Mojej mamie Stanisławie

na uliczkach Petersburga zapalały się pierwsze latarnie gazowe. Mroźne listopadowe powietrze świadczyło o tym, że do miasta pomału wkrada się zima.

Wzdłuż kamienic szedł wysoki, szczupły mężczyzna odziany w szary surdut zapięty na szereg ołowianych guzików, które z oddali skrzyły się jak małe gwiazdki. Jego mądre orzechowe oczy patrzyły przed siebie ze spokojem właściwym ludziom, którzy mimo bagażu doświadczeń wciąż potrafią zachwycać się światem. Obok niego podskakiwało małe, kilkuletnie dziewczę o pszenicznych lokach wypadających spod fikuśnego kapelusza, związanego pod brodą wstążką w okazałą kokardę. Dziewczynka podrygiwała, ciągnąc ojca za rękę, a poły jej granatowego płaszczyka rozchylały się, tworząc falującą rozetę.

– Walentyno, jeszcze tylko jeden zakręt i będziemy na miejscu. – Henryk starał się utemperować córkę.

– Papo, zimno mi. – Dziewczynka wsunęła rączkę w skórzanej rękawiczce w dużą dłoń ojca.

Wkrótce doszli do niewielkiej oficyny. Z okienka sączyło się blade światło. Walentyna wyrwała się ojcu i stanęła na palcach, by zajrzeć do środka. Po ciemnozielonych ścianach pełzał cień człowieka.

– Jest przy stole! – krzyknęła z entuzjazmem, a jej policzki jeszcze bardziej się zaczerwieniły.

– Walentyno, chodź tutaj. Dobrze wychowanej dziewczynce nie przystoi tak się zachowywać – skarcił ją ojciec.

Walentyna odwróciła się do niego, w jej rozigranym wzroku próżno było szukać pokory.

– Chodź, chochliku. – Henryk przyciągnął córkę, po czym razem przekroczyli próg.

W małym kwadratowym pomieszczeniu o ścianach, których od dawna nie dotykały pędzel i świeża farba, rozchodziła się woń drewna i egzotycznych olejów.

Walentyna skrzywiła się i schowała za Henrykiem. Nie lubiła unoszącego się tu zapachu, a właściciel pracowni, ten dziwny pan o krzaczastych brwiach i długiej siwej brodzie, która łączyła się z białymi włosami, wydawał jej się strasznie nudny. Ciągle kazał jej chwytać skrzypce i na nich grać, a kiedy już myślała, że zabiorą je z papą do domu, ten cudaczny staruszek w długiej purpurowej szacie sięgającej niemal do kolan zabierał skrzypce i chował je do wysokiej mahoniowej szafy.

– Jeszcze nie teraz, nie tym razem – mówił raz po raz.

W ciągu ostatnich trzech miesięcy to była już szósta wizyta Walentyny i jej ojca Henryka w najsłynniejszej pracowni lutniczej mistrza Wasyla w Petersburgu. Trudno się dziwić, że żywiołowe dziecko czuło coraz większe zniecierpliwienie. Dzisiaj jednak było inaczej…

Zaczęło się jak zwykle: Wasyl ustawił Walentynę między krzesłem obitym wypłowiałym szmaragdowym pluszem, w kilku miejscach nadgryzionym przez mole, a niedomkniętym drewnianym kufrem, z którego wystawały różne klamoty, i podał jej skrzypce. Ale kiedy mała skończyła grać, na jego twarzy było widać emocje.

– No dobrze, Walentyno. – Uśmiechnął się, gładząc brodę. – Wygląda na to, że w końcu będziesz mogła je zabrać.

Walentyna się rozpromieniła.

– I już nigdy więcej nie będę musiała do pana przychodzić? – Uniosła główkę i wbiła niebieskie oczy w pobrużdżoną twarz.

– Nie będziesz musiała – zapewnił ją Wasyl. – Chciałbym jednak, żebyś mi coś obiecała. – Skupione ciemne oczy lutnika zbyt intensywnie wpatrywały się w dziewczynkę.

Popatrzyła na niego z obawą.

Wasyl zbliżył się do mosiężnego stolika z drewnianym blatem i przesunął lampę naftową na jego skraj. Światło się rozproszyło, rzucając na lutnika magnetyczny blask, dzięki czemu jego twarz wydawała się znacznie młodsza i pogodniejsza.

– Żyła kiedyś piękna, młoda dziewczyna o imieniu Prozerpina – zaczął snuć opowieść tajemniczym głosem. – Pewnego dnia zbierała na łące kwiaty w towarzystwie zaprzyjaźnionych nimf. – Wasyl spoglądał w zaparowaną szybę. – Ale… – Urwał, a później podniósł głos. – Zauważył ją władca podziemi Pluton. Tak bardzo mu się spodobała, że ją porwał i pojął za żonę. Odtąd dziewczyna musiała żyć w ciemności. Nie widziała słońca, gwiazd ani pięknych kolorów świata, które tak dobrze znała.

– To straszne! – Walentyna wydała z siebie okrzyk przerażenia. – Przecież bajki dobrze się kończą – szepnęła drżącymi ustami, przytulając do piersi skrzypce z jaworowego drewna.

– Ta opowieść też nie skończyła się źle. – Wasyl błądził wzrokiem po ciemnej szybie, z której zaczęły spływać drobne kropelki wody. – Chociaż… – Zastanowił się, sprawiając wrażenie nieobecnego. – W życiu nigdy nie ma idealnego rozwiązania – rzekł filozoficznie, pociągając za czubek brody. – Prozerpina miała ukochaną matkę Ceres, która wciąż szukała córki, bo nie potrafiła o niej zapomnieć. W końcu odnalazła swoje dziecko, ale niedobrych czarów nie można było do końca cofnąć. Ceres mogła zabrać ze sobą Prozerpinę na osiem miesięcy w roku. Resztę czasu Prozerpina miała spędzać z mężem pod ziemią. I tak każdego roku.

– Nie podoba mi się ta bajka. – Walentyna odważyła się wypowiedzieć swoje myśli na głos.

Opowieści, które słyszała od mamy, miały pięknych bohaterów i dobre zakończenia. Nie było w nich groźnego króla podziemi ani ciemności, której Walentyna, jak każde dziecko, bardzo się bała.

– Jesteś niewinna i maleńka, ale kiedyś poznasz życie. Być może zejdziesz nawet do królestwa ciemności. – Wasyl przymrużył oczy, lecz po chwili otworzył je bardzo szeroko, przez co Walentynie wydały się zbyt duże i zbyt okrągłe. Pośrodku nich, jak dwie czarne kuleczki, połyskiwały źrenice.

Walentyna przysunęła się do ściany i jeszcze mocniej przytuliła skrzypce.

– Masz wielki talent. Grając na tych skrzypcach, zaczarujesz niejedno serce. – Uśmiechnął się, choć na jego twarzy malował się niepokój. – Ale pamiętaj: nigdy nie wolno ci wykorzystać ich do haniebnego czynu. Muzyka nie może nikogo zniewolić, ona ma rozświetlać duszę. Jeśli kiedykolwiek skrzywdzisz kogoś za pomocą tych skrzypiec, nie będzie ci wolno już więcej na nich zagrać.

Te słowa przeraziły dziewczynkę. Nikt nigdy nie zwracał się do niej takim tonem, nikt nie mówił o takich strasznych sprawach. Kogo miałaby skrzywdzić? Nie potrafiła nawet dać kuksańca swojemu starszemu bratu Maksymowi. A muzykę, poza mamą, papą i Maksem, kochała najbardziej na świecie. Pani Teofila, jej nauczycielka, mówiła, że paluszki Walentyny zostały stworzone właśnie po to, by grać.

– Rozumiesz? – Czarne oczy Wasyla rejestrowały każdy ruch dziewczynki.

Przytaknęła. Wtedy podszedł do niej i zabrał jej skrzypce. Wolnym krokiem ruszył do szafy. Wyciągnął z niej futerał obleczony miękką wiśniową skórą i wpakował do niego instrument, po czym wrócił do dziecka.

– Proszę, Walentyno. – Podał jej futerał.

– Dziękuję. – Dygnęła tak, jak uczyła ją mama, choć nie była pewna, czy robi to dobrze.

Wasyl odprowadził wzrokiem ojca i córkę, a potem stał przy oknie i spoglądał na dwie sylwetki przesuwające się po wilgotnej ulicy.

– Powodzenia. Pamiętaj, że życie nie zawsze jest piękną bajką! – Zasłoniwszy okno skrawkiem sukna, zatrzymał sękate palce na nierównym brzegu tkaniny. Później zgasił lampę i opuścił pracownię.

nad poznańskimi Winogradami szalała burza. Co kilkanaście sekund błyskawice przecinały granatowe niebo. Wiatr bezlitośnie smagał uśpione rośliny, zanosząc się szyderczym śmiechem. Strugi deszczu uderzały w szyby tak mocno, jakby chciały je roztłuc.

Zygmunt siedział przy kuchennym stole i spoglądał przez okno. Z czwartego piętra widział tylko ciemne czubki drzew i wąski osiedlowy parking. Dochodziła druga, ale nie mógł usnąć. Ta burza przyszła w samą porę – przynajmniej miał realny powód swojej bezsenności. Mógł wstać i zrobić sobie herbatę bez obawy, że obudzi Biankę. Inaczej pewnie męczyłby się do rana, przewracając z jednego boku na drugi. W mieszkaniu było cicho jak makiem zasiał. Po pierwszym uderzeniu pioruna odłączono prąd.

Znużyło go siedzenie w ciemności. Wstał i zapalił świecę, a potem ruszył z nią do pokoju gościnnego. Stanął naprzeciw szafy, przysunął płomień do zamka, przekręcił klucz i rozchylił oba skrzydła. Odłożył świecę na podłogę i sięgnął ręką na najwyższą półkę, na której leżały ciasno ułożone ubrania. Zygmunt był niewysoki, miał niewiele ponad metr sześćdziesiąt, więc żeby dosięgnąć tego, czego szukał, musiał stanąć na palcach.

– Jest. – Uśmiechnął się, ściskając ciemnowiśniowy futerał.

W tej samej chwili w drzwiach pokoju stanęła jego córka.

– Tatku, czego tutaj szukasz? – Bianka przecierała oczy, starając się coś dostrzec w ciemnym wnętrzu. Jedyne, co udało jej się zauważyć, to zmieszanie na twarzy Zygmunta.

Mężczyzna pomału się podniósł, mocno ściskając futerał. Sprawiał wrażenie zakłopotanego, jakby został przyłapany na czymś niestosownym.

Bianka podeszła do niego, jej wzrok natychmiast powędrował w stronę podłużnego pudełka. Było obleczone chropowatą skórą i zamknięte na trzy mosiężne skobelki, z których każdy ozdobiono rozetą.

– Co to ma znaczyć, tatku? – Bianka wyciągnęła rękę przed siebie, ale Zygmunt się cofnął.

– Chodźmy do kuchni, tam jest trochę jaśniej – powiedział i nie patrząc na córkę, wyszedł z pokoju.

W kuchni położył futerał na stole. Bianka zbliżyła się z obawą.

– O co chodzi? Przecież nigdy nie pozwalałeś ich…

– Otwórz – szepnął ochryple.

– Tatku… – Bianka nie miała pojęcia, jak się zachować. Od dziecka wiedziała, że ma się trzymać z daleka od wiśniowego futerału.

Zygmunt ujął jej rękę i położył ją na wierzchu pokrowca.

– No, otwórz – ponaglił.

Powoli przesunęła dłoń na jeden z trzech skobli i odhaczyła go. Potem to samo zrobiła z kolejnymi. Licząc swoje oddechy, rozchylała wieko, hipnotycznie się w nie wpatrując.

– Wyjmij je – zachęcił Zygmunt.

Zerknęła na niego przelotnie. Już po chwili dotykała śliskiego jaworowego drewna.

– Są cudowne i pachną tak… – Długo wciągała w nozdrza powietrze. Potem wzięła instrument i przyłożyła do policzka, jakby witała się z bliską osobą, której nie widziała przez długie lata.

– To skrzypce twojej babki Walentyny. – Głos Zygmunta nieznacznie zadrżał.

– Wiem, do kogo należały. Chciałabym tylko, żebyś wyjaśnił mi, dlaczego właśnie teraz je wyjąłeś.

– Dobrze wiesz dlaczego – odrzekł Zygmunt z powagą.

– Czy to znaczy, że mam je zabrać?

– Tak. Chociaż nadal uważam, że porywasz się z motyką na słońce. – Pokręcił głową.

– Nie wierzysz, że mi się uda? – spytała zaczepnie.

Zygmunt westchnął. Najchętniej pozostawiłby to pytanie bez odpowiedzi, lecz córka wpatrywała się w niego z oczekiwaniem.

– Przepraszam, Bianko, ale nie wierzę, że ci się uda. Wiem, że wolałabyś usłyszeć ode mnie coś innego…

– W porządku. Podjęłam decyzję i nic tego nie zmieni. Zresztą już nie mogę się wycofać, przyjęłam zaliczkę. Jeśli wszystko pójdzie dobrze, to za dwa miesiące skończą się nasze problemy finansowe.

Zygmunt nie wytrzymał napięcia i uderzył ręką w stół.

– To moja wina! – rzekł podniesionym głosem. – To ja powinienem zarobić te pieniądze.

– Tatku, spokojnie. – Bianka chwyciła rozdygotaną rękę ojca. – Przecież starasz się, jak możesz. Dobrze wiesz, że etat w filharmonii i drobne zlecenia nie wystarczą, żebyśmy wyszli na prostą. Moja pensja nauczycielki też nie zapełni dziury w budżecie domowym. Ten wyjazd to dla nas wielka szansa.

Zygmunta wcale nie przekonały jej słowa.

– Nie wiem, czy jeszcze kiedykolwiek wyjdziemy na prostą – odezwał się z rezygnacją. – Gdy żyła Marianna, wszystko wydawało się dużo prostsze. Pieniądze były nieważne, bo wciąż tliła się nadzieja. A teraz nie ma ani Mani, ani szansy na lepsze jutro. Zostały tylko długi. – Pochylił się nad stołem i oparł głowę na łokciach.

Bianka objęła jego wygięte w łuk plecy.

– Próbowaliśmy. Zrobiliśmy wszystko, co się dało.

– Tak – stwierdził smutno. – Ta nowatorska metoda leczenia w klinice w Genolier była ostatnią deską ratunku, ale…

Od śmierci Marianny minęły już cztery lata, jednak wciąż dotkliwie odczuwali jej brak.

– Tatku, będzie dobrze. Obiecuję ci to. – W głosie Bianki słychać było niezachwianą pewność.

Zygmunt jęknął, starając się stłumić szloch. Potem wyprostował się i przytulił córkę. Wzrok obojga jednocześnie powędrował w kierunku błyszczących skrzypiec, które Bianka odłożyła na skraj stołu.

– Może z nimi ci się powiedzie. – Zygmunt wysilił się na uśmiech.

– Więc jednak dajesz mi szansę? – Bianka przybliżyła się do stołu, pogładziła cztery struny i dotknęła palcami główki w kształcie ślimaka.

– Zawsze jest jakaś szansa.

Nie chciał odbierać córce nadziei, ale jej pomysł od początku wydawał mu się niemożliwy do zrealizowania. Jeszcze ta kobieta, która znalazła Biankę w szkole muzycznej, gdzie jego córka uczyła gry na skrzypcach. Ta cała Klara od początku nie wzbudziła w nim zaufania. Kwota, którą proponowała, była wprawdzie bajeczna, lecz Bianka nigdy nie przykładała wagi do pieniędzy. Dla niej zawsze najważniejsze były muzyka, przyjaźń, życzliwość. Dobrze ją z Marianną wychowali.

Teraz jednak zachowywała się irracjonalnie. Od razu przyjęła propozycję Klary, bez wcześniejszej konsultacji z ojcem. Wszyscy troje spotkali się później w kawiarnianym ogródku na starówce. To wystarczyło, aby wyrobił sobie zdanie o tej wysuszonej paniusi. W jej wzroku było coś gryzącego, nie dało się tak po prostu spojrzeć jej w oczy. Mimo pięknych słówek, którymi chciała ich oczarować, nie uwierzył w jej przemowę.

Bianka natomiast była tak rozentuzjazmowana, jakby wygrała los na loterii. Zygmunt miał niejasne przeczucie, że ta kobieta wciągnie jego ukochaną córkę w spiralę spraw, które niekoniecznie dobrze się zakończą. W rodzinie Zygmunta przeczucia były czymś normalnym. Wiązały się z muzyką, z dźwiękami, którymi oddychał niemal od kołyski. Tak jak Bianka. To on zaszczepił jej miłość do muzyki. A może miała ją w genach? Wydawało się, że w rodzinie Zamojskich jest się na nią skazanym.

Zygmunt od dziecka grał na altówce, a jego matka Walentyna była jedną z najbardziej utalentowanych młodych skrzypaczek w Petersburgu. Jako nastolatka przyjechała z ojcem Henrykiem i bratem Maksymem do Polski. Osiedli w rodzinnym folwarku Henryka w Podstolicach, na południu kraju. Henryk był Polakiem, Rosję pokochał tylko ze względu na swoją żonę Ludmiłę. Kiedy Ludka odeszła z tego świata, spakował dobytek do kilku olbrzymich skórzanych walizek i nie bacząc na protesty dzieci, wrócił do rodzinnego kraju.

Wbrew obawom Henryka ziemia przodków oczarowała jego pociechy. Maksym uczył się zarządzać folwarkiem, a Walentyna – grać na skrzypcach, choć mówiono, że godziny nauki z francuską nauczycielką Henryk opłacił tylko dla zasady. Utalentowana Walentyna miała w dłoniach magię. Już jako kilkulatka była w stanie zagrać ze słuchu niemal wszystkie utwory, a nuty potrafiła zapisywać na pięciolinii, jeszcze zanim nauczyła się cyrylicy. „Cudowne dziecko”, mawiano i obchodzono się z nią jak z jajkiem.

Rodzice, świadomi jej wyjątkowości i talentu, traktowali ją jak księżniczkę.

Mimo swojej eteryczności Walentyna wyrosła na rezolutną kobietę, choć skrzypce zawsze były najważniejsze. Zrobił je dla niej uzdolniony lutnik Wasyl z Petersburga.

– Zawojujesz nimi cały świat i zaczarujesz niejedno ludzkie serce – powiedział małej Walentynie, przekazując jej skrzypce, za które już wcześniej zainkasował kwotę tak pokaźną, że można byłoby nabyć za nią przynajmniej pół kamienicy.

Rodzice Walentyny tak mocno uwierzyli w talent córki, że byli skłonni wydać na nią każdą kwotę. I rzeczywiście, skrzypce Walentyny coś w sobie miały, bo kiedy tylko ulatywały z nich pierwsze dźwięki, publiczność nie mogła wyjść z podziwu. Nie było osoby, która pozostałaby obojętna na grę dziewczynki. „Ta mała to czarodziejka”, mówiono, kiedy Walentyna stała na środku sceny, sycąc zmysły słuchaczy wyjątkową muzyką.

– Tatku… – Bianka przysunęła się do stołu i pochyliła nad skrzypcami, jakby chciała się im przyjrzeć jeszcze dokładniej. – Sądzisz, że dam radę na nich zagrać?

– Jestem tego pewien – odrzekł z przekonaniem Zygmunt, uśmiechając się pod nosem. – W niczym nie ustępują stradivariusowi.

Długo milczeli, wpatrując się w płomień świecy, który nagle zaczął się poruszać we wszystkie strony.

– Jaka ona była? – Bianka popatrzyła na ojca nieśmiało.

– Kto? – Głos córki wyrwał Zygmunta z zamyślenia. Nie odpowiedział. Odkąd wyjął futerał, wciąż myślał o Walentynie.

– Tatku, słyszysz mnie…?

Dopiero te słowa całkowicie go oprzytomniły. Spojrzał na córkę pytająco.

– Jaka była moja babka? – powtórzyła.

– Była taka… – Zygmunt pogładził brodę i przesunął ręką za uszami, jakby chciał ułożyć włosy, których tam nie było. Unikał rozmów o matce.

Bianka niewiele o niej wiedziała, bo Walentyna zmarła, zanim dziewczyna pojawiła się na świecie, ale to tylko potęgowało jej ciekawość.

Postać Walentyny od dziecka ją intrygowała. Niestety poza kilkoma wypłowiałymi fotografiami, skrzypcami i mieszkaniem na poznańskiej starówce, które kiedyś zajmowali, nic po niej nie zostało. Gdy wybuchła druga wojna, Walentyna była młodziutka, ledwie skończyła dwadzieścia wiosen. Ojca i brata zwerbowano do wojska; nie wrócili już do rodzinnego dworu. Nie wiadomo dokładnie, co działo się później z Walentyną. Okres po opuszczeniu rodzinnych Podstolic jest jak czarna dziura w jej historii. W Poznaniu pojawiła się, gdy była tuż przed trzydziestką. Właśnie wtedy poznała Nikodema. Wkrótce go poślubiła. Urodził się Zygmunt, ich jedyne dziecko.

Walentyna była dobrą, choć surową, matką. Zygmuś od małego pobierał lekcje gry na altówce. Nie buntował się, mimo że nie pałał do muzyki aż tak wielką miłością jak jego mama. Tylko ona miała ten szczególny dar malowania dźwiękiem. Niestety mąż i syn nigdy nie usłyszeli, jak Walentyna gra. Odkąd pojawiła się w Poznaniu, nie zagrała na swoich skrzypcach. Podobno często brała je do rąk i gładziła, jakby pieściła ukochaną osobę, ale kiedy tylko nasyciła się ich dotykiem, wkładała je z powrotem do ciemnowiśniowego futerału, który zaraz potem znikał na najwyższej półce ciężkiej dębowej szafy. Skrzypce leżały w niej do dzisiaj, w tym samym miejscu, otulone zapachem kulek lawendowych. Zmieniały się tylko ubrania otaczające skórzany futerał.

