Chciałabyś mieć idealną, gładką cerę, niczym pinterestowa clean girl? Marzy ci się perfekcyjna pielęgnacja? To nie musi być tylko marzenie! Ale w dbaniu o skórę chodzi o coś więcej niż o najmodniejszy krem czy dziesięcioetapowy rytuał kosmetyczny.

Chodzi o ciebie!

O twoją cerę, twoje potrzeby i twoje zdrowie. Bo zdrowa skóra to piękna skóra!

Tak, wiem, że łatwo się pogubić wśród trendów i całej masy kosmetyków. Ale właśnie tu wkraczam ja – twoja przewodniczka po świecie skincare’u!

Mam na imię Karolina i jestem kosmetologiem. Jeszcze kilkanaście lat temu sama zmagałam się z poważnym trądzikiem. Próbowałam wszystkiego, ale nic nie pomagało… Moja skóra była w coraz gorszym stanie. Czułam się bezradna i traciłam pewność siebie. W końcu postanowiłam zgłębić temat skincare’u. Poświęciłam setki godzin na analizę składów, czytanie badań naukowych i testowanie różnych metod pielęgnacji. Dzięki temu udało mi się nie tylko pozbyć trądziku, ale także odzyskać wiarę w siebie. Dziś, po latach nauki i praktyki, pomagam innym unikać błędów.

Jaka jest najważniejsza rzecz, której się nauczyłam? Każdy musi poznać potrzeby swojej cery. Jak to zrobić? Od czego zacząć? Właśnie tego dowiesz się z tej książki! Znajdziesz w niej nie tylko kosmetyczne ABC. Rzucę ci też wyzwania, które sprawią, że twoja pielęgnacja wejdzie na wyższy poziom.

Gotowa na zgłębienie skincare’owych tajników?

Typ i rodzaj cery

Jaką mam

cerę?

Wydaje się, że to proste pytanie, prawda? Na pewno kiedyś słyszałaś, że można wyróżnić kilka typów cery. W drogeriach są kremy do skóry suchej, tłustej albo mieszanej. Są produkty matujące, nawilżające i regenerujące. Ale czy kiedykolwiek stanęłaś przed półką w sklepie i poczułaś, że tak właściwie to nie wiesz, który kosmetyk jest dla ciebie?

Sięgnąć po krem „do skóry normalnej” czy może po ten „do tłustej”? Twoja cera czasem jest sucha, a innym razem błyszczy się jak nigdy? Po jednym kremie masz wrażenie, że skóra się pod nim „dusi”, a inny jest tak lekki, że prawie nic nie robi? Jeśli nachodzą cię takie wątpliwości – spokojnie, nie jesteś sama. Większość osób ma ten sam problem.

Typów skóry jest kilka. Najczęściej mówi się o tłustej, suchej, normalnej i mieszanej. Wszystko brzmi logicznie, dopóki nie spróbujesz przypisać siebie do jednej z tych kategorii. Tutaj zaczynają się schody, bo skóra to żywa tkanka, która codziennie jest trochę inna. Dzisiaj wydaje się sucha, ale jutro spędzisz cały dzień w upale i nagle będzie się strasznie świecić. Ale czy to znaczy, że jest tłusta? A może tylko chwilowo produkuje więcej sebum, bo np. używasz zbyt mocno oczyszczającego kosmetyku?

[sebum]

To naturalna tłusta substancja produkowana przez twoją skórę. Jej głównym zadaniem jest ochrona – tworzy na powierzchni skóry cienką warstwę, która zapobiega utracie wody i chroni przed bakteriami czy zanieczyszczeniami.

To dzięki sebum skóra jest elastyczna i nie przesusza się zbyt łatwo. Ale kiedy produkuje go za dużo – możesz zauważyć błyszczenie, zaskórniki czy wypryski. Z kolei gdy jest go za mało, skóra może być ściągnięta, sucha i bardziej wrażliwa.

Co sprawia, że twoja skóra się zmienia?

Tryb życia

Liczy się to, ile śpisz, czy pijesz wodę, ale także to, czy miałaś ostatnio dużo sprawdzianów i bardzo się nimi stresowałaś (tak, to też ma znaczenie!).

Pory roku

Zimą cera bywa bardziej sucha, a z kolei latem może produkować więcej sebum, przez co robi się tłustsza.

Kosmetyki

Skóra reaguje na to, co na nią nakładasz; jeden krem może ją podrażnić, inny wysuszyć, a jeszcze inny sprawić, że będzie tłusta.

