1

Sabina

Czwarte sikanie Bożenki Kowalskiej przerywało ciszę każdego poranka. Codziennie punktualnie o piątej dźwięk głośnego ciurkania niósł się po pokojach i korytarzach. Latem, gdy personel zostawiał na noc otwarte okna w korytarzu, czwarte sikanie Bożenki Kowalskiej słychać było w okolicy, co doprowadzało do szału połowę mieszkańców miasteczka.

Całą noc nie zmrużyłam oka, a gdy już udało mi się zasnąć, ona znowu szła do łazienki. Czwarty raz. Po takiej nocy zazwyczaj czułam się jak po powrocie z pielgrzymki do Santiago de Compostela. Kowalska natomiast wydawała się całkiem wypoczęta i nie miała żadnych problemów z porannym wstawaniem. Mówiła, że powinnam zacząć dzień od kilku głębokich wdechów, miłego słowa i cieszenia się życiem, jakie by ono było, zamiast się ciągle kłócić i dążyć do konfrontacji. Twierdziła, że zmyślam i że to nieprawda, że ona kilka razy w nocy wstaje do łazienki, a już na pewno nie budzi połowy piętra. Powtarzała, że żaden człowiek nie sika w nocy aż cztery razy i że trudno sobie wyobrazić coś podobnie głupiego. Twierdziła, że kto jak kto, ale akurat ona sika bardzo mało. Rano wcale. Zazwyczaj dopiero w okolicach południa.

Tego dnia Bożenka Kowalska nie wstała. Pomyślałam, że jest chora. Zdążyłam się umyć, a ona cały czas leżała…

Zaraz, chwila… O nie…

– Pani Kowalska! Niech pani natychmiast się obudzi! – krzyczałam, potrząsając nią gwałtownie. – Pani Kowalska, tak nie wolno! Tak się nie robi!

Zdenerwowałam się do tego stopnia, że aż mi znowu zaczęła drgać prawa powieka.

Potrząsnęłam nią jeszcze raz, drugi… trzeci i czwarty… i piąty, szósty, ale ona wciąż się nie ruszała. Mimo moich wysiłków nie raczyła zareagować. Miała to gdzieś. Nic już ją nie obchodziło.

Nie do wiary, że jeszcze niedawno była kwitnącą, pełną życia, irytującą wszystkich staruszką, a teraz leżała tak spokojnie i nawet mi nie odpysknęła. Śmierć bardzo ją zmieniła. Miała szczęście, że nie żyła, bo naprawdę mogłabym jej coś zrobić.

Musiałam się uspokoić. Usiadłam zatem na łóżku i wzięłam kilka głębokich oddechów. Nie pomogło, bo niby jak miałoby pomóc? Dostarczyłam tylko więcej tlenu do mózgu i mięśni i jeszcze bardziej się zdenerwowałam.

Rozejrzałam się niepewnie. Było cicho. Pokój wyglądał zwyczajnie. Miałam nadzieję, że śmierć już sobie poszła. Może odsypia? Wojny, zabójstwa, głód – to musiała być dla śmierci pracowita noc. A dwóch osób z jednego pokoju nie powinno się zabierać jednej nocy. O nie. Musiały być jakieś zasady. To byłoby bardzo, ale to bardzo nieuczciwe, nawet jak na śmierć.

Ufając świętym zasadom statystyki, poczułam się nieco pewniej. Chyba że to nie śmierć ją zabrała, tylko czarny demon, diabeł, o którym tak wiele mówiło się w naszym domu, że przemyka wieczorami bezszelestnie i jeżeli ktoś uchyli drzwi, to potrafi wślizgnąć się niepostrzeżenie do pokoju. Taki to pewnie zasad statystyki nie uszanuje. No ale nie było go w pokoju. Na szczęście. Nikogo nie było, nie licząc Kowalskiej.

Przyjrzałam się jej jeszcze raz, bo już dawno nie widziałam martwego człowieka. Wyglądała normalnie. Zresztą w sumie to niby jak miała wyglądać? Normalnie, choć trochę dziwnie. Bo czemu ona tak leżała? Leżała i leżała, i nic. Niby normalnie, ale jakoś nienaturalnie i nieładnie.