Szafa wraz z kilkoma innymi wiekowymi meblami i licznymi bibelotami przyjechała do mieszkanka na Winogradach trzy lata wcześniej. Musiały się w nim zmieścić komody, szafy i etażerki, które przez ponad siedemdziesiąt lat oddychały swobodnie na prawie stu metrach mieszkania z wysokim stropem w starej kamienicy na poznańskim rynku. Zygmunt i Bianka wciąż bezskutecznie poszukiwali kupca na to mieszkanie, a pośredniczka nieruchomości radziła, żeby je opróżnić. Parę przedmiotów udało się sprzedać, ale to wciąż była kropla w morzu ich potrzeb. Dług zaciągnięty na leczenie Marianny właściwie nie malał.

– Te skrzypce to jedyna osobista pamiątka po mojej mamie. – Zygmunt długo wpatrywał się w instrument. – Uważaj na nie. – Zbliżył się do stołu, wziął skrzypce i schował je do futerału. – Są nastrojone, brzmią idealnie.

– Dziękuję. – Bianka wciąż nie mogła uwierzyć w to, co się dzieje.

Dotychczas skrzypce babki Walentyny zawsze znajdowały się poza zasięgiem jej wzroku, schowane głęboko w szafie. Jako kilkulatka wymyślała na ich temat różne fascynujące historie. Oczami wyobraźni widziała babkę Walentynę na wielkiej scenie jako młodą dziewczynę w szerokiej wytwornej sukni, z rozwianymi włosami i marzycielskim spojrzeniem, właściwym ludziom, którzy żyją w ulotnym świecie nut.

Bianka miała trzydzieści lat, ale wyglądała na dużo młodszą. Była drobna, po ojcu odziedziczyła niski wzrost. Podobno nikt z rodziny Zygmunta nie przekroczył metra sześćdziesięciu pięciu. To dziwne, ale zewnętrznie Bianka nie była podobna ani do Zygmunta, ani do swojej mamy Marianny. Mania była ciemną szatynką o brązowych oczach, a Bianka miała lekko kręcone jasne włosy i duże chabrowe oczy w ciemnej oprawie rzęs. Do złudzenia przypominała Walentynę.

To podobieństwo można było dostrzec, patrząc na jedną z trzech sfatygowanych fotografii, które pozostały po skrzypaczce. Na jednym zdjęciu, zrobionym jeszcze w rodzinnym folwarku w Podstolicach, Walentyna ma nie więcej niż osiemnaście lat. Babka Bianki uśmiecha się, pokazując rząd ładnych perłowych zębów, w jej policzkach zaś widać dwa urocze dołeczki. Bianka też takie miała, a ponieważ uśmiechała się bardzo często, stanowiły jej znak rozpoznawczy.

Od niemowlęctwa miała niezwykle jasne włosy. Kiedy Marianna ujrzała ją po raz pierwszy, nie mogła oderwać oczu od gęstych pukli na główce córki.

– Nadam ci imię Bianka, bo jesteś taka bialutka – powiedziała od razu.

Później poinformowała o swojej decyzji męża, nawet nie biorąc pod uwagę tego, że Zygmunt może się sprzeciwić. Nie protestował. Co więcej, przyjął pomysł żony z dużym entuzjazmem, a imię to wydawało mu się w tamtej chwili najpiękniejsze na świecie. Tak zresztą pozostało do dzisiaj. Córeczka była jego oczkiem w głowie. Była najważniejsza.

– Połóż się już do łóżka, chochliku, powinnaś się wyspać. To ostatnia noc we własnym łóżku – zauważył smutno.

– Tatku, nie ostatnia. – Bianka miała ochotę przytulić się do ojca, ale coś podpowiedziało jej, żeby tego nie robić.

Widziała, jak przeżywa tę sytuację. Do końca wierzył, że nakłoni ją do zmiany decyzji. Bianka nie mogła jednak tego zrobić. Zaliczkę od Klary natychmiast zaniosła do banku i spłaciła zaległe raty. Zostawiła tylko drobną kwotę potrzebną na życie. Jej nauczycielska pensja nie była wysoka, a po spłaceniu kredytu nie zostawało z niej zbyt wiele, ale jakoś jej to wystarczało. Była typem dziewczyny, która z niczego potrafi zrobić cuda. Ubrania, które kupowała na wyprzedaży albo w ciucholandzie za kilka złotych, potrafiła tak zręcznie przerobić, że zawsze wyglądała świetnie.

Była indywidualistką, co podkreślała ubiorem. Do spódnicy zazwyczaj doszywała dodatkową listwę lub falbanę, żeby odróżniać się od reszty dziewczyn. Zresztą właściwie nie musiała tego robić. I tak wyglądała inaczej. Z marzycielskim spojrzeniem i anielskimi falowanymi włosami do ramion sprawiała wrażenie, jakby unosiła się metr nad ziemią. Być może to z powodu obcasów, którymi chciała dodać sobie kilka centymetrów. Kiedy szła korytarzem ogólnokształcącej szkoły muzycznej, w której uczyła gry na skrzypcach, wszyscy się do niej uśmiechali.

Bianka należała do osób, od których trudno było oderwać wzrok. Była ulubienicą nie tylko swoich podopiecznych, lecz także kadry nauczycielskiej. „Jak ty to robisz, kochana, że zawsze masz dobry humor?”, pytały koleżanki, które podziwiały Biankę, doskonale wiedząc, z jakimi problemami boryka się ta młoda kobieta.

Każdy chciał jej pomóc, ale ona nie chciała przyjąć tej pomocy. Czuła się odpowiedzialna i za siebie, i za ojca, a wcześniej również za mamę. Choć trzeba przyznać, że Zygmunt także był rozważnym człowiekiem. Tę roztropność mieli w genach – wszyscy Zamojscy tacy byli.

Nagle Zygmunt przybliżył się do Bianki i mocno ją przytulił.

– Uważaj na siebie, chochliku. – Przesunął ręką po jej włosach i zakręcił ich końce na palcu wskazującym. Zawsze tak robił. Już w dzieciństwie, kiedy wspinała mu się na kolana, bawił się jej jasnymi puklami, układając je w sprężynki. Przeważnie szeptał jej wtedy do ucha: „Moja mała Bianko, mój chochliku”.

Teraz nie była już jego małą Bianką. Była po prostu Bianką. Kiedy Marianna zachorowała, córka stała się jego powiernicą. Patrzyła mu prosto w oczy jak dorosła, doświadczona życiem kobieta i podpowiadała rozwiązania, o których nie miał pojęcia. Gdy poznał diagnozę żony, długo nie radził sobie z sytuacją. Dopiero Bianka uzmysłowiła mu, że muszą walczyć. Że dla mamy powinni zjednoczyć siły. Że Marianna nie może zobaczyć w ich oczach wahania.

Potrafili walczyć, dla Mani walczyli do końca. Nawet wtedy, gdy wszystko wydawało się już przesądzone, a budząca nadzieję metoda leczenia, która tyle ich kosztowała, nie przyniosła skutku, wciąż wierzyli, że Marianna wróci ze Szwajcarii zdrowa. Przekonywali ją nawet kilka godzin przed śmiercią, kiedy patrzyła na nich spokojnym wzrokiem. Wtedy już wiedziała, że odejdzie, ale nie chciała odbierać im wiary. Uśmiechała się tylko smutno.

Równie nagle, jak ją przytulił, Zygmunt wypuścił Biankę z objęć i oddalił się do swojego pokoju. Wiedziała, że płacze. Był bardzo wrażliwym człowiekiem, nie wstydził się łez. Kiedy brał do rąk swoją altówkę, czasami też zdarzało mu się uronić łezkę. Ale tylko w zaciszu domowym, na scenie był profesjonalistą. W orkiestrze symfonicznej w Filharmonii Poznańskiej grał już ponad trzydzieści lat. Od początku szanowano go nie tylko za punktualność, ale też za doskonały warsztat.

– Zadzwoń, jak dojedziesz – poprosił.

Bianka wiedziała, że rano się nie zobaczą. Orkiestra Zygmunta właśnie przygotowywała się do serii wakacyjnych występów, które miały się rozpocząć 1 lipca. Pozostało zaledwie kilka dni, więc na próbach wrzało. Każdy dawał z siebie wszystko, a Zygmunt zazwyczaj jeszcze więcej niż inni. O siódmej rano miał już być w filharmonii. Bianka zamierzała wyjechać później.

Była już spakowana, a dzień wcześniej oddała samochód do mechanika, żeby w czasie jazdy nie zaskoczyły jej ewentualne niespodzianki. Miała do przejechania ponad czterysta kilometrów i trochę denerwowała się podróżą.

Nazajutrz Zygmunt po cichu uchylił drzwi i wetknął głowę do pokoju córki. Spała opatulona kołdrą po samą szyję. Jej rozwichrzone włosy w kolorze pszenicy spoczywały na białej haftowanej poduszce. Uśmiechnął się z rozczuleniem, ale zamiast wejść do środka, by pogładzić ją po policzku, jak początkowo zamierzał, po prostu się wycofał. Kilka minut później pędził na przystanek autobusowy, przytulając do jednego boku futerał z wysłużoną altówką. Ustalili z Bianką, że to ona zabierze samochód. Na co dzień wymieniali się nim w zależności od potrzeb.

Bianka obudziła się dopiero wtedy, kiedy dzwony w pobliskim kościele zaczęły bić na Anioł Pański. Zerwała się z łóżka. Zamierzała wyjechać koło południa, na razie starała się obudzić. W tym celu zalała wrzątkiem cztery kopiaste łyżeczki kawy.

– Co ja robię? – zapytała samą siebie, kiedy woda zaczęła się przelewać z kubka.

Odłożyła czajnik, usiadła przy stole i przykleiła głowę do szyby. Spojrzała w dół na swój samochód. Stał zaparkowany tuż pod oknami ich mieszkania. Czerwona karoseria prażyła się w słońcu.

Po nocnej burzy nie pozostał nawet ślad. Od dwóch dni słońce grzało na zabój. Upały zaczęły się 22 czerwca, lato weszło do miasta z przytupem. Przedwczoraj w szkole było zakończenie roku, z którego Bianka wróciła zgrzana jak mysz. Nic nie zapowiadało, aby dzisiejszy dzień miał być chłodniejszy. Jednak szyba w kuchennym oknie była zimna, widocznie nie zdążyła się jeszcze nagrzać. Ten nagły chłód trochę obudził Biankę. Szybko zrobiła porządek na stole, a potem z szeroko otwartymi oczami przygotowała drugą kawę, dokładnie odmierzając dwie łyżeczki. Zanim kawa wystygła, zdążyła wziąć błyskawiczny prysznic i się ubrać. Śniadanie zjadła, rozmyślając o czekającej ją drodze. Przed trzynastą była gotowa.

