Marion Zimmer Bradley
Mgły Avalonu

Tytuł oryginału
The Mists of Avalon

ISBN

Copyright © 1982 by Marion Zimmer Bradley Literary Works Trust
All rights reserved

Copyright © 2018 for the Polish translation by Zysk i S-ka Wydawnictwo s.j., Poznań

Ilustracja na okładce
Katarzyna Bech

Wydanie 1 w tej edycji

Zysk i S-ka Wydawnictwo
ul. Wielka 10, 61-774 Poznań
tel. 61 853 27 51, 61 853 27 67
faks 61 852 63 26
dział handlowy, tel./faks 61 855 06 90
sklep@zysk.com.pl
www.zysk.com.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).

Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w Zysk i S-ka Wydawnictwo.

„…Morgan le Fay wyszła za mąż, lecz została oddana do szkoły zakonnej, gdzie stała się wielką mistrzynią magii”.
Malory, Morte d’Arthur

Prolog

Mówi Morgiana…

W moich czasach zwano mnie różnie: siostrą, kochanką, kapłanką, czarownicą, królową. Teraz rzeczywiście stałam się jedną z Wiedzących i może nadejść czas, kiedy moja wiedza będzie potrzebna. A jednak, myśląc trzeźwo, zdaję sobie sprawę z tego, że ostatnie słowo będzie należało do chrześcijan, gdyż świat czarów na zawsze oddala się od świata, którym rządzi Chrystus. Nie wiodę sporu z Chrystusem, tylko z jego księżmi, którzy Wielką Boginię zowią demonem i zaprzeczają, iż kiedykolwiek miała Ona władzę na tym świecie. W najlepszym razie mówią, że Jej moc pochodziła od szatana. Albo ubierają Ją w błękitne szaty Pani z Nazaretu — która rzeczywiście na swój sposób posiadała moc — i mówią, że była wieczną dziewicą. Ale cóż dziewica może wiedzieć o smutkach i trudach ludzkości?

A teraz, gdy świat się zmienił, a Artur — mój brat, mój kochanek, ten, który królem był i królem być miał — leży martwy (lud powiada, że tylko śpi) na Świętej Wyspie Avalon, ta historia powinna być opowiedziana. O tym, jak było, zanim księża Białego Chrystusa nadeszli, by przesłonić wszystko swymi świętymi i swymi legendami.

Albowiem, tak jak mówię, zmienił się sam świat. Był taki czas, kiedy wędrowiec, jeśli miał ochotę i znał choćby kilka tajemnic, mógł wypłynąć łodzią na Morze Lata i dotrzeć nie do Glastonbury pełnego mnichów, lecz do Świętej Wyspy Avalon, gdyż w tamtych czasach wrota łączące światy unosiły się we mgle i otwierały wedle woli i myśli wędrowca. To właśnie jest wielka tajemnica, którą znali wszyscy światli ludzie w naszych czasach: tym, co człowiek myśli, stwarza wokół siebie świat, codziennie na nowo.

A teraz księża, myśląc, że to narusza moc ich Boga, który raz na zawsze stworzył niezmienny świat, zamknęli te drzwi (które były drzwiami jedynie w ludzkich umysłach) i droga wiedzie już tylko do wyspy księży, obwarowanej dźwiękami kościelnych dzwonów, które odpychają wszystkie myśli o tym innym świecie, ukrytym w ciemności. Księża mówią, że jeśli ten świat w ogóle istnieje, to jest własnością szatana i przedsionkiem do piekła, jeśli nie samym piekłem.

Nie wiem, co ich Bóg mógł, a czego nie mógł stworzyć. Wbrew temu, co o mnie mówią, nigdy za wiele nie wiedziałam o księżach, nigdy też nie nosiłam habitu, jak ich zakonne niewolnice. Jeśli na dworze Artura w Kamelocie wolano tak o mnie myśleć, kiedy się tam pojawiałam (gdyż zawsze nosiłam czarne suknie przynależne Wiedzącej kapłance Wielkiej Matki), nie wyprowadzałam ich z błędu. A już pod koniec panowania Artura byłoby to nawet niebezpieczne. Dla wygody chyliłam więc głowę tak, jak nigdy by nie uczyniła moja wspaniała mistrzyni: Viviana, Pani Jeziora, niegdyś największa, poza mną, przyjaciółka Artura, a potem najzacieklejsza jego przeciwniczka, także — poza mną.

Ale walka się skończyła; mogłam w końcu pożegnać Artura, kiedy leżał umierający, nie jako mego wroga i wroga mojej Bogini, lecz tylko jako mojego brata i jak umierającego człowieka potrzebującego pomocy Matki, tak jak potrzebuje jej każdy. Wiedzą to nawet księża ze swoją wieczną dziewicą Maryją w błękitnych szatach; bo w godzinie śmierci ona też staje się Matką Świata.

Tak więc Artur leżał w końcu z głową na moich kolanach, nie widząc we mnie siostry, kochanki czy wroga, ale tylko kapłankę, Wiedzącą, Panią Jeziora; spoczywał na łonie Wielkiej Matki, z której się narodził i do której, tak jak każdy, musiał powrócić. I być może, kiedy wiozłam go łodzią, tym razem nie na wyspę mnichów, ale na prawdziwą Świętą Wyspę leżącą w skrytym w ciemnościach świecie poza naszym światem, na wyspę Avalon, gdzie teraz poza mną dotrzeć mogą tylko nieliczni, Artur żałował wrogości, która stanęła między nami.

*

Opowiadając tę historię, będę czasem mówiła o rzeczach, które wydarzyły się, kiedy byłam zbyt młoda, by je rozumieć, albo o zdarzeniach, przy których nie byłam osobiście. I być może mój słuchacz odwróci się, mówiąc: to pewnie jej czary. Jednak ja zawsze miałam dar Wzroku. Umiałam też zaglądać w ludzkie umysły; a wtedy byłam blisko związana z ludźmi, o których opowiadam. Był więc czas, że wszystko, o czym myśleli, było mi w jakiś sposób wiadome. A zatem opowiem moją historię.

Gdyż pewnego dnia opowiedzą ją także księża, tak jak oni ją widzieli. Może pomiędzy tymi dwoma opowieściami zajaśnieje promień prawdy.

To jest bowiem coś, czego nie wiedzą księża, ze swoim Jedynym Bogiem i Jedyną Prawdą: nie istnieje jedna prawdziwa opowieść. Prawda ma wiele twarzy, prawda jest jak ta stara ścieżka do Avalonu: tylko od twej własnej woli i od twych własnych myśli zależy, dokąd droga cię zawiedzie i czy na końcu znajdziesz się na Świętej Wyspie Wieczności, czy też pomiędzy księżmi i ich dzwonami, ich śmiercią, ich szatanem i piekłem, i wiecznym potępieniem… ale może jestem dla nich niesprawiedliwa. Nawet Pani Jeziora, która nienawidziła księży jak jadowitych żmij i miała po temu słuszne powody, skarciła mnie kiedyś za złe wyrażanie się o ich Bogu.

„Bo wszyscy Bogowie są jednym Bogiem”, powiedziała mi wtedy, jak to mówiła wiele razy wcześniej i jak ja powtarzałam wielokrotnie moim nowicjatkom, i jak będzie powtarzała każda kapłanka, która przyjdzie po mnie, „i wszystkie Boginie są jedną Boginią, tak jak jeden jest tylko Inicjator. I każdy człowiek ma swą własną prawdę i swego Boga w sercu”.

Może być więc tak, że prawda unosi się gdzieś pomiędzy drogą do Glastonbury, Wyspy Księży i drogą do Avalonu, na zawsze zagubioną we mgłach Morza Lata.

Ale oto jest moja prawda; opowiadam ją wam ja, Morgiana, którą w późniejszych czasach zwano Morgan le Fay.

 Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Księga pierwsza

MISTRZYNI MAGII

1

Nawet w środku lata Tintagel był ponurym miejscem; Igriana, małżonka diuka Gorloisa, spoglądała w morze z przylądka. Wpatrując się w mgły i opary, zastanawiała się, po czym kiedykolwiek pozna, że dzień i noc są równej długości, by móc świętować Nowy Rok. Tego roku wiosenne burze były niezwykle gwałtowne. Dniami i nocami łoskot morza rozbrzmiewał echem po zamku, tak że w końcu nikt już nie mógł spać i nawet psy zawodziły żałośnie.

Tintagel… byli wciąż tacy, co wierzyli, że zamek został wzniesiony na tym urwistym, odległym krańcu długiego cypla wychodzącego w morze dzięki czarom starożytnych ludów z Ys. Diuk Gorlois śmiał się z tego i powiadał, że gdyby znał trochę tych czarów, powstrzymałby nimi morze przed wdzieraniem się w ląd. W ciągu czterech lat, odkąd przybyła tu jako żona Gorloisa, Igriana widziała, jak ziemia, dobra ziemia, znikała w wodach kornwalijskiego morza. Długie ramiona czarnych skał, ostre i urwiste, wyciągały się w morze z nadbrzeża. Kiedy świeciło słońce, bywało jasno i przejrzyście, a niebo i ziemia błyszczały jak klejnoty, którymi Gorlois obsypał ją w dniu, gdy powiedziała mu, że nosi ich pierwsze dziecko. Jednak Igriana nigdy nie lubiła ich zakładać. Klejnot, który w tej chwili zdobił jej szyję, podarowano jej w Avalonie: kamień księżycowy, który odbijał błękitną jasność morza i nieba; lecz we mgle dzisiejszego dnia nawet klejnot wyglądał matowo.

We mgle dźwięki niosą się na dużą odległość. Kiedy Igriana odwróciła się plecami do morza i stała, patrząc w kierunku lądu, wydało się jej, że słyszy stukot kopyt koni i mułów, i głosy, ludzkie głosy, tutaj, w tym opuszczonym Tintagel, gdzie nie żył nikt prócz kóz, owiec, pasterzy i ich psów, pań z zamku, kilku służących i paru starców dla ochrony.

Powoli Igriana zawróciła i skierowała się z powrotem do zamku. Jak zwykle, kiedy stała w jego cieniu, czuła się przytłoczona wynurzającym się z mgieł masywem tych prastarych kamieni piętrzących się na końcu długiego cypla wychodzącego w morze. Pasterze wierzyli, że zamek zbudowali starożytni z ziem Lyonnesse i Ys; w pogodne dni, jak mawiali rybacy, można było zobaczyć ich stare zamki głęboko pod wodą. Ale dla Igriany wyglądały one jedynie jak skalne wieże, stare góry i pagórki zatopione przez wciąż wdzierające się w ląd morze, które nawet teraz wgryzało się powoli w skały, na których stał zamek. Tutaj, na końcu świata, gdzie morze bez końca pożerało ziemię, łatwo było wierzyć w zatopione krainy na zachodzie; snuto opowieści o wielkiej ognistej górze, która wybuchnęła daleko na południu, a odmęty pochłonęły tam wielką krainę. Igriana nigdy nie wiedziała, czy wierzy w te opowieści, czy nie.

Tak. Z pewnością słyszała we mgle głosy. To nie mogli być dzicy jeźdźcy zza morza ani z wybrzeża Erin. Dawno minęły już czasy, kiedy musiała się obawiać każdego obcego dźwięku czy cienia. Nie był to też diuk, jej mąż. Bawił daleko na północy, walczył z Saksonami u boku Ambrozjusza Aurelianusa, Najwyższego Króla Brytanii; gdyby miał zamiar wracać, przysłałby wiadomość.

Nie musiała się obawiać. Gdyby jeźdźcy byli wrogami, powstrzymałyby ich straże i wojsko, które diuk pozostawił na posterunkach przy wjeździe na cypel, by broniły jego żony i dziecka. Żeby się przez nich przedrzeć, trzeba by całej armii. A któż wysyłałby armię przeciwko Tintagel?

Był taki czas, pomyślała bez żalu Igriana, wchodząc powoli na zamkowy dziedziniec, że wiedziałaby, kto nadjeżdża do zamku. I nagle ta myśl zasmuciła ją trochę. Od narodzenia Morgiany nawet już nie płakała za domem. A Gorlois był dla niej dobry. Uspokajał ją w pierwszym okresie pełnym strachu i nienawiści, obdarowywał klejnotami i pięknymi rzeczami, przywoził jej wojenne trofea. Otoczył ją służącymi i dwórkami i traktował ją zawsze jak równą sobie, z wyjątkiem narad wojennych. Nie mogłaby żądać więcej, chyba że poślubiłaby mężczyznę z Plemion. Ale w tym nie zostawiono jej wyboru. Córka Świętej Wyspy musi robić to, co najlepsze jest dla jej ludu, choćby oznaczało to pójście na śmierć w ofierze, poświęcenie dziewictwa w Świętym Związku czy zamążpójście, które, jak myślano, scementuje pewne sojusze; i to właśnie zrobiła Igriana, poślubiając romańskiego diuka Kornwalii, obywatela, który, choć Rzymianie opuścili już Brytanię, żył na sposób rzymski.

Zsunęła płaszcz z ramion; wewnątrz dziedzińca, poza zasięgiem przejmującego wiatru, było cieplej. I nagle mgła zawirowała i rozwiała się, a przed nią na chwilę pojawiła się postać, która zmaterializowała się z oparów: jej przyrodnia siostra, Viviana, Pani Jeziora, Pani Świętej Wyspy.

— Siostro! — Słowa zamarły w powietrzu i Igriana wiedziała, że nie krzyknęła ich na głos, a tylko wyszeptała, przyciskając ręce do piersi. — Czy ja naprawdę cię tutaj widzę?

Twarz Viviany wyrażała naganę, a głos wydawał się rozbrzmiewać w podmuchach wiejącego za murami wiatru.

Czy wyrzekłaś się Wzroku, Igriano? Z własnej woli?

Dotknięta tą niesprawiedliwością, Igriana odparła:

— To ty zarządziłaś, że mam poślubić Gorloisa… — Ale obraz jej siostry rozmył się we mgle, już go nie było, nigdy nie istniał. Igriana zamrugała, wizja zniknęła. Otuliła się płaszczem, bo poczuła zimno, przejmujące zimno. Wiedziała, że ta wizja wzięła swą moc z ciepła i życiowej siły jej własnego ciała. Nie wiedziałam, że wciąż jeszcze mogę widzieć w ten sposób, byłam pewna, że już nie potrafię… pomyślała. Potem zadrżała, przypominając sobie, że ojciec Columba na pewno uzna to za robotę diabła, a ona powinna się z tego wyspowiadać. Co prawda tutaj, na końcu świata, księża byli bardziej wyrozumiali, ale niewyznana wizja z pewnością spotkałaby się z naganą.

Skrzywiła się. Dlaczego miała traktować wizytę swojej własnej siostry jako dzieło diabła? Niech ojciec Columba gada sobie, co chce; może przynajmniej ten jego Bóg jest mądrzejszy od niego. Co, pomyślała Igriana, powstrzymując chichot, wcale nie byłoby takie trudne. Być może ojciec Columba został księdzem, bo żaden zakon druidów nie chciał mieć w swoich szeregach takiego głupca. Ten Bóg Chrystus wydawał się nie zwracać uwagi na to, że jego księża są głupi, jeśli tylko potrafili mamrotać swoje msze i trochę pisać i czytać. Ona, Igriana, miała więcej zakonnej wiedzy niż ojciec Columba i kiedy chciała, mówiła lepszą łaciną. Nie uważała się za osobę wykształconą; nie miała dość samozaparcia, by studiować głębszą wiedzę Starej Religii albo brać udział w Misteriach w stopniu większym, niż było to absolutnie wymagane od córki Świętej Wyspy. I mimo że nie była wtajemniczona w żadne Misteria, wśród tych zromanizowanych barbarzyńców mogła uchodzić za dobrze wykształconą damę.

W małej komnacie zamkowej, do której w pogodne dni wpadały słoneczne promienie, jej trzynastoletnia młodsza siostra Morgause, już zapowiadająca się na piękną kobietę, ubrana w luźną domową szatę z surowej wełny i stary zniszczony płaszcz Igriany, zarzucony na ramiona, beznamiętnie przędła podłużnym wrzecionem, nawijając nierówną przędzę na rozchwiany kołowrotek. Na podłodze u jej stóp mała Morgiana turlała stare wrzeciono jak piłkę, wpatrując się w esy-floresy, które wywijał nierównomierny kształt wrzeciona. Dziewczynka co chwila obracała je w innym kierunku swymi pulchnymi paluszkami.

— Nie wystarczy już tego przędzenia? — poskarżyła się Morgause. — Bolą mnie palce! Dlaczego cały czas muszę prząść i prząść, jakbym była dwórką?

— Każda dama musi się nauczyć prząść — skarciła ją Igriana, wiedząc, że tak właśnie powinna zrobić. — A twoja nitka to prawdziwa klęska, raz cienka, raz gruba… Palce przestaną cię boleć, kiedy je przyzwyczaisz. Bolące palce są oznaką twojego lenistwa, bo nie zahartowały się do tej pracy… — Wzięła od Morgause wrzeciono i kołowrotek i zaczęła je obracać z niedbałą łatwością; pod jej wprawnymi palcami nierówna przędza wygładzała się w idealnej grubości nitkę. — Patrz, można prząść tę przędzę, nie robiąc supełków… — Nagle znudziło się jej zachowywać tak, jak powinna. — Ale teraz możesz odłożyć wrzeciono. Zanim minie południe, będą tu goście.

Morgause spojrzała na nią zdziwiona.

— Nic nie słyszałam — powiedziała. — Nie było też żadnego gońca z wiadomością!

— To mnie nie dziwi — odparła Igriana. — Bo i nie było gońca. Otrzymałam Przesłanie. Viviana jest w drodze na zamek. I jest z nią Merlin. — O tym ostatnim sama nie wiedziała, dopóki tego nie powiedziała na głos. — Więc możesz zaprowadzić Morgianę do niani, a sama iść i włożyć świąteczną szatę, tę farbowaną szafranem.

Morgause ochoczo odłożyła wrzeciono, ale zatrzymała się i spojrzała na Igrianę.

— Moja szafranowa suknia? Dla mojej siostry?

— Nie dla naszej siostry, Morgause, ale dla Pani Świętej Wyspy i dla Posłańca Bogów. — Igriana upomniała ją ostro.

Morgause wpatrywała się we wzór na posadzce. Była wysoką, mocną dziewczyną, dopiero zaczynającą smukleć i dojrzewać; jej gęste włosy były rudawe, jak u Igriany, a jasna skóra usiana była piegami, choć usilnie stosowała okłady z mleka i błagała zielarkę o napary i maści, żeby się ich pozbyć. Miała dopiero trzynaście lat, a była już tak wysoka jak Igriana i zanosiło się, że będzie jeszcze wyższa. Niezgrabnie podniosła Morgianę i wyszła. Igriana zawołała za nią:

— Powiedz niani, żeby ubrała dziecko w świąteczną sukienkę, a potem możesz małą przynieść tutaj. Viviana jeszcze jej nie widziała.

Morgause odburknęła złośliwie, że nie widzi powodu, dlaczego wielka kapłanka miałaby chcieć oglądać berbecia, ale że mruknęła to pod nosem, Igriana miała wymówkę, by nie zwrócić jej uwagi.

W komnacie Igriany u góry wąskich schodów było zimno; palono tu tylko w środku zimy. Kiedy nie było Gorloisa, dzieliła łóżko ze swoją dwórką Gwennis, a długotrwała nieobecność męża była okazją, by mieć przy sobie także małą Morgianę. Czasami spała tu też Morgause, kryjąc się przed okropnym zimnem pod futrzanymi narzutami. Wielkie małżeńskie łoże z baldachimem i kotarami chroniącymi od przeciągów było więcej niż wystarczająco obszerne dla trzech kobiet i dziecka.

Stara Gwen drzemała teraz w kącie i Igriana nie chciała jej budzić. Zdjęła swą codzienną suknię z surowej wełny i pospiesznie włożyła piękną szatę, wiązaną przy szyi jedwabną wstążką, którą Gorlois przywiózł jej w podarunku z jarmarku w Londinium. Na ręce włożyła kilka srebrnych pierścioneczków, które miała jeszcze z dzieciństwa… teraz wchodziły tylko na dwa najmniejsze palce… Na szyi zawiesiła naszyjnik z bursztynu, który dostała od Gorloisa. Suknia była farbowana na rdzawy kolor i miała zieloną wierzchnią tunikę. Znalazła swój rzeźbiony kościany grzebień i zaczęła rozczesywać włosy, siedząc na ławie i cierpliwie przeciągając grzebień przez każdy kosmyk. Z drugiej komnaty usłyszała głośny wrzask i uznała, że to niania czesze Morgianę, której nie bardzo się to podoba. Wrzask ustał raptownie, pomyślała, że dziecko uspokojono klapsem, a może, jak to się czasem zdarzało, kiedy Morgause była w dobrym humorze, to ona przejęła czesanie małej swymi zręcznymi, cierpliwymi palcami. To stąd Igriana wiedziała, że jej młodsza siostra mogłaby dobrze prząść, gdyby chciała, tak zręcznie robiła wszystko inne — czesała, gręplowała, piekła świąteczne ciasta.

Igriana zaplotła włosy, spięła je na czubku głowy złotą spinką, w fałdy sukni wpięła piękną złotą broszę. Spojrzała na swe odbicie w starym lustrze z brązu, które dostała w prezencie ślubnym od swojej siostry Viviany, a które, jak mówiono, przywiezione było z samego Rzymu. Sznurując suknię, zauważyła, że jej piersi były już takie jak kiedyś: nie karmiła Morgiany od roku, piersi były tylko trochę cięższe i bardziej miękkie. Wiedziała, że odzyskała dawną smukłość, bo w tej sukni wychodziła za mąż, a teraz tasiemki nie były ani trochę napięte.

Gorlois, gdy wróci, będzie oczekiwał, że znów weźmie ją do łoża. Ostatnio, kiedy ją widział, miała wciąż Morgianę przy piersi, a on przychylił się do jej prośby, by mogła karmić dziecko jeszcze przez lato, kiedy tyle małych dzieci umiera. Wiedziała, że był niezadowolony, bo dziecko nie było synem, którego tak pragnął — ci Rzymianie liczyli ciągłość swych rodów po męskiej linii, zamiast rozsądniej, po linii matki; to było głupie, bo który mężczyzna mógł kiedykolwiek wiedzieć z całą pewnością, kto był ojcem dziecka kobiety? Oczywiście, ci Rzymianie robili wielką sprawę z tego, kto kładł się z ich kobietami, zamykali je i kazali śledzić. Nie, żeby Igriany trzeba było pilnować; jeden mężczyzna był wystarczającym złem. Któż chciałby jeszcze innych, którzy mogliby okazać się nawet gorsi?

Ale mimo iż oczekiwał syna, Gorlois był wyrozumiały, pozwalał jej mieć Morgianę w łożu i dalej ją karmić, a nawet trzymał się od żony z daleka, kładąc się w nocy z jej dwórką Ettarr, by Igriana nie zaszła znów w ciążę i nie straciła mleka. On także wiedział, ile dzieci umierało, jeśli były odstawione od piersi za wcześnie, zanim umiały żuć mięso i chleb. Dzieci karmione owsianym kleikiem były chorowite, a latem często brakowało koziego mleka, nawet gdyby chciały je pić. Dzieci karmione krowim czy kobylim mlekiem często miały torsje i umierały albo dostawały wzdęć i też umierały. Więc pozwolił jej zostawić Morgianę przy piersi, tym samym o następne półtora roku odkładając narodziny syna, którego tak pragnął. Choćby tylko za to będzie mu zawsze wdzięczna i nie będzie się sprzeciwiać, jakkolwiek szybko teraz znów zajdzie w ciążę.

Ettarr dostała brzucha dzięki tej jego ostatniej wizycie i chodziła cała dumna; może to ona pierwsza urodzi syna diuka Kornwalii? Igriana nie zwracała na dziewczynę uwagi; Gorlois miał innych synów bękartów, jeden z nich był z nim nawet teraz, w obozie najwyższego wodza, księcia Uthera. Ale Ettarr zachorowała i poroniła, a Igriana miała na tyle wyczucia, żeby nie pytać Gwen, czemu była z tego taka zadowolona. Stara Gwen za dużo wiedziała o ziołach, by Igriana mogła mieć spokojne sumienie. Pewnego dnia, postanowiła w końcu, każę jej powiedzieć dokładnie, czego dorzuciła Ettarr do piwa.

Zeszła do kuchni, ciągnąc długą suknię po kamiennych schodach. Była tam już Morgause w najlepszej szacie, ubrała Morgianę w świąteczną sukienkę, też farbowaną szafranem, i dziecko wydawało się w niej śniade jak Pikt. Igriana podniosła ją i z radością trzymała w ramionach. Malutka, śniada, delikatna, o kosteczkach tak drobnych, jakby się trzymało miękkiego ptaszka. Po kim to dziecko odziedziczyło wygląd? Ona i Morgause były wysokie i rudowłose, miały kolory ziemi, jak wszystkie kobiety Plemion. A Gorlois, choć ciemnowłosy, był Rzymianinem — wysokim, smukłym, z orlą twarzą, stwardniałą przez lata walk przeciw Saksonom — zbyt pełnym swej rzymskiej dumy, by młodej żonie otwarcie okazywać czułość, dla urodzonej zaś w miejsce upragnionego syna córki nie miał nic poza obojętnością.

A jednak, przypomniała sobie Igriana, ci rzymscy mężczyźni uważali, że nad swymi dziećmi mają boskie prawo życia i śmierci. Wielu było takich, nawet chrześcijan, którzy zażądaliby, by córkę natychmiast odstawić od piersi, żeby żona od razu mogła im dać syna. Gorlois był dla niej dobry, pozwolił jej zatrzymać małą przy sobie. Być może, choć nie podejrzewała go o zbyt wielką wyobraźnię, wiedział, jak ona, kobieta Plemion, traktuje narodziny córki.

Kiedy wydawała polecenia na przyjęcie gości — kazała przynieść z piwnic wino, a na pieczyste przygotować nie króliki, ale dobrą baraninę z ostatniego uboju — usłyszała na dziedzińcu gdakanie i hałas przestraszonych kur i wiedziała, że jeźdźcy przekroczyli granicę cypla. Służba była zalękniona, ale większość z nich pogodziła się już z faktem, że ich pani ma dar Wzroku. Do tej pory tylko udawała, uciekając się do sprytnego zgadywania i kilku sztuczek; to jednak wystarczyło, żeby się jej bali. Ale teraz myślała: Może Viviana ma rację, może wciąż mam Wzrok. Może tylko myślałam, że go utraciłam — bo przez te miesiące, zanim Morgiana się urodziła, byłam taka słaba i bezsilna. Teraz wróciłam do siebie. Moja matka była wielką kapłanką do dnia swojej śmierci, choć urodziła kilkoro dzieci.

Ale, odpowiedziała sobie w myślach, jej matka urodziła te dzieci na wolności, jak przystało kobiecie Plemion, takim ojcom, jakich sama wybrała, nie jako niewolnica jakiegoś Rzymianina, którego zwyczaje dawały mu władzę nad kobietami i dziećmi. Zniecierpliwiona, odpędziła od siebie te myśli; jakie ma znaczenie, czy naprawdę posiada Wzrok, czy tylko go udaje, skoro trzyma to służbę w posłuszeństwie?

Powoli wyszła na dziedziniec, który Gorlois wciąż lubił nazywać atrium, choć nic tu nie przypominało willi, w której mieszkał, zanim Ambrozjusz mianował go diukiem Kornwalii. Jeźdźcy właśnie zsiadali z koni i jej wzrok natychmiast odnalazł jedyną wśród nich kobietę. Kobietę niższą od niej i już niemłodą, ubraną w męską tunikę i wełniane bryczesy, okutaną w peleryny i szale. Przez długość dziedzińca ich oczy spotkały się w powitaniu, lecz Igriana posłusznie podeszła i skłoniła się przed wysokim, szczupłym mężczyzną, który zsiadał z kościstego muła. Ubrany był w niebieskie szaty barda, a przez ramię przewieszoną miał harfę.

— Witam cię w Tintagel, Panie Posłańcu. Sprowadzasz błogosławieństwo pod nasz dach i zaszczycasz nas swoją obecnością.

— Dzięki ci, Igriano — powiedział dźwięczny głos i Taliesin, Merlin Brytanii, druid, bard, złożył dłonie na wysokości twarzy i wyciągnął je nad Igrianą w geście błogosławieństwa.

Mając za sobą ten obowiązek, Igriana podbiegła do swej przyrodniej siostry i chciała przed nią także skłonić się po błogosławieństwo, ale Viviana pochyliła się i powstrzymała ją.

— Nie, nie, dziecko, to jest rodzinna wizyta. Będzie jeszcze czas, byś mi oddała honory, jeśli będziesz chciała… — Przycisnęła Igrianę do siebio i pocałowała w usta. — A to jest dzidziuś? Od razu widać, że ma w sobie krew Starego Ludu. Igriano, ona jest podobna do naszej matki.

W tym czasie Viviana, Pani Jeziora i Świętej Wyspy, miała trzydzieści kilka lat. Jako najstarsza córka starożytnego rodu Kapłanek Jeziora objęła święty urząd po swej matce. Teraz wzięła Morgianę w ramiona, trzymając ją z doświadczeniem kobiety nawykłej do piastowania małych dzieci.

— Ona jest podobna do ciebie — powiedziała zdziwiona Igriana, zdając sobie sprawę, że powinna przecież już dawno to zauważyć. Ale od kiedy po raz ostatni widziała Vivianę, a było to na jej ślubie, minęły już cztery lata. Tyle się od tego czasu wydarzyło. Ona sama tak bardzo się zmieniła, wtedy była tylko przerażoną piętnastoletnią dziewczynką, oddaną w ręce mężczyzny ponad dwukrotnie starszego od siebie. — Ale proszę do środka, panie Merlinie, siostro. Wejdźcie się ogrzać.

Wolna od okręcających ją peleryn i szalów, Viviana, Pani Avalonu, była zaskakująco malutką kobietą, nie wyższą niż dobrze wyrośnięta dziewięcio- lub dziesięcioletnia dziewczynka. W luźnej tunice, z nożem wiszącym u przepasującego talię pasa, w obszernych wełnianych bryczesach i grubych skarpetach wyglądała jak drobniutkie dziecko ubrane w dorosłe rzeczy. Miała małą, smagłą, trójkątną twarz, czoło przysłaniały włosy ciemne jak cienie pod skalnymi półkami. Jej oczy były także ciemne, wielkie na tej małej twarzy. Igriana nigdy przedtem nie zauważyła, jaka Viviana jest malutka.

Służka wniosła puchar dla gości: gorące wino z resztką przypraw, które Gorlois przysłał z targowisk w Londinium. Viviana wzięła puchar w dłonie, a Igriana aż zamrugała na ten widok — wraz z gestem, którym ujęła kielich, kapłanka nagle stała się wysoka i wspaniała. Tak jakby był to kielich ze Świętych Regaliów. Ułożyła go między dłońmi i powoli podniosła do ust, mrucząc błogosławieństwo. Upiła łyk, odwróciła się i podała naczynie Merlinowi. Wziął go z niskim ukłonem i przyłożył do ust. Kiedy z kolei Igriana podjęła kielich od swoich gości, spróbowała wina i wypowiedziała powitalną formułę, to choć ledwo wtajemniczona w Misteria, poczuła, że w pewien sposób ona także uczestniczy w powadze tego pięknego rytuału.

Potem odłożyła puchar i magia chwili uleciała. Viviana znów była tylko drobną kobietą ze śladami zmęczenia na twarzy, Merlin nie więcej niż przygarbionym, starym człowiekiem. Igriana szybko zaprowadziła oboje do ognia.

— O tej porze roku to daleka droga od wybrzeży Morza Lata — powiedziała, pamiętając, kiedy tą drogą jechała jako świeżo poślubiona małżonka, przestraszona i pełna nienawiści, w wozie obcego sobie męża, który jak dotąd był tylko głosem i przerażeniem w nocy. — Co sprowadza cię tutaj w czasie wiosennych burz, moja pani i siostro?

I dlaczego nie mogłaś przyjechać wcześniej, czemu zostawiłaś mnie samą, bym musiała się uczyć, jak być żoną, samotnie urodzić dziecko, w strachu i tęsknocie za domem? A skoro nie mogłaś przyjechać wcześniej, to po co w ogóle przyjechałaś, teraz, kiedy jest już za późno, a ja w końcu pogodziłam się z moim poddaństwem?

— Droga jest rzeczywiście daleka — odparła Viviana miękko, a Igriana wiedziała, że kapłanka usłyszała, tak jak słyszała zawsze, również i te słowa, których ona nie wypowiedziała na głos. — A to są niebezpieczne czasy, dziecko. Ale przez te lata wyrosłaś na kobietę, nawet jeśli to były lata samotne, tak samotne, jak lata odosobnienia wymagane w inicjacji bardów lub… — dodała z ledwie widocznym cieniem uśmiechu — jak lata nauki na kapłankę. Gdybyś wybrała tę drogę, przekonałabyś się, że jest równie samotna, moja Igriano. Tak, oczywiście — powiedziała schylając się, a twarz jej się rozpogodziła. — Możesz mi usiąść na kolanach, maleńka. — Podniosła Morgianę, a Igriana przyglądała, się temu w zadziwieniu. Zazwyczaj Morgiana była płochliwa jak dziki króliczek. Na wpół zazdrośnie, na wpół poddając się znajomemu urokowi, patrzyła, jak dziecko sadowi się na kolanach Viviany. Viviana wyglądała na osobę niemal zbyt kruchą, by bezpiecznie utrzymać małą. Zaiste, czarodziejka, kobieta ze Starego Ludu. I możliwe, że Morgiana rzeczywiście będzie do niej bardzo podobna.

— A jak miewa się Morgause, odkąd przysłałam ją do ciebie rok temu? — spytała Viviana, spoglądając w górę na Morgause, która w swej szafranowej szacie żałośnie stała w ciemnym kącie. — Chodź tu i pocałuj mnie, siostrzyczko. Och, będziesz taka wysoka jak Igriana — powiedziała, wyciągając ramiona, by uścisnąć dziewczynę, która posłusznie, jak na wpół wytresowany szczeniaczek, nieśmiało wyszła z cienia. — Tak, usiądź tu przy moich nogach, jeśli chcesz. — Morgause usiadła na podłodze, tuląc głowę do kolan Viviany, a Igriana dostrzegła, że jej posępne oczy napełniają się łzami.

Ma nas wszystkie w swoich rękach. W jaki sposób może mieć nad nami wszystkimi taką władzę? Ale może to dlatego, że ona jest jedyną matką, jaką Morgause kiedykolwiek miała? Viviana była już dorosła, kiedy Morgause przyszła na świat, zawsze była dla niej, dla nas obu, zarówno matką, jak i siostrą. Ich matka, która była już naprawdę zbyt stara, by rodzić dzieci, zmarła, wydając Morgause na świat. Wcześniej tego samego roku Viviana też urodziła dziecko. Jej dziecko zmarło, więc Viviana wykarmiła Morgause własną piersią.

Morgiana ułożyła się wygodnie w objęciach Viviany; Morgause siedziała przytulona do jej nóg, opierając swą jedwabistozłotą głowę na jej kolanach. Kapłanka podtrzymywała dziecko jednym ramieniem, a wolną ręką gładziła miękkie włosy dorastającej dziewczyny.

— Chciałam do ciebie przyjechać, kiedy urodziła się Morgiana — powiedziała Viviana. — Ale sama byłam wtedy w ciąży. W tamtym roku urodziłam syna. Oddałam go już na wychowanie i myślę, że jego przybrana matka może go wysłać na naukę do mnichów. Jest chrześcijanką.

— Nie przeszkadza ci to, że będzie wychowany jako chrześcijanin? — spytała Morgause. — Czy jest ładny? Jak ma na imię?

Viviana zaśmiała się.

— Nazwałam go Balan — powiedziała. — A jego przybrana matka nazwała swojego syna Balin. Jest między nimi tylko dziesięć dni różnicy, więc bez wątpienia będą wychowywani jak bliźniacy. Nie, nie mam nic przeciwko temu, że będzie wyrastał jako chrześcijanin. Jego ojciec też jest chrześcijaninem, a Priscilla to dobra kobieta. Powiedziałaś, Igriano, że droga tutaj jest daleka. Wierz mi, dziecko, że teraz jest nawet dłuższa, niż kiedy poślubiłaś Gorloisa. Może nie tyle jest dłuższa z Wyspy Księży, na której rośnie Święty Głóg, ile o wiele dłuższa z Avalonu…

— I dlatego właśnie tu przybyliśmy — powiedział nagle Merlin, a jego głos zabrzmiał jak bicie wielkiego dzwonu, aż Morgiana nagle usiadła i zaczęła popłakiwać ze strachu.

— Nie rozumiem — odparła Igriana, czując nagle dziwny niepokój. — Przecież oba te miejsca są tak blisko…

— Oba są jednym — powiedział Merlin, siedząc sztywno wyprostowany. — Ale wyznawcy Chrystusa wolą mówić nie tyle, że oni nie powinni mieć innego Boga przed swoim Bogiem, ile że nie ma innego Boga poza ich Bogiem. I że on sam stworzył świat. Że sam nim rządzi. Że sam jeden stworzył gwiazdy i wszystko, co istnieje.

Igriana szybko wykonała święty znak przeciwko bluźnierstwu.

— Ale tak nie może być — nalegała — żaden Bóg nie może sam władać wszystkim… a co z Boginią? Co z Matką…?

— Oni uważają — powiedziała Viviana swym miękkim, niskim głosem — że Bogini nie istnieje, gdyż domeną kobiety, jak mówią, jest początek wszelkiego zła. To przez kobietę, jak mówią, zło dostało się na ten świat. Mają jakąś fantastyczną żydowską baśń o jabłku i wężu.

— Bogini ich ukarze — odparła Igriana, wstrząśnięta. — A jednak wydałaś mnie za jednego z nich.

— Nie wiedzieliśmy, że ich bluźnierstwa są tak rozległe — powiedział Merlin. — W naszych czasach byli przecież wyznawcy różnych Bogów. Ale oni szanowali Bogów innych ludzi.

— Ale co to ma wspólnego z długością drogi z Avalonu? — spytała Igriana.

— Tak więc dotarliśmy do celu naszej wizyty — powiedział Merlin. — Druidzi wiedzą, że to wierzenia ludzkości kształtują świat i całą rzeczywistość. Dawno temu, kiedy wyznawcy Chrystusa po raz pierwszy przybyli na naszą wyspę, wiedziałem, że to decydujące wydarzenie naszych czasów, moment, który zmieni świat.

Morgause spojrzała na starego człowieka oczyma rozszerzonymi ze zdziwienia.

— Czy jesteś aż tak stary, Czcigodny?

Merlin uśmiechnął się do dziewczyny.

— Nie w moim obecnym ciele. Ale czytałem wiele w wielkiej sali, która jest nie na tym świecie. Tam są spisane Kroniki Wszechrzeczy. Poza tym wtedy również żyłem. Ci, którzy są Panami tego świata, zezwolili mi powrócić, ale już w innym ziemskim ciele.

— Te sprawy są zbyt zawiłe dla małej, Czcigodny Ojcze — powiedziała Viviana, delikatnie mu przerywając. — Ona nie jest kapłanką. To, co Merlin chciał powiedzieć, siostrzyczko, to że żył, kiedy chrześcijanie tu przybyli, i że wybrał i pozwolono mu na to, by mógł się zreinkarnować, żeby dokończyć swoje dzieło. To są Misteria, których nie musisz rozumieć. Ojcze, mów dalej.

— Wiedziałem, że był to jeden z tych momentów, który zmieni historię całej ludzkości — powiedział Merlin. — Chrześcijanie chcą wyplenić całą wiedzę poza własną. I dlatego wypędzają z tego świata wszystkie tajemnice oprócz tych, które pasują do ich własnej wiary. Ogłosili za herezję to, że człowiek może żyć więcej niż jeden raz… A to już przecież wie każdy wieśniak.

— Ale jeśli ludzie nie będą wierzyli w więcej niż jedno życie — zaprotestowała wstrząśnięta Igriana — to jak unikną rozpaczy? Jaki sprawiedliwy Bóg stworzyłby niektórych ludzi biedakami, a innych możnymi i szczęśliwymi, gdyby jedno życie było wszystkim, co jest im dane?

— Nie wiem — odpowiedział Merlin. — Może chcą, by ludzie rozpaczali nad srogością losu, by na kolanach błagali Chrystusa, żeby ich zabrał do nieba. Nie wiem, w co wierzą wyznawcy Chrystusa ani na co liczą. — Na chwilę zamknął oczy i widać było głębokie zmarszczki na jego twarzy. — Lecz w cokolwiek wierzą, ich przekonania zmieniają kształt tego świata, nie tylko duchowo, ale także na płaszczyźnie materii. Kiedy zaprzeczają istnieniu ducha i królestwa Avalonu, te rejony przestają dla nich istnieć. Oczywiście, że one wciąż istnieją, ale już nie w tym samym świecie, jakim jest świat wyznawców Chrystusa. Avalon, Święta Wyspa, nie jest już tą samą wyspą Glastonbury, na której my, wyznawcy Starej Wiary, niegdyś pozwoliliśmy mnichom zbudować swoją kaplicę i klasztor. Gdyż nasza mądrość i ich mądrość… Ile wiesz o filozofii naturalnej, Igriano?

— Bardzo mało — odpowiedziała młoda kobieta, patrząc z lękiem na kapłankę i starego druida. — Nigdy mnie tego nie uczono.

— Szkoda — powiedział Merlin. — Bo musisz to zrozumieć, Igriano. Postaram się wytłumaczyć ci to jak najprościej. Uważaj — powiedział, zdejmując z szyi swój złoty torques1 i wyciągając miecz z pochwy. — Czy mogę to złoto i ten brąz umieścić jednocześnie na tym samym miejscu?

Patrzyła na niego, mrugając i nie rozumiejąc.

— Nie, oczywiście, że nie. Mogą leżeć obok siebie, ale nie na tym samym miejscu, chyba że jeden najpierw przesuniesz.

— I tak właśnie jest ze Świętą Wyspą — powiedział Merlin. — Mnisi złożyli nam przysięgę, czterysta lat temu, zanim nadeszli tu Rzymianie i próbowali nas podbić, że nigdy nie powstaną przeciwko nam i nie wypędzą nas za pomocą oręża. Gdyż byliśmy tutaj przed nimi, a oni wnosili prośbę, no i byli słabi. I dotrzymali tej przysięgi, tyle muszę im oddać. Ale w duchu, w swoich modlitwach, nigdy nie przestali walczyć z nami o to, by ich Bóg wypędził naszych Bogów, by ich mądrość panowała nad naszą mądrością. W naszym świecie, Igriano, jest dość miejsca dla wielu Bogów i wielu Bogiń. Ale w świecie chrześcijan… jak by to powiedzieć? …nie ma miejsca dla naszej wizji ani dla naszej wiedzy. W ich świecie jest tylko jeden Bóg. I on nie tylko musi zwyciężyć nad wszystkimi innymi Bogami; musi sprawić, by w ogóle nie było żadnych innych Bogów, tak jakby nigdy nie istnieli inni Bogowie, a jedynie fałszywi idole, dzieło ich diabła. I tylko wyznając tego Boga, ludzie mogą być zbawieni w tym swoim jednym życiu. Oto, w co wierzą. A świat zmienia się zgodnie z tym, w co ludzie wierzą. I tak światy, które kiedyś były jednym, oddalają się od siebie…

Są więc teraz dwie Brytanie, Igriano: jeden świat pod Jedynym Bogiem i Chrystusem, a za nim świat, w którym wciąż panuje Wielka Matka, ten świat, który Stare Ludy wybrały, by w nim żyć i w niego wierzyć. To już się wcześniej zdarzało. Był taki czas, kiedy Czarowny Lud, Lud Świetlisty, wycofał się z naszego świata, oddalając się coraz dalej i dalej we mgły, tak że teraz tylko zabłąkany wędrowiec może przypadkiem spędzić noc w krainie elfów, a jeśli mu się to przydarzy, czas na naszym świecie płynie bez niego. Może wyjść po jednej nocy i odkryć, że wszyscy jego bliscy już dawno nie żyją i że minął tuzin lat. A teraz, mówię ci, Igriano, to znów się wydarza. Nasz świat, rządzony przez Boginię i jej towarzysza, Rogatego Pana, świat, który znasz, świat wielu prawd, jest siłą spychany z głównego nurtu czasu. Nawet już teraz, Igriano, jeśli podróżny wybierze się do Avalonu bez przewodnika, a nie zna drogi bardzo dobrze, nie dojedzie tam, znajdzie się na Wyspie Księży. Dla większości ludzi nasz świat jest już teraz zagubiony we mgłach Morza Lata. To się zaczęło, jeszcze zanim opuścili nas Rzymianie. Teraz, kiedy całą Brytanię pokrywają kościoły, nasz świat oddala się coraz dalej i dalej. Dlatego zajęło nam tyle czasu, by tutaj dotrzeć. Coraz mniej jest dróg i miast należących do Starego Ludu, byśmy mogli orientować się w drodze. Światy wciąż się stykają, wciąż leżą obok siebie, blisko jak kochankowie, ale się rozłączają i jeśli się ich nie zatrzyma, pewnego dnia będą to dwa odrębne światy i nikt nie będzie mógł przechodzić z jednego w drugi…

— A niech się rozłączą — przerwała rozgniewana Viviana. — Ja wciąż uważam, że powinniśmy pozwolić, by się rozdzieliły! Nie chcę żyć w świecie chrześcijan, którzy wypierają się Matki…

— Ale co z innymi ludźmi? Co z tymi, którzy będą musieli żyć w rozpaczy? — Głos Merlina znów przypominał miękkie bicie dzwonu. — Nie, przejście musi pozostać, nawet jeśli ma być sekretne. Części tych światów są wciąż jednym. Saksoni najeżdżają zarówno jeden, jak i drugi. Ale coraz więcej naszych wojowników jest wyznawcami Chrystusa. Saksoni…

— Saksoni to okrutni barbarzyńcy — powiedziała Viviana. — Plemiona nie dadzą rady samotnie przegnać ich z wybrzeży. A Merlin i ja widzieliśmy, że Ambrozjusz już niedługo pozostanie na tym świecie, a ten najwyższy przywódca, Pendragon… zowią go Uther, tak?… będzie jego następcą. Ale w tym kraju jest wielu, którzy nie poddadzą się zwierzchnictwu Pendragona. Cokolwiek przydarzy się naszemu światu od strony duchowej, to żaden z tych światów nie przetrwa długo saksońskich mieczy i pożogi. Zanim będziemy mogli stoczyć duchową bitwę, która powstrzyma światy przed oddalaniem się od siebie, musimy ocalić serce Brytanii przed spłonięciem w ogniu Saksonów. A napadają nie tylko Saksoni, ale też Jutowie, Szkoci i wszystkie te dzikie ludy, które nadchodzą z Północy. Każde miejsce, nawet sam Rzym, jest teraz zagrożone. Tylu ich jest. Twój mąż walczył całe życie. Ambrozjusz, król Brytanii, jest dobrym człowiekiem, ale może się domagać lojalności tylko od tych, którzy kiedyś podążali za Rzymem. Jego ojciec nosił purpurę i Ambrozjusz także miał ambicje zostania cesarzem. Potrzebny nam jednak przywódca, za którym pójdą wszystkie ludy Brytanii.

— Ale wciąż jest Rzym — zaprotestowała Igriana. — Gorlois powiedział mi, że kiedy Rzym upora się ze swymi problemami w Wielkim Mieście, legiony powrócą! Czy nie możemy poprosić Rzymu o pomoc przeciwko tym dzikim ludom z Północy? Rzymianie byli najlepszymi wojownikami na świecie, zbudowali na północy wielki mur, by powstrzymać najeźdźców…

Głos Merlina przybrał znów tę głuchą barwę wielkiego dzwonu.

— Widziałem to w Świętej Studni — powiedział. — Orzeł odleciał i już nigdy nie powróci do Brytanii.

— Rzym nic już nie może — potwierdziła Viviana. — Musimy mieć naszego własnego przywódcę, takiego, który będzie mógł władać całą Brytanią. Bo inaczej, kiedy oni wszyscy ruszą przeciw nam, cała Brytania upadnie i na setki lat polegniemy w ruinach pod saksońskim najeźdźcą. Światy rozdzielą się nieodwołalnie i Avalon nie przetrwa nawet w legendach, by dawać ludzkości nadzieję. Nie, musimy mieć władcę, który potrafi wymóc lojalność od wszystkich ludów obu Brytanii: Brytanii księży i Brytanii świata mgieł, rządzonego z Avalonu. Uzdrowione przez tego Wielkiego Króla — jej głos rozbrzmiewał teraz czystym dźwiękiem przepowiedni — oba światy znów się połączą w jeden i będzie w nim miejsce zarówno dla Bogini, jak i dla Chrystusa, dla kotła i dla krzyża. I ten przywódca nas zjednoczy.

— Ale gdzie znajdziemy takiego króla? — spytała Igriana. — Kto nam da takiego przywódcę?

I wtedy nagle poczuła lęk i lodowate zimno na karku. Gdy Merlin i kapłanka odwrócili się, by na nią spojrzeć, ich wzrok wydawał się ją unieruchamiać, czuła się jak mały ptaszek w cieniu skrzydeł wielkiego sokoła. I wtedy zrozumiała, dlaczego wieszcz — posłaniec druidów — zwany był Merlinem2.

Ale kiedy Viviana przemówiła, jej głos brzmiał bardzo miękko:

— Ty, Igriano. Ty urodzisz Wielkiego Króla — powiedziała.

 Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

1 Torques — forma naszyjnika. (wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczki).

2 Merlin — w języku angielskim również odmiana sokoła (kobuz).

2

W pokoju panowała cisza, zakłócana tylko trzaskaniem ognia. W końcu Igriana usłyszała, że sama bierze głęboki oddech, jakby właśnie obudziła się z długiego snu.

— O czym wy mówicie? Czy to znaczy, że Gorlois ma być ojcem tego Wielkiego Króla? — Słyszała, jak słowa odbijają się echem w jej własnym umyśle i dźwięczą tam. Zastanawiała się, dlaczego nigdy nie podejrzewała, że Gorlois może mieć tak wspaniałe przeznaczenie. Widziała, jak jej siostra i Merlin wymienili spojrzenia, widziała także drobny gest, którym kapłanka powstrzymała słowa starego człowieka.

— Nie, dostojny Merlinie, to musi powiedzieć kobieta kobiecie… Igriano, Gorlois jest Rzymianinem. Plemiona nigdy nie pójdą za żadnym człowiekiem, który będzie synem Rzymianina. Najwyższy Król, jakiego uznają, musi być dzieckiem Świętej Wyspy, prawdziwym synem Bogini. Twoim synem, tak, Igriano. Ale same Plemiona nie zwyciężą Saksonów i innych dzikich ludów z Północy. Będzie nam potrzebna pomoc Rzymian i Celtów, i Kymrów, a oni pójdą tylko za swym własnym najwyższym dowódcą, diukiem wojny, swoim Pendragonem, synem człowieka, któremu zaufali, by nimi władał i im przewodził. Stary Lud także szuka syna królewskiej krwi. Twego syna, Igriano, ale jego ojcem będzie Uther Pendragon.

Igriana patrzyła na nich, zaczynając rozumieć, aż w ściekłość przebiła się w końcu przez jej oszołomienie. I wtedy wybuchnęła:

— Nie! Ja już mam męża i urodziłam mu dziecko! Nie pozwolę wam znowu grać w kamyki o moje własne życie! Wyszłam za mąż, tak jak mi kazaliście… i nigdy się nie dowiecie… — Słowa uwięzły jej w gardle. Nigdy przecież nie zdoła im opowiedzieć o tym pierwszym roku. Nawet Viviana nigdy się nie dowie. Może im najwyżej powiedzieć: bałam się, albo: byłam samotna i przerażona, albo: lepszy byłby gwałt, bo potem mogłabym uciec i się zabić, ale to wciąż byłyby tylko słowa, wyrażające zaledwie najmniejszą cząstkę tego, co czuła.

Ale nawet gdyby Viviana dotknęła jej swym umysłem i poznała całą prawdę, której ona nie umiała wypowiedzieć, to tylko spojrzałaby na nią ze zrozumieniem, może nawet z litością, ale nigdy nie zmieniłaby zdania ani nie cofnęła choćby odrobiny tego, czego wymagała od Igriany. Słyszała to od swej siostry dostatecznie często, kiedy jeszcze Viviana myślała, że Igriana zostanie kapłanką Misteriów: Jeśli chcesz uniknąć swego losu lub odsunąć cierpienie, to tylko skażesz się na podwójne cierpienie w innym życiu.

Nie powiedziała więc ani słowa, tylko wpatrywała się w Vivianę z tłumionym żalem, który gromadził się w niej przez te ostatnie cztery lata, kiedy samotnie, z pokorą wykonywała swój obowiązek, poddając się przeznaczeniu. Ale znowu? Nigdy, powiedziała w duchu Igriana, nigdy. Z uporem potrząsnęła głową.

— Posłuchaj mnie, Igriano — powiedział Merlin. — Jestem twym ojcem, ale nie daje mi to żadnych praw. To królewska krew Pani Avalonu wyznacza rodową linię, przechodząc z córki na córkę Świętej Wyspy. Jest zapisane w gwiazdach, dziecko, że tylko król pochodzący z dwóch królewskich linii, jednej linii Plemion, które wyznają Boginię, i drugiej linii tych, którzy sprzymierzają się z Rzymem, zażegna wszystkie waśnie na naszych ziemiach. Musi nadejść pokój, by te ziemie żyły zgodnie obok siebie. Pokój dostatecznie długi, by także kocioł i krzyż mogły zawrzeć przymierze. Jeśli nadejdzie taki pokój, Igriano, nawet ci, którzy wyznają krzyż, będą posiadali wiedzę o Misteriach, by pocieszała ich w tym losie pełnym cierpienia i grzechu i w tej ich wierze w tylko jedno, krótkie życie, w czasie którego muszą wybrać między piekłem i niebem na całą wieczność. W przeciwnym razie nasz świat rozpłynie się we mgle i miną setki, a może i tysiące lat, podczas których Bogini i Święte Misteria będą zapomniane przez całą ludzkość, z wyjątkiem może tej garstki nielicznych, którzy będą potrafili przechodzić z jednego świata w drugi. Czy pozwolisz, by Bogini i jej dzieło zniknęły z tego świata, Igriano? Ty, która zrodzona jesteś z Pani Świętej Wyspy i Merlina Brytanii?

Igriana spuściła głowę, blokując łagodnemu głosowi starca dostęp do swego umysłu. Zawsze wiedziała, choć nikt jej tego nie mówił, że Taliesin, Merlin Brytanii, dzielił z jej matką tę iskrę życia, która ją stworzyła, ale córka Świętej Wyspy nie mówi o takich rzeczach. Córka Pani Avalonu należy tylko do Bogini i do tego mężczyzny, któremu matka odda ją pod opiekę — najczęściej bratu, nie zaś temu, który ją począł. Był ku temu powód: żadnemu religijnemu mężczyźnie nie wolno było rościć sobie prawa do dziecka Bogini, a za takie uważane były wszystkie dzieci urodzone przez Najwyższą Kapłankę. To, że Taliesin powołał się teraz na swoje ojcostwo, zaskoczyło ją, ale i wzruszyło.

Jednak odpowiedziała z uporczywym sprzeciwem, nie patrząc w jego stronę:

— Gorlois mógłby zostać wybrany Pendragonem. Z pewnością ten Uther nie może być aż taki wspaniały i niezastąpiony. A skoro taki ktoś jest ci potrzebny, to czemu nie użyjesz swoich czarów, by mianować Gorloisa Wielkim Smokiem, wojennym diukiem Brytanii, najwyższym dowódcą? Wtedy, gdy urodzi się nam syn, będziesz miał swojego Wielkiego Króla…

Merlin pokręcił głową, ale odezwała się Viviana i ten ich cichy spisek rozgniewał Igrianę jeszcze bardziej. Dlaczego oboje występują zgodnie przeciwko niej?

— Nie urodzisz Gorloisowi syna — rzekła miękko Viviana.

— A więc może ty jesteś samą Boginią, że w jej imieniu rozdzielasz kobietom prawo do narodzin dzieci? — spytała Igriana niegrzecznie, wiedząc, że jej słowa zabrzmiały dziecinnie. — Gorlois ma synów z innymi kobietami. Dlaczegóż ja nie miałabym dać mu syna z prawego łoża, jak tego pragnie?

Viviana nie odpowiedziała od razu. Patrzyła przez chwilę prosto w oczy Igriany, po czym spytała bardzo cicho:

— Czy ty kochasz Gorloisa, Igriano?

Igriana wpatrywała się w posadzkę.

— To nie ma nic do rzeczy. To sprawa honoru. Był dla mnie dobry… — Przerwała, ale jej myśli biegły dalej same: Dobry, kiedy nie miałam do kogo się zwrócić, kiedy byłam samotna i opuszczona, i nawet ty mnie opuściłaś i zostawiłaś na pastwę losu. Co ma do tego miłość? — To sprawa honoru — powtórzyła. — Jestem mu to winna. Pozwolił mi zatrzymać Morgianę, gdy była wszystkim, co posiadałam w mej samotności. Był miły i cierpliwy. A dla mężczyzny w jego wieku to niełatwe. On chce syna i wierzy, że to najważniejsze dla jego życia i honoru. I nie odmówię mu tego. Jeśli urodzę syna, będzie to syn Gorloisa, a nie żadnego innego mężczyzny. Przysięgam to na ogień.

— Cisza! — Głos Viviany, jak głośne uderzenie w gong, zagłuszył słowa Igriany. — Zabraniam ci, Igriano! Nie składaj przysięgi, bo będziesz na wieki zaprzysiężona!

— A cóż ci każe mniemać, że nie dotrzymam swojej przysięgi? — wybuchnęła Igriana. — Wychowano mnie w prawdzie! Ja też jestem dzieckiem Świętej Wyspy, Viviano! Możesz być moją starszą siostrą i moją kapłanką, i Panią Avalonu, ale nie wolno ci traktować mnie, jakbym była gaworzącym dzieckiem, takim jak mała Morgiana, która nie rozumie jeszcze ani słowa z tego, co się do niej mówi, i nie zna znaczenia przysięgi!

Morgiana, słysząc swoje imię, usiadła wyprostowana na kolanach kapłanki. Pani Jeziora uśmiechnęła się i pogładziła jej czarne włoski.

— Nie myśl, że ta malutka nic nie rozumie — powiedziała. — Dzieci wiedzą więcej, niż to sobie wyobrażamy. Nie umieją wypowiedzieć swoich myśli, więc uważamy, że nie myślą. A jeśli chodzi o twoją małą… cóż, to jeszcze przyszłość i nie chcę o tym przy niej mówić… ale kto wie, pewnego dnia ona też będzie wielką kapłanką… — Nigdy! Nawet gdybym musiała zostać chrześcijanką, żeby temu zapobiec! — krzyknęła Igriana. — Czy myślisz, że pozwolę ci knuć przeciwko życiu mojego dziecka, tak jak knujesz przeciw mnie?

— Uspokój się, Igriano — powiedział Merlin. — Jesteś wolna, jak wolne jest każde dziecko Bogini. Przybyliśmy pokornie cię prosić, nie rozkazywać. Nie, Viviano — powiedział, unosząc dłoń, kiedy kapłanka chciała mu przerwać. — Igriana nie jest bezbronną zabawką w rękach losu. A jednak myślę, że gdy się wszystkiego dowie, dokona słusznego wyboru.

Morgiana zaczęła się niecierpliwie kręcić, ale Viviana przytuliła ją, delikatnie głaszcząc po główce, i dziecko się uspokoiło. Igriana wstała i chwyciła małą na ręce, zła i zazdrosna o prawie magiczną moc swej siostry nad jej córeczką. Teraz Morgiana wydawała się obca w jej ramionach, odległa, jakby czas spędzony z Vivianą zmienił ją, naznaczył, jakby należała teraz do Igriany w mniejszym stopniu. Igriana poczuła piekące ją w oczy łzy. Morgiana była wszystkim, co miała, a teraz ją także traci. Morgiana, tak jak wszyscy inni, padła ofiarą uroku Viviany, tego uroku, który potrafił zmieniać ludzi w bezwolne pionki w jej grze… Zwróciła się ostro do Morgause, która wciąż siedziała z głową wtuloną w kolana Viviany:

— Wstań natychmiast, Morgause, i idź do swej komnaty. Jesteś już prawie kobietą i nie powinnaś się zachowywać jak rozpieszczone dziecko!

Morgause podniosła głowę, odgarniając falę rudych włosów ze swej ślicznej, smutnej twarzy.

— Dlaczego wybrałaś Igrianę do swych planów, Viviano? — spytała. — Ona nie chce brać w nich udziału. Ale ja jestem kobietą i też jestem córką Świętej Wyspy. Dlaczego nie wybierzesz mnie dla Uthera Pendragona? Dlaczego ja nie mogę być matką Wielkiego Króla?

— Myślisz, że można tak lekkomyślnie igrać z przeznaczeniem, Morgause? — Merlin uśmiechnął się.

— A dlaczego Igriana ma być wybrana, a nie ja? Ja jeszcze nie mam męża…

— Jest w twej przyszłości król i wielu synów, ale tym musisz się zadowolić, Morgause. Żaden mężczyzna czy kobieta nie może wziąć na siebie czyjegoś losu. Twój los, a także los twych synów zależy od tego Wielkiego Króla. Nie mogę powiedzieć więcej — zakończył Merlin. — Wystarczy, Morgause.

Igriana, stojąc z Morgianą w ramionach, poczuła się pewniej.

— Ależ ja zapominam o gościnności. Moja siostro, czcigodny Merlinie, pozwólcie, że służba wskaże wam przygotowane dla was komnaty, przyniesie wam wino i wodę do mycia. A o zachodzie słońca będzie gotowa wieczerza — powiedziała spokojnym, opanowanym głosem.

Viviana wstała. Igriana poczuła ulgę: oto przemówiła oficjalnie i poprawnie i znów była panią swych uczuć, nie biernym dzieckiem, lecz żoną Gorloisa, diuka Kornwalii.

— A więc o zachodzie, siostro.

Ale Igriana dostrzegła spojrzenie, które Viviana wymieniła z Merlinem, i mogła je odczytać tak wyraźnie jak słowa: Dajmy na razie spokój. Dam sobie z nią radę, jak zawsze.

Igriana poczuła, jak jej twarz ściąga się w gniewie. Rzeczywiście, tak zawsze było. Ale tym razem tak nie będzie. Poddałam się jej woli, kiedy byłam dzieckiem, i nie umiałam się sprzeciwić. Ale teraz jestem dorosła, jestem kobietą, nie tak łatwo mną kierować jak tą przestraszoną dziewczynką, którą byłam, kiedy oddała mnie Gorloisowi za żonę. Teraz będę postępować zgodnie z własną wolą, a nie wolą Pani Jeziora.

Służba odprowadziła gości. W swej własnej komnacie Igriana ułożyła Morgianę na łóżku i krzątała się przy niej nerwowo. Myśli zaprzątało jej to, co usłyszała.

Uther Pendragon. Nigdy go nie widziała, ale Gorlois wiele opowiadał o jego męstwie. Był bliskim krewnym, siostrzeńcem Ambrozjusza Aurelianusa, Najwyższego Króla Brytanii. Ale w przeciwieństwie do Ambrozjusza, Uther był Brytem z Brytów, bez domieszki rzymskiej krwi, tak że Kymrowie i Plemiona nie wahali się za nim podążać. Nie ulegało wątpliwości, że pewnego dnia Uther zostanie wybrany Najwyższym Królem. Ambrozjusz nie był już młody, więc ten dzień mógł nie być zbyt odległy.

A ja byłabym królową… O czym ja w ogóle myślę? Czyż zdradziłabym Gorloisa i splamiła własny honor?

Kiedy podniosła znów do twarzy lustro z brązu, zobaczyła w nim odbicie swej siostry stojącej w drzwiach. Viviana zdjęła już bryczesy, w których przyjechała, i ubrała luźną szatę z niefarbowanej wełny; jej długie włosy opadały luźno, miękkie i ciemne jak runo czarnej owcy. Wydała jej się drobna, krucha, postarzała, a jej oczy były oczyma kapłanki zamkniętej w jaskini przed inicjacją, zapatrzone w inny czas, w inny świat… Igriana niecierpliwie odpędziła od siebie tę myśl.

Viviana podeszła bliżej, wyciągając dłoń, by dotknąć jej włosów.

— Malutka Igriano, już nie taka malutka — powiedziała czule. — Czy wiesz, maleńka, że to ja wybrałam ci imię: Grainné, na cześć Bogini ognisk Beltanu… Ile czasu minęło, odkąd służyłaś Bogini podczas święta Beltanu, Igriano?

Usta Igriany nieznacznie rozciągnęły się w uśmiechu.

— Gorlois jest Rzymianinem i chrześcijaninem. Naprawdę myślisz, że w jego domostwie obchodzi się obrzędy Beltanu?

— Nie, chyba raczej nie — odpowiedziała rozbawiona Viviana — chociaż na twoim miejscu nie przysięgłabym bez wahania, że twoja służba nie wymyka się po kryjomu z zamku w letnie przesilenie, by palić ognie i kłaść się razem w pełni księżyca. Ale głowom chrześcijańskiego domostwa nie wypada tak czynić, nie pod okiem ich surowego księdza i ich niemiłosiernego Boga…

— Nie wolno ci tak mówić o Bogu mego małżonka, który jest Bogiem miłości — ucięła ostro Igriana.

— Jeśli tak twierdzisz… A jednak to On wypowiedział wojnę wszystkim innym Bogom i morduje tych, którzy nie oddają mu czci — powiedziała Viviana. — Możemy się tylko modlić, by się uchować przed taką bożą miłością. Mogłabym się powołać na śluby, które kiedyś złożyłaś, byś wykonała to, co ci każę w imię Bogini i Świętej Wyspy…

— O, doprawdy? — spytała cynicznie Igriana. — To teraz moja Bogini wymaga ode mnie, żebym była dziwką, a Merlin Brytanii i Pani Jeziora będą moimi rajfurami?!

Oczy Viviany błysnęły złowrogo, podeszła bliżej i przez chwilę Igriana myślała, że kapłanka uderzy ją w twarz.

— Jak śmiesz! — powiedziała i choć nie podniosła głosu, to zabrzmiał on echem w całej komnacie, a na wpół śpiąca pod wełnianym kocem Morgiana usiadła nagle i zaczęła płakać ze strachu.

— A teraz obudziłaś mi dziecko — mruknęła Igriana i usiadła na skraju łoża, uspokajając małą. Powoli wzburzenie opuściło twarz Viviany. Usiadła obok siostry.

— Nie zrozumiałaś mnie, Grainné. Czy myślisz, że Gorlois jest nieśmiertelny? Mówię ci, dziecko, szukałam w gwiazdach przeznaczenia wszystkich tych, których życie ważne jest dla losów i pokoju Brytanii w latach, które nadejdą, i powtarzam ci, imię Gorloisa nie jest tam zapisane.

Igriana poczuła nagłą miękkość w kolanach i słabość w całym ciele.

— Czy Uther go zabije?

— Przysięgam ci, że Uther nie będzie miał udziału w jego śmierci. Kiedy Gorlois zginie, Uther będzie daleko. Ale pomyśl, dziecko. Tintagel to wielki zamek. Kiedy zabraknie Gorloisa, by nim rządzić, czy myślisz, że Uther długo będzie zwlekał, zanim powie jednemu ze swych diuków: Weź ten zamek razem z kobietą, do której należy? Lepszy przecież sam Uther niż jeden z jego ludzi.

Morgiana. Co stanie się z moim dzieckiem? A co z moją młodszą siostrą, Morgause? Zaprawdę, kobieta, która należy do mężczyzny, musi się modlić, by on żył i jej bronił.

— A nie mogłabym wtedy wrócić na Świętą Wyspę i do końca moich dni żyć w Avalonie jako kapłanka?

— To nie jest twoim przeznaczeniem, maleńka — odpowiedziała Viviana, a jej głos znów był łagodny. — Nie wolno się chować przed swym losem. Dano ci odegrać ważną rolę w ratowaniu tej ziemi, ale droga do Avalonu jest dla ciebie na zawsze zamknięta. Czy sama pójdziesz drogą swego przeznaczenia, czy też bogowie muszą cię na nią zaciągnąć siłą?

Nie czekała na odpowiedź Igriany.

— To stanie się już niebawem. Ambrozjusz Aurelianus jest umierający. Przez wiele lat przewodził Brytanii i teraz jego diukowie spotkają się, by wybrać nowego Najwyższego Króla. A poza Utherem nie ma innego, któremu wszyscy mogliby ufać. Więc Uther musi być zarówno najwyższym dowódcą, diukiem wojny, jak i królem. I będzie potrzebował syna.

Igriana czuła, jak gdyby ściany wokół niej zamykały się jak pułapka.

— Skoro uważasz, że to takie ważne, czemu sama tego nie zrobisz? Jeśli przez zostanie żoną diuka wojny i Najwyższego Króla można zyskać tyle władzy, czemu nie spróbujesz omotać Uthera swoimi czarami i sama nie urodzisz mu tego syna, którego chce przeznaczenie?

Ku jej zaskoczeniu Viviana długo się zastanawiała, zanim odpowiedziała:

— Czy myślisz, że o tym nie myślałam? Ale zapomniałaś, ile mam lat, Igriano. Jestem nawet starsza od Uthera, a on nie jest już młodzikiem, jak na wojownika. Miałam dwadzieścia sześć lat, kiedy urodziła się Morgause. Teraz mam trzydzieści i dziewięć i minął już czas, gdy mogłam rodzić.

W lustrze, które nie wiedzieć czemu wciąż trzymała w dłoni, Igriana ujrzała odbicie swej siostry, wykrzywione, niewyraźne, rozmywające się jak woda. Obraz na chwilę stał się wyraźny, a potem zaczął się znów rozwiewać, aż całkiem zniknął. Igriana powiedziała:

— Tak myślisz? A ja ci mówię, że urodzisz jeszcze jedno dziecko.

— Mam nadzieję, że nie — odparła Viviana. — Jestem starsza, niż była nasza matka, kiedy zmarła przy porodzie Morgause, małe miałabym szanse, by uniknąć podobnego losu. To ostatni rok, kiedy wezmę udział w obrzędach Beltanu. Potem przekażę swój urząd którejś młodszej kobiecie, a sama zostanę Wiedzącą, jak wszystkie Pradawne. Miałam nadzieję, że pewnego dnia to naszej Morgause przekażę miejsce Bogini…

— To dlaczego nie zatrzymałaś jej w Avalonie i nie kształciłaś na kapłankę i twoją następczynię?

Viviana wyglądała na bardzo zasmuconą.

— Ona się nie nadaje. Pod płaszczem Bogini ona widzi tylko władzę, a nie niekończące się poświęcenie i cierpienia. I dlatego ta droga nie jest dla niej.

— Nie wydaje mi się, żebyś aż tak bardzo cierpiała — skomentowała Igriana.

— Nic o tym nie wiesz. Ty też nie wybrałaś tej drogi. Ja, która poświęciłam jej całe życie, wciąż twierdzę, że byłoby łatwiej wieść życie prostej wieśniaczki, martwiącej się o zbiory i cielenie jałówek. Widzisz mnie w szatach i koronie Bogini, tryumfującą przy rytualnym kotle. Nie widzisz ciemności jaskini ani głębiny morskich otchłani… nie zostałaś do tego powołana, drogie dziecko, i powinnaś dziękować Bogini, że co innego jest ci przeznaczone.

Myślisz, że po tych czterech latach ja nic nie wiem o cierpieniu i niemym przetrwaniu?, pomyślała Igriana, ale nie wypowiedziała tych słów na głos. Viviana pochylała się nad Morgianą i z czułością głaskała jej ciemne włoski.

— Och, Igriano, nawet nie wiesz, jak ci zazdroszczę. Całe życie tak bardzo marzyłam o córeczce. Morgause była dla mnie jak córka, Bogini mi świadkiem, ale równocześnie była mi zawsze tak odległa, jakby zrodzona z zupełnie obcej osoby, a nie naszej matki… Tęskniłam za córką, w której ręce mogłabym złożyć mój urząd — westchnęła. — Ale urodziłam tylko jedną dziewczynkę, która zaraz umarła, a wszyscy synowie są ode mnie daleko… — Wzruszyła ramionami. — Cóż, takie jest moje przeznaczenie, któremu muszę się poddać, tak jak ty musisz się poddać swemu. Proszę cię tylko o jedno, Igriano, a resztę pozostawię Tej, która włada nami wszystkimi. Kiedy Gorlois znów wróci do domu, wybierze się do Londinium na wybory Najwyższego Króla. Musisz znaleźć jakiś sposób, żeby mu towarzyszyć.

Igriana wybuchnęła śmiechem.

— A, tylko tego ode mnie żądasz? A przecież to trudniejsze niż cała reszta! Naprawdę uważasz, że Gorlois zada sobie i swoim ludziom trud eskortowania młodej żony do Londinium? Oczywiście, że chciałabym tam pojechać, ale prędzej figi i pomarańcze z południowych krain zakwitną w Tintagel, niż Gorlois mnie ze sobą zabierze!

— A jednak, mimo wszystko musisz coś wymyślić, żeby pojechać. I musisz zobaczyć Uthera Pendragona.

Igriana znów się roześmiała.

— A ty, jak przypuszczam, dasz mi amulet, żeby zakochał się we mnie bez opamiętania?

Viviana dotknęła jej kręconych, rudych włosów.

— Jesteś młoda, Igriano. I wydaje mi się, że nie masz w ogóle pojęcia, jaka jesteś piękna. Nie myślę, żeby Uther potrzebował jakichkolwiek amuletów.

Igriana poczuła, jak przez całe jej ciało przebiega dziwny dreszcz lęku.

— Może to raczej ja powinnam dostać taki amulet, żeby przed nim nie uciekać!

Viviana westchnęła. Dotknęła kamienia księżycowego na szyi Igriany.

— To nie jest podarunek od Gorloisa…

— Nie. Dostałam go od ciebie na ślubie, nie pamiętasz? Mówiłaś, że należał do naszej matki.

— Daj mi to. — Viviana sięgnęła do szyi Igriany, pod kręcone włosy, i rozpięła łańcuszek. — Kiedy ten kamień powróci do ciebie, Igriano, pamiętaj o tym, co ci mówiłam, i rób to, czego oczekuje od ciebie Bogini.

Igriana spojrzała na klejnot w dłoni kapłanki. Westchnęła, ale nie zaprotestowała. Niczego jej nie obiecałam — pomyślała z naciskiem — niczego.

— A ty pojedziesz do Londinium na wybory królewskie, Viviano?

Kapłanka pokręciła głową.

— Udaję się na ziemie innego króla, który nawet jeszcze nie wie, że będzie musiał walczyć u boku Uthera. To Ben z Armoriki w Mniejszej Brytanii zostaje mianowany Najwyższym Królem swych ziem, a w zamian jego druidzi zażądali od niego, by wypełnił Wielki Rytuał. Zostałam wysłana, by przewodniczyć w Uświęconym Związku.

— Myślałam, że to ziemie chrześcijańskie.

— Ależ tak — stwierdziła obojętnie Viviana. — I księża będą bili w swoje dzwony i namaszczą go swymi świętymi olejami, i powiedzą mu, że jego Bóg się dla niego poświęcił. Ale lud nie zaakceptuje króla, który sam nie zaprzysięgnie Wielkiej Ofiary.

— Tak niewiele wiem… — westchnęła Igriana.

— W dawnych czasach, Igriano — powiedziała kapłanka — Najwyższy Król był związany na śmierć i życie ze swoją ziemią i ślubował, tak jak ślubuje Brytanii każdy Merlin, że jeśli na jego ziemie spadnie nieszczęście lub nadejdzie niebezpieczeństwo, on zginie, aby ziemia mogła żyć. A gdyby odmówił tej ofiary, ziemia zniknie. Ja… nie powinnam o tym mówić, to należy do Misteriów, ale na swój sposób ty, Igriano, też ofiarowujesz swoje życie, by uzdrowić te ziemie. Żadna kobieta, kładąc się do połogu, nie wie nigdy, czy Bogini nie zażąda od niej ofiary z życia. Ja też leżałam skulona i bezsilna, z nożem przytkniętym do gardła, wiedząc, że jeśli śmierć mnie zabierze, moja krew odkupi te ziemie… — Głos Viviany zamarł. Igriana też siedziała zdumiona, bez słowa. — Część Mniejszej Brytanii także zniknęła we mgłach i nie można już znaleźć Wielkiej Kamiennej Świątyni. Droga wiodąca do Świątyni to teraz tylko nagie głazy. Chyba że odnajdzie się drogę do Karnak — powiedziała Viviana. — Ale król Ban ślubował, że powstrzyma światy przed oddalaniem się od siebie, a wrota Misteriów pozostaną otwarte. Tak więc wstąpi w Uświęcony Związek ze swą ziemią na dowód, że jeśli zajdzie potrzeba, jego własna krew będzie przelana, by użyźnić pola. Wypada, by moja ostatnia posługa w służbie Matki, zanim zajmę miejsce między Wiedzącymi, połączyła jego ziemie z Avalonem. Tak więc w tym Misterium będę dla niego Boginią.

Zamilkła, ale dla Igriany komnatę wciąż wypełniało echo jej głosu. Viviana pochyliła się i wzięła śpiącą Morgianę w ramiona, trzymając ją z wielką czułością.

— Jeszcze nie jest panienką, a ja nie jestem Wiedzącą — powiedziała. — Ale we trzy tworzymy Trójcę, Igriano. Razem tworzymy Boginię i Ona jest tutaj, obecna między nami.

Igriana zdziwiła się, czemu kapłanka nie wymieniła ich siostry Morgause, a że były w tym momencie tak otwarte na siebie, Viviana usłyszała jej myśli tak wyraźnie, jakby Igriana powiedziała to na głos.

Odpowiedziała szeptem, a Igriana zobaczyła, że drży.

— Bogini ma czwartą twarz, która pozostaje tajemnicą, i powinnaś się do niej modlić, tak jak ja, jak ja się modlę, Igriano, by Morgause nigdy nie nosiła tej twarzy.

 Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki