ALEKSANDRA CHEREK

PIES

PIELĘGNACJA, SZKOLENIE I TRENING CHARAKTERU

Strona redakcyjna

Redaktor prowadzący: Renata Kicka

Redakcja: Joanna Morawska

Korekta: Maria Szewczyk, eKorekta24.pl

Opracowanie graficzne: Eliza Goszczyńska, Grażyna Faltyn

Skład i łamanie: Joanna Królak

Rysunki: Kamila Stankiewicz

Zdjęcia we wkładce: wszystkie zdjęcia pochodzą z http://pl.fotolia.com; autorów zdjęć podpisano przy poszczególnych ilustracjach

Opracowanie okładki: Krzysztof Zięba, TonikStudio.pl

Zdjęcie na okładce: www.istockphoto.com © Nataliya Kuznetsova

Współpraca: Maria Gładysz

Ta wersja elektroniczna: Masterlab/Lekkie-ksiazki.pl

© Edgard 2011

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną oraz kopiowanie na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym skutkuje naruszeniem praw autorskich niniejszej publikacji.

Samo Sedno

Edgard

ul. Belgijska 11

02-511 Warszawa

tel./fax: (22) 847 51 23

e-mail: samosedno@samosedno.com.pl

ISBN 978-83-7788-155-2

wydanie I

Warszawa 2011

Od autorki

Choć nie będzie to oryginalne, muszę napisać, że psy były dla mnie ważne przez całe życie. Według rodziców pierwsze w życiu zdanie wypowiedziałam właśnie do psa.

Zawsze marzyłam o pracy z psami, dlatego przy pierwszej nadarzającej się okazji zaangażowałam się w wolontariat przy schronisku, a aby lepiej zrozumieć czworonożnych podopiecznych, zaczęłam czytać literaturę fachową po polsku, angielsku i niemiecku. Swoją wiedzę pogłębiałam na kolejnych kursach przeznaczonych dla osób zawodowo zajmujących się psami.

Patrząc w psie oczy, zawsze widziałam w nich mądrość, wierność i oddanie, za które tak bardzo te zwierzęta cenimy. Intuicyjnie czułam także, że powiedzenie „Pies – twój przyjaciel” nie jest pełne i nie do końca oddaje charakter relacji między człowiekiem i zwierzęciem. Z czasem zrozumiałam, że aby je uzupełnić, należy zrobić wszystko, by stać się także przyjacielem swojego psa, bo przyjaźń jest prawdziwa tylko wtedy, gdy jest wzajemna.

Dziś wiem już, jak doskonale psy potrafią odnaleźć się w ludzkim świecie, jak świetnie uczą się odczytywać nasze emocje i nastroje. Czułam, że winna im jestem podobne poznanie i zrozumienie. Na ile udało mi się wniknąć w ich świat, pokazuje niniejsza książka.

Aleksandra Cherek

Dlaczego warto sięgnąć po tę książkę?

Nie ma w świecie zwierząt drugiej takiej międzygatunkowej przyjaźni i więzi jak ta, która połączyła psa i człowieka. Żadne inne zwierzę nie jest w stanie zaufać ludziom do tego stopnia co pies. Żadne inne zwierzę nie potrzebuje i nie szuka kontaktu z człowiekiem oraz jego akceptacji. Powinniśmy doceniać tę więź i zaufanie, jakim obdarzył nas wilczy potomek, i postarać się zrozumieć jego naturę.

Pies jest przedstawicielem zupełnie innego gatunku, który musi nauczyć się funkcjonować w realiach nowej, ludzkiej rodziny. Rozumiejąc go, jego naturę i instynkty, można pomóc mu przejść przez tę naukę łatwiej i skuteczniej. Przyjmując psa pod swój dach, należy stać się jego przewodnikiem po nieznanym świecie i obcych zwyczajach. Najczęściej to, co jest dla psa zupełnie naturalne, dla człowieka jest nie do zaakceptowania, dlatego trzeba zwierzęciu wskazać, co jest w porządku, a co nie. Spójrz na swojego psa jak na gościa z innego kraju czy odmiennej kultury, którego musisz wprowadzić w nowe realia, a zobaczysz, że odwdzięczy ci się za to w najpiękniejszy możliwy sposób – pokocha cię bezgranicznie i bezwarunkowo.

Z książki tej dowiesz się, jak dokonać wyboru idealnego psa dla siebie i swojej rodziny, gdzie go znaleźć oraz jak przygotować dom na przybycie nowego domownika. Znajdziesz tu także informacje na temat żywienia, pielęgnacji oraz szkolenia. Dzięki szczegółowym opisom nauki komend krok po kroku będziesz mógł sam nauczyć psa nie tylko podstawowych komend posłuszeństwa, lecz także ciekawych i interesujących sztuczek.

Książka ta pomoże ci także w razie, gdyby twój podopieczny sprawiał problemy, np. skakał na gości czy żebrał przy stole. Przeczytasz tu wiele ciekawych informacji na temat psich zmysłów i mowy ciała, a także porad, jak aktywnie spędzać czas z psem. Wyróżnione w tekście wskazówki i ciekawostki uczynią z ciebie prawdziwego znawcę nie tylko psiej natury, lecz także psiej psychiki.

Dzięki temu poradnikowi zrozumiesz fenomen przyjaźni między człowiekiem a psem, poznasz nowe możliwości pogłębiania łączącej was więzi i budowania wzajemnego zrozumienia.

Rozdział 1. Kilka słów o udomowieniu

Z tego rozdziału dowiesz się:

• ile w psie jest wilka;

• kiedy pies stał się przyjacielem człowieka;

• czy miniaturowy chihuahua i olbrzymi dog niemiecki naprawdę mają wspólnego przodka;

• jakie korzyści odnosi człowiek z tej międzygatunkowej przyjaźni.

Psy budzą w nas najczęściej ciepłe uczucia. Wielbicieli znajdują przedstawiciele wszystkich ras bez względu na umaszczenie, rozmiar, długość sierści, łaty czy fałdki. Są również tacy, którzy przygarną i pokochają najbrzydsze, zapomniane, wciśnięte w najdalszy kąt schroniskowego boksu psiątko.

O wilkach natomiast krążą mroczne legendy. Ich przenikliwe, wręcz przeszywające ludzką duszę spojrzenia budzą w wielu z nas strach. Nie ufamy wilkom i wolimy trzymać się od nich na dystans. One od nas zresztą też.

Tymczasem okazuje się, że DNA wilka szarego i psa różni się jedynie w 0,2%, co bezsprzecznie dowodzi, że nasi czworonożni przyjaciele mają wilczych przodków. Poza tym pies i wilk mogą się ze sobą swobodnie krzyżować i dawać płodne potomstwo, czego przykładem są wilczaki czechosłowackie czy wilczaki Saarloosa.

Proces udomowienia psa ciągle budzi wśród naukowców wiele emocji. Istnieje przynajmniej kilka teorii, które początek ludzko-psiej przyjaźni datują, w zależności od teorii, na okres od ok. 32 tys. do 14 tys. lat wstecz. Naukowcy wskazują różne miejsca, w których proces ten się rozpoczął: jedni uważają, że na Dalekim Wschodzie, inni upierają się przy Afryce. Nie wiadomo dokładnie, w jaki sposób proces ten przebiegał, jednak zakłada się, że początki ludzko-psiej przyjaźni polegały na wymianie korzyści. Wilki nauczyły się, że warto przebywać blisko osad ludzkich – źródeł rozmaitych resztek stanowiących łatwe do zdobycia pożywienie. Dla ludzi korzystna była obecność wilków w pobliżu osady, gdyż oczyszczały one teren z odpadów, a także odstraszały inne drapieżniki. W miarę upływu czasu ludzie i wilki uczyli się żyć coraz bliżej siebie, zacierając powoli międzygatunkowe granice. Być może niekiedy zdarzało się, że któreś z wilczych szczeniąt zdobywało czyjeś serce i stawało się ulubieńcem jakiegoś dziecka, albo człowiek zauważył, że podczas polowania może wykorzystać niezwykłe zdolności wilków.

Historii tej przyjaźni zapewne nigdy nie odkryjemy do końca, jednak niezwykłe jest to, że możemy się nią cieszyć do dziś. Żaden inny gatunek zwierząt w historii nie wytworzył takiej więzi z człowiekiem jak pies, żadne inne zwierzę nie nauczyło się tak doskonale czytać ludzkiej mowy ciała i żadne inne zwierzę nie jest aż tak od człowieka zależne. Psy do tego stopnia wkradły się w łaski człowieka, że osiągnęły obecnie niezwykły ewolucyjny sukces: na świecie populacja wilków jest 1000 razy mniejsza niż populacja psów.

Ciekawostka

Populację wilka szarego szacuje się obecnie na 400 tys. sztuk, psa natomiast aż na 400 mln.

Rola psa w życiu człowieka

Wzajemne korzyści wynikające z bliskich relacji człowieka z psem rozwijały się wraz z postępem nauki i cywilizacji, obejmując coraz to nowe aspekty życia. Pies i człowiek żyją ze sobą i dla siebie, a korzyści czerpią obie strony.

Obecnie psy nie muszą już oczyszczać z odpadów terenów zamieszkanych przez ludzi ani nie żyją już dziko. Dzielą z ludźmi mieszkania i domy, a przemysł i usługi mają wiele do zaoferowania czworonogom. Psy wspaniale odwdzięczają się za opiekę i troskę: są wierne i potrafią znakomicie pracować.

Ratownictwo

Dziś psy służą człowiekowi pomocą i uzupełniają jego działania w wielu dziedzinach życia: pracują jako ratownicy, pomagają służbie granicznej, ochronie lotnisk i dworców.

Dzięki doskonałemu węchowi odnajdują pod zwałami śniegu lub gruzów ofiary lawin czy trzęsień ziemi. Przed ich niezawodnym nosem nie można ukryć narkotyków i materiałów wybuchowych. Odpowiednio przeszkolone są w stanie wyszukać nielegalne substancje czy materiały. Ich umiejętności przewyższają możliwości ludzi, gdy trzeba podążać za zbiegiem lub poszukiwać osoby zaginionej w lesie czy innym rozległym terenie. Psi nos poradzi sobie nawet ze śladami zapachowymi pozostawionymi w wodzie.

Dogoterapia (kynoterapia)

Psy odgrywają także nieocenioną rolę w pracy z dziećmi wymagającymi rehabilitacji czy stymulacji umysłowej. Psi terapeuci pomagają osobom cierpiącym na autyzm, mózgowe porażenie dziecięce, nerwice, ADHD czy stany depresyjne. Poprzez kontakt z psem zwykłe ćwiczenia rehabilitacyjne zamieniają się w niezwykłą przygodę, co zachęca dzieci do pracy i stanowi niezwykle silne źródło motywacji. Ćwiczenia te są w gruncie rzeczy przemycane do terapii pod pretekstem dobrej zabawy z czworonogiem.

Poza tym obecność odpowiednio przeszkolonego psa na zajęciach terapeutycznych może wspomagać rozwój funkcji poznawczych i mowy. Zajęcia takie mogą także stymulować zmysły lub pomagać w nauce chodzenia czy w ćwiczeniach koordynacji ruchowej. Dzięki temu, że pies akceptuje nas bez zastrzeżeń, osoby zagubione i zamknięte w sobie znacznie szybciej pokonują swoje lęki i bariery.

Psy asystujące

Na ulicach coraz częściej spotkać można niewidomych z psem na smyczy zamiast z białą laską w dłoni, widzi się też psy towarzyszące osobom poruszającym się na wózku inwalidzkim. Psy te mają na sobie zazwyczaj odpowiednie kamizelki, często opatrzone napisem „Nie przeszkadzaj, jestem w pracy” lub podobnym.

Coraz więcej osób docenia potencjał tkwiący w naszych czworonożnych przyjaciołach i z pełnym zaufaniem powierza im swoje życie. Pies pomoże nie tylko przejść bezpiecznie przez miasto, lecz także poda wszelkie przedmioty, które upadły na ziemię, lub takie, które znajdują się poza zasięgiem osoby na wózku. Czworonożny pomocnik otworzy lub zamknie drzwi czy szafkę, a w razie konieczności wezwie nawet pomoc. Odpowiednio przygotowane do tej roli psy sprawiają, że osoba niepełnosprawna staje się o wiele bardziej samodzielna i otwiera się na świat. Mogąc swobodniej poruszać się po ulicy czy sklepie, nie jest zdana wyłącznie na pomoc innego człowieka.

 Zapamiętaj

Nigdy nie przeszkadzaj psu towarzyszącemu osobie niepełnosprawnej. Taki pies jest w pracy i nie powinno się go rozpraszać. Czworonożni pomocnicy zazwyczaj noszą specjalne kamizelki z napisem informującym o ich niezwykle ważnym zadaniu.

Psy myśliwskie

Niezwykła w przyrodzie chęć psa do współpracy z człowiekiem okazuje się niezastąpioną pomocą podczas polowań. Psy myśliwskie dzieli się na kilka grup w zależności od tego, do jakich zadań są przeznaczone.

I tak wyróżniamy:

1. psy gończe, które mają gonić za zwierzyną (np. gończy polski, ogar polski, bloodhound);

2. płochacze, które mają wypłoszyć zwierzynę z krzewów (np. cocker-spaniel);

3. aportery, które przyniosą postrzeloną zwierzynę zarówno z lądu, jak i z wody (np. labrador retriever, golden retriever);

4. posokowce, które tropią postrzeloną, ale wciąż żywą zwierzynę (np. posokowiec bawarski);

5. tropowce, które prowadzą myśliwego do celu po śladzie zostawionym przez zwierzę (np. wyżeł niemiecki);

6. dzikarze, które świetnie sobie radzą podczas polowania na dziki (np. gończy polski, jamnik);

7. norowce, które wypłaszają drobną zwierzynę z nor (np. jamnik, foksterier).

Psy pasterskie

Od bardzo dawna psy także sprawdzają się jako strażnicy i pasterze zwierząt hodowlanych. Niektóre z nich potrafią doskonale ostrzegać o pojawieniu się potencjalnego drapieżnika i skutecznie go odstraszyć, inne zadbają o to, by stado się nie rozbiegło i nie tratowało upraw.

Podsumowanie

1. Pies pochodzi od wilka. DNA wilka szarego i psa domowego różni się w zaledwie 0,2%.

2. Zakłada się, że pies został udomowiony mniej więcej 14 tys. lat temu, choć niektóre badania wskazują na ponad dwukrotnie dłuższą historię tej międzygatunkowej przyjaźni.

3. Udomowienie psa było procesem opartym na wzajemnych korzyściach, dopiero z czasem pies stawał się coraz bliższym przyjacielem człowieka.

4. Psy do dziś służą człowiekowi, a dzięki doskonałym zmysłom i niewiarygodnej chęci współpracy z człowiekiem pracują jako stróże, pasterze, ratownicy, terapeuci i psy asystujące.

Rozdział 2. Sztuka wyboru psa

Z tego rozdziału dowiesz się:

• czym kierować się przy wyborze psa;

• o czym warto pomyśleć, zanim sprowadzi się psa do domu;

• dlaczego niektóre psy nie nadają się dla leniwych;

• jakie wady i zalety może mieć pies adoptowany ze schroniska.

Postanowiłeś przyjąć pod swój dach psa. Być może marzyłeś o tym od dawna, a może uległeś po prostu prośbom i namowom córki lub syna. Teraz jednak czekają cię trudne decyzje. A może uważasz, że wybór czworonoga wcale nie jest taki trudny? Jeśli tak, to zastanów się, ile czasu zajęło ci wybranie dla siebie kierunku studiów, mieszkania, pracy czy samochodu. Konsekwencje tych decyzji wpływały na twoje życie przez kilka lub kilkanaście kolejnych lat.

Podobnie będzie z psem. Ta decyzja zmieni twoje życie na pięć, 10, a może nawet 20 lat. Od momentu pojawienia się czworonoga w domu inaczej będziesz musiał planować rozkład dnia (pies przecież potrzebuje regularnych spacerów i towarzystwa), wakacje (pies nie zostanie sam w domu przez tydzień lub dwa) czy wydatki (utrzymanie psa kosztuje).

Kryteria wyboru

Zanim podejmiesz decyzję, zastanów się dobrze i szczerze odpowiedz na kilka pytań:

• Chcesz psa rasowego czy mieszańca? Jeśli ma być rasowy, to która rasa byłaby dla ciebie odpowiednia?

• Chcesz psa czy suczkę?

• Chcesz szczeniaka czy psa dorosłego, a może nawet starszego?

• Chcesz psa z prawdziwej hodowli czy dasz nowy dom psu ze schroniska?

• Czy prowadzisz aktywny tryb życia i ile czasu w ciągu dnia możesz poświęcić psu?

• Ile pieniędzy jesteś gotowy wydawać na żywienie i pielęgnację psa?

• Chcesz mieć psa domowego czy podwórkowego?

• Jaką rolę będzie odgrywał pies w twoim domu? Ma być przyjacielem rodziny czy także stróżem posiadłości?

• Czy w domu są małe dzieci lub inne zwierzęta?

• Czy będziesz miał czas na szkolenie psa i zdobywanie wiedzy na temat postępowania z nim?

Odpowiedzi na te pytania mogą w znacznym stopniu pomóc w uniknięciu fatalnych w skutkach pomyłek.

 Zapamiętaj

Wybór psa powinien być decyzją dobrze przemyślaną i podjętą wspólnie przez wszystkich członków rodziny. Pies to odpowiedzialność i obowiązki na kolejnych kilkanaście lat, dlatego nie powinniśmy dokonywać wyboru pod wpływem chwili czy impulsu. Zła decyzja może zamienić nasze i psie życie w koszmar.

Pies rasowy czy mieszaniec?

Międzynarodowa Federacja Kynologiczna uznaje obecnie ok. 400 ras psów, kolejne oczekują na zarejestrowanie, a w różnych miejscach na świecie próbuje się ciągle tworzyć nowe.

W paradzie ras w zasadzie każdy mógłby znaleźć coś dla siebie: psa z długą lub krótką sierścią wszelkiej maści, a nawet psa zupełnie nagiego, psy wielkości od 20 do niemal 100 cm, psy w łatki, pręgi czy z fałdami skóry. Przebierać możemy także w kształcie i rozmiarze uszu, ogona, długości pyszczka i sposobie ułożenia oczu. To jednak tylko wygląd. Oprócz niego poszczególne rasy różnią się między sobą użytkowością, charakterem i temperamentem. I to właśnie te czynniki powinny być podstawowym kryterium decydującym o wyborze psa.

Użytkowość to cel, w jakim dana rasa została pierwotnie wyhodowana. W zależności od potrzeby rozwijano u przedstawicieli poszczególnych ras określone cechy charakteru i wyglądu. W ten sposób udało się stworzyć np. rasy pasterskie, myśliwskie, stróżujące, obronne czy psy do towarzystwa. Niektóre z ras nastawione były na bliską współpracę z człowiekiem (np. border collie czy berneński pies pasterski), inne natomiast miały być psami radzącymi sobie samodzielnie ze stadem (np. owczarek kaukaski czy owczarek środkowoazjatycki).

Przy wyborze psa rasowego należy zapoznać się z opisem rasy, jej przeznaczeniem i typowymi dla rasy cechami charakteru. Zanim zdecydujesz się na psa rasowego, powinieneś zastanowić się nad tym, czy faktycznie wykorzystasz w życiu codziennym owo pierwotne przeznaczenie psa oraz czy twój tryb i styl życia nie będzie dla danej rasy męczarnią. Jeśli nie zamierzasz polować, jeśli nie masz stada owiec, które chcesz wraz z psem zaganiać, jeśli nie lubisz uprawiać sportów, to nie decyduj się na psa ras myśliwskich, pasterskich czy potrzebujących ogromnej dawki ruchu.

Warto wiedzieć, że psy rasowe są w wielu przypadkach dość kosztowne w utrzymaniu – i nie chodzi tu tylko o pielęgnację sierści. U niektórych z nich ze względu na chów wsobny znacznie częściej niż u mieszańców występują pewne wady lub choroby, np. problemy z oczami u owczarków azjatyckich, dysplazja u owczarków niemieckich, atopia u bokserów itd. Jeśli więc nie chcesz wystawiać psa w konkursach lub prowadzić hodowli, to zastanów się dobrze, czy rzeczywiście potrzebujesz psa rasowego. Istnieją przecież przepiękne mieszańce, każdy o niepowtarzalnym wyglądzie, które równie mocno jak psy rasowe pragną być blisko człowieka i które za miłość potrafią odpłacić taką samą wiernością jak najwspanialsze psy wystawowe.

Jedynym utrudnieniem przy wyborze mieszańca jest to, że nie wiadomo, jaki może mieć charakter i czy nie zostały w nim powielone takie cechy jak nieufność w stosunku do człowieka, lękliwość czy agresja. Nie da się przewidzieć temperamentu kundelka, gdyż na ogół nie wiadomo, ze skrzyżowania jakich ras powstał. Czasem można się tego domyślać na podstawie wyglądu, jednak szczególnie w przypadku szczeniąt jest to niezwykle trudne. Nie wiedząc więc, czy np. płynie w nim krew psa myśliwskiego, trzeba podjąć ryzyko i w przyszłości być gotowym na konieczność zapewnienia psu potrzebnej dawki ruchu oraz stymulacji zarówno umysłowej, jak i fizycznej.

Pies czy suka?

Najczęściej zakłada się, że suczki są łagodniejsze od psów oraz że nie przejawiają takiej skłonności do włóczęgostwa jak psy. Psy uważa się z kolei za bardziej skłonne do agresji i bardziej niezależne. Nie jest to wcale regułą, ponieważ pewna część charakteru psa zależy od osobniczych cech wrodzonych, większość zaś od wychowania, za które odpowiada właściciel. Złym podejściem i niepoprawnymi metodami „popsuje się” niemal każdego psa.

Z całą pewnością można przyjąć, że suczki, jako mniejsze i drobniejsze od samców, ze względu na swą posturę i łagodniejszą naturę są ostrożniejsze wobec nowych i nieznanych sytuacji. Psy będą więc lepszymi stróżami podwórka nie tylko z uwagi na większe gabaryty, lecz także z powodu mniejszego lęku przed nieznanym i większej gotowości do konfrontacji z zagrożeniem.

Nierzadko zdarza się także, że w okresie dorastania samiec mocniej niż suczka odczuwa potrzebę poukładania sobie relacji ze „swoimi” ludźmi i okolicznymi psami od nowa. Wtedy to pies przeżywa typowy dla ludzkich nastolatków okres buntu i może sprawiać więcej problemów wychowawczych niż dojrzewająca suczka.

Często wydaje się, że wybór suczki gwarantuje lepsze relacje pomiędzy psem a dzieckiem, co niekoniecznie musi być prawdą. To, jak pies będzie reagował na dziecko, zależy wprawdzie w pewnym stopniu od cech osobniczych, ale także od wczesnej socjalizacji oraz wychowania zarówno psa, jak i dziecka.

 Zapamiętaj

Socjalizacja

To budowanie pozytywnych skojarzeń z różnorodnymi bodźcami, które w życiu każdego psa powinno nastąpić do siódmego, ósmego tygodnia życia. Później u psa rozwija się naturalna skłonność do unikania ryzyka i lęk, dlatego tak ważne jest zapoznanie go w odpowiednim momencie z wszelkimi możliwymi sytuacjami i zjawiskami, z którymi może się zetknąć w dorosłym życiu.

To właśnie od socjalizacji zależy, jak pies będzie reagował na inne psy i zwierzęta, na widok różnych ludzi (dzieci, dorosłych, rowerzystów, biegaczy itd.), przedmiotów i miejsc.

Kolejną ważną sprawą jest cieczka. Warto sobie uświadomić, że okres cieczki stanowić będzie problem dla właściciela bez względu na to, czy jest on posiadaczem samca, czy suczki. Suczki mają cieczkę z reguły dwa razy w roku. U niektórych zdarza się ona częściej, u innych rzadziej. Czas ten wiąże się nie tylko z uciążliwym plamieniem, lecz także ze zmianą zachowania podopiecznej – staje się ona mniej posłuszna, próbuje uciekać i ciągle chce przebywać na zewnątrz. W tym czasie należy szczególnie jej pilnować, gdyż natura odniesie zwycięstwo nad każdym, nawet najlepszym wyszkoleniem.

Spacery z suczką w cieczce stanowią nie lada kłopot, gdyż przez kilka, kilkanaście dni nie da się odgonić sfory psów. Niektóre będą nawet zachowywać się agresywnie między sobą, a także w stosunku do człowieka. Psy te często nie odstępują właściciela suczki na krok, nawet gdy idzie sam, bez podopiecznej, ponieważ przywabia je zapach, który mocno wsiąka w ubrania i torby. Biegające samopas psy mogą spowodować wiele niewygodnych sytuacji na ulicy.

Samiec także stanie się kłopotliwy, gdy w okolicy wyczuje zapach suki w cieczce: będzie szukał okazji do ucieczki i całymi dniami gotów jest drapać w drzwi i skamleć, byle tylko wyjść na dwór. Spacer z psem przysporzy problemów, gdyż samiec właściwie traci głowę i kieruje się wyłącznie instynktem. Będzie więc uporczywie obwąchiwał wybrane źdźbła trawy, zaznaczał teren znacznie intensywniej niż zwykle oraz domagał się podążania wybraną przez siebie trasą. W tym czasie wzrasta również ryzyko konfliktów między psami, które mogą być bardziej zajadłe.

 Zapamiętaj

Zazwyczaj suki uważa się za mniejsze, spokojniejsze, bardziej przywiązane do rodziny i mniej skłonne do włóczęgostwa. Psa z kolei ocenia się jako lepszego stróża ze względu na mniejszy lęk przed nieznanym i większą posturę.

Decydując o wyborze płci psa, nie można jednoznacznie wskazać, która jest lepsza. Zarówno samce, jak i samice mają tendencje do określonych płcią cech, a w każdym przypadku przed podjęciem decyzji należy rozważyć swoje oczekiwania i styl życia. Pozostałe czynniki, jakie trzeba wziąć pod uwagę, są znacznie mniej precyzyjne i nie dają się tak łatwo ująć w sztywne ramy.

Z całą pewnością jednak, przyjmując pod nasz dach stworzenie, za które bierzemy odpowiedzialność, powinniśmy pomyśleć także o jakości życia psa w naszym domu. Decydują o niej m.in.: użytkowość, dzienna dawka ruchu i stymulacji zarówno umysłowej, jak i fizycznej, jakiej zwierzę potrzebuje, czas, przez jaki może pozostawać samotnie w domu, oraz warunki mieszkaniowe.

Niektóre psy, aby być szczęśliwe, muszą pracować i dużo się ruszać, innym należy zapewnić możliwość węszenia, tropienia, odkrywania coraz to nowych miejsc, a jeszcze innym dostęp do zbiorników wodnych. Pewne rasy źle znoszą samotność i długie godziny oczekiwania na powrót właściciela-przewodnika, innym nie przeszkadza to aż tak bardzo.

Szczeniak czy dorosły pies?

Ta decyzja będzie miała z pewnością ogromny wpływ na to, jak wyglądać będzie twoje życie przez pierwsze miesiące pobytu psa w domu. Wiele osób decyduje się na szczeniaka, wierząc, że ułożą go i ukształtują tak, jak zechcą. Poza tym szczeniaczki mają słodkie mordki i uwielbiają się bawić, co nie jest bez znaczenia, gdy w domu są dzieci. Zresztą okazuje się to ważne również dla wielu dorosłych.

Owszem, szczeniaka można wychować po swojemu, znacznie łatwiej oswoi się z nowym miejscem i ludźmi, jednak trzeba być przygotowanym na ogrom pracy i niedogodności związanych z tym wyborem.

Szczeniak musi załatwiać się co dwie, trzy godziny oraz po każdej drzemce, posiłku i zabawie. Nauczenie psa czystości w domu może zająć nawet kilka miesięcy. W okresie wymiany zębów prawdopodobnie ucierpią buty, ubrania, meble czy dywany. Z niewiadomych przyczyn psy przedkładają wszelkie zakazane przedmioty nad najlepsze i najdroższe zabawki ze sklepów zoologicznych.

Wychowanie szczeniaka to odpowiedzialność za to, jakim dorosłym psem się stanie. Najlepiej jest zapisać się wraz z nim najpierw do psiego przedszkola, a potem na kurs podstawowego posłuszeństwa. Od właściciela zależy, jak pies będzie reagował na inne psy, weterynarza czy kąpiele.

Okres szczenięctwa i dorastania może trwać w przypadku niektórych psów nawet ok. dwóch lat, a to oznacza, że w tym czasie czeka cię wiele burzliwych i nieprzewidywalnych sytuacji w życiu podopiecznego. Dorastające psy są niczym nastolatki i potrafią sprawiać nie mniej kłopotów.

Jeśli decydujesz się na psa dorosłego, możesz liczyć na to, że został nauczony czystości i jest znacznie bardziej opanowany i stabilny emocjonalnie. Niestety taki pies może mieć już niektóre zachowania utrwalone i zmiana ich zajmie trochę czasu.

Pies zachowuje naturalną chęć do zabawy przez całe życie, więc nie musisz się martwić, że z dorosłym osobnikiem nie będzie już tak zabawnie. W przypadku par pracujących, które nie mogą poświęcić zbyt wiele czasu na uczenie zwierzęcia czystości, lepszym rozwiązaniem będzie zakup lub adopcja psa dorosłego. W przypadku rodzin z małymi dziećmi bezpieczniej jest zdecydować się na szczeniaka, gdyż może on dorastać razem z dzieckiem i od małego uczyć się prawidłowych zachowań w stosunku do niego – co nie oznacza absolutnie, że małe dziecko i dorosły pies nie mają szans na porozumienie.

Pies dla aktywnych, pies dla leniwych

Jeśli nie jesteś specjalnie aktywny, a twoją ulubioną formą wypoczynku jest fotel, telewizor lub książka, to nie decyduj się na rasy psów pracujących i wymagających ogromnej aktywności fizycznej. Kiepskim pomysłem będzie w takim przypadku kupno psa rasy beagle, husky syberyjski, alaskan malamute, border collie czy labrador retriever. To rasy wymagające ruchu, pracy i różnorodnej stymulacji umysłowej. Potrzebują kilku godzin aktywnego spaceru dziennie i nie zadowoli ich leniwe pokonywanie codziennie tej samej trasy lub kilka godzin spędzonych w ogrodzie.

Dla leniwych właścicieli psów właściwe będą pinczery, mopsy, chiny japońskie, a z ras większych – leonberger czy chow-chow. Pamiętać jednak należy, że nawet przedstawiciele tych ras wymagają regularnych spacerów i ćwiczeń, a jeśli nie jesteś w stanie wyobrazić sobie trzech spacerów dziennie, to lepiej zdecyduj się na pluszową maskotkę.

Ach, ta psia samotność…

Psy są zwierzętami społecznymi i źle znoszą samotność. Żaden pies nie będzie czuł się dobrze, przebywając w oddzielnym pomieszczeniu i będąc pozbawiony kontaktu z człowiekiem, jednak współczesny tryb życia wymaga od nas opuszczania domu na czas pracy, szkoły itd. Niektóre psy znoszą to lepiej, inne znacznie gorzej.

Wśród ras psów, które kiepsko znoszą rozłąkę z przewodnikiem, a samotne pozostawanie w domu może być dla nich sporym problemem, znajdują się na pewno: beagle, labrador, czarny terier rosyjski i posokowiec bawarski.

Lepiej z rozłąką poradzą sobie owczarki kaukaskie czy środkowoazjatyckie, gdyż rasy te zostały przeznaczone do samotnego pilnowania stad owiec, a obecność człowieka nie była im w tej pracy niezbędna. Należy jednak pamiętać, że rasy te mogą być jednocześnie trudniejsze w ułożeniu i bardziej niezależne.

Nie bez znaczenia przy wyborze psa są także warunki mieszkaniowe, okolica oraz obecność innych zwierząt w domu. Jeśli mieszkasz w bloku, w małym mieszkaniu, a w okolicy nie ma rozległych terenów na długie spacery z psem, to niezbyt trafioną decyzją będzie kupno psa ras pracujących czy pierwotnych, które potrzebują dużo aktywności. W takiej sytuacji lepiej zdecydować się na małego i mniej wymagającego psa.

Jeżeli masz już psa czy kota, to łatwiej będzie nauczyć zwierzęta szczęśliwego życia pod jednym dachem, jeśli wybierzesz szczenię. Dorosły pies może mieć za sobą niezbyt miłe i już mocno utrwalone doświadczenia z kotami czy innymi psami, a pokonanie tej niechęci może okazać się bardzo trudne.

Pies i dziecko

Jeśli masz małe dzieci lub je planujesz, to decyzja o wyborze psa powinna być niezwykle dobrze przemyślana i podjęta świadomie. Pamiętaj, że stosunek zwierzęcia do dziecka to nie tylko predyspozycje psa, lecz także twoja praca jako jego przewodnika. Wprawdzie istnieje opinia, że pewne rasy bardziej nadają się dla rodzin z dziećmi, a inne mniej, jednak nigdy nie należy zapominać o tym, że nawet najłagodniejszy pies w głębi duszy jest drapieżnikiem pochodzącym od wilka. Pies to nie pluszowy miś ani zabawka, która pokornie zniesie wszystko, co zrobi mu dziecko. Każdy pies ma granice cierpliwości, dlatego od samego początku musisz być odpowiedzialnym przewodnikiem i uczyć zarówno psa, jak i dziecko, odpowiedniego zachowania względem siebie.

Przede wszystkim oceń swoją sytuację rodzinną. Czy masz już dzieci? Jeśli tak, to w jakim są wieku i czy planujesz w najbliższym czasie kolejne? Jeśli malutkie dziecko niedługo przyjdzie na świat, warto zastanowić się nad tym, czy istnieje potrzeba wzięcia psa właśnie teraz. Niemowlę wystarczająco absorbuje uwagę rodziców i może się okazać, że brakuje czasu na wychowywanie pupila. Jeśli masz już czworonożnego przyjaciela i spodziewasz się dziecka, musisz nauczyć psa przestrzegania pewnych zasad, o których przeczytasz więcej w rozdziale czwartym.

Ważne jest także to, aby od samego początku dawać zarówno psu, jak i dziecku jasne i zrozumiałe sygnały na temat wzajemnego traktowania. Nie pozwól dziecku na wkładanie paluszków w oko psa, kopanie go i bicie. Tłumacz, że to pieska boli i że nie wolno tak robić. Ucz dziecko, aby nie podchodziło do psa, kiedy ten je ani gdy leży na swoim posłaniu. Każdy, nawet pies, potrzebuje azylu, w którym może się schronić przed harmidrem dnia codziennego. Uszanuj to i ucz dziecko tego samego.

Psa także musisz nauczyć nowych zasad funkcjonowania w domu, w którym pojawia się dziecko. Najlepiej przygotowania zacząć już podczas ciąży. To teraz możesz nauczyć psa, by nie ciągnął na smyczy lub by nie zbiegał ze schodów jak szalony. Także teraz powinieneś zacząć przyzwyczajać go do tego, że nie zawsze będziecie do jego dyspozycji i nie będziecie spełniać jego wszystkich zachcianek. Twój przyjaciel musi nauczyć się spędzać czas w samotności. Lepiej, jeśli przywyknie do tego, zanim pojawi się w domu dziecko, żeby nie kojarzył nieprzyjemnych zmian z nowym domownikiem.

Wśród ras, które cieszą się opinią psów odpowiednich dla rodzin z dziećmi, wymienia się m.in.: spaniela, basseta, shih tzu, pudla, sznaucera miniaturowego, owczarka szkockiego, nowofundlanda, labradora, golden retrievera, buldoga francuskiego, buldoga angielskiego, boston terriera.

Nie oznacza to wcale, że posiadanie takiego psa zapewni bezkonfliktowe życie czworonoga z dzieckiem bez żadnego wkładu pracy ze strony dorosłych oraz że z przedstawicielami psów innych ras żadne dziecko nie może żyć szczęśliwie.

Wszystko zależy wyłącznie od twojej świadomości, wiedzy i pracy, jaką włożysz w budowanie prawidłowych relacji pies – ty, pies – dziecko, pies – inne zwierzęta.

Test wyboru psa

1. Styl życia mojej rodziny.

a. Dużo pracuję, jestem osobą samotną, mój pies będzie sam w domu przez osiem godzin dziennie, a nawet dłużej.

b. Pracujemy z żoną/mężem po osiem godzin dziennie i prawie wszystkie popołudnia spędzamy w domu.

c. Dużo pracujemy z żoną/mężem, ale w domu zawsze jest ktoś z domowników, pies rzadko będzie samotny.

2. Mój styl życia.

a. Jestem dość leniwy, rzadko wychodzę na dłuższe spacery i nie sądzę, by pies mógł to zmienić.

b. Teraz rzadko spaceruję, ale z psem to będzie prawdziwa przyjemność. Bez problemu zapewnię psu minimum trzy półgodzinne spacery dziennie.

c. Jestem bardzo aktywny, często biegam i jeżdżę rowerem; chcę, by pies mógł mi w tym towarzyszyć.

3. Dzieci.

a. Nie mam dzieci i właśnie dlatego marzę o tym, by mieć psa.

b. Nie mam jeszcze dzieci, ale są one w naszych najbliższych planach. / Mam dzieci, które nie skończyły jeszcze dwóch lat.

c. Mam starsze dzieci, które będą mogły przejąć część obowiązków związanych z utrzymaniem psa.

4. Inne zwierzęta.

a. Nie mam innych zwierząt w domu i nigdy wcześniej nie miałem psa.

b. Mam już pewne doświadczenie z psami, ale ten pies będzie w domu jedynym zwierzęciem.

c. Mam już psa i szukam dla niego towarzystwa.

5. Moje oczekiwania względem psa.

a. Mój pies ma być tylko do kochania i rozpieszczania.

b. Chcę, żeby mój pies był członkiem rodziny, ale znał swoje miejsce w domu.

c. Chcę, żeby pies pełnił pewną funkcję, np. bronił domu.

6. Moje mieszkanie.

a. Mieszkam w malutkiej kawalerce razem z koleżanką/kolegą.

b. Mieszkam w dość dużym mieszkaniu w bloku.

c. Mieszkam w domu z ogrodem.

7. Okolica, w której mieszkam.

a. Moja okolica to ogromne blokowisko bez parków i terenów zielonych.

b. Mieszkam na osiedlu mieszkaniowym, jednak blisko znajduje się nieduży park.

c. Mam bardzo blisko do lasu i rozległych terenów, na których mogę swobodnie bawić się z psem.

8. Moje zaangażowanie w wychowanie psa.

a. Pies to pies – nie potrzeba mu żadnego szkolenia. Takie kursy to tylko wyrzucanie pieniędzy w błoto.

b. Chętnie nauczę psa kilku podstawowych sztuczek, żeby pochwalić się przed znajomymi.

c. Rozumiem, jak ważne jest szkolenie psa już od samego początku, dlatego zapiszę go do psiego przedszkola i na kurs podstawowego posłuszeństwa.

Odpowiedzi

Większość odpowiedzi „A”:

Zastanów się jeszcze raz dobrze nad tym, czy faktycznie potrzebujesz psa. Pies to odpowiedzialność, która przejawia się nie tylko w kochaniu zwierzęcia, lecz także w ilości poświęcanego mu czasu i uwagi. Nie można kupować psa jedynie po to, by wypełnił pustkę w życiu. Pies to obowiązki i związane z jego utrzymaniem koszty. Psy raczej źle znoszą samotność, potrzebują kontaktu z człowiekiem i innymi psami oraz odpowiedniej dla rasy i temperamentu dawki ruchu. Odpowiedzialność przejawia się także w szkoleniu psa, gdyż źle ułożony może być zagrożeniem dla siebie, ciebie, innych osób i zwierząt.

Jeśli jednak pojawienie się psa w domu może w pewnym stopniu zmienić twoje przyzwyczajenia i będziesz mógł na nowo ułożyć swój grafik dnia pod kątem podopiecznego, to najlepsze dla ciebie będą rasy niewymagające dużo ruchu. Wśród polecanych znajdą się więc: mops, west highland terrier, maltańczyk, pudel miniaturowy, basset, yorkshire terrier, chihuahua, chin japoński, leonberger, chow-chow.

Większość odpowiedzi „B”:

Jesteś typowym właścicielem psa, który zdaje sobie doskonale sprawę z tego, jakie obowiązki wynikają z posiadania w domu zwierzęcia. Jesteś gotowy poświęcić psu odpowiednią ilość czasu na spacery oraz zapewnić przeznaczoną dla niego karmę, ponieważ wiesz, że jest to niezbędne do zagwarantowania pupilowi szczęśliwego i godnego życia. Powinieneś jednak zrozumieć, jak ważne jest szkolenie psa; to ty jesteś odpowiedzialny za zachowanie podopiecznego w towarzystwie i w domu oraz jego reakcję na inne psy lub dzieci. Na tobie spoczywa odpowiedzialność wychowania zrównoważonego i w pełni obliczalnego zwierzęcia.

Ponieważ w domu są malutkie dzieci (albo wkrótce się pojawią), najlepiej zdecydować się na psa takich ras jak owczarek szkocki, pomeranian, shih tzu, pudel miniaturowy, bichon frise, cavalier king charles spaniel, cocker-spaniel, basset, labrador retriever, buldog angielski.

Choć psy tych ras potrzebują oczywiście aktywności fizycznej i umysłowej, a indywidualne preferencje zależeć będą od konkretnego osobnika, to jednak powinny one odnaleźć szczęście w rodzinie, która żyje umiarkowanie aktywnie. Regularne i ciekawe spacery oraz podstawowa opieka i pielęgnacja w zupełności wystarczą.

Większość odpowiedzi „C”:

Jesteś bardzo aktywny i tego samego oczekujesz od psa. Pragniesz, by towarzyszył ci w bieganiu, pływaniu i jeździe na rowerze. Jednocześnie rozumiesz, że aby szczęśliwie ułożyć sobie życie z psem pod jednym dachem, trzeba zainwestować sporo czasu w jego wychowanie. Odpowiednie dla ciebie będą takie rasy jak: dalmatyńczyk, wyżeł niemiecki, jack russell terrier, alaskan malamute, husky syberyjski, doberman, wyżeł weimarski, border collie, duży szwajcarski pies pasterski, chart polski, owczarek niemiecki, owczarek australijski.

Psy tych ras potrzebują dużo ruchu i wiele przestrzeni, dlatego lepiej byłoby, gdyby nie musiały mieszkać w bloku. Nie powinny wychowywać się w domu, w którym są małe dzieci. Starsze dzieci zrozumieją niebezpieczeństwo nieodpowiedzialnej zabawy z tak dużymi psami i będą mogły wraz z rodzicami uczestniczyć w szkoleniu psa.

Wiedząc już, jakie rasy poleca się przy twoim trybie życia i sytuacji rodzinnej, możesz dokonać wyboru pod kątem pozostałych preferencji. Teraz pora zdecydować, czy marzysz o psie dużym, średnim czy małym oraz czy twój pies powinien mieć długą, czy krótką sierść.

Najpierw przestudiuj dokładne opisy wybranych przez ciebie ras, dostępne np. na stronach internetowych hodowców. Poczytaj o charakterze psa, jego podatności na szkolenie oraz stosunku do innych zwierząt czy dzieci. Oceń, czy koszty pielęgnacji i żywienia nie będą dla ciebie zbyt wysokie oraz czy jesteś w stanie zapewnić psu odpowiednią dla rasy dawkę ruchu i szkolenia.

Wszystkie wątpliwości rozważ i omów z rodziną nawet kilka razy, gdyż źle podjęta decyzja będzie mieć wpływ na twoje życie przez kilkanaście kolejnych lat.

 Zapamiętaj

Test wyboru psa ma charakter wyłącznie orientacyjny. Nie może i nie powinien być jedynym źródłem informacji przy podejmowaniu decyzji o wyborze rasy. Wybór rasy powinien być każdorazowo dokonany przy uwzględnieniu specyficznej sytuacji każdej rodziny. Podane tu opisy nie gwarantują także tego, że każdy pies danej rasy spełni oczekiwania co do opisanych cech. Psy podobnie jak ludzie mają swoją osobowość, różny temperament i indywidualne preferencje.

Gdzie znaleźć czworonożnego przyjaciela?

Gdy już rozważysz wszystkie aspekty związane z wyborem, pozostanie ci podjęcie jeszcze jednej decyzji, a mianowicie: skąd weźmiesz psa. Możliwości jest wiele, a każda z nich pociąga za sobą pewne konsekwencje.

Hodowle

Zarejestrowane w Związku Kynologicznym hodowle prowadzone są przez miłośników i znawców konkretnej rasy. Wszystkie szczeniaki z miotu dostają potwierdzające pochodzenie dokumenty, a hodowcy przeprowadzają z osobą zainteresowaną szczegółowy wywiad i w razie wątpliwości odmawiają sprzedaży. Kupujący ma zawsze możliwość poznania matki szczeniąt, może mieć też pewność, że psy przeszły odpowiednie szczepienia i wczesną socjalizację, a w sytuacji losowej może oddać psa hodowcy.

Hodowle to najlepsza, ale jednocześnie najdroższa możliwość kupna psa. W zależności od popularności i wymogów rasy ceny za szczeniaka mogą wahać się od 1,5 do 3 tys. zł i więcej.

Pseudohodowle to miejsca nastawione na zysk, gdzie jedynym kryterium wyboru rasy hodowlanej jest nie pasja, ale popyt na dane psy. Zwierzęta hodowane są dla zysku, najczęściej w skrajnie nędznych warunkach, bez opieki weterynaryjnej, prawidłowego żywienia i socjalizacji. Suki eksploatowane są co cieczkę, a bardzo często porzucane lub zabijane, gdy przestają nadawać się do rozrodu.

Jedyną zaletą w oczach potencjalnego kupującego może być cena, która za psa „rasowego” wynosić może od 300 do 600 zł. Koszt ten zaczyna jednak gwałtownie rosnąć, gdy wziąwszy psa z takiego miejsca, trzeba będzie wydawać spore sumy na leczenie pupila.

Osoby decydujące się na kupno w pseudohodowli często pozbawione są możliwości zobaczenia szczeniaków na żywo, a konkretnego psa wybierają na podstawie zdjęć. Kupujący nie mają też możliwości poznania matki szczeniąt, co jest niezbędne do podjęcia właściwej decyzji. Wiele takich cech jak nieufność do ludzi lub zwierząt czy agresja może być dziedzicznych, dlatego każdy powinien mieć możliwość osobistego kontaktu z matką danego miotu. Poza tym, odwiedzając miejsce, z którego pochodzi pies, masz możliwość zorientowania się, czy hodowca zapewnia psom należyte warunki i opiekę. Jeśli zauważysz wychudzone suki, brud i okropne warunki albo nagromadzenie wielu ras i wielu miotów, powinieneś trzymać się od takiego miejsca jak najdalej. Dodatkowo warto poinformować lokalną organizację chroniącą prawa zwierząt o swoich spostrzeżeniach.

 Zapamiętaj

W Polsce nikt nie prowadzi nadzoru nad nielegalnymi hodowlami psów, zwanymi pseudohodowlami. Kupując psa z takiego źródła, nie tylko nakręcasz nieuczciwy i niemoralny biznes okupiony cierpieniem niewinnych zwierząt, lecz także ryzykujesz bezpieczeństwo swoje i swojej rodziny. Książeczki zdrowia szczeniąt często są fałszowane, a wiele psów cierpi na choroby genetyczne.

Schroniska, fundacje i organizacje

Schroniska to miejsca, gdzie przebywają psy, które zostały z różnych powodów porzucone lub oddane przez właścicieli. Niektóre z tych zwierząt to nieudane prezenty świąteczne, inne – efekty nieupilnowania suczki, która wydała na świat miot słodkich, lecz niechcianych szczeniąt, a jeszcze inne to zguby, które wypuszczone samotnie na spacer nigdy już nie wróciły do domu, ale też nikt ich nie szukał. Zdarzają się w schroniskach oczywiście i takie psy, które zostały odebrane właścicielom, ponieważ się nad nimi znęcali lub karygodnie je zaniedbywali, oraz takie, które przejawiały jakieś problemy behawioralne, a właściciel nie miał ochoty lub możliwości się tym zająć.

W schroniskach trudno znaleźć psy czystej rasy, ale wybór rozmiarów, maści i długości sierści jest ogromny. Psa rasowego można zaadoptować za pośrednictwem fundacji czy stowarzyszenia, które zajmują się pomocą czworonogom konkretnych ras.

Sztuka wyboru psa ze schroniska

Adopcja psa ze schroniska nigdy nie powinna być decyzją spontaniczną i nieprzemyślaną. Wiele organizacji, poszukując domów dla swoich podopiecznych, umieszcza w Internecie chwytające za serce ogłoszenia, w których nie podaje informacji na temat temperamentu i charakteru zwierzęcia. Może się okazać, że uratowałeś psa przed dożywociem w schronisku, ale czworonóg jest agresywny w stosunku do dzieci czy obcych.

Przede wszystkim wybierz schronisko, które znajduje się w okolicy. Zorientuj się, czy ma własną stronę internetową albo czy promuje swoich podopiecznych na portalach społecznościowych. Wtedy będziesz mógł spokojnie przejrzeć galerię psów mieszkających w schronisku i zapoznać się z informacjami na ich temat.

Zwróć uwagę, czy podawane informacje dotyczą charakteru psa, jego stosunku do ludzi i innych zwierząt oraz wieku i stanu zdrowia. Jeśli pod zdjęciem znajduje się szczegółowy opis charakteru psa, oznacza to, że pracownicy czy wolontariusze dobrze znają podopiecznych i mogą pomóc ci w wyborze. Jeśli pod zdjęciem nie ma takich informacji, nie zrażaj się, lecz zadzwoń lub odwiedź schronisko. Lista placówek, w których masz szansę znaleźć swojego czworonożnego przyjaciela, znajduje się na końcu książki.

Jeśli upatrzysz sobie jakiegoś psa, czujesz, że chciałbyś go przygarnąć, koniecznie odwiedź schronisko. Będziesz mógł dowiedzieć się czegoś więcej o wybranym zwierzęciu, rozmawiając z odpowiedzialnym za niego pracownikiem lub wolontariuszem, obserwując reakcje psa na ludzi i inne zwierzęta oraz jego zachowanie podczas jedzenia czy spaceru.

W dobrym schronisku zostaniesz wypytany o to, w jakich warunkach będzie żył pies, jakie masz wcześniejsze doświadczenia z psami, oraz o to, jaką funkcję w rodzinie ma pełnić pies. Nie zdziw się, jeśli zostaniesz poproszony o możliwość odwiedzenia twojego domu przez wolontariuszy przed adopcją, oraz licz się z tym, że taka prośba zostanie powtórzona jakiś czas po adopcji. Wizyty te mają charakter kontrolny, ale zazwyczaj przebiegają w bardzo sympatycznej atmosferze. Pracownicy lub wolontariusze chcą po prostu upewnić się, że ich podopieczny jest zadbany i szczęśliwy. Zdjęcia z takich wizyt często umieszczane są na stronie internetowej schroniska, po to, by pokazać, że adopcja to bardzo dobra decyzja.

Wybierając psa podczas wizyty w schronisku, nie kieruj się emocjami, ale zdrowym rozsądkiem. Pamiętaj, że tamtejsze zwierzęta przeżyły już bolesne rozstania z ludźmi, więc podejmij przemyślaną decyzję po to, żebyś nie musiał psa ponownie oddawać do schroniska. Pamiętaj też, że niektóre z nich mają za sobą bagaż trudnych doświadczeń, dlatego powinieneś być gotowy włożyć więcej pracy i cierpliwości w układanie wspólnego życia z takim psem. Dokładnie rozważ, jakie czekają go warunki (życie w domu czy w ogrodowym kojcu), ile możesz mu zapewnić ruchu i aktywności oraz czy pies będzie dzielił życie z innymi zwierzętami. Szczególnie ostrożnie podejmuj decyzje o wyborze psa ze schroniska, jeśli masz dzieci.

Wybór psa ze schroniska może okazać się trudny, łatwiej zdecydować się na szczeniaka bez złych doświadczeń z ludźmi. Pies ze schroniska to w pewnym sensie zagadka, która ma jednak wiele zalet.

Po pierwsze, twój pies będzie oryginalny i niepowtarzalny. Wyglądem będzie się na pewno odróżniał od wszystkich psów w okolicy. Po drugie, mieszańce są znacznie bardziej odporne na różne choroby i wady genetyczne, często żyją dłużej niż psy rasowe. Po trzecie, adoptując psa ze schroniska, odmieniasz mu życie i nie tworzysz popytu nakręcającego pseudohodowców do zwiększania „produkcji” szczeniaków.

Psy w schroniskach w większości przypadków są dorosłe, więc ominą cię niedogodności związane z wychowaniem szczeniaka (załatwianie potrzeb fizjologicznych w domu, zanim nauczy się kontrolować, niszczenie różnych przedmiotów podczas wymiany zębów itd.).

Niezaprzeczalną zaletą takiej decyzji jest także cena, gdyż „kupujesz” psa za symboliczną kwotę od 15 do 50 zł (czasem do 100 zł). Niektóre schroniska czy organizacje nie pobierają żadnych opłat. Biorąc psa ze schroniska, możesz także liczyć na to, że pies będzie zaszczepiony, odrobaczony i odpchlony, a wiele schronisk sterylizuje suki i kastruje psy.

Niestety zdarzają się schroniska prowadzone przez nieodpowiednie osoby lub dla zysku. Nie dba się wtedy o dobrostan zwierząt, ale jedynie o pieniądze wypłacane przez gminę czy miasto. Takie schroniska należy omijać z daleka i zgłaszać wszelkie nieprawidłowości odpowiednim organizacjom.

Adopcja psa ze schroniska wiąże się jednak również z pewnym ryzykiem, którego trzeba być świadomym. Najczęściej trafiają tam psy dorosłe z utrwalonymi nawykami, które nie tak łatwo będzie zmienić czy ukształtować na nowo. Zwierzęta te w wielu przypadkach doznały wiele złego ze strony człowieka, a pracownicy schroniska najczęściej nie znają historii ich życia. W warunkach schroniskowych trudno jest sprawdzić, jak pies będzie reagował na dzieci czy koty oraz jak będzie się zachowywał w nowym domu po upływie okresu adaptacyjnego.

 Zapamiętaj

Okres adaptacyjny

To czas, kiedy pies po dużej zmianie w życiu przystosowuje się do nowej sytuacji. Przez ten okres, trwający ok. dwóch tygodni, pies może być bardziej wycofany, zachowawczy czy ostrożny, może unikać konfliktów i zachowań, które potem sam będzie prowokował, ponieważ wynikają one z jego wcześniejszych doświadczeń i przyzwyczajeń.

Gdy adoptujesz psa ze schroniska, musisz być świadomy tego, że możesz natknąć się na mniejsze lub większe problemy behawioralne, których naprostowanie będzie wymagało od ciebie trochę czasu, cierpliwości i energii, a nawet konsultacji u doświadczonego behawiorysty czy trenera. Nie jest to oczywiście regułą i wiele adopcji odbywa się bez problemów, jednak przed podjęciem decyzji powinieneś zdawać sobie sprawę zarówno ze wszystkich zalet, jak i ryzyka.

Najpopularniejsze rasy w Polsce

Moda to zjawisko, które wykraczać może daleko poza sukienki i kapelusze. Trendy dotyczą wszystkiego: od ideału kobiecej figury poprzez dyscyplinę sportu uprawianego w wolnym czasie aż po style architektoniczne. Moda dotyczyć może także ras psów. Co kilka lat zmieniają się preferencje potencjalnych właścicieli i dlatego raz triumf święcą rasy miniaturowe, a innym razem obronne.

Obserwując w swojej okolicy ludzi spacerujących z psami, z pewnością byłeś świadkiem takiej mody, gdy np. wszędzie można było spotkać psy rasy beagle. Innym razem, podążając za trendem spopularyzowanym przez amerykańskie celebrytki, niemal każdy pragnął mieć w domu maleńkiego chihuahua.

Czy obecnie w Polsce istnieją trendy lub mody, które sprawiają, że jedne rasy są bardziej popularne niż inne?

Według opracowanego przez Polski Związek Kynologiczny raportu opublikowanego w kwietniu 2011 roku przez portal Onet.pl do najpopularniejszych ras w Polsce zalicza się:

• owczarki niemieckie;

• yorkshire terriery;

• labrador retrievery;

• berneńskie psy pasterskie;

• sznaucery miniaturowe.

Na kolejnych miejscach plasują się takie rasy jak west highland terrier, buldog francuski, buldog angielski. Husky syberyjskie znalazły się na miejscu 11., a golden retrievery dopiero na 15.

Dane te opierają się na liczbie zgłaszanych na konkursy przedstawicieli danej rasy. W Polsce jednak zdecydowanie najwięcej jest psów pochodzących z niezarejestrowanych hodowli i schronisk, dlatego podana wyżej klasyfikacja odbiegać może znacząco od tego, co każdy może zaobserwować na co dzień. Psy z podanych wyżej źródeł nie są nigdzie ewidencjonowane ani rejestrowane, w związku z czym trudno jest stworzyć ich pełną klasyfikację.

Z pewnością najliczniejszą grupę czworonogów w polskich domach i mieszkaniach stanowią kundelki. Wydaje się, że na spacerach licznie spotyka się także labradory, husky i yorki, choć sytuacja zmienia się w zależności od miejsca zamieszkania i lokalnie panującej mody.

Należy pamiętać o tym, aby do mody podchodzić z dystansem. Nie każdemu do twarzy jest w modnym tego lata kolorze i nie każdemu frajdę sprawia gra w golfa, nawet jeśli w jakimś towarzystwie urosła ona do rangi kultu. Moda ma także to do siebie, że często się zmienia i bywa kapryśna, dlatego nigdy nie powinno się ślepo za nią podążać. To samo dotyczy psów. Nie każdy będzie się dobrze czuł w towarzystwie husky syberyjskiego, który jako pies rasy pierwotnej ma silniejszą tendencję do indywidualizmu. Nie wszyscy będą szczęśliwi, żyjąc z energicznym i potrzebującym ciągłej stymulacji umysłowej beaglem, który nudząc się, może zniszczyć cały dom, łącznie ze ścianami i drzwiami.

Wybierając psa, trzeba dokładnie przeanalizować oczekiwania względem rasy oraz możliwości spełnienia naturalnych dla rasy potrzeb. Kierując się modą, można z dużym prawdopodobieństwem zamienić własne życie z psem w przykry czy nawet znienawidzony obowiązek, a życie psa w męczarnię.