Wróciła do swojego pokoju po walizkę. Spojrzała na ciemnowiśniowy futerał. Leżał na parapecie. W dziennym świetle jego odcień wydawał się bardziej soczysty, choć powlekająca futerał skóra była miejscami lekko spłowiała i obdarta. Nagle zapragnęła przyjrzeć się skrzypcom w świetle dnia.

Kiedy odchyliła wieko, poczuła zapach kalafonii i oleju lnianego. „Widocznie tatko natarł włosie smyczka i naoliwił pudło skrzypiec”, pomyślała. Skrzypce połyskiwały w słońcu, tak że nie sposób było oderwać od nich wzroku. Bianka sięgnęła po smyczek, a potem zaczęła grać swój ulubiony utwór, Nocturne cis-moll Szopena. Dźwięki zawirowały w maleńkim pokoju i wyleciały przez uchylone okno na rozgrzaną ulicę, przyciągając uwagę kilkorga przechodniów, którzy zadzierali głowy, by zlokalizować źródło muzyki.

Gdy Bianka skończyła grać, uśmiechnęła się i otworzyła oczy. Poczuła się pewna siebie. Zawsze czuła się w ten sposób, kiedy trzymała skrzypce. Teraz jednak było inaczej, oprócz zadowolenia pojawiło się w niej coś jeszcze. Nie za bardzo potrafiła to wyjaśnić i ubrać w słowa, bo jeśli chodziło o skrzypce Walentyny, od razu nasuwało jej się jedno określenie: tajemnica. Ten instrument był tak samo nieodgadniony jak kobieta, dla której go stworzono.

„Czy ja w ogóle mam prawo ich dotykać?”, przemknęło jej przez myśl, ale wytłumaczyła sobie, że skoro ojciec zdecydował się w końcu je odkurzyć i wyjąć z ukrycia, to zasługują na to, żeby podarować im nowe życie. Nie zdecydowała się jednak zagrać po raz drugi. Sięgnęła po odłożony na parapet futerał. Zrobiła to na tyle nieostrożnie, że zrzuciła pokrowiec na podłogę. Odłożyła skrzypce i smyczek na łóżko, po czym kucnęła, by podnieść pudełko.

Jedna z rozet, ta przy środkowym skoblu, odpadła. Bianka podniosła ją, karcąc się w duchu za nieuwagę. I wówczas coś zauważyła. W środku futerału odpadła pozłacana śrubka, do tej pory przytrzymująca mechanizm skobelka, i odsłoniła brzeg karmazynowego aksamitu, który teraz się odchylał. Bianka bez zastanowienia włożyła palec do luki. Miała zamiar naciągnąć tkaninę, wygładzić ją i z powrotem upchnąć w niej śrubkę, ale wtedy miękki aksamit zaczął się rozchodzić, a dziurka powiększyła się o kolejne kilka centymetrów. Bianka spanikowała. Przez ponad siedemdziesiąt lat skrzypce spokojnie drzemały w wygodnym, miękko wyścielonym opakowaniu, a wystarczyło, żeby na moment wzięła futerał – i już naruszyła bieg historii.

„Może jednak nie powinnam ich zabierać?”, pomyślała, lecz dostrzegła coś, co sprawiło, że zapomniała o swoich wątpliwościach. Zza brzegu odchylonego aksamitu wystawał róg pożółkłej kartki. Bianka chwyciła ją i pociągnęła. Materiał rozchylił się, jeszcze dokładniej ukazując drewniane wnętrze.

– Co to jest? – wyszeptała, ściskając w dłoniach poplamioną kopertę.

Nie była zaklejona, choć czas przyprasował jej brzegi.

W środku znajdowała się czarno-biała fotografia. Spoglądała z niej piękna kobieta ze smutnymi oczami. Miała ciemne włosy obcięte na pazia, idealnie przylegające do linii karku. Jej głowę ozdabiała opaska z filuternym pawim piórem. Mimo braku kolorów dało się zauważyć, że modelka ma mocny makijaż. Była taka poważna i skupiona. Na jej głęboko wyciętym dekolcie opierał się łańcuszek zakończony niewielką błyskotką. Bianka odwróciła fotografię i przeczytała:

Ukochany Melchiorze,

niestety spotkaliśmy się w złym czasie. Chcę, abyś wiedział, że kochałam Cię całym sercem. Wciąż kocham Cię najmocniej na świecie. I kochać będę po wsze czasy. Bo takiej miłości nie można zastąpić inną.

Twoja na zawsze Wanda, 1940 rok

– Wanda? – powtórzyła, wpatrując się w kaligraficzne pismo, które mimo upływu lat wciąż miało ładny kolor ciemnoniebieskiego atramentu. Potem przeniosła wzrok na smutną twarz kobiety.

Nigdy nie słyszała o żadnej Wandzie. Nie przypominała sobie, żeby ojciec kiedykolwiek wspominał, by któraś z jego krewnych nosiła to imię. Kobieta z fotografii miała niepokojący wzrok. Bianka włożyła zdjęcie z powrotem do koperty, ale zamiast schować ją pod wyściółkę futerału, gdzie prawdopodobnie ktoś chciał ukryć fotografię, wsunęła ją między kartki z nutami. Przygładziła aksamit i włożyła skrzypce wraz ze smyczkiem do futerału. Dzięki dwóm pozostałym skobelkom zamknął się bez problemu.

Wyniosła walizkę, podręczną torbę i futerał ze skrzypcami do przedpokoju i przyjrzała się wszystkim kątom. Chociaż żyli tu zaledwie trzy lata, zdążyła już bardzo polubić to mieszkanie i teraz myślała o nim z sentymentem, jaki się odczuwa, kiedy opuszcza się rodzinny dom. Bo teraz to mieszkanie na Winogradach, choć ciasne, niezbyt komfortowe i z głośnymi sąsiadami za ścianą, było ich domem. Tutaj mieszkali ona i jej ukochany tatko.

Słońce przestało już tak grzać. Nic dziwnego, dochodziła dziewiętnasta. Nadal było jednak dość parno. Wszystko wskazywało na to, że i dzisiaj przez okolicę może się przetoczyć burza. Bianka zaparkowała samochód tuż przed wjazdem do miasteczka i ruszyła chodnikiem w stronę niewielkiego rynku. Zewsząd ciągnęli ludzie, a na ulicach panował tłok. Mogła to przewidzieć, w końcu była niedziela, a uroczy Kazimierz Dolny, ze swoimi zabytkami i artystyczną atmosferą, stanowił dla turystów wielką pokusę.

Nie miała pewności, dokąd jechać, więc postanowiła, że zapyta kogoś z mieszkańców. Dom Klary mieścił się podobno niedaleko centrum, ale nie chciała pobłądzić i utknąć w ślepej uliczce. Nie była wytrawnym kierowcą, właściwie jeździła tylko do pracy. Na szczęście podróż minęła bez komplikacji. Kiedy jednak teraz patrzyła na mnogość pojazdów cisnących się do bram niewielkiej miejscowości i nieprzebrany tłum turystów, który jak rzeka zalewał okoliczne trotuary, czuła się zdezorientowana.

Miasteczko okazało się przepiękne. Nie mogła oderwać oczu od mijanych kamieniczek, a kiedy z oddali dojrzała górujące ruiny zamku i wieży basztowej, natychmiast poczuła ekscytację. Udzielił jej się wakacyjny nastrój, aż chciało się rzucić w wir zwiedzania. Nieduży ryneczek miał w sobie coś magicznego. Zachwycał nie tylko niepowtarzalną architekturą, ale i specyficznym klimatem. Wielość kolorów i zapachów uwiodła Biankę, gdy tylko wysiadła z samochodu. Lubelska ziemia oddychała spokojnie, ogrzewana letnim słońcem, które pomału zaczynało dawać wytchnienie.

W centralnym punkcie rynku stała studnia z dziewiętnastego wieku, zwieńczona drewnianym daszkiem. Bianka podeszła bliżej, żeby jej się przyjrzeć. Oblegał ją tłum, mimo to dotarła do gontowego daszka. Zaraz potem wycofała się, nagabywana przez Cygankę. Poczuła pragnienie. Zamarzył się jej sok grejpfrutowy, ale w sklepie mieli tylko pomarańczowy. Przynajmniej był mocno schłodzony. Popijając go, ruszyła w kierunku Wisły za grupką spacerowiczów.

Bulwar połyskiwał w słońcu. Wyglądał jak długa srebrna nitka, oddzielająca ciemnozieloną toń rzeki od brzegu porośniętego trawą. Bianka minęła drewniany statek, który właśnie odpływał w rejs z turystami. Drobna staruszka, omotana jasną chustą, w przypływie spontaniczności pomachała do dziewczyny ręką, na której wisiał aparat fotograficzny. Bianka odruchowo pozdrowiła pasażerkę. Po kilku minutach powolnego spaceru zdecydowała się usiąść na murku ciągnącym się wzdłuż nadbrzeża. Kiedy zajęła miejsce i wygodnie wyciągnęła przed siebie nogi, na moment zamknęła powieki. Już po chwili otworzyła je jednak gwałtownie, czując obok nieproszone towarzystwo.

– Witam miłą panią – odezwał się do niej mężczyzna z czerwoną twarzą i tłustymi, posklejanymi włosami. Trąciło od niego tanim winem.

– Dzień dobry – odpowiedziała grzecznie i sięgnęła po butelkę z sokiem, którą wcześniej odłożyła na bok.

– Straszne gorąco dzisiaj – ciągnął, zachęcony powitaniem Bianki.

– Tak, rzeczywiście. – Uśmiechnęła się niepewnie.

– Pić się chce… – Przysunął się do niej. – Może by tak pani poratowała jakimś groszem? Kupiłbym wino – rzekł z rozbrajającą szczerością.

Mężczyzna miał jasnoniebieskie tęczówki, zmętniałe od alkoholu, który – co było widać już na pierwszy rzut oka – musiał wypijać w hurtowych ilościach.

– Ile pan chce? – Bianka chwyciła szmacianą listonoszkę. Zwykle nie rozdawała pieniędzy żebrzącym pijaczkom, ale nie wiedzieć czemu ten mężczyzna swoją szczerością w jakiś sposób ją ujął.

Najwyraźniej zaskoczyło go to pytanie, bo nie odpowiedział.

Bianka włożyła rękę do torebki i wyjęła z wewnętrznej kieszonki plik banknotów. Podała mężczyźnie dwadzieścia złotych.

– Wystarczy?

Nadal przyglądał jej się z niedowierzaniem. Uniósł rękę, ale nie mógł się zdecydować, czy wziąć od Bianki pieniądze. W końcu chwycił banknot i zmiął go zachłannie, jakby się obawiał, że zaraz ktoś mu go wydrze.

– Wystarczy. Dziękuję – powiedział i przysunął się jeszcze bliżej Bianki. – Pani nie jest stąd. – Nie spuszczał z niej wyblakłych oczu.

– To prawda, nie jestem. Przyjechałam z Poznania. Jeśli wszystko pójdzie dobrze, spędzę w Kazimierzu najbliższe dwa miesiące.

Mężczyzna poczuł się ośmielony tym nagłym zwierzeniem.

– Rysiek jestem. – Wyciągnął do niej szorstką dłoń z długimi paznokciami.

– Bianka – rzekła z uśmiechem.

– To pewno się jeszcze spotkamy, ja tu często zaglądam. A ty gdzie żeś się zatrzymała?

– Hm… właściwie jeszcze nie dotarłam na miejsce. Dopiero przyjechałam. Wyszłam z samochodu, żeby trochę rozprostować nogi i rozejrzeć się po okolicy. Ale miejsce, do którego zmierzam, jest chyba niedaleko stąd. – Obejrzała się za siebie.

Rysio popatrzył zaciekawiony, lecz o nic nie zapytał, tylko cicho zagwizdał. Bianka wyjęła z kieszeni spódnicy równo poskładaną kartkę z adresem domu Klary Czajkowskiej. Duże, równe litery zajmujące całą długość kartki formatu A5 od razu zwróciły uwagę jej rozmówcy. Uśmiech zniknął z jego twarzy.

– Wie pan, gdzie to jest? – zagadnęła Bianka.

– Kto by nie wiedział? To na tyłach miasteczka, ślepa uliczka, na której końcu stoi tylko jeden dom. Wszyscy w okolicy znają tę starą wiedźmę, która tam mieszka.

Po tych słowach Biankę przeszedł dreszcz. Zrobiło jej się nieprzyjemnie. Przez chwilę nawet pożałowała, że pokazała mężczyźnie kartkę z adresem.

– Jak chcesz, to cię tam zaprowadzę – zaproponował, starając się wygładzić ubranie.

Bianka popatrzyła na niego z wahaniem. Właściwie nie miała jeszcze ochoty opuszczać bulwaru. Dopiero przyszła i ledwie udało jej się złapać pierwszy oddech po podróży. Nadgorliwość nowo poznanego znajomego przeszkodziła jej w podziwianiu nadwiślańskiej flory.

– Jeśliby pan mógł… – Podniosła się opieszale. Opróżniła butelkę z sokiem i wyrzuciła ją do kosza.

– No pewnie, że bym mógł. – Roześmiał się głośno i zaraz potem zagwizdał. Kiedy to robił, składał usta w rybi dzióbek, a z ich wnętrza wylatywały dziwaczne dźwięki. Sprawiał wrażenie zadowolonego.

– W takim razie chodźmy. – Bianka przewiesiła torebkę przez ramię.

Kiedy zeszli z bulwaru, skierowali się w stronę uliczki, na której końcu Bianka zaparkowała samochód.

– Przyjechałaś do niej? – odważył się zapytać Rysio, gdy już otworzyła drzwi i zaprosiła go do samochodu.

– Tak – odpowiedziała od razu. Wiedziała, że pyta o Klarę.

Przyglądał jej się z ciekawością. Usadowił się z przodu i niezdarnie próbował zapiąć pasy.

Bianka przechyliła się do niego i mu pomogła. Potem wyprostowała się, położyła ręce na kierownicy i odpaliła silnik. Zanim jednak ruszyła, odezwała się:

– Pani Klara zaproponowała mi pracę na okres wakacji. – Sądziła, że mężczyznę zadowoli jej odpowiedź.

– W ogrodzie? – Był pewien, że trafił w sedno.

– Nie, nie w ogrodzie. – Bianka uśmiechnęła się lekko i zaczęła cofać samochód.

Dopiero teraz dotarło do niej, że nie ma pojęcia, co powiedzieć, bo przecież nie mogła wyjawić prawdziwego powodu, dla którego zjawiła się w Kazimierzu. Wprawdzie ustaliły z Klarą jakąś mglistą wersję dotyczącą obowiązków, które rzekomo miała wykonywać, ale to wszystko wydawało się szyte grubymi nićmi. Bo jak nauczycielka muzyki miała pomagać wymagającej pani domu w sprawach administracyjnych? Od tego byli wykwalifikowani pracownicy, którzy zajmowali się tym od dawna. Klara była właścicielką sporej winnicy mieszczącej się między Kazimierzem a Nałęczowem.

– Będę pomagała pani Klarze w sprawach administracyjnych. – Bianka starała się mówić oficjalnie, nieważne, co pomyśli na ten temat Rysio.

Najwidoczniej uznał jej wersję za dość wiarygodną, bo tylko zamruczał i odpuścił kolejne pytania.

– Nie wiesz chyba, na co się porywasz. – Odwrócił się w stronę bocznej szyby, a Biankę znów przeszły dreszcze na myśl o tym, co ją czeka.

Niestety wiedziała, na co się porywa. W oczach Klary było coś niepokojącego. Nie ufała jej. Zdecydowała się jednak przyjąć tę posadę, ignorując przeczucia i ulegając zdrowemu rozsądkowi, który podpowiadał jej, że tak intratnej propozycji się nie odrzuca. Modliła się, żeby udało jej się wypełnić zobowiązanie. Teraz liczyły się tylko pieniądze.

– To tam. – Rysio machnął ręką, kiedy zatrzymali się na poboczu.

Szeroka szosa biegła dalej, a z jej prawej strony odchodziła wąska asfaltowa uliczka, kończąca się trawnikiem obsadzonym niskimi iglakami, miejscami wysypanym jasnymi kamyczkami. Po jednej stronie piętrzył się wysoki mur, znad którego wychylały się stare, chude choiny.

– Na samym końcu są brama i dom – rzekł Rysio, nie doczekawszy się żadnej reakcji ze strony Bianki.

Dziewczyna wpatrywała się hipnotycznie w zacienioną przecznicę, jakby w tej chwili nie istniało nic innego.

– Wysiądę tutaj, mieszkam niedaleko. – Rysio szarpnął za klamkę.

To otrzeźwiło Biankę.

– Ach, nie pomyślałam o tym. Zabrałam pana z centrum, a nawet nie zapytałam, gdzie pan mieszka.

– Niedaleko. – Rozchylił drzwi i wyskoczył na zewnątrz.

– Dziękuję za pomoc. – Bianka zaciągnęła hamulec ręczny. Szosa biegła wzdłuż lekkiego wzniesienia.

– Powodzenia – rzucił Rysio, spoglądając w kierunku posesji Klary, dobrze ukrytej za ogrodzeniem. – Na pewno będzie ci potrzebne. – Wydął usta i znów zagwizdał w charakterystyczny dla siebie sposób.

Bianka zdążyła tylko pomyśleć, że ten dźwięk jest całkiem miły, swojski i jakby znajomy. Odbierała Ryśka jako sojusznika. Czuła się w tym miejscu obco, nie miała pojęcia, co ją czeka po przekroczeniu murów z czerwonej cegły. Bała się ponownego spotkania z Klarą. Kiedy widziały się po raz ostatni na gwarnym poznańskim rynku, miała tę przewagę, że była na swoim terenie, no i był obok niej ojciec. A teraz? Teraz mogła liczyć tylko na siebie.

Odwróciła się przez ramię. Na tylnym siedzeniu dostrzegła wiśniowy futerał. Dłużej zatrzymała na nim wzrok. To dodało jej odwagi. Popatrzyła na miejsce, gdzie jeszcze przed chwilą siedział nowy znajomy. Teraz Rysio stał na zewnątrz. Opierał rękę o dach samochodu i nieśmiało wkładał głowę do środka.

– Będę uciekał. – Odsunął się. – Jeszcze raz dzięki za tamto… – Miał zakłopotaną minę, ale wydawał się szczęśliwy.

– Do zobaczenia. – Bianka najchętniej zatrzymałaby Ryśka przy sobie. Nagle zapragnęła, żeby stał się jej bodyguardem, żeby przetarł szlak i wprowadził ją na nieznany teren.

Rysio jednak dość szybko się oddalił, wesoło pogwizdując. Po chwili widziała już tylko tył jego szerokiej koszulki, która powiewała jak niebiesko-żółta flaga, poruszana coraz gwałtowniejszymi podmuchami wiatru.

Bianka wychyliła głowę z samochodu i spojrzała w niebo, na którym w szybkim tempie zaczęły się gromadzić chmury. „Czyżby znowu burza?”, pomyślała. Zwolniła ręczny, nabrała powietrza, skręciła w prawo i powoli wjechała w ślepą uliczkę.

Im bliżej domu Klary była, tym dotkliwsze odczuwała zimno. Strzeliste choiny, w większości wyrośnięte sosny i świerki, rzucały cień na całą drogę. Bianka jechała tak wolno, że w pewnym momencie wydawało się nawet, że samochód się zatrzymał. Kiedy dojechała do kutej bramy, wyłączyła silnik. Wciąż jednak nie miała odwagi, żeby wysiąść. Znów obejrzała się przez ramię, a przed oczami zamajaczył jej wiśniowy kolor. Poczuła nagły przypływ odwagi. W pośpiechu wyszła z auta, przytrzaskując sobie drzwiami brzeg spódnicy. Wyszarpnęła fragment bawełnianej koronki i bez zastanowienia ruszyła do szerokiej furty.

Nacisnęła przycisk domofonu. Nie usłyszała odpowiedzi. Wspięła się na palce, starając się coś dojrzeć. Zobaczyła duży dom z ciemnoczerwonej cegły, takiej samej, jakiej użyto do budowy parkanu otaczającego posesję. Ktoś zmierzał w jej kierunku. Poczuła panikę, ale się wyprostowała. Zapragnęła założyć na siebie czapkę niewidkę, by stać się niezauważalna dla świata. A przynajmniej być niewidoczna dla osoby, której kroki słyszała coraz wyraźniej po drugiej stronie ogrodzenia.

Dobiegł ją skowyt zawiasów i zaraz potem furtka się rozchyliła. Na tle ciemnozielonej, ocienionej trawy Bianka zobaczyła starszego mężczyznę. Nie był to typ miłego dziadunia z pogodnym spojrzeniem i łagodną twarzą. Wyglądał jak kamerdyner. Być może nawet taką funkcję pełnił w tym domu. Ubrany w ciemnoszary, skrojony na miarę uniform, sprawiał wrażenie, jakby był tutaj głównodowodzącym.

– Dzień dobry – wydukała Bianka z obawą, wpatrując się w siwe krzaczaste brwi mężczyzny, mające ten sam odcień co jego bujna czupryna. Wyglądał trochę jak Einstein. O ile jednak sławnego naukowca Bianka darzyła wielkim szacunkiem, o tyle stojącemu naprzeciw mężczyźnie nie miała ochoty nawet podać ręki. Zresztą nie oczekiwał tego od niej.

– Otworzę bramę, pani wjedzie i zatrzyma pojazd przed garażem. Mademoiselle Klara oczekuje pani już od dwóch godzin – rzekł z wyrzutem, spoglądając na nią z góry.

Nie było serdecznego powitania, nie było uścisku dłoni, nie było nawet jednego ciepłego słowa. Mogła liczyć tylko na zdawkowy, urzędniczy ton. Po tym lodowatym prysznicu Bianka wycofała się do samochodu. A kiedy brama się otworzyła, wjechała na terytorium lwa.

Zatrzymała się przed zamkniętym garażem i wysiadła z samochodu. Zaczęła się rozglądać za kamerdynerem – tak go nazwała w myślach. W końcu się nie przedstawił. Nie poznała jego imienia, a słowo „służący”, które najbardziej do niego pasowało, wydawało jej się trochę nieeleganckie.

Nigdzie go nie dostrzegła, więc odetchnęła z ulgą. Otworzyła bagażnik i wytaszczyła z niego walizkę. Potem wyjęła futerał ze skrzypcami. Właśnie wtedy się pojawił. Ten siwy mężczyzna z nienaturalnie szczupłą, bladą twarzą nagle stanął tuż przed nią, jakby wyrósł spod ziemi. Wzdrygnęła się, mocno ściskając futerał. Kamerdyner obrzucił ją lekceważącym spojrzeniem.

– Pani pójdzie za mną – rzekł oschle, po czym ruszył przed siebie wąskim chodnikiem prowadzącym do domu.

Bianka szła parę kroków za nim, starając się dostrzec coś, co spowodowałoby, że choć przez chwilę poczułaby się w tym miejscu dobrze. Niestety się nie udało. Kilkanaście metrów od domu rozpościerał się wprawdzie okazały park, w którym dominowały wyrośnięte choiny, ale teren wokół wydawał się jakiś smutny, zbyt mocno zacieniony. Dom ze starej cegły też sprawiał wrażenie opuszczonego, jak gdyby tęsknił za minionymi czasami. Duże drewniane okna w kolorze ciemnego mahoniu wyglądały jak oczy gigantycznego owada. Bianka czuła się tak, jakby była obserwowana. A może ktoś właśnie jej się przyglądał? Znów przytuliła futerał ze skrzypcami i przyspieszyła kroku, by nadążyć za mężczyzną.

Gdy dotarli do drzwi, dziewczyna z obawą przekroczyła próg i uniosła głowę, przechodząc przez bardzo wysoką futrynę. W zimnym, ciemnym holu też wszystko było wysokie. Popatrzyła przed siebie. Długie murowane schody wykończone drewnem wydawały się nie mieć końca. Pierwsze, co przyszło Biance do głowy, kiedy stanęła na początku stopni i dotknęła wygiętej w łuk balustrady z mosiądzu, było to, że szary odcień ścian kompletnie nie pasuje do starego wnętrza. Nie zdążyła się jednak przypatrzyć detalom, bo nagle w drzwiach z prawej strony pojawiła się Klara. Ubrana w długą czarną suknię opinającą jej chude ciało wyglądała jak postać z filmu grozy.

– Dzień dobry, pani Bianko. Długo kazała pani na siebie czekać – przywitała się, wypominając jej spóźnienie, a potem stanęła obok kamerdynera.

Oboje mieli w oczach coś, co odróżniało ich od reszty. Patrząc na tych dwojga, Bianka poczuła się jeszcze bardziej zdezorientowana. To tak, jakby niechęć lokaja i arogancja Klary, którą wyczuła już przy pierwszym spotkaniu, nagle połączyły siły, urosły do monstrualnych rozmiarów, a teraz czaiły się, gotowe, by w każdej chwili zaatakować. Bianka odniosła wrażenie, że jest osaczona. A jedynemu człowiekowi, który na pewno zrozumiałby jej obawy, niestety nie mogła się zwierzyć, bo to tylko potwierdziłoby jego przypuszczenia. Przecież tatko ostrzegał ją przed tym wyjazdem, lecz w tej kwestii Bianka była nieprzejednana, a nawet głucha. Głucha nie tylko na głos ojca, ale i na własne wątpliwości. Teraz stała, mierzona surowym wzrokiem przez Klarę, i zastanawiała się, dokąd ją to wszystko zaprowadzi.

W pewnym momencie Klarę zirytowała pasywność gościa. Przesunęła ręką po perfekcyjnie upiętym koku i spojrzała w kierunku przeciwległych drzwi.

– Proszę za mną, napijemy się czegoś, chwilę porozmawiamy. Postaram się wprowadzić panią w obowiązki.

Bianka zostawiła w holu walizkę i futerał, a zaraz potem ruszyła za panią domu.

– Proszę usiąść. – Klara łaskawie skinęła na welurową sofę w zgniłozielonym kolorze.

Mebel miał liczne otarcia. Wyglądał na bardzo stary i prawdopodobnie nigdy nie poddano go renowacji. Klara zajęła miejsce naprzeciwko, siadając w rozłożystym fotelu. Już po chwili obok niej pojawił się kamerdyner. Kobieta zaszczyciła go spojrzeniem dużo łagodniejszym niż Biankę.

– Czego się pani napije? – spytała, siląc się na uśmiech.

– Poproszę herbatę – odpowiedziała Bianka grzecznie.

Klara zwróciła się do stojącego obok mężczyzny:

– Vincencie, proszę, przynieś nam dwie mocne herbaty.

Kiedy Vincent zniknął za drzwiami, Klara popatrzyła w stronę okna, a na jej twarzy pojawił się wyraz zadowolenia.

– Prawda, że piękne? – Wskazała na parapety, na których stały cztery ciemnoszare donice. Z ich środka strzelały w górę rozety ciemnych kwiatów przypominające kocie główki.

Bianka popatrzyła na nie z niesmakiem i znów przeszły ją dreszcze. Panował tutaj dotkliwy chłód. Pokój znajdował się w północnej części domu, więc słońce było tu raczej rzadkim gościem. Okna z zasuniętymi do połowy grafitowymi markizami z wytłaczanym kwiatowym wzorem stanowiły dodatkową barierę broniącą to ponure pomieszczenie przed dostępem światła.

Tymczasem do pokoju wrócił kamerdyner. Położył na niskim jajowatym stoliku z palisandrowego drewna tacę z dwiema filiżankami.

– Nie lubią światła – rzekła Klara, wpatrując się w rośliny. Tylko przelotnie zerknęła na mężczyznę. – To takka, zwana czarną orchideą. Wymaga szczególnej troskliwości. Prawda, że idealnie komponuje się z wystrojem pokoju? – Przeniosła wzrok na Biankę, która z wrażenia aż przygryzła górną wargę.

Poczuła w ustach suchość, więc sięgnęła po filiżankę. To nie było jednak dobre rozwiązanie. Herbata miała mocny, zbyt cierpki smak. Bianka skrzywiła się, choć ze wszystkich sił próbowała nie dać nic po sobie poznać.

– Mój ulubiony gatunek, golden screw. Ma zdecydowany, męski smak. Tylko Vincent umie ją zaparzyć jak należy. – Klara wzięła filiżankę i wypiła kilka łyków.

Bianka przystąpiła do drugiego podejścia. Ponownie przyłożyła do ust filiżankę z kruchej chińskiej porcelany i lekko ją przechyliła, a dopiero potem zdecydowała się upić większy łyk. Teraz była już pewna, że herbata jej nie smakuje. Sączyła ją powoli, jakby za karę. Za to Klara sprawiała wrażenie wręcz odurzonej swoim ulubionym napojem. Co chwila zamaczała wąskie usta w filiżance. Gdy opróżniła naczynie, odwróciła się do mężczyzny, który jak cień stał tuż za nią, u wezgłowia fotela.

– Vincencie, możesz odejść, nie będziesz mi już dzisiaj potrzebny. – Machnęła ręką, jakby odganiała od siebie natrętną muchę.

Bianka z trudem opróżniła zawartość swojej filiżanki. Nie wiedziała, jak rozmawiać z Klarą, czekała więc na jej słowa. Było widać, że pani domu gra na zwłokę. Upajała się strachem Bianki. Niepewność dziewczyny sprawiała jej przyjemność. Bianka nerwowo przebierała wyćwiczonymi palcami po brzegu kanapy, trochę tak, jakby dotykała strun w skrzypcach. Marzyła tylko o tym, by jak najszybciej pożegnać się z Klarą i zniknąć w swoim pokoju.

– Nie będę powtarzała tego, co już uzgodniłyśmy – odezwała się wyniośle Klara po dłuższym milczeniu. – Jeśli wywiąże się pani ze zobowiązania, dostanie pani należną kwotę. Jeśli nie, po prostu opuści pani mój dom bez żadnych roszczeń. Mam nadzieję, że się rozumiemy. Nie chciałabym, aby doszło do jakichś komplikacji.

Pod wpływem bazyliszkowatego wzroku Klary Bianka skamieniała. Ledwie skinęła głową.

– Jest już dość późno, więc szybko oprowadzę panią po domu. W końcu ma pani spędzić tutaj dwa miesiące – rzekła gospodyni tonem nieznoszącym sprzeciwu. Zaraz potem wstała i znacząco popatrzyła na Biankę, która również od razu się podniosła.

Obie jednocześnie spojrzały na drzwi, po czym ruszyły w ich stronę. Szły wolno. Klara dokładnie patrzyła pod nogi, jakby obawiała się, że w każdej chwili może wpaść w jakąś zasadzkę lub wdepnąć w zastawione na nią sidła. Bianka chciała mieć tę przymusową prezentację domu jak najszybciej za sobą, ale zdawała sobie sprawę, że nie może pospieszać gospodyni. Kiedy przez przypadek na moment wysunęła się przed Klarę, kobieta spojrzała na nią w taki sposób, że nogi na kilka sekund odmówiły jej posłuszeństwa.

Oglądanie tego wiekowego domu nie sprawiało Biance przyjemności. Większość wyposażenia stanowiły stare meble. Na pierwszy rzut oka przypominały te z poznańskiego mieszkania Bianki i Zygmunta mieszczącego się na rynku, które odziedziczyli po Walentynie. Tylko że ich rodzinne antyki pachniały piękną, choć nie do końca znaną, historią. W tym domu zaś cuchnęło strachem, aż kręciło się w głowie od przytłaczającej liczby bibelotów zalegających na komodach i półkach.

Kiedy znalazły się na piętrze i stanęły przed drzwiami pokoju, w którym Bianka miała się zatrzymać, dziewczyna z nadmiaru wrażeń nie pamiętała już niemal nic z tego, co przed chwilą zobaczyła. Przed oczami miała jedną rozległą plamę – taką jak odcień farby, którym pokryto większość ścian w tym ponurym domu. Postanowiła, że przyjrzy się wszystkiemu jeszcze raz nazajutrz, w świetle dnia. Jeśli oczywiście pani domu pozwoli na to, żeby do jej ponurej twierdzy wniknęły promienie słoneczne.

– Wierzę, że da pani z siebie wszystko, a moje cenne wskazówki nie pójdą na marne – powiedziała Klara, nie odrywając oczu od ciemnowiśniowego futerału, który chronił stare skrzypce przed jej palącym wzrokiem.

– Nie pytałam o to wcześniej, ale… dlaczego właśnie ja?

– Jak na tak młodą osobę ma pani niezbyt dobrą pamięć. Mówiłam to pani podczas naszego ostatniego spotkania, ale jak widać, nie potrafi pani czytać między wierszami. Powtórzę więc wprost, skoro dociera do pani tylko jasny przekaz: wybrałam panią, bo jest pani najlepsza. Mam nadzieję, że się nie pomyliłam i że mnie pani nie zawiedzie. – Spojrzała ostro w łagodne, zmęczone oczy Bianki.

– Zrobię wszystko, co w mojej mocy. Pani wie, że potrzebuję tych pieniędzy. Postaram się… – Bianka się zająknęła.

– Nie wystarczy się starać. Pani musi dać z siebie wszystko. Nie wiem, jakich metod pani użyje, ale chciałabym, żeby rezultat mnie zadziwił. – Klara w końcu otworzyła drzwi i obie weszły do środka.

Bianka odetchnęła z ulgą, bo nie było tak źle. Ściany pokoju pomalowano jasnobeżową farbą, dzięki czemu wydawał się całkiem przytulny. Nie było w nim wielu mebli. Tylko wąskie łóżko, stolik z taboretem i szafa z lustrem. Okno wychodziło na park. Było już całkiem ciemno, ale z zewnątrz dochodziły jeszcze głosy ptaków.

– Zostawię już panią. Proszę się rozgościć. Nie wiem, czy wspominałam, że śniadanie podajemy o wpół do dziewiątej. Będę wdzięczna, jeśli punktualnie zjawi się pani w jadalni. Posiłki zawsze jadamy o stałych porach. Mam nadzieję, że uszanuje pani zasady panujące w tym domu. – Spojrzała wymownie na Biankę.

– Tak, oczywiście.

Klara ruszyła do drzwi. Nagle się odwróciła.

– Aha, liczę na to, że rozpocznie pani pracę jutro zaraz po śniadaniu – rzekła dudniącym głosem.

– Tak. – Bianka pokiwała głową.

Kiedy Klara w końcu wyszła, Bianka opadła na łóżko. Czuła się wyczerpana. Nie miała nawet siły, by podnieść rękę. Leżała na wznak przez kilka minut. Kiedy emocje nieco opadły, sięgnęła po telefon, żeby zadzwonić do ojca. Mieli się skontaktować dopiero wieczorem. Postanowiła grać przed Zygmuntem twardą, mimo że wewnątrz rozsypywała się na kawałki.

Ojciec od razu wyczuł w jej głosie niepewność, lecz gdy starał się coś z niej wyciągnąć, wymówiła się zmęczeniem po podróży i nadmiarem wrażeń. Nie spytał o Klarę, choć domyślał się, że to właśnie ona stanowiła główną przyczynę niepokoju córki.

Przed dwudziestą drugą Bianka już leżała w łóżku. Z zadowoleniem stwierdziła, że ma własną łazienkę przylegającą do pokoju. Kiedy wsunęła się pod czystą pościel z kory, marzyła jedynie o tym, by usnąć. Nawet nie wypakowała walizki. Zadbała tylko o to, żeby futerał ze skrzypcami znalazł się na stoliku ze słomkowym bieżnikiem. Zasnęła natychmiast, jednak potem przez większość nocy męczyły ją koszmary.

Gdy obudziła się następnego dnia, była zmęczona i otępiała, ale starała się zmobilizować wszystkie siły przed tym, co ją czekało. W końcu nie mogła zawieść Klary.

Tuż przed ósmą była gotowa. Ubrała się skromnie – w sięgającą do kolan spódnicę w stalowym kolorze i granatowy, przylegający do ciała podkoszulek. Wprawdzie na co dzień wybierała jasne, spokojne odcienie, a większość ubrań, które zabrała do Kazimierza, była w pastelowej tonacji, ale czuła, że dziś powinna wyglądać szaro i nijako. To miejsce sprawiało, że choć tęskniła za jaskrawymi barwami, to te ciemne wydawały jej się odpowiednie. Stojąc teraz przy oknie w takim oficjalnym stroju, czuła się inną osobą. I dobrze, bo przecież musiała taka być. Przez dwa miesiące miała prowadzić inne życie niż dotychczas.

Kiedy otworzyła okno, odetchnęła z ulgą. „Może nie będzie aż tak źle – pomyślała, patrząc na park, w którym było słychać śpiew wielu gatunków ptaków. – Dam radę”. Przeniosła wzrok na futerał. Grała każdego ranka. Pomyślała, że i dzisiejszy dzień powinna rozpocząć w ten sposób. Już chciała sięgnąć po skrzypce, gdy usłyszała pukanie do drzwi. Poczuła panikę, nie mogła wydobyć z siebie ani słowa. To mogła być tylko Klara. Albo jej wierny sługus Vincent. Nikogo innego w tym domu nie widziała. Ale przecież mógł to też być ON. Mężczyzna, dla którego tutaj przyjechała. Dopiero po chwili odzyskała głos.

– Proszę – powiedziała donośnie.

Do pokoju wpadła z impetem niska, pulchniutka kobieta. Zachowywała się bardzo żywiołowo.

– Dzień dobry, droga pani, my się jeszcze nie znamy. Jestem Marta. – Stanęła naprzeciw Bianki i mocno ścisnęła jej rękę.

– Dzień dobry – odpowiedziała zaskoczona Bianka.

Marta mówiła tak szybko, a jej ruchy były tak żwawe, że Bianka musiała się postarać, by dłużej utrzymać na niej wzrok. Miała sympatyczną twarz, z której spoglądały roześmiane niebieskie oczy, jakże inne od wyblakłych błękitnych oczu Klary. Marta mogła być rówieśnicą pani tego domu, ale znacząco różniła się od Klary tuszą i radosnym usposobieniem. Jej żywiołowość ujęła Biankę, która uśmiechnęła się do Marty i odetchnęła z ulgą, że to jednak nie Klara. Marta zachowywała się tak, jakby znała Biankę od dawna, a to spotkanie było jednym z wielu.

– Cieszę się, że pani tutaj przyjechała. Jest pani taka młoda i ładna, wniesie pani do tego domu powiew świeżości. – Zacisnęła szafirową frotkę na swoim niewielkim kucyku w mysim kolorze. Szafirowy był też jej fartuszek obsypany białymi groszkami. – Chciałam pani przypomnieć, żeby zeszła pani na śniadanie o ustalonej porze i nie pozwoliła na siebie czekać. Pani Klara bardzo tego nie lubi. Lepiej nie robić sobie z niej wroga już na wstępie. – Włożyła pulchną rękę do kieszeni fartucha i wyjęła z niej pęk kluczy, którymi zadzwoniła tuż przed twarzą Bianki. – Pójdę do spiżarni, muszę przygotować śniadanie. Chciałam tylko się z panią przywitać. – Znów złapała dziewczynę za rękę jak stara, dobra znajoma.

– Idę z panią – stwierdziła Bianka spontanicznie. – Pani Klara oprowadziła mnie wczoraj po domu, ale przyznam, że niewiele z tego pamiętam. Chętnie przyjrzę się wszystkiemu jeszcze raz przed śniadaniem.

Słowa Bianki ucieszyły gospodynię. Znowu potrząsnęła kluczami.

– W takim razie chodźmy, będę pani przewodniczką.

Zeszły na dół i udały się do drzwi, których Bianka poprzedniego dnia nie zauważyła. Już po chwili znalazły się w niedużym kwadratowym pomieszczeniu o cytrynowych ścianach z licznymi drewnianymi półkami. Leżały na nich różne produkty spożywcze. Na dwóch regałach ułożono kosze wypełnione warzywami i owocami. Zapach jabłek mieszał się z wonią buraków i marchewek. Marta zabrała z półki okrągły wiklinowy koszyk, po czym włożyła do niego kilka ogórków i pomidorów oraz dwie dorodne cebulki. Zgarnęła klucze, które wcześniej odłożyła na bok.

– Muszę zamknąć drzwi – powiedziała w odpowiedzi na zdziwione spojrzenie dziewczyny. – Pani Klara tak zarządziła. Ma różne dziwactwa. Jak pani pomieszka tu przez jakiś czas, to sama się pani o tym przekona. – Ściszyła głos i obejrzała się przez ramię. – Chodźmy, pokażę pani dom. – Chwyciła kosz i zwróciła się w stronę drzwi do pokoju dziennego.

Zawiało od nich chłodem, a Bianka kątem oka dostrzegła małą główkę czarnej orchidei. Zrobiła niepewną minę.

– Niby dom nie jest duży, ale ma zawiły rozkład. Na szczęście sypialnia pani Klary znajduje się na parterze, bo zapewniam panią, że inaczej czułaby pani jej obecność nawet przez ściany – mówiła Marta. – Pokój Vincenta znajduje się zaraz obok jej sypialni. Zresztą nic dziwnego, bo nie potrafią się bez siebie obejść. Czasem myślę, że łączą ich jakieś diabelskie konszachty. – Znów ściszyła głos. Najwyraźniej uznała, że to nie jest ani dobre miejsce, ani odpowiedni czas na takie rozważania, ponieważ nagle zmieniła temat. – To jak, idziemy do kuchni? – spytała.

Kuchnia była połączona z jadalnią ceglaną łukową ścianką. Panował tam nieprzyjemny chłód. Marta rozchyliła granatową perkalową zasłonkę i otworzyła okna wychodzące na trawnik, tak że do wnętrza wniknęło światło słoneczne. Po chwili zrobiło się nieco cieplej.

– Niech pani sobie usiądzie, a ja przygotuję śniadanie. – Marta wysunęła spod blatu taboret i wskazała na niego.

– Może pani pomogę? – zaproponowała nieśmiało Bianka.

– Nie ma takiej potrzeby. Proszę siadać, a ja się wszystkim zajmę. Lubi pani omlet ze szpinakiem? – Gospodyni oderwała wzrok od deski, na której kroiła pomidory, i przeniosła go na Biankę.

– Tak. – Dziewczyna się uśmiechnęła. – Proszę mi mówić po imieniu, będzie prościej – zachęciła gospodynię.

Marta przyjęła jej propozycję z radością.

– Dobrze, Bianko. – Roześmiała się. – Już wiem, że będziesz moją towarzyszką przez najbliższe dwa miesiące. Mam tylko nadzieję, że wytrwasz.

– Muszę.

Bianka obawiała się pytań. Nie chciała okłamywać Marty, która wyglądała na sympatyczną osobę. Nie miała tego w zwyczaju. Tylko że w tym domu czuła się taka ograniczona. Zupełnie tak, jakby nie była sobą. Odkąd pojawiła się w tym dziwacznym miejscu, odnosiła wrażenie, że swoje prawdziwe życie zostawiła w rodzinnym Poznaniu, a teraz grała w jakimś spektaklu, i to bez wcześniejszego przeczytania scenariusza. To było bardzo stresujące. Ze wszystkich sił starała się zachować optymizm, który dotychczas był jej znakiem rozpoznawczym. Cieszyła się, że poznała Martę, która wnosiła do tego domu trochę normalności i światła. Tak bardzo ich tutaj brakowało.

– Bianko… – Marta odłożyła nóż i zbliżyła się do dziewczyny. – Dobrze wiem, po co tutaj przyjechałaś – szepnęła jej do ucha.

Bianka uniosła głowę. Chciała wstać, ale Marta ją przytrzymała.

– Chcę, abyś wiedziała, że masz we mnie sojusznika. Niezależnie od tego, co będzie się działo, zawsze możesz na mnie liczyć. Pomogę ci. – Pogładziła ją po ramieniu.

– Dziękuję – odparła Bianka. Słowa gospodyni tak bardzo ją zaskoczyły, że nie wiedziała, co powiedzieć. Wciąż nie miała pewności, czego dowiedziała się o niej Marta, jednak czuła, że może jej zaufać.

– Niestety jestem tu tylko od siódmej do dziewiętnastej. W nocy musisz sobie radzić sama. – Marta zmarszczyła czoło.

– Nie mieszka pani tutaj? – Bianka się zdziwiła, Marta sprawiała bowiem wrażenie, jakby znała każdy kąt.

– Nie. Na szczęście, nie. – Roześmiała się głośno. – Tylko tu pracuję, choć nie wiem, jak długo jeszcze wytrzymam. Robię to dla swojej córki Gosi i jej męża Pawła. Od kilkunastu lat prowadzą winnicę pani Klary. Ja doskonale znam ten dom, ale… – Nagle przerwała i odchyliła głowę, spoglądając w stronę jadalni. – Tutaj ściany mają uszy – wytłumaczyła, zaraz jednak wróciła do wcześniejszego tematu. – Odkąd trzy lata temu pani Klara wróciła do Polski po śmierci męża i przywiozła ze sobą swojego szpiega Vincenta, to miejsce zmieniło się nie do poznania.

– To pani Klara nie mieszkała tutaj zawsze? Pamiętam, jak mówiła, że to jej rodzinny dom. Chyba że coś pomyliłam. – Bianka nie była już niczego pewna.

– Nie, nie pomyliłaś się, to rzeczywiście dom rodziny pani Klary. Tylko że ona przez większość życia mieszkała we Francji. A odkąd wróciła, wprowadziła własne zasady. – Marta zaczęła kroić warzywa. Po kilku minutach na półmisku znalazły się plasterki pomidora, ogórka i strzępy sałaty, a gospodyni ubijała w misce jajka na omlety.

Dokładnie o wpół do dziewiątej w jadalni zjawiła się Klara w towarzystwie Vincenta. Kamerdyner najpierw odsunął krzesło swojej pracodawczyni, a później usiadł obok. Bianka usadowiła się naprzeciwko nich. W pewnym momencie Klara wstała, głośno szurając ciężkim krzesłem. Trzeba było dysponować nie lada siłą, żeby je swobodnie przesunąć. Wydawało się, że masywne oparcie z dębowego drewna waży kilka kilogramów. Grube nogi otoczone zygzakowatym wzorem i wypłowiałe brunatne siedzisko też nie były lekkie.

– Pani Bianko, proszę, niech pani wstanie. Przed posiłkiem zawsze odmawiamy modlitwę. Vincencie, proszę, podaj mi brewiarz. – Klara otworzyła modlitewnik i złożyła dłonie.

Bianka posłusznie wstała, spoglądając w stronę kuchni, gdzie stała Marta. Gospodyni złożyła ręce, sygnalizując dziewczynie, żeby zrobiła to samo. Bianka potulnie uniosła dłonie i złożyła je tuż przy piersi. Jej wzrok powędrował w kierunku mosiężnego krzyża stojącego na środku stołu w towarzystwie dwóch lichtarzy z zapalonymi świecami.

Po odczytaniu przez Klarę odpowiedniego fragmentu i głośnym odmówieniu modlitw Ojcze nasz i Zdrowaś, Maryjo usiedli do stołu. Pani domu skinęła ręką na znak, że mogą przystąpić do spożywania posiłku. Bianka zaczęła od napełnienia sobie filiżanki ulubioną herbatą Klary, tym razem jednak rozcieńczyła ją wodą. Kobieta spojrzała na nią surowym wzrokiem. Do Bianki dotarło, że musi się nauczyć funkcjonować w tym dziwacznym domu, bo inaczej zgubi w nim własną osobowość. Już na pierwszy rzut oka było widać, że Klara żyje w wymyślonym przez siebie świecie. Jej lokaj Vincent też poruszał się w nim z opaską na oczach, prowadzony przez swoją panią. Jego oddanie graniczyło z fanatyzmem.

Omlet przygotowany przez Martę był wyśmienity, Bianka zjadła go z dużym apetytem. Pod koniec posiłku nawet dolała sobie herbaty. Tym razem rozcieńczyła ją mniejszą ilością wrzątku. Na talerzyku pani domu znalazły się tylko dwa plasterki sera pleśniowego i mała wyschnięta kromeczka chleba razowego. Vincent zjadł dokładnie taką samą porcję jak Klara. Jednak po posiłku starsza kobieta sprawiała wrażenie sytej, mężczyzna zaś rozglądał się wygłodniałym, nerwowym wzrokiem po półmiskach obłożonych świeżymi potrawami, jakby dokonywał rewizji. Klara zauważyła to i szybko wstała. Z trudem dosunęła krzesło do równie ciężkiego stołu ozdobionego rzeźbieniami.

– Klaro, kochana, nie przystoi. – Vincent doskoczył do niej i ujął jej bladą, chudą rękę.

Wyrwała ją nerwowo i odeszła, nie czekając na niego. Podążył jej śladem, rzuciwszy tylko cicho: „Merci”.

Bianka odetchnęła dopiero wtedy, kiedy Klara i Vincent zniknęli z pola widzenia. Wstała od stołu i zaczęła zbierać naczynia. Wkrótce tuż przy niej znalazła się Marta.

– Bianko, co ty robisz? – Żartobliwie klepnęła dziewczynę w rękę. – Z tego, co wiem, to ja jestem tutaj gosposią na pełny etat. – Szybko zebrała talerze, zgarniając na jeden z nich resztki.

– Ja tylko chcę się na coś przydać. – Bianka przybliżyła się do niej, ale Marta nie pozwoliła sobie pomóc.

– Ty jesteś tutaj od czegoś innego. – Odłożyła naczynia i zmusiła Biankę, żeby ta na nią spojrzała.

Dziewczyna stanęła przy rogu stołu i wygładziła kant obrusu.

– Powinnaś do niego iść. Przygotowałam śniadanie, jest na tacy. Jeśli chcesz, pierwszy raz mogę pójść z tobą.

– Nie, dam sobie radę sama – odrzekła Bianka.

– Nie bój się, na pewno nie będzie źle.

– Jaki on jest? – odważyła się zapytać. Chciała zrobić to już wcześniej, gdy Marta przygotowywała śniadanie, ale zabrakło jej odwagi.

– Sympatyczny, smutny i niestety bardzo małomówny. Odkąd się tutaj pojawili, usłyszałam z jego ust zaledwie kilka słów. Zwykle mówi „dziękuję”, kiedy podaję mu posiłek. Ale teraz to ty… – Marta zamilkła i złapała dziewczynę za rękę. – Naprawdę wierzysz, że ci się uda? Myślisz, że on nie pozna?

– Nie wiem – odparła Bianka. – Teraz już nic nie wiem. Boję się, że nie dam rady. Wcześniej, kiedy byłam w Poznaniu, wyobrażałam sobie, że wszystko będzie dużo łatwiejsze. A teraz… Tutaj jest jakoś dziwnie. To miejsce, ten dom… Nie czuję się tu dobrze.

– Mnie nie musisz o tym mówić. – Gdy Marta się poruszała, kręciła biodrami schowanymi pod opiętym fartuszkiem.

– Pani Marto… – zaczęła Bianka nieśmiało, nie bardzo wiedząc, jak sformułować pytanie. Wciąż nie miała pojęcia, co kobieta o niej wie, a Klara zabroniła komukolwiek mówić o łączącej je umowie. Właściwie tylko ojciec był w to wszystko wtajemniczony. – Skąd pani wie o tym, że ja… – Mówiła powoli, wciąż szukając odpowiednich słów.

Marta pochyliła się nad jej uchem.

– Wiem – szepnęła. Potem uniosła głowę i spojrzała w stronę wyjścia z jadalni. Przeleciała wzrokiem wszystkie kąty, a kiedy upewniła się, że w pobliżu nie ma nikogo, zniżyła głos i rzekła: – Muszę sobie tutaj jakoś radzić. – Brzmiało to tak, jakby chciała się najpierw wytłumaczyć. Dopiero po chwili dodała: – Słyszałam rozmowę pani Klary i Vincenta. Nie wiem tylko, dlaczego Klara zdecydowała się zatrudnić właśnie ciebie.

– Podobno jestem najlepsza – powiedziała dziewczyna, choć już przestała w to wierzyć. W całej Polsce można by z powodzeniem znaleźć wiele utalentowanych skrzypaczek.

– Chciałabym tak myśleć. – Marta wróciła do zbierania naczyń.

Dziewczyna poczuła się nieswojo. Wzięła pusty dzbanek po herbacie i ruszyła za gospodynią do kuchni. Marta stanęła przy kuchence.

– Zaczekaj – poprosiła, widząc, że Bianka sięga po tacę z przygotowanym śniadaniem. – Usmażę mu dzisiaj omlet, bardzo go lubi. Pani Klara każe go faszerować tymi cuchnącymi serami, ale on ich nie znosi. – Zręcznie ubiła pianę, wymieszała ją z wcześniej pokrojonym szpinakiem i wlała na rozgrzaną patelnię. Już po chwili rumiany omlet był gotowy.

Bianka wzięła tacę i ruszyła w kierunku wyjścia z jadalni. Kiedy stanęła w progu, odwróciła się do Marty – czekała na jakieś wskazówki i dobre słowo. Starsza kobieta to wyczuła. Podeszła do Bianki i po matczynemu odgarnęła jej włosy z czoła.

– Powodzenia, kochana. A teraz już idź, bo zaraz wszystko wystygnie. – Popatrzyła na wciąż parującą zawartość tacy.

Bianka odwdzięczyła się niepewnym uśmiechem. Potem weszła na schody.

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

Copyright © by Dorota Gąsiorowska

Projekt okładki

Izabella Marcinowska

Fotografia na okładce

Copyright © Rodjulian/Dreamstime.com

Redakcja

Natalia Michalczyk

Opieka redakcyjna

Monika Kucab

Agata Pieniążek

ISBN 978-83-240-4688-1

Między Słowami

ul. Kościuszki 37, 30-105 Kraków

E-mail: promocja@miedzy.slowami.pl

Książki z dobrej strony: www.znak.com.pl

Dział sprzedaży: tel. 12 61 99 569, e-mail: czytelnicy@znak.com.pl

Wydanie I, Kraków 2017

Plik opracował i przygotował Woblink

woblink.com