, że nigdy nie zadał ich Pippie. Na to jednakże było już za późno.

Tak jak nierozwiązana krzyżówka, którą wsunął do trumny, również i jego pytania pozostały bez odpowiedzi. Będzie musiał je znaleźć sam, by mógł poczuć się kompletny.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Rozdział 2

Na dole
The Old Queen’s Head, Islington
Wtorek, 7 sierpnia 1979

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 3

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 4

Na górze
The Old Queen’s Head, Islington
Spotkanie 1

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 5

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 6

Wtorek, 18 grudnia 1979
Spotkanie 5

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 7

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 8

Wtorek, 9 września 1980
Spotkanie 52

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 9

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 10

Poniedziałek, 8 grudnia 1980

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 11

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 12

Wtorek, 21 kwietnia 1981
Spotkanie 78

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 13

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 14

Wtorek, 22 września 1981
Spotkanie 100

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 15

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 16

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Godzina 17.20

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 17

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 18

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Godzina 19.00

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 19

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 20

Dziesięć lat później
Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Wtorek, 8 stycznia 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 21

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 22

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Środa, 9 stycznia 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 23

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 24

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Czwartek, 14 lutego 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 25

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 26

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
14 lutego 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 27

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 28

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Czwartek, 28 lutego 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 29

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 30

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Niedziela, 17 marca 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 31

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 32

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Poniedziałek, 18 marca 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 33

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 34

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Wtorek, 19 marca 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 35

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 36

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Wtorek, 26 marca 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 37

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 38

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Środa, 27 marca 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 39

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 40

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Wtorek, 2 kwietnia 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 41

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 42

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Ranek w przeddzień festynu

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 43

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 44

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Ranek w dniu festynu

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 45

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 46

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Popołudnie w dzień festynu

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 47

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 48

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Ranek po festynie

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 49

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 50

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
Czwartek, 18 kwietnia 1991

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 51

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 52

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 53

Stowarzyszenie Miłośników Zagadek
12 tygodni po festynie

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Rozdział 54

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

ODPOWIEDZI

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

PODZIĘKOWANIA

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Przypisy

1 Stumper (ang.) – trudne pytanie, zagadka, łamigłówka (wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczki). ↩