Anodea Judith
Wschodnie ciało, zachodni umysł. Psychologia a system czakr jako droga do jaźni

Tytuł oryginału
Eastern Body, Western Mind: Psychology and the Chakra System as a Path to the Self (Revised)

ISBN

Copyright © 1996, 2004 by Anodea Judith

All rights reserved including the right of reproduction in whole or in part in any form.
No part of this book may be used or reproduced in any manner for the purpose of training artificial intelligence technologies or systems. This work is reserved from text and data mining (Article 4(3) Directive (EU) 2019/790).
This edition published by arrangement with Celestial Arts, an imprint of the Crown Publishing Group, a division of Penguin Random House LLC.

Revised Edition

Design by Lynn Bell, Monroe Street Studios

Copyright © for the Polish translation by Zysk i S-ka Wydawnictwo s.j., Poznań 2026

Redakcja
Bartosz Szpojda

Projekt graficzny okładki
Paulina Radomska-Skierkowska

Projekt typograficzny i łamanie
Barbara i Przemysław Kida

Wydanie 1

Zysk i S-ka Wydawnictwo
ul. Wielka 10, 61-774 Poznań
tel. 61 853 27 51, 61 853 27 67
dział handlowy, tel./faks 61 855 06 90
sklep@zysk.com.pl
www.zysk.com.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).

Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w Zysk i S-ka Wydawnictwo.

PODZIĘKOWANIA

Iris, grecka bogini tęczy, była pierwszym bóstwem, z którym się zetknęłam. To jej zawdzięczam odkrycie czakr i Tęczowego Mostu. Jednak w mojej podróży przez ten most wspierało mnie wiele osób — pacjenci, uczniowie, nauczyciele, przyjaciele oraz rodzina.

Szczególnie dziękuję najbliższej rodzinie, która mieszkała ze mną podczas pisania tej książki. Mój syn, Alex Wayne, pozwolił mi zamieścić historie o nim w tekście i pomógł w opracowaniu grafiki komputerowej. Mój mąż, Richard Ely, okazywał mi miłość i wsparcie, a także z wielką cierpliwością redagował powstający tekst.

Wdzięczna jestem również kilku osobom, dzięki którym ta publikacja bez wątpienia stała się lepsza. Selene Vega, współautorka książki The Sevenfold Journey i współprowadząca „Nine Month Chakra Intensive” pomagała mi rozwijać tę pracę przez lata, a także udzielała mi wspaniałego wsparcia, komentując poszczególne fragmenty. Lisa Green wniosła cenne uwagi dotyczące rozwoju dziecka, Jack Ingersoll dzielił się ze mną refleksjami na temat psychologii jungowskiej, a Nancy Gnecco przyczyniła się do opracowania wykresów. Chciałabym ponadto podziękować mojemu agentowi, Peterowi Berenowi, za umożliwienie wydania tej publikacji, a także Davidowi Hindsowi z Celestial Arts.

Przede wszystkim jednak pragnę wyrazić wdzięczność wszystkim, którzy odważyli się wejść wraz ze mną w proces uzdrawiania. Byłam waszym przewodnikiem, ale też od was nauczyłam się najwięcej. To był dla mnie zaszczyt móc wam służyć.

 Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

PRZEDMOWA DO AKTUALNEGO WYDANIA

Od czasu pierwszego wydania tej książki w 1996 roku wiedza o czakrach stała się na Zachodzie dość powszechna. Ośrodki jogi rozwijają się w szybkim tempie, nauczając asan i otwierających czakry medytacji. Teorie „uzdrawiania energią” wpływają na praktykę medyczną i psychoterapeutyczną, tworząc potrzebę nowych modeli. Czakry pojawiają się na koszulkach, świecach i biżuterii, w rozmowach w serialach komediowych i artykułach w magazynie „Time”. Pomysł, że umysł i ciało istnieją w duchowym kontinuum, w końcu stał się częścią mainstreamowego myślenia. Dobra wiadomość jest taka, że dzięki temu system czakr stanie się dostępny dla większej liczby osób, która może skorzystać z niego, chcąc przemienić swoje życie. Ciemną stroną tej popularności jest to, że przynajmniej na Zachodzie każdy kulturowy mem, który zostanie przechwycony przez zbiorową świadomość, zostaje narażony na ryzyko trywializacji, co osłabia jego moc.

Na każdym warsztacie, wykładzie czy przy podpisywaniu książek ludzie podchodzą do mnie i pytają, czy mam prosty sposób na „oczyszczenie ich czakr”. Niewielu z nich rozumie, czym właściwie jest czakra, a jeszcze mniej zna starożytną tradycję jogi tantrycznej, z której ten system się wywodzi. Jeszcze bardziej ograniczona jest liczba chętnych do zgłębiania własnej psychiki i podjęcia realnej pracy niezbędnej do wprowadzenia trwałych zmian w swoim życiu wewnętrznym i zewnętrznym. Chociaż niektóre z nowoczesnych technik pracy z energią czakr mogą przynieść odczuwalne zmiany w naszym samopoczuciu, moim zdaniem zmiany te są często krótkotrwałe, jeśli nie podejmie się głębszej pracy nad uzdrawiającą i pobudzającą podróżą duszy.

To właśnie temu wyzwaniu poświęcona jest książka Wschodnie ciało, zachodni umysł. Pokazuje ona spójny, a zarazem niezwykle złożony system rozumienia swojego zdrowia i ewentualnych zaburzeń jego równowagi. Czytelnik nie znajdzie tu uniwersalnych formuł, które sprawdzą się w przypadku wszystkich osób i sytuacji. Zamiast tego pozna uniwersalne zasady, które można skutecznie zastosować pod warunkiem uważnego namysłu i zrozumienia. Dowie się na przykład, że niektóre z czakr mogą być zbyt otwarte i za mało filtrujące, podczas gdy inne są pozamykane na skutek schematów unikania. Zrozumie, w jaki sposób te nieuświadomione wzorce obronne prowadzą do nadmiernych lub niedostatecznych strategii radzenia sobie, które z czasem zaburzają równowagę i harmonię organizmu, wpływając na zdrowie i jakość życia. Zobaczy, że te ważne centra energetyczne otwierają się sekwencyjnie w kluczowych etapach dzieciństwa i mogą zostać nieświadomie zamknięte przez rodziców, którzy mają dobre intencje i których własne centra energetyczne zostały uszkodzone. Dowie się więcej o prądach energii skierowanych w górę i w dół oraz o tym, że każdy z nich odgrywa inną rolę w wyzwalaniu i manifestowaniu siły życiowej. Pojmie, jaką pracę musi wykonać, żeby odzyskać prawdziwą żywotność, która jest prawem każdego człowieka.

Najczęstszym komentarzem, jaki słyszę od czytelników na temat tej książki, jest to, że zastanawiają się, jak udało mi się w tak trafny sposób opisać ich życie prywatne i problemy osobiste. To tylko pokazuje, jak uniwersalne są te dawne zasady. Jednak w naszym szybko zmieniającym się świecie musimy nieustannie ulepszać nasze systemy operacyjne i uczyć się nowych zastosowań takich uniwersalnych prawd. Niewiele osób mieszka w aśramach, gdzie mają czas na kontemplację. Większość z nas żyje w szybkim tempie i musi mierzyć się ze złożonymi wyzwaniami. Stawiamy czoła tym wyzwaniom, mimo że skrywamy w sobie potężne emocjonalne rany, które osłabiają naszą żywotność. Żyjemy w kulturze, w której taki kompromis jest czymś oczywistym. Aby jakoś poradzić sobie z tym wewnętrznym rozłamem, wielu z nas pracuje nad sobą całe dziesięciolecia, podejmując podróż ku uzdrowieniu i odnalezieniu celu swojego życia, ku indywiduacji i przebudzeniu.

System czakr jest mapą tej podróży. Ta mapa może sprawić, że twoja podróż stanie się bardziej osobista, głębsza i bardziej świadoma. System ten odnosi się do ciała poprzez ludzki układ nerwowy, do psychiki — poprzez etapy rozwoju w dzieciństwie, do duchowego poszukiwania — poprzez stany świadomości, a do kultury — poprzez poziomy zewnętrznej rzeczywistości. Czakry są w istocie zespołem przejść pomiędzy światem wewnętrznym i zewnętrznym.