Pomyślałam, że jak ktoś umrze w nieodpowiednim momencie i przy tym niezgrabnie upadnie, to już nic się z tym nie zrobi. Człowiek całe życie stara się o elegancję, a na koniec może wyglądać całkiem byle jak. Choć Kowalska akurat nigdy specjalnie elegancka nie była. Ogólnie mówiąc, nie wyglądała źle. Ale mlaskała. Choć w naszym domu wszyscy mlaszczą, to ona mlaskała nie tylko, gdy jadła. Mlaskała, gdy siedziała, szła, mówiła. Cały czas. Dobrze, że po śmierci przestała. Chociaż tyle. Zawsze warto szukać pozytywów. W sumie to budujące, gdy się pomyśli, że za jakiś czas ze stuprocentową pewnością pozbędziemy się absolutnie wszystkich złych nawyków!

No nic. Nie warto było się dłużej nad tym wszystkim zastanawiać. Ludzie umierają i tyle. Trzeba iść to zgłosić. Wstałam, ale zanim ruszyłam do drzwi, jeszcze raz na nią spojrzałam.

– Nie znałyśmy się długo, bo tylko trzysta trzydzieści dwie godziny i czterdzieści dwie minuty. Ale ten krótki czas w zupełności Kowalskiej wystarczył, żeby zrelacjonować mi ostatnie dwadzieścia lat swojego życia. Nie tylko swojego zresztą, również jej rodziny, sąsiadów z dołu, z góry i naprzeciwka, sklepikarza, listonosza, a także aktualnej oraz byłej żony Krzysztofa Ibisza.

Mogłoby się wydawać, że skoro miała tyle do powiedzenia, to wiodła radosne i szczęśliwe życie. Nic bardziej mylnego. Kowalskiej nie zależało już na życiu. A już na pewno od momentu zdjęcia z anteny Mody na sukces. Nie ma się co dziwić. Wielu widzów po prostu tego nie przeżyło. W następnych dwóch latach zmarli przecież Jan Kulczyk, Bogusław Kaczyński, Maria Czubaszek i Andrzej Wajda.

Straciła apetyt, schudła, mało co jadła, czym doprowadzała do białej gorączki grubą kucharkę, która z godnością dzierżyła nieoficjalny tytuł królowej owsianki i absolutnie nie tolerowała marnowania jedzenia.

Nie dosyć, że chęci do życia już nie miała, to też nie ukrywała ciekawości, jak jest po drugiej stronie, i potrafiła tym zarazić innych. Mówiła, że gdy tylko tam trafi, natychmiast się z nami skontaktuje i przekaże informacje. Czy tam lepiej, czy gorzej, ile jest posiłków, ile telewizji po obiedzie i jak często są wycieczki. Każdy z pensjonariuszy mówił, że na pewno nie pozwolą jej się z nami skontaktować. W przeciwnym razie już dawno mielibyśmy wiadomości o tym, jak jest po drugiej stronie. Przecież tyle znanych nam osób już się tam wybrało. Kowalska odpowiadała krótko, że ich zmusi. Miała rację. Nikt nie potrafił sprawić takich problemów personelowi jak ona. Umiała sobie robić wrogów, zwłaszcza gdy była pobudzona. Będą musieli pójść na ustępstwa. Inaczej się nie uspokoi. Jeżeli wcześniej nie wykończy ich tym swoim nocnym sikaniem.

Złość już mi prawie przeszła. W końcu to nie jej wina, że zmarła. Współczuć należało, a nie się wściekać. Ludzie to za grosz nie mają empatii, myślą tylko o sobie. Wstałam i ruszyłam do drzwi. Po chwili jednak się zatrzymałam i spojrzałam na Kowalską jeszcze raz.

A co, jeżeli ktoś zrobi zdjęcie i taka obśliniona, z rozdziawionymi ustami trafi na Facebooka i na Instagrama? Ludzie nazwą ją trupem, chociaż jeszcze niedawno była zwykłym człowiekiem. Będą dyskutować, komentować, czy się takie zdjęcia powinno wrzucać z filtrami czy bez, czy nie lepiej byłoby umrzeć gdzieś w plenerze, bo światło lepsze, i czy to jest modna lokalizacja, czy nie lepiej byłoby umrzeć w Dubaju albo chociaż w Jastarni. Ktoś na pewno zrobi zdjęcie. Przecież to jest wydarzenie. Ludzie się fotografują, jak jedzą kanapkę, a co dopiero takie selfie z nieboszczykiem. Nieboszczyk na pewno robi zasięgi.

Podeszłam bliżej. Co prawda mój węch był już równie dobry jak wykrywacz dymu w katedrze Notre Dame, ale mimo to udało mi się wyczuć, że śmierć ma zapach starego, zatęchłego, niewystarczająco skropionego perfumami płaszcza. Wydało mi się to ciekawe i zaskakujące.

Wytarłam jej twarz chusteczką, ale czegoś tu nadal brakowało. Sięgnęłam do jej szuflady. Nasze szafki stały obok siebie, ale nie dało się ich pomylić. Kowalska wszędzie chodziła ze szklanką herbaty i gdziekolwiek ją postawiła, tam zostawiała okrągły ślad. A na szafce stawiała ją najczęściej. Starając się nie pobrudzić rąk, wyjęłam jej kosmetyczkę. Często się malowała, więc delikatnie podkreśliłam jej usta. Tak jak najbardziej lubiła, czyli krzywo i wyjeżdżając poza krawędzie.

Trochę wysiłku, można nawet powiedzieć, że całkiem sporo, ale nie oczekiwałam wdzięczności. Choćby dlatego, że nie miałam od kogo. Nieważne. Tym razem liczył się tylko piękny efekt i o wiele lepsze wrażenie. A wrażenie jest ważne. Przyjedzie rodzina, zaraz potem zakład pogrzebowy. Będą się spodziewali, że zastaną okropny widok, a tu proszę bardzo, nieboszczka się relaksuje, książkę sobie czyta. Znaczy, że miała piękne życie i szczęśliwie je zakończyła.

Założyłam jej nogę na nogę, podłożyłam rękę pod głowę, a w drugą włożyłam książkę. Niech wygląda trochę frywolnie, ale też, nie powiem, intelektualnie.

Chciałam wziąć pierwszą z brzegu, ale teraz wszystkie książki są o Auschwitz: życie w Auschwitz, śmierć w Auschwitz, dziewczyna z Auschwitz, pokojówka z Auschwitz, koleżanka pokojówki dziewczyny z Auschwitz. Nie dosyć, że mało oryginalne, to jeszcze przygnębiające. Ostatecznie znalazłam jakąś inną, z wesołą kolorową okładką.

Pięknie.

Klasnęłam w dłonie zadowolona ze swojej roboty. Namęczyłam się, ale z pewnością było warto. Ona na pewno zrobiłaby dla mnie to samo. Spotkamy się, to podziękuje. Chociaż pierwszy raz aż tak mi się do tego nie śpieszyło.

Nie pozostało nic innego, tylko pójść do recepcji i przekazać tam smutną wiadomość o śmierci współlokatorki.

*

Ruszyłam korytarzem. Choć w naszym domu najbardziej szanowani mieszkańcy poruszali się powoli i dostojnie, stosując specjalny chód zwany szuraniem, to ja szłam szybko, wysoko podnosząc kolana, jak prosty człowiek z ulicy, bo tym razem mi się śpieszyło.

Oczami wyobraźni widziałam, jakie poruszenie wywoła moja informacja. Ale wszyscy będą mieli miny. Najpierw szok. Zamrą w bezruchu. Siorbanie, mlaskanie i stukanie łyżek ustaną. Potem ciekawość. Oczy pensjonariuszy będą nerwowo szukały pielęgniarza, niezgrabnie i pośpiesznie zmierzającego w kierunku schodów. Ci, którzy podołają, spróbują nadążyć. Pójść i może coś zobaczyć. Cokolwiek. Żeby potem się tym ekscytować, przeżywać, plotkować i całymi dniami tylko o tym gadać. Co zuchwalsza hiena pewnie będzie chciała zrobić zdjęcie.

Ostatnio taka ekscytacja w całym domu była, kiedy to właśnie Kowalska po obejrzeniu Tańca z gwiazdami tak się pobudziła, że nie dało jej się w ogóle uspokoić.

Ktoś potem powiedział, że Kowalska udawała, bo z premedytacją chciała doprowadzić do tego, żeby personel zabronił oglądać Taniec z gwiazdami, którego ona po prostu nie znosiła, ale zawsze zostawała przegłosowana. Jak nikt potrafiła zaleźć za skórę personelowi, który przecież chciał dla niej wyłącznie dobra. No i to sikanie. Cztery razy. Kto to widział? Nieważne. Przecież ona już nie żyła.

Tak rozmyślając, dotarłam do recepcji. A tam jak zwykle… nikogusieńko. Postałam, poczekałam, popatrzyłam… filodendron podeschnięty, na stoliczku pięć egzemplarzy „Świata Pszczelarza”. Fascynujący periodyk. Wszystkie numery sprzed ośmiu lat.

Podeszłam do drzwi wejściowych, licząc, że a nuż ktoś zapomniał zamknąć. Położyłam dłoń na klamce i pociągnęłam. A gdzie tam. O przyjściu do pracy to można zapomnieć, ale żeby drzwi zamknąć, to nigdy w życiu. To niegodne szanującego się pracownika.

Nieważne. Nie ma się czym denerwować. Najgorsze, że zaraz przy recepcji znajdowała się stołówka, z której dochodził wszechobecny w całym domu zapach przypalonej owsianki.

Czy Kowalskiej aż tak się śpieszy? No chyba nie. Ileż można czekać? Zanim panna z recepcji się wygrzebie, to ja zdążę zjeść.

*

Stanęłam przed przeszklonymi drzwiami stołówki, bo znowu zapomniałam, że to nie restauracja i nikt nie otworzy mi drzwi, nie zaproponuje stolika ani nie przyniesie menu. Stołówka tym jeszcze się różniła od restauracji, że trzeba było mieć ochotę na to, co wszyscy, i zazwyczaj codziennie na to samo. Skoro jednak musiałam, to miałam. Tak jak wszyscy – codziennie na owsiankę.

Nie było jednak co narzekać. Podobno kiedyś było gorzej. Poprzednia kucharka była kobietą ze wsi i choć była miła i uczynna, to wcześniej pracowała w gospodarstwie z krowami i jakieś zwyczaje z tej pracy przeniosła tutaj, więc gdy ugotowała owsiankę, cały dom dostawał biegunki. A choć starsze osoby nie miały wielu cech wspólnych z krowami, to akurat w tym jednym zgodność jest zasadnicza, że dla jednych i dla drugich biegunka bywa śmiertelnie niebezpieczna.

Dlatego należało się cieszyć, widząc grubą kucharkę, która z ujmującym uśmiechem psychopatycznego mordercy wymachiwała chochlą i nakładała porcje owsianki.

Szurający dostawali najwięcej i najgęstsze. Zwykli mieszkańcy otrzymywali zwykłe porcje. Najmniejsze i najbardziej przypalone były dla schorowanych i nowych, w których według kalkulacji grubej kucharki nie opłacało się inwestować.

– Pani zje tę owsiankę? – spytał mężczyzna z sąsiedniego stolika.

Był wysoki, szczupły i miał na imię Antoni. Trochę podobny do Adama Hanuszkiewicza, ale zbyt małe było to podobieństwo, żeby go uratować w oczach kobiety mającej choćby minimalne wymagania względem mężczyzny. Można było go spotkać przechadzającego się powoli, wyprostowanego, z melancholijnym wyrazem twarzy. Wtedy można było dać się zwieść. Zwłaszcza że w naszym domu mnóstwo było kobiet niedowidzących i niedosłyszących.

Gdyby się chociaż nie odzywał. Ale niestety. Pewnie w ogóle nie znał słowa „milczenie”. Był po prostu wariatem. Ich też w naszym domu nie brakowało, ale Antoni był najgorszy. Wariat siedzący w kącie, gadający do siebie, bawiący się własnym kapciem nie był ani uciążliwy, ani niebezpieczny. Wariat pracujący w obsłudze, taki jak gruba kucharka, bywał uciążliwy, acz raczej niegroźny, ale najgorszy był wariat zagadujący, ponieważ oprócz tego, że był uciążliwy, mógł jednocześnie być potencjalnie niebezpieczny. Antoni zaś nieustannie zagadywał. Nie znosiłam go.

2

Antoni

Znowu mi się śniła. Ech… cóż to była za dziewczyna! Co ona w tym śnie wyprawiała! Przyszedłem do niej tak zwyczajnie, niczego się nie spodziewając, ze zwykłą sąsiedzką wizytą, żeby dokręcić uszczelkę pod stale cieknącym kranem. Otworzyła mi drzwi. Magdalena Gessler. To, co zobaczyłem, przechodziło ludzkie pojęcie. Bałem się, że dostanę wylewu. Na szczęście nie dostałem. Choć mogłem tak wyglądać, bo wstyd się przyznać, ale zareagowałem jak zwierzę i aż się obśliniłem. Ale kto by się powstrzymał na taki widok? Wszystko było na wyciągnięcie ręki, wszystko dla mnie. Piersi na wierzchu, wielkie, pękate, nogi piękne, dorodne, rozłożone na stole. Od razu zapomniałem o tym cieknącym kranie. Ręce mnie świerzbiły. Co tam ręce? Chciałem jak najszybciej zatopić w tym zęby! Już sięgałem w kierunku ogromnej piersi, ale się powstrzymałem. Zaraz, spokojnie, przecież mogę wziąć talerzyk, widelec, nałożyć sobie posypanych ziołami, opiekanych ziemniaczków, warzyw polanych czosnkowym sosem… I już miałem przystąpić do uczty, gdy spojrzała na mnie i powiedziała:

– Panie Antoni.

– Tak?

– Jak panu, do jasnej cholery, nie wstyd?

– O co chodzi?

– Jak to o co? Żeby w takich upieprzonych butach?!

Spojrzałem na moje buty. Faktycznie były całe w błocie.

– Nie do wiary – kontynuowała oburzona. – Przyjść do takiej osoby jak ja i butów nie wyczyścić?!

– Zaraz je umyję.

– Nie umyje pan.

Nie zdążyłem zapytać dlaczego, bo właśnie wtedy do moich uszu doszedł głośny, irytujący dźwięk ciurkania. Pomyślałem, że to pewnie ten cieknący kran, który przyszedłem naprawić. Ale dźwięk bardziej przypominał huk wodospadu i nie dobiegał z kuchni, tylko jakby ze środka mojej głowy. Bo to nie był ciurkający kran… tylko czwarte sikanie Bożenki Kowalskiej!

Wstałem, umyłem się jak co dzień, wziąłem buty i polerując je, podszedłem do okna.

– Musi pani to zrobić. – Usłyszałem nagle stłumiony męski głos. – To pani zabiła.

Przetarłem oczy ze zdumienia, nie wierząc, że naprawdę to usłyszałem. Spojrzałem na leżący na szafce odcinek emerytury, żeby się upewnić, że to nie sen. Zabolało, więc nie śniłem.

Rozmawiali półszeptem i nie mogłem rozpoznać głosów. Nie miałem pojęcia, kto to jest. Wychyliłem się, ale nikogo nie zobaczyłem. Musieli już wejść do budynku.

Najwcześniej przychodził dyrektor. Tak naprawdę to w ogóle stąd nie wychodził. Po prostu rano szedł na godzinę popracować w ogrodzie. Twierdził, że to go rozbudza i daje przykład innym, jak korzystne jest zażywanie ruchu. Jak dotąd nikogo nie udało mu się przekonać. Widziałem go nieraz koło szóstej piętnaście, jak wracał z ogródka warzywnego, przykucał na chwilę przy bramie, żeby zawiązać but, odstawiał motykę, szpadel czy grabie i wchodził do budynku. Mniej więcej wtedy przychodziła gruba kucharka. Mimo to ledwo zdążyła przygotować śniadanie. Nie było w tym nic dziwnego. W kuchni była sama, a gęb do wyżywienia wiele. Całą noc na obiekcie byli pielęgniarz lub pielęgniarka. Nie mogliśmy zostać sami w domu – zupełnie jak małe dzieci. Pielęgniarz zjawiał się najczęściej w okolicach ósmej, recepcjonistka koło południa po odespaniu całonocnej balangi. Jeszcze później lekarka, która piła tyle, że o którejkolwiek by przyjechała, i tak nie dałaby rady tego odespać. Chyba że piła w pracy, wtedy nie była w stanie wrócić do domu i spała w swoim gabinecie. Dyrektor, żeby utrzymać nasz dom, podnajął jej niedrogo część parteru, gdzie miała swoją klinikę medycyny estetycznej. Dzięki temu mieliśmy jako taką opiekę medyczną. W innym wypadku nie byłoby szans zobaczyć lekarza na oczy.

Jeszcze raz wychyliłem się przez okno, ale nie zobaczyłem nikogo. Jedynie grubą kucharkę zbliżającą się do furtki od strony ulicy. Ale to nie ona rozmawiała półszeptem o czyjejś śmierci. Była za daleko. Ktoś do niej podszedł. Listonosz? Nie, to grabarz. Widziałem go raz, może dwa. Wymienili z kucharką kilka słów. On wydawał się stanowczy, ona najwyraźniej nie miała ochoty z nim rozmawiać. Wyjął z kieszeni skórzanej kurtki szarą grubą kopertę, lecz ona nie chciała jej przyjąć. Włożył jej do torby. Próbowała mu ją oddać, ale on natychmiast się oddalił. Nie miałaby szansy go dogonić. Wyraźnie rozzłoszczona, otworzyła furtkę i ruszyła w stronę domu.

Wtedy się schowałem. Zdarzało się bowiem, że krzywdząco i niesłusznie bywałem posądzany o nadmierną ciekawość i wtrącanie się w cudze sprawy. Nie chciałem więc, żeby mnie zobaczyła.

Buty lśniły. Odwróciłem się od okna.

Mój mały duszny pokoik był nierówno otynkowany i niedbale pomalowany na seledynowo. Na drugim łóżku zamiast bujnych loków Magdaleny Gessler na poduszce spoczywał łysy, złuszczony i pokryty plamami łeb mego współlokatora, Stanisława. Popatrzyłem na niego. Nie oddychał. To nic. To normalne. Cierpiał na bezdech. Nikt już nie próbował nic z tym zrobić. Nie rokował. Bywało, że zdarzały się problemy, jak wtedy gdy przyszli do nas uczniowie ze szkoły podstawowej zbierać punkty za wolontariat, potrzebne do egzaminu ósmoklasisty. Jeden z uczniów poszedł do łazienki i znalazł tam Staszka siedzącego na podłodze ze zwieszoną głową, bez oddechu. Staszek lubił opierać plecy o kaloryfer w łazience, bo ten najmocniej grzał na całym piętrze i jak już się zagrzał, zdarzało mu się zdrzemnąć. A że był łysy, chudy i blady, to nic dziwnego, że dzieciak w panice pobiegł do nauczycielki, krzycząc, że w łazience siedzi ususzony trup, prawdziwy szkielet, tylko gdzieniegdzie pokryty skórą. Nauczycielka próbowała go uspokoić, tłumacząc, że na pewno przesadza. Może i by się jej udało, gdyby nie to, że sam Staszek kilka minut później zjawił się na świetlicy zaniepokojony hałasem. Taki blady, wysuszony trup, prawdziwy szkielet, tylko gdzieniegdzie pokryty skórą, który w dodatku chodzi korytarzami i uśmiecha się szczerbatym uśmiechem – to było zbyt wiele nawet dla nauczycielki. Wybuchła panika. Dzieciaki skakały przez okna. Na szczęście z parteru. Nie wiem, czy to prawda, ale podobno dwoje z nich biegło, krzycząc, ponad dziesięć kilometrów do domu. Czworo zgłosiło się po pomoc do szkolnego psychologa, a dwójka rodziców pozwała dyrektora naszego domu z powództwa cywilnego. Od tamtego czasu szkoły już nas nie odwiedzają. A szkoda. W opinii wszystkich pensjonariuszy tamta ostatnia wizyta była niezwykle emocjonująca i niezapomniana. Co roku dyrektor naszego domu podpisuje godziny wolontariatu wszystkim ósmym klasom. Bez konieczności przyjeżdżania, czytania nam książek czy występowania. W zamian rada pedagogiczna szkoły wpłynęła na dwójkę rodziców, żeby wycofali swoje pozwy.

Oto cały Staszek.

Zszedłem na śniadanie w nastroju, powiedziałbym, nijakim i wtedy ją zobaczyłem. Poruszała się powoli, może bolało ją biodro, a może kolano. Mrugająca jarzeniówka rozświetlała jej nierówno zafarbowane włosy, twarz miała zasępioną, usta ściągnięte i mamrotała coś pod nosem, pewnie przekleństwa… ale to tylko dodawało jej uroku.

Dla niej rzuciłbym nawet Magdalenę Gessler. Gdyby kolejnej nocy we śnie zadzwoniła do mnie i powiedziała, że znowu cieknie jej kran i żebym nic nie podejrzewając, przyszedł do niej go naprawić, nie wahałbym się ani chwili, odparłbym: „Nie, droga pani, nic z tego. Nie przyjdę tak zwyczajnie, niczego się nie spodziewając, ze zwykłą sąsiedzką wizytą, dokręcić uszczelkę pod stale cieknącym kranem, ponieważ ja, proszę pani, jestem zakochany w kimś innym…”.

Od dawna byłem przekonany, że zakochiwanie się jest dla młodych. Że trzeba być naiwnym, by nie zważając na nic, poddać się takiemu szaleństwu i zauroczyć drugą osobą. Owszem, zwracałem uwagę na kobiety, ale zawsze rozsądek brał górę. Przychodziły pytania, jak mielibyśmy stworzyć ewentualny związek, jeżeli ona, Magda Gessler, jest gwiazdą telewizji, a ja aktualnie przebywam w domu starców. I na tym się przeważnie kończyło.

A ja chciałbym się z kimś spotkać, zaprosić do pokoju, popatrzeć przez okno. Chociaż może nie, bo ja akurat płacę trochę mniej, gdyż moje okno wychodzi na śmietnik. Płacę mniej, bo jestem jednym z pierwszych pensjonariuszy. Od czasu, kiedy podpisałem umowę, koszty pobytu wzrosły wielokrotnie. Mnie też dyrektor podwyższa opłatę, ale tylko o tyle, o ile waloryzują mi emeryturę. Na resztę przyznaje mi kolejne rabaty. Coraz większe. Wolę nie myśleć, gdzie bym się podział, gdyby tego nie robił. Na szczęście robi. Tak czy inaczej, kobiety i tak bym pewnie nie zaprosił, bo mój tapczan strasznie śmierdzi. Zgłosiłem to w recepcji, powiedzieli, że się tym zajmą. I tak czekam już kilka miesięcy. Co mam zrobić? Przecież nie zaniosę go do pralni. Podobno wszystkie nasze tapczany śmierdzą, ale ja tam nie wiem. Bolek jakoś zaprasza kobiety do swojego pokoju. Wszystkie po kolei, jak leci, każdą bez wyjątku. Bolek to człowiek bez zasad, bez sumienia, każdą kobietę wykorzysta nawet na śmierdzącej kanapie. Ale ja nie chciałbym z kobietą tutaj siedzieć. Chciałbym wyjść na zewnątrz. Pojechać gdzieś. Pociągiem. Z torbą albo małą walizeczką. W góry albo nad morze. Wysiąść z pociągu, zawołać taksówkę, nie dać się okraść kierowcy, pójść na kawę z ciastkiem w niezbyt zatłoczonym punkcie przy deptaku, zjeść, wypić, zapłacić, powiedzieć, że mi smakowało i że pewnie jeszcze wpadniemy przed wyjazdem. Potem pójść z nią pod rękę w stronę plaży. I poczuć się jeszcze choć raz, jakby wszystko było możliwe. Kiedy całe życie było przed nami. Patrzeć, jak dzieci biegają. Jak wszystko je cieszy. Świat im się podoba. Ciekawi je. Należy do nich. I mógłbym tak stać z nią pod rękę i przy cichym, miarowym i uspokajającym szumie pomp insulinowych patrzeć w dal. Patrzeć i wiedzieć, że mnie także coś dobrego jeszcze czeka. Na przykład wymiana tapczanu.

To wszystko było tylko w marzeniach, ale do czasu. Do momentu, kiedy ją zobaczyłem. A konkretnie, kiedy dała mi znak, a raczej całą ich serię. To musiało coś znaczyć. Pomyślałem, że to możliwe, może nam się udać, skoro z takim zapałem puszczała do mnie oczko.

3

Sabina

– Rany boskie – odpowiedziałam poirytowana. – Co to za zwyczaje? Oczywiście, że zjem tę owsiankę. Nie dostał pan swojej?

Co za typ? Tak mnie zdenerwował, że znowu zaczęła mi drgać powieka.

– Ja wcale nie chcę zjeść pani owsianki. Nie o to mi chodzi. Swojej też nie zjadłem.

– Co to ma do rzeczy? Nie, nie, proszę pana. – Podniosłam rękę, chcąc go powstrzymać przed ewentualną odpowiedzią. – Nie interesuje mnie to. Przepraszam pana bardzo. Proszę pozwolić mi spokojnie zjeść, dobrze?

Popatrzyłam na niego wymownie, oczekując, że wreszcie zamilknie.

– Trują nas – stwierdził. – Nie wiedziała pani?

Westchnęłam ciężko.

– Proszę mi nie przeszkadzać w posiłku. Pan zwariował.

– Ja zwariowałem? Niech pani spojrzy na grubą kucharkę.

– Gdzie niby mam spojrzeć? – Rozejrzałam się, nigdzie jej nie widząc.

– Niech się pani wychyli – powiedział i skierował wzrok w stronę kuchni.

Gdy podniosłam się na krześle i wychyliłam w lewo, przez uchylone drzwi dostrzegłam wspomnianą kucharkę.

– Podjada bułki, prawda? – zapytał.

Gruba kucharka, rozglądając się nerwowo, upychała w ustach kęsy kajzerki. A niech ją cholera.

– Też mi odkrycie – orzekłam lekceważąco. – Taki z pana detektyw? Każdy wie, że gruba kucharka podjada.

– Zgadza się. Każdy wie, że podjada. Ale nie każdy wie, że nie tyka owsianki.

Spojrzał na mnie znacząco znad okularów.

– To grubsza sprawa. Trują nas. Ja to pani mówię.

Odłożyłam łyżkę.

Od dwóch dni byłam przesadnie miła dla grubej kucharki, żeby wreszcie, gdy nadchodziła moja kolej, przestała skrobać po dnie gara i nakładać mi samo przypalone. Aż tu ten musiał się do mnie odezwać i całe śniadanie mi obrzydzić.

– Nie czyta pani gazet? Pani zobaczy. – Wyjął z kieszeni pomięty wycinek. – „Chora na demencję seniorka mieszkająca w domu opieki w Kalifornii zmarła z powodu pomyłki personelu ośrodka. Pracownicy placówki zamiast soku podali podopiecznym… żrący środek czyszczący. Kobieta zostawiła ośmioro dzieci i dwadzieścioro wnucząt. Zgodnie z wstępnymi ustaleniami śledczych jeden z pracowników placówki pomylił sok winogronowy ze środkiem czyszczącym i podał go seniorom. Według amerykańskich mediów środkiem tym miał być żrący płyn do mycia naczyń. Do pomyłki doszło, ponieważ obie substancje mają podobny kolor. Przedstawiciele domu opieki poinformowali, że w sprawie wszczęte zostało wewnętrzne śledztwo, a osoby odpowiedzialne za tę tragedię zostały zawieszone w obowiązkach”. Zawieszone w obowiązkach. Rozumie pani?

– Proszę pana… – przerwałam mu te niedorzeczne wywody, bo niepotrzebnie byłam taka miła, a przecież wariatów nie powinno się zachęcać. – Coś panu powiem, miałam dzisiaj bardzo trudny poranek, nie zrozumie pan tego, i ja sobie po prostu, do jasnej cholery, nie życzę…

– Nie widzi pani, że gruba kucharka podjada jedynie bułki?

– Proszę pana, nic mnie to nie obchodzi.

– A owsianki nie tknie. Nie dziwi to pani?

– Panie, daj mi pan spokój, bo zaraz się panu stanie krzywda. Jutro może pan mi opowiedzieć, że w ogródku wylądowało UFO, a po podwieczorku na spotkanie wpadnie przejazdem Elvis Presley, ale nie dzisiaj. Jutro, dobrze?!

Dalsza część dostępna w wersji pełnej

Copyright © by Jacek Galiński
Copyright © for the Polish edition by SIW Znak sp. z o.o., 2024

Projekt okładki
Tomasz Majewski

Wydawczyni
Olga Orzeł-Wargskog

Redaktorka prowadząca
Dorota Trzcinka

Redakcja
Anna Kopeć-Śledzikowska

Opieka redakcyjna
Sabina Wojtasiak

Adiustacja
Aleksandra Żdan

Korekta
Klaudia Bień, Karina Bednarska-Markot

Opieka promocyjna
Marta Greczka

ISBN 978-83-8367-114-7

Książki z dobrej strony: www.znak.com.pl

Więcej o naszych autorach i książkach: www.wydawnictwoznak.pl

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak

ul. Kościuszki 37, 30-105 Kraków

Dział sprzedaży: tel. 12 61 99 569, e-mail: czytelnicy@znak.com.pl

Wydanie I, Kraków 2024

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotował Jan Żaborowski