Hormony

Na przykład na różnych etapach cyklu miesiączkowego twoja skóra może być zupełnie inna.

Dlatego stwierdzenie „mam skórę suchą i już zawsze będę taką mieć” to spore uproszczenie.

To wszystko sprawia też, że podział na podstawowe typy skóry czasem nie wystarcza, żeby opisać daną cerę.

W dodatku twoja skóra może mieć cechy kilku typów naraz. To trochę jak z ubraniami – wiesz, że są różne rozmiary, ale czy wszystkie osoby noszące rozmiar M wyglądają identycznie? No właśnie.

Nie warto ślepo wierzyć w jedno hasło, tym bardziej że cera może się zmieniać. Kiedyś mogła być tłusta, ale teraz jest normalna. Może wcześniej się nie przesuszała, ale ostatnio czujesz, że jest odwodniona. Albo w jednym miejscu jest tłusta, a w innym sucha. To wszystko jest całkowicie naturalne.

Jak to sobie

uporządkować?

Twoja skóra ma swój główny typ – może być tłusta, sucha, mieszana lub normalna. To jest jej podstawowa cecha. Ale może mieć też podtyp. Podtyp skóry zależy od tego, jak reaguje ona na kosmetyki i jakie ma problemy.

Możesz mieć np.:

skórę tłustą, ale odwodnioną,

skórę mieszaną, ale bardzo wrażliwą,

skórę suchą, ale skłonną do trądziku.

Kiedy wiesz, jaki masz typ i podtyp skóry, widzisz wyraźnie, czego naprawdę potrzebuje twoja cera.

Skóra tłusta

Twoja twarz szybko zaczyna błyszczeć, szczególnie na czole, nosie i brodzie? Makijaż po prostu z niej spływa w ciągu kilku godzin? Jeśli tak, wszystko wskazuje na to, że masz cerę tłustą. Łatwo ją rozpoznać po widocznych porach i często pojawiających się zaskórnikach, powstających przez nadmiar sebum. Zdarza się też, że skóra wygląda na szarą lub zmęczoną, bo martwy naskórek nie złuszcza się sam.

[zaskórniki]

Wyglądają jak czarne kropki lub podskórna „kaszka”. Powstają, gdy twoja skóra produkuje za dużo sebum, a martwe komórki naskórka nie są z niej regularnie usuwane. Są pierwszą oznaką, że możesz mieć skłonność do trądziku.

[Czym są pory i jak rozpoznać, że są widoczne?]

Pory to naturalne ujścia gruczołów łojowych i potowych, czyli takie miniotworki w skórze, przez które wydzielane są sebum (łój) i pot. Są częścią skóry – każdy je ma. W miejscach, gdzie skóra łatwiej się przetłuszcza, możesz czasem dostrzec małe dziurki. Widoczne pory to nie problem do naprawienia, tylko coś, co można delikatnie zminimalizować – poprzez odpowiednią pielęgnację, oczyszczanie i złuszczanie.

[Czym jest martwy naskórek i dlaczego trzeba go złuszczać?]

Martwy naskórek to wierzchnia warstwa skóry, która naturalnie się złuszcza. Komórki naskórka wędrują z jego najgłębszych warstw ku powierzchni – na końcu obumierają i zostają zastąpione nowymi. Warto je regularnie – łagodnie! – usuwać, bo gdy martwy naskórek nie złuszcza się prawidłowo, może zapychać pory, utrudniać wchłanianie kosmetyków i sprawiać, że twoja skóra będzie szorstka.

[gruczoły łojowe]

To małe „fabryki sebum” znajdujące się przy mieszkach włosowych. Jeśli produkują za dużo sebum, skóra się błyszczy, a nadmiar łoju zapycha pory i prowadzi do powstawania zaskórników. Ale uwaga: łój to nie wróg! Jego równowaga jest kluczowa dla zdrowej skóry.

Dlaczego twoja skóra tak się zachowuje?

Przyczyny są różne: hormony, geny, stres albo dieta. Czasem skóra może się przetłuszczać, gdy używasz zbyt mocno oczyszczających kosmetyków, które wysuszają ją i sprawiają, że w odruchu obronnym wytwarza jeszcze więcej sebum.

Jest też dobra wiadomość. Skóra tłusta nie zawsze będzie wyglądać tak samo. I nie musi być tłusta przez całe życie! Jej stan zmienia się z wiekiem, zależy od hormonów, diety i pielęgnacji. Najbardziej tłusta jest zazwyczaj w okresie dojrzewania, gdy gruczoły łojowe są najbardziej aktywne, co często prowadzi do trądziku. U osób dorosłych sytuacja może się poprawić, ale zdarza się też, że tłusta skóra zostaje z kimś na dłużej.

Skóra sucha

Po czym poznać, że to twój typ cery? Jeśli po umyciu twarzy masz uczucie ściągnięcia i wrażenie, jakby skóra była za ciasna i napięta, to prawdopodobnie twoja cera jest sucha.

Często pojawiają się też szorstkość, widoczne suche skórki (zwłaszcza na policzkach, wokół nosa lub na czole), a dodatkowo skóra łatwo się czerwieni, piecze lub szczypie po nałożeniu niektórych kosmetyków.

Skąd to się bierze? Na zwiększoną suchość skóry często wpływają geny. Jeśli twoja mama ma suchą cerę, ty też możesz mieć do niej skłonność. Ważny jest również wiek, bo z czasem skóra coraz słabiej utrzymuje nawilżenie. Wpływ na cerę ma też pogoda: suche powietrze, zimno, wiatr albo silne słońce mocno ją wysuszają. Problemy nasilają się, gdy stosujesz zbyt mocne kosmetyki, np. żele, mydła albo produkty z alkoholem denaturowanym (Alcohol Denat.), osłabiające ochronę skóry. Inną przyczyną są choroby, takie jak: atopowe zapalenie skóry, egzema lub łuszczyca, które powodują przesuszenie. Na cerę źle wpływa dieta uboga w zdrowe tłuszcze, witaminy i minerały – skóra staje się mniej elastyczna i bardziej sucha. Swoje robią także hormony, szczególnie estrogeny. Gdy ich poziom spada, skóra szybko traci nawilżenie i staje się wrażliwa.

Czy sucha skóra to to samo co skóra odwodniona?

Zdecydowanie nie, choć łatwo je ze sobą pomylić. Sucha skóra to typ cery, który masz na dłużej – produkuje mniej naturalnych tłuszczów, przez co gorzej zatrzymuje nawilżenie. Z kolei odwodnienie skóry to problem raz na jakiś czas przytrafiający się każdemu, niezależnie od typu cery. Zdarza się nawet osobom ze skórą tłustą! Jak sobie pomóc w obu przypadkach? Sucha skóra najbardziej potrzebuje kosmetyków ochronnych, które odbudowują jej naturalną barierę. Natomiast odwodnionej ratunek przyniosą lekkie produkty, które szybko przywrócą jej nawilżenie, takie jak serum lub kremy z kwasem hialuronowym.

[kwas hialuronowy]

To substancja, którą naturalnie produkuje twoja skóra. Dzięki niej cera jest nawilżona, jędrna i sprężysta. Jedna cząsteczka kwasu hialuronowego potrafi przyciągnąć nawet 1000 razy więcej wody, niż sama waży! W kosmetykach używa się go właśnie po to, żeby pomóc skórze lepiej się nawilżyć. To nie jest kwas, który złuszcza – jego działanie polega wyłącznie na wiązaniu wody.

Skóra normalna

Jeśli kiedykolwiek usłyszałaś, że ktoś ma skórę normalną, mogłaś pomyśleć: „To musi być idealna cera!” – bez przesuszeń, bez nadmiaru sebum, po prostu zdrowa i gładka! Brzmi jak marzenie, prawda? No cóż… Jest tylko jeden problem – niewiele osób może się taką skórą pochwalić, szczególnie wśród dorosłych. Jest gładka, miękka i wygląda świeżo, nie ma na niej wyraźnych porów ani widocznych niedoskonałości. Niestraszne jej zmiany pogody czy nowe kosmetyki. Czasem w okolicy czoła, nosa czy brody może się lekko błyszczeć, ale nieprzesadnie. Jednak z wiekiem taka skóra często staje się bardziej tłusta, bardziej sucha lub mieszana. Nawet jeśli masz cerę normalną, pamiętaj, żeby o nią dbać – dzięki temu zachowasz jej zdrowy wygląd na dłużej!

Skóra mieszana

Skóra mieszana potrafi sprawić nieco kłopotu, bo jest jednocześnie trochę tłusta i trochę sucha. Po czym to poznać? Jeśli po umyciu masz uczucie napięcia na policzkach, ale już po kilku godzinach czoło, nos lub broda zaczynają się świecić – prawdopodobnie masz cerę mieszaną. To całkowicie normalne – większość ludzi ma właśnie taki typ cery. Dlatego u wielu osób w strefie T, czyli na czole, nosie i brodzie, skóra szybciej się przetłuszcza, pojawiają się rozszerzone pory lub zaskórniki, a policzki pozostają suche, delikatne i czasem nawet się łuszczą. Pamiętaj jednak, że skóra mieszana może wyglądać różnie – u jednych tłuste jest tylko czoło, u innych broda, a jeszcze inni mają suche tylko okolice ust.

Tłustość skóry to sprawka gruczołów produkujących sebum. W strefie T jest ich więcej niż na policzkach, dlatego to ona szybciej się przetłuszcza. Na skórę mieszaną dodatkowo wpływają hormony, zwłaszcza wtedy, gdy ich poziom się waha, oraz pogoda: zimą policzki bardziej się wysuszają, latem strefa T mocniej się błyszczy. Stan cery może się pogorszyć także wtedy, kiedy źle dobierasz pielęgnację, np. używasz kosmetyków, które za mocno wysuszają suche partie, lub zbyt ciężkich kremów, które obciążają strefę T. Jak sobie z tym poradzić? Najlepiej dobieraj pielęgnację osobno do każdego obszaru twarzy – wtedy skóra mieszana będzie wyglądała najkorzystniej.

Już wiesz, że skóra może być tłusta, sucha, normalna lub mieszana i w każdej z tych odsłon zachowuje się inaczej. Jedna produkuje więcej sebum i błyszczy się w strefie T, inna jest wiecznie sucha i napięta, a jeszcze inna łączy cechy obu typów. Brzmi prosto, prawda? Ale co, jeśli nadal nie jesteś pewna, jaki masz typ cery? Nie martw się – nie jesteś sama! Skóra potrafi być nieprzewidywalna, zmieniać się w zależności od pory roku, hormonów czy pielęgnacji, więc nic dziwnego, że czasem trudno jest dokładnie określić jej typ! Dlatego mam dla ciebie krótki test, który pomoże ci lepiej poznać twoją skórę.

Jak przeprowadzić test na typ skóry?

1. Dokładnie umyj twarz – użyj delikatnego produktu do mycia, czyli takiego, który nie zawiera agresywnych substancji myjących ani składników złuszczających. Mogą to być łagodna pianka lub żel bez mydła.

2. Nie nakładaj niczego na skórę – przez kolejną godzinę nie stosuj kosmetyków, żadnego kremu, serum ani toniku. Skóra musi zachowywać się naturalnie.

3. Przygotuj chusteczkę higieniczną – potrzebujesz tylko jednej cienkiej warstwy, więc jeśli twoja chusteczka jest gruba, rozdziel ją na cieńsze płatki. Potem potnij lub podrzyj ją na pięć małych fragmentów.

4. Po upływie godziny przyłóż po kolei kawałki chusteczki do różnych części twarzy. Delikatnie dociśnij je do czoła, nosa, brody i policzków. Następnie przyjrzyj się fragmentom chusteczki pod światło i sprawdź, ile sebum na nich zostało.

Dalsza część w wersji pełnej

Copyright © 2026 by Karolina Zajas
Copyright © for this edition by SIW Znak sp. z o.o., 2026

Fotografie autorki na okładce i wewnątrz książki: Nadia Fior | Nadia Obiektywnie
Wykorzystano prace z serwisu Unsplash.

Redaktorka inicjująca: Aleksandra Marton
Redaktorka prowadząca: Agata Stęplewska
Projekt okładki: Agata Gajek
Redakcja: Julia Pańków
Opieka redakcyjna: Sylwia Stojak
Adiustacja: Aurelia Hołubowska
Korekta: Karolina Mrozek, Kinga Kosiba
Opieka promocyjna: Weronika Krupińska

ISBN 978-83-8427-394-4

Przeczytaj, co o książce sądzą inni czytelnicy, i oceń ją na lubimyczytać.pl
Książki z dobrej strony: www.znak.com.pl
Więcej o naszych autorach i książkach:
www.znakemotikon.pl, www.wydawnictwoznak.pl

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak
30-105 Kraków, ul. Kościuszki 37
Dział sprzedaży: tel. 12 61 99 569
e-mail: czytelnicy@znak.com.pl

Wydanie I, Kraków 2026

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotował Jan Żaborowski