Dla Charlesa
i każdego, kto kiedykolwiek
rozważał wpuszczenie do domu ekipy remontowej

Te ociekające nieprzyzwoitym wręcz bogactwem domy, ta nienasycona walka i żądza posiadania, zawsze i za wszelką cenę, to pragnienie, aby mieć na własność, byle samemu nie być posiadanym – to wszystko jest jak smok, który nas pożera.

D.H. Lawrence

Dom hiszpański tak naprawdę nigdy nie był nasz. Teoretycznie owszem, stanowił naszą własność, ale posiadanie sugeruje pewien poziom kontroli, a nikt, kto nas znał – albo kto znał ten dom – nigdy by nie powiedział, że mieliśmy jakikolwiek wpływ na to, co się tam działo.

I pomimo tego, co widnieje na świstku papieru, nigdy nie towarzyszyło nam wrażenie, że naprawdę do nas należał. Od samego początku wydawał się zatłoczony. Człowiek niemal czuł, jak odbijają się w nim marzenia innych ludzi, czuł zazdrość, nieufność albo pragnienia, które wniknęły w te ściany. Jego historia nie była naszą historią. Nie łączyło nas z nim nic, nawet chęć posiadania go.

Kiedy byłam mała, myślałam, że dom to po prostu dom. Miejsce, w którym człowiek je, bawi się, kłóci i śpi, cztery ściany, w których toczy się życie. Nie zastanawiałam się nad tym głębiej.

Znacznie później dowiedziałam się, że dom może być czymś o wiele więcej: ukoronowaniem naszych pragnień, odbiciem tego, jak postrzegamy siebie albo jak chcielibyśmy się postrzegać; że za jego sprawą ludzie potrafią się zachowywać w sposób kompromitujący lub zawstydzający. Dowiedziałam się, że dom – zlepek cegieł, zaprawy murarskiej, drewna, czasami przy tym mały skrawek ziemi – może się stać obsesją.

Kiedy stąd wyjadę, nie kupię mieszkania. Będę wynajmować.

1

Laura McCarthy zamknęła drzwi kuchenne, przeszła nad leżącym na żwirze psem, który ślinił się przez sen, i żwawym krokiem podeszła do bramy na tyłach ogrodu. Otworzyła ją, przełożywszy tacę na jedną rękę, wślizgnęła się zwinnie przez szparę i wkroczyła do lasu, a potem ruszyła wzdłuż strumienia, który znowu wysechł, jak zwykle pod koniec lata.

Dwoma krokami pokonała prowizoryczny mostek z desek, który w zeszłym roku Matt przerzucił nad rowem. Wkrótce zacznie padać, znowu zrobi się ślisko i niebezpiecznie. W zeszłym roku kilka razy poślizgnęła się, przechodząc tędy, a raz cała zawartość tacy wylądowała w wodzie, stając się żerem dla jakiegoś niewidocznego stworzenia. Po drugiej stronie ziemia była wilgotna i kleiła się do butów. Laura ruszyła w kierunku polany.

Gdy wyszła z cienia, słońce wciąż przygrzewało, a dolina była skąpana w kojącym świetle późnego popołudnia, w którym widać było unoszące się pyłki. Laura dostrzegła drozda w oddali i słyszała osobliwe, opryskliwe trajkotanie szpaków, które podniosły się chmarą, a potem osiadły w odległym zagajniku. Poprawiła pokrywkę jednego z naczyń, niechcący uwalniając smakowity zapach pomidorów, który sprawił, że przyspieszyła kroku.

Dom, do którego zmierzała, nie zawsze był taki zniszczony, tak bezlitośnie ponury. Ojciec Matta opowiadał synowi historie o bankietach myśliwskich pod gołym niebem, o letnich wieczorach, kiedy z białych namiotów płynęła muzyka, elegancko ubrane pary siadały na wapiennym murku i piły poncz, a las tłumił ich śmiech. Sam Matt pamiętał czasy, kiedy w stajni stały porośnięte lśniącą sierścią konie, których część trzymano tylko dla weekendowych gości, a miłośnicy wiosłowania mogli korzystać ze znajdującej się na brzegu jeziora przystani dla łódek. Dawniej często opowiadał jej te historie. Chciał, by dzięki temu utożsamiła to miejsce ze swoim domem rodzinnym, dawał do zrozumienia, że ich wspólna przyszłość będzie podobna do życia, które zostawiła za sobą. Być może pragnął w ten sposób odmalować obraz ich przyszłości. Uwielbiała te opowieści. Wiedziała dokładnie, jak ten dom będzie wyglądał, gdy urządzi go po swojemu – w głowie przystroiła już każde okno, odnowiła każdy centymetr podłogi. Miała wyryty w pamięci widok na jezioro z każdego pokoju wychodzącego na wschód.

Zatrzymała się przy bocznym wejściu i odruchowo sięgnęła do kieszeni po klucz. Dawniej zamykano te drzwi, ale teraz nie miało to większego sensu: wszyscy w okolicy wiedzieli, że w środku nie było niczego, co warto by ukraść. Dom osiadł, farba się łuszczyła, jak gdyby nie zależało jej już, by przypominać o chwalebnej przeszłości tego miejsca. Na parterze kilka okien, w których brakowało szyb, zabito deskami. Żwirowe podwórko zarosło pokrzywami, które boleśnie smagały jej łydki.

– Panie Pottisworth, to ja… Laura.

Odczekała, aż odpowie jej stęknięcie na górze. Warto było poinformować staruszka o swoim przybyciu – w nadprożu wciąż tkwił śrut, pamiątka z dnia, w którym Laura nie dopełniła obowiązku zaanonsowania się. Na szczęście, jak stwierdził jej mąż, stary cap zawsze miał kiepski wzrok.

– Przyniosłam panu kolację.

Kiedy wreszcie usłyszała wyczekiwane pozwolenie, weszła na górę. Drewniane schody skrzypiały pod jej stopami.

Była w dobrej kondycji i właściwie nie łapała zadyszki, pokonując tyle stopni. Mimo to stała przez chwilę przed drzwiami sypialni, zanim je otworzyła. Gdy położyła dłoń na klamce, wydała z siebie coś w rodzaju westchnienia rezygnacji.

Okno było uchylone, ale i tak uderzył ją w nozdrza kwaśny odór starego, niemytego ciała oraz towarzyszące mu zapachy zakurzonej tapicerki, kamfory i stęchłego wosku. O łóżko była oparta stara strzelba, a na małym stoliku stał kolorowy telewizor, który kupili mu dwa lata temu. Pokój, choć stary i zaniedbany, nie utracił do końca swojej wytworności, podkreślanej przez okno wykuszowe, które dzieliło krajobraz za oknem na równe części. Ale Laurze nie było dane na dłużej skupić uwagi na estetyce pomieszczenia.

– Spóźniłaś się – odezwała się postać leżąca w starym rzeźbionym mahoniowym łóżku.

– Tylko kilka minut – odparła pogodnie, nie dając się zbić z tropu. Położyła tacę na stoliku obok łóżka i wyprostowała się. – Nie mogłam się wyrwać z domu. Mama zadzwoniła.

– Czego znowu chciała? Nie powiedziałaś jej, że tu czekam i umieram z głodu?

Laura nie przestawała się uśmiechać.

– Może mi pan wierzyć lub nie, panie Pottisworth, ale nie rozmawiam tylko o panu.

– Pewnie za to rozmawiasz o Matcie. Co on teraz porabia? Matka dzwoniła do ciebie, żeby ci powiedzieć, że stać cię było na kogoś lepszego, co?

Laura odwróciła się do niego plecami. Jeśli lekko zesztywniała, staruszek tego nie zauważył.

– Jestem mężatką od osiemnastu lat – powiedziała. – Nie sądzę, by moja decyzja wzbudzała w niej jeszcze emocje.

Stary głośno pociągnął nosem.

– Co to takiego? Na pewno już wystygło.

– Potrawka z kurczaka i pieczone ziemniaki. Wszystko ciepłe. Niesione pod pokrywką.

– Na pewno są zimne. Lunch był zimny.

– Na lunch była sałatka.

Spod kołdry wyłoniła się pokryta plamami głowa z niewielką ilością siwych włosów. Gadzie oczy spoczęły na Laurze i się zwęziły.

– Dla kogo założyłaś takie obcisłe spodnie? Chcesz się popisać figurą?

– To dżinsy. Wszyscy takie noszą.

– Chcesz po prostu, żebym się podniecił i żeby mnie zamroczyło od chuci. To wasz podstępny babski sposób, by mnie zabić. Kobiety takie jak ty nazywają czarnymi wdowami. Wiem takie rzeczy.

Nie skomentowała tego.

– Przyniosłam sos pieczeniowy do ziemniaków. Nalać panu na talerz?

– Wszystko ci się wylewa.

– Przecież nic się nie wylało.

– Przez dekolt. Wszystko ci się wylewa. Chcesz mnie uwieść?

– Panie Pottisworth, jeśli pan nie przestanie, nie będę panu więcej przynosić kolacji. Więc proszę przestać się gapić na mój dekolt. I to już.

– To nie powinnaś nosić takich wyciętych bluzek. Za moich czasów szanujące się kobiety zapinały się pod szyją. A pod spodem nosiły porządne staniki. – Podniósł się na poduszkach, wspomnienia wywoływały drżenie jego powykręcanych dłoni. – Ale i tak dało się przez nie wyczuć, co trzeba.

Laura McCarthy policzyła do dziesięciu, cały czas stojąc plecami do starego. Spojrzała ukradkiem w dół, próbując ustalić, jak dużo było widać, kiedy się nachylała. W zeszłym tygodniu mówił, że wzrok mu się pogarsza.

– Wysłałaś z lunchem swojego synalka. Prawie się do mnie nie odzywał. – Staruszek zaczął jeść i w pokoju rozległo się siorbanie przypominające odgłos zatkanego odpływu.

– Nastolatkowie nie są zbyt gadatliwi.

– Jest po prostu nieuprzejmy. Powiedz mu to.

– Powiem. – Przeszła po pokoju, zebrała szklanki i kubki i położyła je na pustej tacy.

– W ciągu dnia siedzę tu sam jak palec. Po południu odwiedził mnie tylko Byron, a on umie rozmawiać wyłącznie o żywopłotach i królikach.

– Mówiłam panu, że powinien pan mieć kogoś z opieki społecznej, do sprzątania i do pogadania przez chwilę. Nawet codziennie, gdyby pan chciał.

– Opieka społeczna… – Skrzywił się. Cienka strużka sosu spływała mu po brodzie. – Nie życzę sobie, żeby wtykali nos w moje sprawy.

– Jak pan chce.

– Nie masz pojęcia, jak ciężko jest, kiedy człowiek zostaje całkiem sam… – zaczął, a myśli Laury odpłynęły gdzie indziej. Na pamięć znała jego litanię żali: nikt nie rozumiał, jakie to przykre, kiedy człowiekowi nie został nikt z rodziny, jak trudno być przykutym do łóżka i bezradnym, zdanym na łaskę obcych… Słyszała to wszystko w tylu różnych wariantach tak wiele razy, że mogła wyrecytować to z pamięci.

– …zostaliście mnie, biednemu, tylko ty i Matt. Nie mam nikogo, komu mógłbym przekazać swoje doczesne dobra… Nawet nie wiesz, jak strasznie boli samotność. – Jego głos przycichł, staruszek był bliski łez.

Laura zmiękła.

– Mówiłam panu, że nie jest pan sam. Nie, póki my mieszkamy w sąsiedztwie.

– Okażę swoją wdzięczność, gdy odejdę. Wiesz to, prawda? Te meble w stodole po mojej śmierci będą twoje.

– Proszę tak nie mówić, panie Pottisworth.

– I to nie będzie wszystko, ja zawsze dotrzymuję słowa. Pamiętam, co dla mnie robiłaś przez te lata… – Zerknął na tacę. – To pudding ryżowy?

– To szarlotka z kruszonką.

Staruszek odłożył nóż i widelec.

– Ale mamy wtorek.

– Wiem, ale upiekłam szarlotkę. Skończył mi się ryż na pudding, a nie miałam okazji podskoczyć do supermarketu.

– Nie lubię szarlotki.

– Lubi pan.

– Zapewne poczęstowałaś się jabłkami z mojego sadu.

Laura wzięła głęboki oddech.

– Na pewno nie jesteś nawet w połowie tak święta, jak udajesz. Założę się, że mogłabyś skłamać, jeśli bardzo by ci na czymś zależało.

– Kupiłam jabłka w supermarkecie – wycedziła przez zaciśnięte zęby.

– Mówiłaś, że nie miałaś czasu tam pojechać.

– Kupiłam je trzy dni temu.

– To czemu nie kupiłaś wtedy ryżu? Co też twój chłop musi o tobie myśleć? Na pewno go zadowalasz na inne sposoby… – Uśmiechnął się lubieżnie oślinionymi ustami, odsłaniając dziąsła, a potem przyssał się do potrawki z kurczaka.

Kiedy wszedł do domu, Laura zdążyła już pozmywać naczynia, a teraz stała nad deską do prasowania, wściekle przyciskając żelazkiem kołnierzyki i mankiety jego koszul, tak by wyglądały nieskazitelnie.

– Wszystko w porządku, kochanie? – Matt McCarthy pochylił się, by ją pocałować, i zauważył jej zarumienione policzki oraz mocno zaciśniętą szczękę.

– Nie, do cholery, nic nie jest w porządku. Mam już tego dość.

Matt zdjął kurtkę, której kieszenie były wypchane taśmami mierniczymi i narzędziami, i rzucił ją na oparcie krzesła. Był wykończony i konieczność uspokajania Laury zirytowała go.

– Pottisworth gapił jej się na biust – powiedział Anthony, uśmiechając się złośliwie.

Ich syn oglądał telewizję, trzymając nogi na stoliku; przechodząc obok, Matt zepchnął je ręką.

– Co takiego zrobił? – spytał zimno. – Zaraz tam pójdę i się z nim rozmówię…

Laura energicznie postawiła żelazko na desce.

– Och, siadaj, na litość boską. Wiesz, jaki on jest. Zresztą nie o to chodzi. Po prostu każe mi biegać w tę i we w tę, jakbym była jego służącą. Dzień w dzień. Mam już tego po dziurki w nosie. Naprawdę.

Kiedy była wcześniej u niego i dotarło do niej, że staruszek nie da za wygraną, wróciła do domu i odgrzała mu pudding ryżowy z puszki. Klęła pod nosem, przechodząc znowu przez las w drodze do jego posesji z miską przykrytą złożoną ścierką.

– Jest zimny – powiedział staruszek, wkładając palec do puddingu.

– Wcale nie. Podgrzewałam go jakieś dziesięć minut temu.

– Jest zimny.

– Panie Pottisworth, nie da się przynieść jedzenia do pańskiego domu, nie tracąc przy tym choćby odrobiny ciepła.

Jego usta wykrzywiły się w dezaprobacie.

– Już nie mam na niego ochoty. Straciłem apetyt. – Jego oczy powędrowały na chwilę do niej i być może zauważył, jak jej policzek drgnął nerwowo.

W głowie mignęło jej pytanie, czy da się kogoś zabić tacą i łyżeczką.

– Połóż go tu. Może zjem potem. – Skrzyżował ramiona na piersi. – Jak już będę zdesperowany.

Z zamyślenia wyrwał ją głos Anthony’ego.

– Mama mówi, że zadzwoni po opiekę społeczną. Uważa, że oni sobie z nim poradzą.

Matt, który już miał się usadowić na sofie obok syna, poczuł lekki niepokój.

– Nie wygłupiaj się. Umieszczą go w domu starców.

– No i co z tego? Ktoś inny będzie się musiał z nim użerać, sprawdzać jego nieistniejące odleżyny, prać mu pościel i zanosić mu dwa posiłki dziennie. Mnie to pasuje!

Matt się podniósł, nagle ożywiony.

– Przecież on nie ma pieniędzy, do cholery. Każą mu przepisać na nich dom, żeby zapłacić za opiekę, no nie? Myśl rozsądnie.

Laura odwróciła się do niego. Była atrakcyjną kobietą przed czterdziestką, szczupłą i zgrabną, ale teraz, z twarzą czerwoną i wykrzywioną gniewem, przypominała krnąbrne dziecko.

– Nie obchodzi mnie to. Mówię ci, Matt, mam tego po dziurki w nosie.

Matt natychmiast podszedł do niej i ją przytulił.

– Daj spokój, kochanie. On już ledwo zipie.

– Dziewięć lat, Matt. – Westchnęła w jego pierś. – Od dziewięciu lat jestem na każde jego skinienie. Kiedy się wprowadziliśmy, mówiłeś, że ma przed sobą góra rok.

– Ale pomyśl o tych pięknych terenach, o ogrodzie otoczonym murem, o stajni… Pomyśl o pięknej jadalni, którą zaprojektowałaś. Zobacz naszą szczęśliwą rodzinę stojącą w drzwiach tego domu… – Roztoczył przed nią tę wizję, by ponownie zakorzeniła się w jej wyobraźni. – Stary jest przecież obłożnie chory. Rokowania są coraz gorsze. Już nie pożyje długo, prawda? I kogo ma, nie licząc nas? – Pocałował ją w czubek głowy. – Dostaliśmy już zgodę banku na kredyt, a Sven przygotował plany. Pokażę ci je później, jeśli chcesz.

– Widzisz, mamo? Jeśli spojrzeć na to z tej strony, nie zaszkodzi mu raz na jakiś czas pokazać dekolt, co nie? – Anthony zachichotał i krzyknął, gdy dostał wypraną koszulką w ucho.

– Jeszcze tylko trochę – mruknął Matt niskim i ciepłym głosem. – Kochanie, dasz radę, prawda? – Poczuł, jak żona mięknie, i wiedział, że ją przekonał.

Ścisnął ją w talii i zasugerował dotykiem, że później inaczej jej to wszystko wynagrodzi. Odpowiedziała mu podobnie, a on pożałował, że pozwolił sobie wcześniej na igraszki z barmanką z pubu Long Whistle. Obyś zdechł jak najprędzej, stary gnoju, powiedział w myślach do Pottiswortha. Nie wiem, jak długo to jeszcze wytrzymam.

Po drugiej stronie doliny w największej sypialni domu staruszek oglądał program komediowy. Po napisach końcowych sprawdził godzinę i cisnął gazetę na drugi koniec łóżka.

Z zewnątrz dobiegły go huczenie sowy i szczekanie lisa, który pewnie pilnował swojego terytorium. Zwierzęta i ludzie nie różnią się od siebie tak bardzo, gdy chodzi o zaznaczenie swojej obecności, pomyślał z rozbawieniem. Lis, który obsikiwał teren i walczył o niego, nie różnił się zbytnio od Laury McCarthy, która dwa razy dziennie przychodziła tu z posiłkami, dbała o czystą pościel i tym podobne. Wszyscy w jakiś sposób znaczyli swoje terytorium.

Zachciało mu się czekolady. Ze zwinnością, która mogłaby zaskoczyć jego sąsiadów, wstał z łóżka i podszedł do kredensu, gdzie trzymał rozmaite smakołyki kupowane mu przez Byrona w mieście. Otworzył drzwiczki, zaczął macać za książkami i teczkami z dokumentami, aż znalazł gładkie plastikowe opakowanie. Zacisnął palce wokół tego, co w dotyku przypominało KitKata, i wyciągnął to, wyczekując rozkosznego smaku roztopionej czekolady w ustach i zastanawiając się, czy warto ponownie włożyć zęby.

Najpierw zamknął drzwi od kredensu. Lepiej, żeby Laura o niczym nie wiedziała i myślała, że jest bezradny. Kobiety takie jak ona muszą się czuć potrzebne. Uśmiechnął się do siebie szeroko na wspomnienie, jak jej poczerwieniały uszy, gdy skomentował jej obcisłe dżinsy. Łatwo ją było wyprowadzić z równowagi. To coś, na co warto było czekać cały dzień. Jutro poruszy temat jazdy konnej: że pewnie Laura robi to, bo ją to podnieca – to zawsze ją wkurzało.

Wciąż miał na ustach złośliwy uśmiech, kiedy wracając do łóżka, usłyszał melodię kolejnego ulubionego programu. Podniósł wzrok. Zatopiony w muzyce, nie zauważył miski z puddingiem ryżowym, która stała na podłodze, tam, gdzie ją wcześniej postawił. Jego koścista stopa wylądowała w niej piętą i stary poślizgnął się na deskach.

Przynajmniej takie wnioski wyciągnął koroner, który przedstawiał przed sądem ostatnie godziny życia Samuela Pottiswortha. Staruszek uderzył głową o podłogę na tyle mocno, że pewnie można to było usłyszeć dwa piętra niżej. Jednak, jak zauważył Matt McCarthy, tak głęboko w lesie, który tłumił wszelkie odgłosy, do nikogo to nie dotarło. Było to miejsce, gdzie mogło się zdarzyć niemal wszystko.

2

– Powiedz „proszę”.

Theresa spiorunowała go wzrokiem.

Matt odsunął się od niej i spojrzał jej w oczy. Z rozmazaną maskarą wyglądała trochę zdzirowato. Ale Theresa zawsze wyglądała trochę zdzirowato, nawet jeśli miała na sobie swoje najelegantsze ciuchy. To była jedna z tych rzeczy, które mu się w niej podobały.

– Powiedz „proszę” – powtórzył.

Zamknęła oczy, jak gdyby toczyła jakąś wewnętrzną walkę.

– Matt…

– Powiedz. „Proszę”. – Podniósł się na łokciach, tak że żadna część jego ciała nie dotykała jej, może z wyjątkiem stóp. – No, dalej – powiedział cicho. – Musisz poprosić.

– Matt, ja tylko…

– Proszę.

Theresa podniosła biodra, próbując dotknąć jego ciała, ale on odsunął się jeszcze dalej.

– Powiedz to.

– Och, ty… – Jęknęła, gdy pochylił głowę i przejechał ustami po jej szyi, obojczyku, wciąż trzymając resztę ciała z daleka. Łatwo było ją podniecić, łatwiej niż u większości kobiet utrzymać podniecenie. Zamknęła oczy i zaczęła pojękiwać. Czuł smak jej potu, chłodnej warstwy na jej skórze. Była w takim stanie od prawie trzech kwadransów. – Matt…

– Powiedz to – wymruczał, zbliżając wargi do jej ucha. Chłonął zapach jej włosów i kilku piżmowych nut. Tak łatwo byłoby odpuścić, poddać się namiętności. Ale lepiej było zachować trochę kontroli. – Powiedz to.

Theresa lekko uniosła powieki, a on zobaczył, że z jej oczu zniknęła wola walki. Rozchyliła usta.

– Proszę – wyszeptała. A potem chwyciła go mocno i porzuciła wszelkie pozory. – Och, proszę. Proszę. Błagam.

Trzy kwadranse. Matt zerknął na zegarek. A potem odepchnął się płynnym ruchem.

– Chryste, już tak późno? – Zlustrował podłogę w poszukiwaniu dżinsów. – Wybacz, skarbie. Muszę iść.

Włosy opadły Theresie na twarz.

– Co? Nie możesz teraz iść!

– Gdzie są moje buty? Przysiągłbym, że je tu zostawiłem.

Wpatrywała się w niego z niedowierzaniem, jej skóra wciąż płonęła.

– Matt! Nie możesz mnie zostawić w takim stanie!

– A, tu są. – Matt wsunął buty, a potem cmoknął ją w policzek. – Muszę iść. Nie wyobrażasz sobie nawet, jakie by to było nieuprzejme z mojej strony, gdybym się spóźnił.

– Spóźnił się? Na co? Matt!

Matt mógł zostać dwie minuty dłużej. Ale chodziło o coś, co najwyraźniej niewielu mężczyzn rozumiało: czasami większą przyjemność sprawiała świadomość, że można coś mieć, niż samo posiadanie. Matt uśmiechał się szeroko, zbiegając lekko po schodach. Przez całą drogę do wyjścia słyszał, jak przeklinała.

*

Pogrzeb Samuela Fredericka Pottiswortha odbywał się w wiejskim kościółku. Popołudnie było tak ciemne od złowieszczych chmur deszczowych, jakby wcześniej zapadła noc. Był ostatnim z Pottisworthów. W związku z tym – albo właśnie dlatego – że nie był najżyczliwszym z ludzi, przyszło niewiele osób. Rodzina McCarthych, lekarz zmarłego, pielęgniarka środowiskowa i notariusz siedzieli w pierwszych rzędach, nieco rozproszeni, może po to, by długie drewniane ławki wyglądały na bardziej zapełnione, niż były w rzeczywistości.

Kilka rzędów dalej, pomny na swój status, siedział Byron Firth z psem leżącym nieruchomo u jego stóp, ignorując spojrzenia i pomruki starszych kobiet z ławki naprzeciwko. Był do tego przyzwyczajony. Przywykł już, że za każdym razem, gdy miał czelność pojawić się w miasteczku, towarzyszyły mu nieufne spojrzenia i szepty, i już dawno nauczył się przyjmować to z kamienną twarzą. Poza tym miał na głowie ważniejsze problemy. Wychodząc z domu, podsłuchał, jak siostra rozmawia przez telefon ze swoim chłopakiem, i miał wrażenie, że mówi o przeprowadzce swojej i Lily. Nie stać go było na samodzielne opłacanie czynszu, a niewiele osób chciałoby mieszkać z nim i jego psami. Co gorsza, po śmierci staruszka najwyraźniej został bez pracy. Na razie płacono mu pensję z masy spadkowej, ale to nie potrwa wiecznie. Już przeglądał gazety w poszukiwaniu dorywczej roboty.

Kilka osób przyszło, by załapać się na stypę. Pani Linnet, miejscowa sprzątaczka, postanowiła sobie, że nigdy nie opuści porządnego pogrzebu. Potrafiła je uszeregować pod względem frekwencji, doboru hymnów i jakości parówek w cieście aż do tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego piątego roku. Przyprowadziła ze sobą dwie starsze kobiety, dla których kiedyś pracowała. Chociaż nie znały pana Pottiswortha, wyjście do ludzi dobrze im zrobi, powiedziała wikaremu. Tym bardziej że państwo McCarthy mogli zapewnić dobry poczęstunek – pani McCarthy umiała robić wszystko tak jak trzeba. Takie jak ona zawsze umiały.

Na samym końcu siedzieli ściśnięci Asad i Henry, udając, że czytają ze śpiewnika.

– Popatrz, jak siedzą wystrojeni w pierwszym rzędzie, jak gdyby byli kochającą się rodziną – mruknął Henry pod nosem.

– Niech robią, co chcą, byle im było lżej na sercu – powiedział Asad. Był wysokim mężczyzną i musiał się schylać, by obaj mogli przeczytać słowa pieśni. – Ładnie dziś wygląda. To chyba nowy nabytek – skomentował płaszcz pani McCarthy skrojony w wojskowym stylu, z jasnoczerwonej wełny, dzięki czemu lśnił w mrocznym wnętrzu małego kościółka.

– Pewnie się spodziewają sporego przypływu gotówki. Słyszałem od niej wczoraj, że jej mąż wpłacił zaliczkę na jakiś nowoczesny model auta z napędem na cztery koła.

– Zasłużyła na to, przez tyle lat była na każde skinienie tego okropnego człowieka. Ja bym się tak nie poświęcił. – Asad pokręcił głową. Miał eleganckie rysy, zdradzające somalijskich przodków, i z jego twarzy przebijał lekki smutek.

Henry twierdził, że Asad niemal we wszystkich okolicznościach prezentował się z godnością. Nawet w piżamie z postaciami z kreskówki.

– Jak dla mnie tych okropnych facetów w jej życiu było dwóch. O którym teraz mówisz? – mruknął Henry.

Po odśpiewaniu hymnu rozległ się szelest i cichy stukot starych śpiewników uderzających o drewniane ławki, gdy zgromadzeni usiedli na ostatnią część nabożeństwa.

– Samuel Pottisworth – zaczął wikary – był człowiekiem… który przez całe życie pozostał wierny sobie – kontynuował, lekko się zacinając. – Był członkiem naszej parafii, który… mógł się pochwalić bardzo długim stażem.

– Państwo McCarthy od lat mieli oko na ten dom – powiedział cicho Henry. – Popatrz, jak stoi obok niej z miną niewiniątka.

Asad zerknął na niego zdziwiony, a potem spojrzał na pierwszą ławkę.

– Wiesz, że był u Theresy z pubu niecałe pół godziny przed pogrzebem? – wyjaśnił Henry, krzywiąc się przy tych słowach. – Ted Garner wpadł po żelki owocowe, zanim zamknąłem sklep. Mówił, że widział jego furgonetkę zaparkowaną przed jej domem.

– Może miał u niej jakieś zlecenie – próbował go bronić Asad.

– Słyszałem, że często goszczą u niej faceci. – Henry poprawił okulary do czytania.

– Może potrzebowała, by ktoś jej przetkał rury.

– A on podobno jest bardzo dobry w przetykaniu…

Obaj zaczęli chichotać, ale starali się uspokoić, zgromieni wzrokiem wikarego. Ogarnijcie się, mówiła jego mina. Nie utrudniajcie mi sprawy.

Asad się wyprostował.

– Nie żebyśmy lubili plotkować – wymruczał.

– Ależ oczywiście, że nie. To samo powiedziałem pani Linnet, kiedy wpadła po tabletki od bólu głowy. To już drugie opakowanie, po które przyszła w ciągu trzech dni. O nie, staruszko, nie będziesz plotkować w naszym sklepie.

Wprawdzie był na pogrzebie, jednak Matt McCarthy miał problem z przywołaniem zasmuconej miny. Chciało mu się śmiać. Chciało mu się śpiewać. Rano jeden z dekarzy dwa razy zapytał go, z czego się tak cieszy.

– Wygrałeś na loterii czy co?

– Tak jakby – odparł Matt i zniknął po raz piętnasty, ze zwiniętymi planami w dłoni, by rzucić okiem na front domu.

Wszystko ułożyło się idealnie. Laura uwolniła się od tego starego capa – a Matt musiał przyznać, że zmartwił się tamtego wieczoru. Gdyby odmówiła gotowania dla Pottiswortha, nie mógłby z tym nic zrobić. W gruncie rzeczy wiadomość była tak wspaniała, że kiedy Laura zadzwoniła do niego, wstrząśnięta, i oznajmiła mu ten fakt drżącym głosem, postanowił być przy niej, gdy przyjedzie lekarz, by potwierdzić zgon. Laura objęła go mocno, przekonana, że Matt przyjechał, bo nie chciał, by sama przechodziła przez tę mękę, ale tak naprawdę chodziło o to, że gdzieś głęboko w środku – choć nigdy nikomu by się do tego nie przyznał – nie wierzył, że stary naprawdę nie żyje. I był przekonany, że jeśli sam tego nie dopilnuje, ten dziad wstanie i oznajmi, że „nie pogardziłby pieczenią”.

Nabożeństwo dobiegło końca. Niewielka grupa żałobników wyszła na zewnątrz i zbiła się w ciasny krąg, rozglądając się od czasu do czasu i czekając na rozwój wydarzeń. Było jasne, że nikt nie będzie towarzyszył zmarłemu w drodze na cmentarz.

– To bardzo uprzejme z waszej strony, że zorganizowaliście pogrzeb pana Pottiswortha. – Pani Linnet położyła chudą rękę na ramieniu Matta.

– Przynajmniej tyle mogliśmy zrobić – odparł. – Pan Pottisworth był dla nas jak rodzina. Zwłaszcza dla mojej żony. Na pewno będzie za nim tęsknić.

– Niewiele osób mogłoby oczekiwać na starość takiej wspaniałomyślności od swoich sąsiadów – stwierdziła pani Linnet.

– Ciekawe, co też skłania ludzi do takich czynów? Był prawdziwym szczęściarzem.

Słowa te wypowiedział Asad Suleyman, jeden z niewielu mężczyzn w okolicy, którzy przewyższali Matta wzrostem. A zachowywał się tak, jakby przewyższał go nie tylko pod tym względem. Matt spojrzał na niego surowo, ale twarz Asada, jak zwykle, była nieprzenikniona.

– Znasz przecież Laurę – odparł. – Pochodzi z rodziny, która przywiązuje ogromną wagę do tego, by wszystko było robione jak trzeba. Moja żona ma bzika na punkcie formy.

– Zastanawiałyśmy się tylko, panie McCarthy… czy zamierzał pan upamiętnić pana Pottiswortha jeszcze w inny sposób… – odezwała się pani Linnet spod filcowego kapelusza. Za jej plecami dwie inne staruszki stały wyczekująco, przyciskając torebki do piersi.

– Upam…? Ach, oczywiście. Jesteście panie zaproszone. Przecież chcemy panu Pottisworthowi zgotować godne pożegnanie, prawda? A co z panem, panie Suleyman? Musi pan jeszcze wrócić do sklepu?

– Na szczęście nie. – U jego boku pojawił się Henry Ross. – W środy zamykamy wcześniej. Nie mógł pan tego lepiej zaplanować, panie McCarthy. Z chęcią weźmiemy udział w… w upamiętnieniu.

– Jesteśmy do państwa dyspozycji. – Asad uśmiechnął się promiennie.

Matt nie mógł pozwolić, by cokolwiek zepsuło mu ten dzień, więc rzekł tylko:

– Fantastycznie. To teraz wszyscy jedziemy do nas i tam wzniesiemy za niego toast. Pójdę tylko powiedzieć wikaremu. Jeśli panie zaczekają przy moim samochodzie, to panie podwiozę.

Dom, który Matt McCarthy wybudował – czy raczej wyremontował – za pieniądze żony, przerobiono ze znacznie mniejszej wozowni usytuowanej na skraju lasu, w miejscu, gdzie rozwidlała się droga wiodąca do domu hiszpańskiego. Z zewnątrz wpisywał się on w architekturę okolicy neogeorgiańską fasadą, wysokimi stylowymi oknami i elewacją pokrytą kamienną mozaiką. Wewnątrz jednak prezentował się bardziej nowocześnie – z oświetleniem punktowym, dużym otwartym salonem wyłożonym panelami oraz pokojem gier, w którym Matt grywał z synem w bilard jeszcze kilka lat temu.

Z trzech stron otaczała go otwarta przestrzeń, a od domu hiszpańskiego odgradzał go las. Od wsi Little Barton z pubem, szkołą i sklepem dzieliło go dwa i pół kilometra, ale długi, kręty trakt, który kiedyś zapewniał dobre połączenie z najbliższą główną drogą, teraz był zarośniętym leśnym duktem, wyboistym i zapuszczonym, więc Matt i jego żona musieli mieć samochód z napędem na cztery koła, aby wyjechać z domu bez obawy o podwozie. Od czasu do czasu Matt jeździł prawie kilometrową najgorszą częścią drogi, by kogoś odebrać – wcześniej bowiem dwa razy zdarzyło się, że wyrwało rurę wydechową z eleganckich, nisko zawieszonych samochodów jego gości, a Matt, który wiedział, jak się tworzy relacje biznesowe, nie lubił zaczynać spotkań od przeprosin.

Kilka razy myślał o tym, aby wysypać drogę kruszywem, ale Laura przekonywała go, że to kuszenie losu.

– Rób, co chcesz, kiedy dom będzie twój – powiedziała wtedy. – Nie ma sensu pakować pieniędzy na użytek innych.

Stolik był zastawiony dobrym winem – butelek było zdecydowanie za dużo, biorąc pod uwagę liczbę gości, ale Matt McCarthy nie chciał, by mówiono, że jest złym gospodarzem. A odrobina smaru ułatwiała kontakty towarzyskie. Wiedział o tym jak nikt inny.

– Widziałeś, jak spuszczano go do ziemi?

– Ktoś musiał się upewnić, że już nie wstanie. – Matt wręczył Mike’owi Toddowi, miejscowemu agentowi nieruchomości, duży kieliszek czerwonego wina.

– Czy Derek już przyszedł? Pewnie będzie chciał ze mną omówić wystawienie domu na sprzedaż, kiedy załatwi sprawy spadkowe. Działka sama w sobie jest fantastyczna, ale trzeba mieć mnóstwo kasy, żeby doprowadzić do porządku tę starą ruderę. Ostatni raz byłem tam, ja wiem… ze cztery lata temu? I już wtedy ten dom się rozpadał.

– Nie jest w dobrym stanie, to fakt.

– Co jest napisane nad bramą? „Cave”? Uwaga, tak? Jak dla mnie pasuje.

Matt nachylił się w jego stronę.

– Na twoim miejscu jeszcze bym się tym nie ekscytował, Mike.

– Wiesz coś, o czym nie wiem?

– Powiedzmy, że sprzedaż tego domu jest bardziej prawdopodobna.

Mike pokiwał głową.

– Wcale mnie to nie dziwi. No cóż… Twój dom oznacza dla mnie łatwiejszy zysk. Pewnie będzie na niego wielu chętnych. Wiesz, że w którejś z gazet opisano naszą okolicę jako mającą ogromny potencjał?

– To będziesz miał mnóstwo pracy. Ale postarasz się dla mnie o dobrą cenę?

– Zawsze możesz na mnie liczyć, Matt, wiesz przecież. Ale pogadamy o tym później. Pewna kobieta planuje kupno i przebudowę tej stodoły za kościołem. Czeka ją tam sporo roboty, a ja jej powiedziałem, że znam odpowiedniego człowieka. Pomyślałem, że możemy zrobić tak, by było to opłacalne dla nas obu. – Pociągnął spory łyk wina i cmoknął. – A poza tym, jeśli masz zamiar odnowić tę starą ruderę, potrzebna ci będzie naprawdę kupa forsy.

Ciekawe, że na stypę przyszło o wiele więcej osób niż na pogrzeb, pomyślała Laura. Widziała, że niebo za oknem się rozpogodziło, i niemal czuła zapach zbutwiałego drewna z lasu. Wybrała się tam dzisiaj na spacer z psem i choć był dopiero wrzesień, w powietrzu dało się już wyczuć subtelną zmianę, która zwiastowała nadejście jesieni. Spojrzała na keks, który leżał na tacy na kuchennym stole, czekając na podanie. Jeśli goście się zasiedzą, a na to się zapowiadało, będzie pełniła funkcję gospodyni do wieczora. Ale tak to już jest w małych miejscowościach. Niewiele się tutaj działo, więc ludzie rzucali się na każde wydarzenie towarzyskie i próbowali wycisnąć z niego jak najwięcej. Jak tak dalej pójdzie, będzie musiała prosić kuzynów, by otworzyli dla niej sklep.

– Wszystko w porządku, ślicznotko?

Matt objął ją w pasie. Przez ostatni tydzień był uroczy, wesoły, odprężony i troskliwy. Chociaż Laura czuła się winna z powodu tej myśli, śmierć pana Pottiswortha okazała się dla nich prawdziwym błogosławieństwem.

– Zastanawiam się, kiedy będzie można się ich pozbyć – wymruczał.

– Starsze panie chyba wkrótce będą potrzebowały podwózki do domu. Pani Linnet pije trzeci gin i ma już głupawkę, a pani Bellamy chrapie na górze na stosie płaszczy.

– Zaraz zaczną się przystawiać do kuzynów.

Uśmiechnęła się i położyła na tacy nóż do krojenia ciasta, a potem odwróciła się twarzą do niego. Był tak samo przystojny jak w dniu, w którym go poznała. Dojrzałość i zmarszczki w kącikach oczu tylko dodawały mu uroku. Czasem ją to bolało, ale dziś, pod wpływem wina i doznanej ulgi, po prostu się z tego cieszyła.

– Wszystko się teraz zmieni, prawda? – spytała.

– O, tak. – Pochylił się i pocałował ją, a jej ręce zaczęły wędrować po jego ciele, czuła na sobie jego znajomy kształt, napięte mięśnie wyrobione od ciężkiej pracy. Pomyślała, że chyba nigdy nie była przy nim, nie czując choćby lekkiego pożądania. Odwzajemniła jego pocałunek, napór jego warg zapewnił jej przelotne, uspokajające poczucie własności. Te chwile sprawiały, że wszystko stawało się warte zachodu, dzięki nim czuła się tak, jakby Matt został jej przywrócony. Jakby wszystko, co działo się w przeszłości, było aberracją.

– W niczym wam nie przeszkodziłem?

Matt podniósł głowę.

– Jeśli do tej pory tego nie wiesz, Anthony, to nie wyniosłeś zbyt dużo z lekcji biologii.

Laura wysunęła się z objęć męża i podniosła tacę z ciastem.

– Rozmawialiśmy z tatą o przyszłości – powiedziała. – Jak dobrze się rysuje.

Były chwile, pomyślał Matt, poprawiając się dyskretnie, kiedy odczuwał zadowolenie z bycia mężem swojej żony. Obserwował ją, gdy wychodziła do salonu, i oceniał jej przymioty: wąska talia, zgrabne nogi, elegancki chód. W sumie niezła laska.

– Nie wychodzisz dzisiaj? – spytał syna. – Myślałem, że o tej porze już dawno cię nie będzie.

Dopiero po chwili zorientował się, że Anthony spogląda na niego jakoś inaczej – zwykle robił wrażenie, jakby miał coś na sumieniu.

– Shane podwiózł mnie po treningu.

– To miło z jego strony.

– Widziałem twój samochód przed domem Theresy Dillon.

Matta lekko zbiło to z tropu.

– No i…?

– No i to, że nie jestem głupi. Mama też nie jest, nawet jeśli zachowujesz się tak, jakby była.

Radosny nastrój Matta prysł. Ale starał się zachować lekki ton.

– Nie mam pojęcia, o czym mówisz.

– Taaa, jasne.

– Czy ty mnie o coś oskarżasz?

– Powiedziałeś mamie, że przyjechałeś prosto ze składu materiałów budowlanych. To ponad dwadzieścia kilometrów w przeciwnym kierunku od kościoła.

A więc się wydało, pomyślał Matt. Jego gniew po części równoważyła duma, że jego syn nie jest głupi i nie boi się skonfrontować z ojcem. Że ma jaja.

– Posłuchaj, zasrany detektywie, wyjaśnię ci to, choć to w sumie nie twoja sprawa: zatrzymałem się tam, ponieważ Theresa zadzwoniła do mnie i poprosiła o wycenę montażu nowych okien, a sprawa była pilna.

Chłopak nic nie powiedział, tylko gapił się na ojca w sposób, który mówił, że mu nie uwierzył. Miał na głowie tę kretyńską wełnianą czapkę nasuniętą nisko na brwi.

– A po jej telefonie stwierdziłem, że do składu równie dobrze mogę pojechać jutro – dodał.

Anthony wbił wzrok w podłogę.

– Naprawdę myślisz, że mógłbym potraktować twoją matkę w ten sposób? Po tym wszystkim, co robi dla tej rodziny i co robiła dla starego?

Możliwe, że zadziałało: dojrzał niepewność w oczach syna. Ta instynktowna reakcja – nigdy się nie przyznawaj, nigdy nie próbuj się z niczego tłumaczyć – wyciągnęła go z Bóg wie ilu sytuacji podbramkowych.

– Nie mam pojęcia.

– No właśnie. Więc następnym razem pomyśl, zanim coś powiesz. – Teraz już miał kontrolę nad sytuacją. – Za dużo się włóczysz po wsi. Mówiłem twojej matce, że trzeba cię było wychować w miejscu, gdzie coś się dzieje. Tutaj ludzie z nudów wymyślają różne bajki i fantazja ich ponosi. – Postukał go w głowę. – Na litość boską, posłuchaj, co wygadujesz! Zachowujesz się jak te stare wiejskie plotkary.

– Widziałem was już wcześniej razem, nie pamiętasz? – odparł z gniewem Anthony.

– Więc nie wolno mi już z nikim poflirtować, tak? Porozmawiać z ładną kobietą? Mam chodzić ze wzrokiem wbitym w ziemię, żeby przypadkiem na żadną nie spojrzeć? Może poproszę panią Linnet, żeby mi wydziergała burkę.

Anthony pokręcił głową.

– Posłuchaj, synu – kontynuował Matt. – Może i masz szesnaście lat, ale musisz jeszcze dorosnąć. Jeśli wydaje ci się, że twoja matka wolałaby mieć męża pantoflarza, to nie masz pojęcia o ludzkiej naturze. A teraz znajdź sobie coś pożytecznego do roboty, zamiast bawić się w detektywa. I umów się do fryzjera.

Kiedy wychodził z kuchni, trzaskając drzwiami, Anthony stał przygarbiony z miną człowieka pokonanego.

Popołudnie przeistoczyło się w zmierzch, a potem w zmrok, gęsto utkany całun nocy opadał coraz niżej, aż dom wraz z drzewami i polami spowiła nieprzenikniona czerń głębokiej wsi. Światło w oknach u McCarthych ukazywało żałobników, którzy nie przejawiali zbytniej chęci rozejścia się ani nawet najmniejszych oznak żałoby. Wraz z kolejnymi drinkami historie na temat Samuela Pottiswortha stawały się coraz mniej nabożne, aż w pewnym momencie rozmowy zeszły na jego poszarzałe wełniane kalesony, które nosił nawet w lecie, i pikantne propozycje składane atrakcyjnej młodej pielęgniarce.

Nie do końca wiadomo, czyj to był pomysł, aby przenieść imprezę na jego posesję, ale w pewnym momencie wśród wzmożonej wesołości i wybuchów śmiechu wszyscy wyszli na zewnątrz. Laura, gdy zobaczyła, dokąd zmierza ta rozproszona grupa, podążyła za mężem.

Na zewnątrz było niezwykle ciepło, noc rozbrzmiewała nawoływaniami dzikich stworzeń i rozbłyskiwała chybotliwymi promieniami latarek. Las ożywiały dźwięki łapek przemykających w zaroślach, szelest pierwszych jesiennych liści pod stopami i piski starszych pań, które próbowały sobie utorować drogę w ciemności.

– A do tego przystawiał się do mojej żony – powiedział Matt. – Sprośny stary dziad. Uważajcie, panie, na tych deskach.

– Matt – odezwała się Laura, mijając go. – Przestań.

– Och, daj spokój, kochanie. Chyba nie będziesz nikomu wmawiać, że był aniołem. – Puścił oko do Mike’a Todda, który trzymał swój kieliszek wysoko w górze, jak gdyby się bał, że może wylać wino. – Wszyscy tutaj wiedzą, jaki był, co nie, Mike?

– Moim zdaniem to niestosowne – stwierdziła.

– Źle mówić o zmarłych? Ja tylko stwierdzam, jak było. Wszyscy stwierdzamy, jak było, co nie? Mówimy prosto z serca, prawda?

– Mimo to…

Przed nimi wyrósł dom oświetlony księżycowym blaskiem, który odbijał się blado od spokojnej tafli jeziora. W niebieskiej poświacie budynek wyglądał widmowo, mniej solidnie niż w świetle dnia, a mgła unosząca się nad ziemią sprawiała wrażenie, jakby dryfował w powietrzu. Wschodnią ścianę z czerwonej cegły zdobiły gotyckie okna, a późniejsze dobudówki z północnej i południowej strony wykończono typową dla Norfolk kamienną mozaiką. Nad ogromnym wykuszowym oknem, należącym do największej sypialni i wychodzącym na jezioro, wznosiły się dwa rzędy blanków. Był to okazały, ale nieładny budynek, dziwny i pełen sprzeczności, tak jak i jego poprzedni właściciel. Ale miał potencjał. Laurę przeszedł dreszcz. Wielki dom. Ten, który miała stworzyć na nowo, w którym miała spędzić resztę życia. Ten, który udowodni jej rodzicom i całej reszcie, że słusznie postąpiła, wychodząc za Matta.

– Popatrzcie na ten dom. – Dobiegł ją głos męża. – W ogóle o niego nie dbał.

– Pamiętam go z czasów, gdy należał do jego rodziców – powiedziała pani Linnet, ściskając mocno ramię Asada. – Był piękny i dobrze utrzymany. W ogrodzie stały kamienne pawie, po jeziorze pływały łódki, a na rabatkach rosły przepiękne róże. Które cudownie pachniały, nie tak jak te teraz.

– To musiało robić wrażenie – stwierdził Asad.

– W odpowiednich rękach ten dom może odzyskać świetność.

– Nie chciałabym tu mieszkać. Nie w tym miejscu, tak pośrodku lasu.

Laura spojrzała na męża, który stał nieco z boku, pogrążony w rozmyślaniach, z głową zadartą do góry. Pomyślała, że w jego twarzy jest coś spokojnego. Jak gdyby długo utrzymujące się napięcie zaczynało ustępować. Zastanawiała się, czy u niej widać to samo, ale uznała, że chyba nie.

– Tak przy okazji, Matt… – odezwał się cicho Derek Wendell, notariusz. – Mogę cię prosić na słówko?

– Czy opowiadałem wam, jak chciał sprzedać to dwunastohektarowe pole? To przy starej stodole? – Głos Mike’a, stojącego obok, rozbrzmiewał teatralnie w ciemności. – Dostał niezłą ofertę, sporo powyżej tego, czego się spodziewał. Wszystko już było nagrane, a potem spotkał się z kupcem u notariusza. – Zrobił pauzę dla dramatycznego efektu. – Ka-ta-stro-fa.

– Mów dalej, Mike – zachęciła go Laura, rozbawiona. Piła przez całe popołudnie, co rzadko jej się zdarzało. Zazwyczaj się ograniczała, nie lubiła się budzić z kacem.

– Dowiedział się, że nabywca jest Francuzem. A przynajmniej jego rodzice pochodzili z Francji, on sam mieszkał w Anglii od dwudziestu lat. I było po wszystkim. „Nie sprzedam mojej ziemi tchórzliwemu żabojadowi. Noga żadnego z tych plugawców nie postanie w domu moich przodków…” Cała ironia polegała na tym, że żaden Pottisworth nigdy nie walczył na wojnie. Wszyscy wykręcali się problemami ze zdrowiem albo pracowali w administracji.

– Nie kojarzę, żeby kiedykolwiek wyraził się o kimś dobrze – powiedział Matt, spoglądając na dom.

– Z pewnością o pani McCarthy. Po tym wszystkim, co dla niego zrobiła…

– Nie – odparł Matt. – Nawet o Laurze. Przynajmniej ja nie słyszałem.

Usadowił się na długim, niskim murku otaczającym posesję, przedzielonym schodkami prowadzącymi niegdyś do drogi. Siedział w pozycji zrelaksowanego właściciela, jak gdyby pozował do zdjęcia.

– Matt. – Derek Wendell pochylił się nad nim. – Naprawdę musimy porozmawiać.

Laura zauważyła wyraz jego twarzy wcześniej niż Matt. Nawet w stanie lekkiego zamroczenia dostrzegła w niej coś, co ją otrzeźwiło.

– Chodzi o testament, tak? Czy możemy porozmawiać o szczegółach później? – Matt poklepał go po plecach. – Nigdy nie odpoczywasz od pracy, Derek?

– Nie byłam w tym domu od trzydziestu lat – oznajmiła stojąca za nimi pani Linnet. – Ostatni raz na pogrzebie jego ojca. Trumnę ciągnęły dwa czarne konie, podeszłam do jednego, by go pogłaskać, i mnie ugryzł. – Wyciągnęła rękę. – Widzicie, do dzisiaj mam bliznę.

Ludzie mówili teraz jeden przez drugiego, bardziej zainteresowani opowiadaniem niż słuchaniem.

– Pamiętam tamten pogrzeb – powiedział Matt. – Stałem ze swoim ojcem na szczycie drogi dojazdowej. Nie chciał wejść za bramę, tylko czekał, aż kondukt pogrzebowy nas minie. Pamiętam, że płakał, mimo tego wszystkiego, co się wydarzyło. Dziesięć lat po tym, jak go wyrzucili, zostawili bez dachu nad głową, bez niczego, on nadal płakał po tym starym.

Laura stała nieruchomo i patrzyła przed siebie. Derek, usiłujący zwrócić na siebie uwagę Matta, odwrócił się na chwilę twarzą do niej i nagle zrozumiała, co próbuje powiedzieć jej mężowi. Jej świat rozpadł się na kawałki. Zamrugała mocno, próbując przekonać samą siebie, że to, co zobaczyła, było skutkiem kiepskiego oświetlenia albo wypitego przez nią alkoholu. Ale wtedy Derek pochylił się i wyszeptał coś Mattowi do ucha, a po twarzy męża, która stężała, oraz jego słowach: „Co? Co?”, które wdarły się w pachnące wieczorne powietrze, wiedziała, że stary rzeczywiście pozostał wierny sobie, tak jak powiedział wikary. Nawet w chwili śmierci.

3

Trudno jej było grać na skrzypcach, kiedy płakała. Przy pochylonej głowie łzy zbierały się na chwilę w małym wgłębieniu między kanalikiem łzowym a nosem, a potem spływały po twarzy lub, co gorsza, na skrzypce, skąd trzeba je było szybko ścierać, by nie poplamiły instrumentu albo wręcz nie wypaczyły drewna.

Isabel przerwała, chwyciła dużą białą chusteczkę i usunęła kropelki z lśniącej powierzchni. Płacz i gra. Powinno się oddzielać jedno od drugiego. Ale tylko grając, mogła wyrazić, co czuje. To był jedyny czas, kiedy nie musiała udawać dzielnej, kiedy nie musiała być matką, synową, rozgarniętą pracodawczynią lub, nie daj Boże, „młodą wdową przyjmującą swój los ze stoickim spokojem”.

– Mamo! – Kitty wołała ją od kilku minut.

Isabel starała się ją ignorować, nie chciała zrezygnować z ostatnich taktów piątej symfonii Mahlera, nie była gotowa, by pójść na dół i wrócić do prawdziwego życia. Ale nawoływania Kitty były coraz głośniejsze i coraz bardziej natarczywe.

– Mamo!

Nie była w stanie dobrze grać, kiedy nie mogła się skoncentrować. Opuściła skrzypce, otarła oczy i siląc się na lekki ton, odkrzyknęła:

– O co chodzi?

– Przyszedł pan Cartwright!

Cartwright… Cartwright… Odłożyła skrzypce do futerału, a potem otworzyła drzwi od strychu i powoli ruszyła na dół. Nie kojarzyła nazwiska, chociaż możliwe, że znała tego człowieka. Gdy Laurent żył, nie musiała pamiętać tylu nazwisk.

– Już idę! – odparła.

Cartwright. Pan Cartwright. Brzmiało to poważnie, biznesowo. Raczej nie był to jeden z sąsiadów. Ani żaden ze znajomych Laurenta, którzy wciąż wpadali do nich, zszokowani, jakby dopiero co się dowiedzieli, i których trzeba było pocieszać, tam, na jej sofie, jakby to ona musiała teraz dbać o uczucia wszystkich.

Ani żaden spośród jej znajomych, z których niewielu utrzymywało z nią kontakt, od kiedy musiała opuścić orkiestrę.

Cartwright. Zerknęła do salonu i z niejasnym uczuciem ulgi stwierdziła, że siedzący na sofie mężczyzna w ciemnoszarym garniturze i krawacie wygląda znajomo. Był na pogrzebie. Próbowała zebrać myśli i zerknęła do kuchni, gdzie Kitty robiła herbatę.

– Czy Mary nie może się tym zająć?

– Ma dzisiaj wolne popołudnie. Mówiłam ci wcześniej.

– Och. – Ostatnio o wszystkim zapominała. Kitty zaniosła herbatę panu Cartwrightowi, który z trudem podniósł się z niskiej sofy, wyciągając prawą rękę. Wyprostowany, w wypolerowanych butach, mocno kontrastował z panującym w salonie chaosem. Isabel zobaczyła nagle ten pokój oczami gościa. Na stołach leżały stosy książek i czasopism, na podłokietniku sofy maska halloweenowa i sterta prania. Jej majtki zsuwały się po oparciu w kierunku poduszek. Thierry, nie zważając na otaczający go bałagan, oglądał telewizję.

– Pani Delancey, mam nadzieję, że nie przyszedłem nie w porę…

– Nie, nie. – Uspokoiła go gestem. – Miło pana widzieć. Byłam tylko… na górze.

Kitty usiadła na czerwonym adamaszkowym fotelu i podkuliła nogi pod siebie. Materiał siedziska był tak postrzępiony, że szare wypełnienie wychodziło na zewnątrz – Kitty ukradkiem próbowała wepchnąć je z powrotem.

– Pan Cartwright przyszedł porozmawiać o pieniądzach – powiedziała. – Herbatę masz na stoliku, mamo.

– Oczywiście. Dziękuję. – Księgowy? Doradca finansowy? Notariusz? Zawsze Laurent załatwiał wszystko z takimi ludźmi. – Czy mam coś podpisać?

Pan Cartwright się pochylił, co nie było łatwe, ponieważ jego siedzenie znajdowało się dużo poniżej kolan.

– Nie do końca. Tak naprawdę… Może dobrym pomysłem byłoby odbyć tę rozmowę… gdzie indziej. – Zerknął znacząco na Thierry’ego, a potem na Kitty.

Thierry, urażony, wyłączył telewizor.

– Możesz oglądać telewizję w pokoju Mary, kochanie. Jestem pewna, że nie miałaby nic przeciwko temu.

– U niej pilot jest popsuty – powiedziała Kitty.

– No to… może…

Ale Thierry zdążył już wyjść.

– Ja tu zostanę – stwierdziła spokojnie Kitty. – Czasami łatwiej jest zapamiętać pewne rzeczy, jeśli słyszą je dwie osoby.

– Moja córka jest… bardzo dojrzała jak na swój wiek – dodała Isabel.

Widać było, że gościowi nie do końca to odpowiada, ale najwyraźniej dotarło do niego, że nic z tym nie zrobi.

– Próbowałem się z panią skontaktować od wielu tygodni – zaczął. – Pomyślałem, że powinna pani mieć pełny obraz swojej sytuacji finansowej teraz, kiedy… yyy… sprawy już się ustabilizowały. – Zaczerwienił się przy tym niefortunnym wyrażeniu. Otworzył aktówkę w sposób, który sugerował, że jest to jego ulubiony moment w pracy, wyciągnął plik dokumentów i zaczął je układać w równe prostokąty na stoliku do kawy. Przerwał, kiedy doszedł do wielkiego stosu.

– Mama nie przegląda poczty – wyjaśniła Kitty. – Czekamy, aż sterta urośnie na tyle, że wyrządzi jej krzywdę.

– Kitty, na pewno się tym zajmę. Tylko… mam pewne zaległości. – Isabel uśmiechnęła się z zakłopotaniem do pana Cartwrighta, który nie był w stanie ukryć swojego przerażenia na widok góry nieotwartych kopert.

– Pewnie dlatego nie dostał pan od nas odpowiedzi – dodała Kitty.

– Ze swojej strony… doradzałbym, żeby na nie zerknąć – powiedział ostrożnie. – Mogą tam być rachunki.

– Niech się pan nie martwi – odparła Kitty. – Otwieram wszystko z czerwoną pieczątką, wypełniam czeki, a mama je podpisuje.

Isabel dostrzegła dezaprobatę na jego twarzy. Widziała ją na twarzach innych matek, gdy mówiła, że niania u nich gotuje albo że nie zna imion kolegów ze szkoły swoich dzieci. Widziała ją na twarzach tych, którzy odwiedzali ją po śmierci Laurenta, kiedy okazywało się, w jakim stanie był teraz dom. Czasami widziała ją nawet u Mary, kiedy Isabel leżała w łóżku i wyła, zamiast pomagać w odprowadzaniu dzieci do szkoły. Tamten etap, kiedy czuła się na wpół obłąkana, kiedy widziała go w twarzach mijanych ludzi i wściekała się na Boga za to, że jej go odebrał, już minął. Ale droga wyjścia z żałoby wcale nie była łatwiejsza.

Cartwright wziął pióro i zamknął aktówkę.

– Niestety nie mam do przekazania dobrych wiadomości.

Isabel miała ochotę się roześmiać. Mój mąż nie żyje, chciała mu powiedzieć. Mój syn wciąż jest w szoku i nie odzywa się ani słowem. Moja córka w ciągu dziewięciu miesięcy postarzała się o dwadzieścia lat i nawet nie przyzna, że cokolwiek jest nie tak. Musiałam zrezygnować z jedynej rzeczy, którą kocham robić, choć przysięgałam sobie, że nigdy do tego nie dojdzie, a tobie się wydaje, że możesz mi jeszcze przekazać złe wieści?

– Teraz, kiedy minęło już trochę czasu i, yyy, sprawy prawne zostały uporządkowane, przyjrzałem się dokładnie finansom Laurenta i okazuje się, że nie był on tak… rzetelny, jak mogło się wydawać.

– Rzetelny?

– Obawiam się, że nie zostawił wam takiego zabezpieczenia finansowego, jakiego mogłaby się pani spodziewać.

To nie żadna katastrofa, chciała mu rzec. Pieniądze nigdy nie miały dla mnie większego znaczenia.

– Ale mamy dom. I jego ubezpieczenie na życie. Nie może być tak źle.

Cartwright przeglądał trzymaną w ręku kartkę.

– Oto podsumowanie – powiedział. – Na górze po lewej widnieją jego aktywa, czyli to, co posiadał, a po prawej ma pani listę tego, co pan Delancey był winien innym, kiedy… odszedł.

– Umarł – poprawiła go. – Nienawidzę tego określenia – wymruczała, łowiąc karcące spojrzenie Kitty. – Umarł. Mój mąż… umarł.

Nie ma co owijać w bawełnę. To powinno brzmieć tak prosto i brutalnie, jakie było w rzeczywistości.

Mężczyzna siedział w milczeniu, podczas gdy Isabel próbowała zwalczyć gulę w gardle. Zaczerwieniona, wzięła do ręki kartkę.

– Przepraszam – powiedziała, lekko skołowana. – Nie znam się zbytnio na liczbach. Mógłby mi pan to wyjaśnić?

– W najprostszych słowach, pani Delancey, pani mąż zaciągnął znaczne pożyczki pod zastaw tego domu, aby zapewnić rodzinie wysoki poziom życia. Liczył na to, że wartość waszej nieruchomości będzie nadal rosła. Jeśli tak się stanie, może się okazać, że sytuacja nie jest taka zła. Ale największy problem polega na tym, że kiedy przedłużył okres spłaty kredytu hipotecznego, nie zwiększył sumy ubezpieczenia na życie, aby pokrywała kredyt w nowej wysokości. A nawet spieniężył jedną z polis.

– Nowa praca – zaczęła niepewnie. – Twierdził, że nowa praca przyniesie spore zyski. Nie rozumiałam za bardzo, o czym mówił… Nigdy nie pojmowałam, czym się zajmował. – Uśmiechnęła się przepraszająco. – Wspominał coś o… wschodzących rynkach?

Gość patrzył na nią tak, jakby wszystko to było oczywiste i nie wymagało wyjaśnienia.

– Tyle że… Mógłby mi pan powiedzieć, co to wszystko dla nas oznacza?

– Na dom zaciągnięty jest kredyt hipoteczny. Wypłata ubezpieczenia na życie pokryje mniej niż połowę należnej sumy, co oznacza, że pozostaną jeszcze do spłaty znaczne raty, na które nie wiem, czy panią stać. Do tej pory ściągano je z waszego wspólnego konta oszczędnościowego, ale obawiam się, że nie zostało tam już dużo. Dostanie pani rentę po mężu i być może jakieś inne świadczenia, ale musi pani znaleźć sposób na spłatę reszty kredytu, jeśli chce pani zachować dom.

To było dla niej jak krakanie wrony: okropny, natrętny hałas. W pewnym momencie przestała słyszeć jego słowa, docierał do niej tylko specjalistyczny żargon. Ubezpieczenie. Płatności. Decyzje finansowe. Wszystkie te rzeczy, na których kompletnie się nie znała. Miała wrażenie, że zaczyna ją boleć głowa.

Wzięła głęboki oddech.

– Co wobec tego mogę zrobić, panie Cartwright?

– Co może pani zrobić?

– Wykorzystać jego inwestycje? Oszczędności? Musi być coś, co mogę sprzedać, by spłacić hipotekę. – Nie była pewna, czy kiedykolwiek wcześniej użyła tego słowa. Nigdy nie udawałam, że mam o tym jakieś pojęcie, poskarżyła się w myślach mężowi. To miało być twoje zadanie.

– Musi pani wiedzieć, że w ostatnich miesiącach pani mąż dużo wydawał. Kilka kont wyczyścił niemal do zera. Nie licząc środków z polisy na życie, wszelkie pozostałe pieniądze będą musiały zostać przeznaczone na spłatę długów na kartach kredytowych oraz zaległych alimentów na rzecz byłej żony. Jako jego małżonka nie będzie pani musiała płacić podatku spadkowego, ale sugeruję w międzyczasie ograniczyć wydatki do minimum.

– Na co tyle wydał? – spytała Kitty.

– Przypuszczam, że będziecie panie musiały przejrzeć jego wyciągi bankowe, żeby się tego dowiedzieć. Większość odcinków w książeczce czekowej nie zawiera żadnych informacji.

Isabel próbowała sobie przypomnieć, co robili w ostatnich miesiącach, ale podobnie jak w czasie pierwszych tygodni po jego śmierci okres ten rozmył się w jej pamięci. Lata spędzone z Laurentem stały się niewyraźnym ciągiem wspomnień. Mieli piękne życie, pomyślała tęsknie. Długie wakacje na południu Francji, posiłki w restauracjach kilka razy w tygodniu. Nigdy się nie zastanawiała, skąd brał na to pieniądze.

– Czy to oznacza rezygnację z prywatnej szkoły? I z niani?

Isabel niemal zapomniała o obecności Kitty. Teraz zobaczyła, że jej córka robiła notatki.

Cartwright odwrócił się do Kitty z ulgą, jak gdyby mówiła w jego języku.

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

5

Dostępne w wersji pełnej

6

Dostępne w wersji pełnej

7

Dostępne w wersji pełnej

8

Dostępne w wersji pełnej

9

Dostępne w wersji pełnej

10

Dostępne w wersji pełnej

11

Dostępne w wersji pełnej

12

Dostępne w wersji pełnej

13

Dostępne w wersji pełnej

14

Dostępne w wersji pełnej

15

Dostępne w wersji pełnej

16

Dostępne w wersji pełnej

17

Dostępne w wersji pełnej

18

Dostępne w wersji pełnej

19

Dostępne w wersji pełnej

20

Dostępne w wersji pełnej

21

Dostępne w wersji pełnej

22

Dostępne w wersji pełnej

23

Dostępne w wersji pełnej

24

Dostępne w wersji pełnej

25

Dostępne w wersji pełnej

Epilog

Dostępne w wersji pełnej

Podziękowania

Dostępne w wersji pełnej

Tytuł oryginału
Night Music

Copyright © 2008 by Jojo’s Mojo Limited

Copyright © for the translation by Monika Bukowska

Projekt okładki
Karolina Korbut

Projekt typograficzny okładki
Katarzyna Borkowska
kb-design@o2.pl

Redaktor nabywający
Anna Steć

Redaktor prowadzący
Dorota Trzcinka

Opracowanie tekstu
CHAT BLANC Anna Poinc-Chrabąszcz

Opieka promocyjna
Marta Greczka

ISBN 978-83-240-9383-0

Książki z dobrej strony: www.znak.com.pl

Więcej o naszych autorach i książkach: www.wydawnictwoznak.pl

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, ul. Kościuszki 37, 30-105 Kraków

Dział sprzedaży: tel. 12 61 99 569, e-mail: czytelnicy@znak.com.pl

Wydanie I, Kraków 2023

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotowała Katarzyna Ossowska