Jeśli chcemy zmienić świat zewnętrzny, proces ten musi rozpocząć się w nas samych. Aby zmienić nasz wewnętrzny świat, musimy go zrozumieć w świetle sił zewnętrznych, które go ukształtowały. Te sfery nie są od siebie oddzielone, ale brakuje nam strukturalnych ram, które wyjaśniałyby, w jaki sposób są połączone. Wartość systemu czakr polega na tym, że pomaga nam zidentyfikować i zrozumieć powiązania między światem wewnętrznym a zewnętrznym, dzięki czemu możemy dostąpić harmonii pod względem duchowym, psychicznym, emocjonalnym i fizycznym.

W świecie zachodnim istnieją terapie somatyczne, które łączą umysł i ciało, ale ignorują duchowe aspekty naszego bytu. Istnieją systemy psychologiczne nastawione na duchowość, które łączą psychikę i ducha, ignorując jednocześnie ciało. Istnieją dyscypliny, takie jak joga, które łączą ducha i ciało, ale nie zajmują się ranami psychiki.

Książka ta, patrząc z perspektywy systemu czakr, integruje psychologię, duchowość i fizyczność w ramach jednego kompleksowego systemu. Tłumaczy, że umysł, ciało i duch są równie ważnymi aspektami każdego z nas, które wspólnie tworzą jedną, zjednoczoną całość. Oddając szacunek pełnemu spektrum ludzkiej żywotności, książka ta stanowi wkład w przywrócenie twojego cudownego boskiego potencjału. Życzę przyjemnej podróży z mapą w ręku!

 Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

PRZEDMOWA DO PIERWSZEGO WYDANIA

Wschodnie ciało, zachodni umysł skupia się na kluczowych kwestiach, z którymi ludzie przychodzą na terapię: uzależnieniu, przemocy, współuzależnieniu, przemocy fizycznej i seksualnej, rodzinnej dynamice, strukturach charakteru, samostanowieniu, feminizmie, emancypacji mężczyzn, seksualności, polityce i duchowości. Łączy różne techniki — od bioenergetyki i wizualizacji, po psychologię głębi i praktykę duchową.

Od ponad dwóch dekad zajmuję się tematyką uzdrawiania i widziałam o wiele za dużo cierpienia ludzkich dusz. Siedziałam z chusteczką, osuszając łzy ludzi głęboko zranionych straszliwą ignorancją emocjonalnie okaleczonych opiekunów — ludzi, którzy tułają się po tym niespokojnym świecie, pełnym innych, tak samo zranionych jak oni sami. Widziałam, jak proces uzdrawiania może przytłaczać i przerażać tych, którzy podejmują tę heroiczną podróż. Byłam jednak również świadkiem potężnej nadziei i niesamowitych przemian, jakie ta podróż wyzwala nie tylko w samych uczestnikach, ale także w otaczającym ich świecie.

To właśnie tej nadziei na zmianę dedykuję tę książkę. Jako przewodnik po podróży ku przebudzeniu, książka ta prezentuje systematyczny model podejścia do problemów, które nas dręczą. Jest ona przeznaczona dla osób, które same znajdują się w procesie uzdrawiania, ale także dla terapeutów, doradców i osób pracujących z ludzkim ciałem, którzy także stają się przewodnikami w tej podróży. Książka ta adresowana jest zarówno do rodziców, którzy chcą wychować świadome i zdrowe dzieci, jak i do tych, którzy po prostu chcą się przebudzić i rozwijać.

Wschodnie ciało, zachodni umysł pokazuje, jak używać systemu czakr jako narzędzia do diagnozy i leczenia. Moim głównym celem jest przedstawienie samego systemu jako soczewki, przez którą możemy oglądać złożone problemy ewolucji duszy, zarówno indywidualnie, jak i zbiorowo. System ten przedstawiony jest poprzez swoje główne komponenty — poszczególne czakry — i analizuje, w jaki sposób kształtują one ludzkie zachowanie i kulturę, a także jak są przez nie kształtowane.

Łączę przy tym trzy podstawowe wątki myśli filozoficznej:

1. Filozofię oświecenia, która kieruje się wzwyż i w przestrzeń, w stronę sfery umysłowej i duchowej. Wywodzi się ona głównie z kultur Wschodu i skupia się na transcendencji. Proponuje ucieczkę od znoju i udręki doczesnego świata poprzez wznoszenie się na wyższe poziomy świadomości, wykraczające poza cierpienie.

2. Filozofię ucieleśnienia, której ruch jest skierowany w dół i do wewnątrz, w stronę sfery manifestacji, duszy, ciała i zaangażowania w otaczający nas świat. Znajduje ona odzwierciedlenie w praktyce terapii somatycznej, bioenergetyki i duchowości skoncentrowanej na Ziemi. Skupia się na immanencji, czyli obecności boskości w nas. Stara się położyć kres cierpieniu poprzez walkę z siłami, które je powodują.

3. Filozofię integracyjną, której ruch zmierza do integracji przeciwieństw: umysłu i ciała, nieba i ziemi, ducha i materii, światła i cienia, mężczyzny i kobiety. W tym wątku postanowiłam skupić się na psychologii głębi Carla Gustava Junga, a konkretnie na jego rozumieniu drogi duszy ku indywiduacji. Celem filozofii integracyjnej jest transformacja i scalanie.

System czakr stanowi głęboką reprezentację wszechświata. Każdy z siedmiu poziomów reprezentuje tak ważną dziedzinę ludzkiego życia, że same w sobie mogłyby wypełnić całe tomy. Kwestie miłości i związków, władzy i duchowości, emocji i instynktu — wszystko to domaga się zbadania i zrozumienia. Na przykład seksualność to tylko jeden aspekt czakry drugiej, a nadużycia seksualne to tylko jeden aspekt seksualności. Celem tej książki nie jest szczegółowe opisywanie złożoności konkretnego nadużycia, ale umieszczenie każdego z nich w kontekście większego systemu, w którym można je zrozumieć na poziomie energetycznym i duchowym, by następnie zdecydować o kierunku procesu uzdrawiania. Więcej informacji na ten temat czytelnik znajdzie w literaturze wymienionej na końcu książki.

Chciałam, by ta publikacja była jak najbardziej przyjazna dla czytelnika. Wiem, że w dzisiejszym szybkim świecie wiele osób nie ma czasu na przeczytanie książki o tej objętości od deski do deski. Dlatego tekst podzielono na liczne sekcje i tabele z odniesieniami, dzięki czemu informacje są łatwo dostępne — każdy może przeczytać tylko te fragmenty, które są dla niego istotne, a resztę przejrzeć pobieżnie. Niektóre sekcje mają charakter bardziej kliniczny i wykorzystują język specyficzny dla psychoterapii, inne natomiast skierowane są do szerszego grona odbiorców.

Podejście do czakr przedstawione w tej książce jest zdecydowanie zachodnie. Książka ta umieszcza współczesne problemy psychospołeczne w kontekście duchowym, opierając je na ezoterycznych interpretacjach czakr, które można znaleźć w tekstach wschodnich. Zamiast opisywać jakąś obcą dziedzinę wiedzy, zapożyczoną z kultur Wschodu, zajęłam się raczej jej praktycznym zastosowaniem w cywilizacji Zachodu. Jednak nieuniknionym skutkiem takiego podejścia jest wymieszanie Wschodu z Zachodem.

System czakr opisuje strukturę energetyczną, za pomocą której organizujemy naszą siłę życiową. Rozumiejąc tę wewnętrzną strukturę, możemy zrozumieć nasze mechanizmy obronne i potrzeby oraz nauczyć się, jak przywrócić równowagę. System czakr jest równie istotny, jak każda teoria psychologiczna, a moim zdaniem o wiele bardziej wszechstronny — dzięki temu, że obejmuje umysł, ciało i ducha. Zapraszam czytelników do wspólnego odkrywania tego tematu i pogłębienia w ten sposób własnego procesu zdrowienia.

UWAGA: Opisane tu historie są połączeniem doświadczeń prawdziwych osób — czasami historie kilku osób nakładają się na siebie, aby lepiej zilustrować jakąś sytuację. Wszystkie imiona i szczegóły zostały zmienione w celu ochrony anonimowości zainteresowanych osób. Jestem głęboko wdzięczna moim pacjentom, studentom i przyjaciołom, którzy zaryzykowali sobą, służąc transformacji, i nauczyli mnie tak wiele na temat tego wszystkiego, o czym piszę.

 Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki