Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Praca zbiorowa. Lista autorów dostępna na stronie http://e-przewodniki.pl/przewodnik-Polska-Masyw_Ślęży-64.html/

Autorzy oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce.

Do przygotowania niniejszej publikacji wykorzystano:

OpenStreetMap -   użytkownicy OpenStreetMap, CC BY-SA

Treści, zdjęcia i dane zamieszczone na stronie e-przewodniki.pl/

Wydawnictwo HELION S.A.

ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE
tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63
e-mail: bezdroza@bezdroza.pl
WWW: http://bezdroza.pl (księgarnia internetowa, katalog książek)

Drogi Czytelniku!
Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://ebookpoint.pl/user/opinie/?BEP064_E
Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję.

ISBN: ePub 978-83-7853-112-8
ISBN: Mobi 978-83-7853-113-5

Copyright © Bezdroża 2012

Poleć książkę

Oceń książkę

Księgarnia internetowa

Lubię to! » nasza społeczność

Masyw Ślęży

Na pograniczu Niziny Śląskiej i Przedgórza Sudeckiego wyrasta ponad 500 m nad okolicą charakterystyczny, owiany licznymi legendami i tajemnicami, „wulkaniczny" stożek Ślęży (718 m n.p.m.), z którego spływają boczne grzbiety. Jednakże to nie wulkan ukształtował ten unikatowy w Polsce charakter góry wyspowej. Jej najstarsza część - silnie przeobrażone skały - w prekambrze (ponad 500 mln lat temu) stanowiła najprawdopodobniej część dna oceanicznego. Pęknięcia tej części litosfery pozwoliły na kilkakrotne wtargnięcia magmy. Podczas fałdowania kaledońskiego (ok. 350 mln lat temu) na wierzch wypłynęła masa, która obecnie widoczna jest na powierzchni fragmentów masywu (szczyt Ślęży, jej południowe i wschodnie stoki) jako gabro - skała grubokrystaliczna, ciemnozielona i niezwykle twarda. Zalega ona na południe od Ślęży i w części południowo-wschodniej masywu. Niepokój górotwórczy podczas fałdowań hercyńskich (ponad 250 mln lat temu) był przyczyną wtargnięcia magmy granitowej, budującej pozostałą część tego rejonu. Spowodowała ona silne przeobrażenie sąsiednich skał. Jej niezwykła twardość wpłynęła na zachowanie całości struktury w krajobrazie, w znacznie mniejszym stopniu poddającej się wietrzeniu niż okolica. W plejstocenie ów oddzielony podczas fałdowań alpejskich (przed 10-15 mln lat) twór był co najmniej dwukrotnie ogarnięty przez lądolód skandynawski - podczas zlodowacenia Sanu II (540-430 tys. lat temu) i Odry (325-130 tys. lat temu). Nad jego powierzchnię wystawało tylko 100 m ślężańskiego szczytu; silne wietrzenie mrozowe doprowadziło do powstania rozległych pól gruzowych i kilku malowniczych grup skalnych, a później jęzorów błotno-gruzowych i moren u podnóża góry.

Zasadnicza część masywu jest zwarta wokół Ślęży, ku północy odchodzi tylko krótkie ramię, kończące się Gozdnicą (316 m n.p.m.). Przełęcz Tąpadła, przez którą przebiega atrakcyjna widokowo, górska szosa Sobótka - Świdnica, oddziela bliźniaczą, lecz wyraźnie wyższą kopułę Raduni (573 m n.p.m.). Od niej zaś wybiegają dwa grzbiety: na północny wschód Wzgórza Oleszeńskie, kończące się Gozdnikiem (315 m n.p.m.), na południowy zachód ku Świdnicy - Wzgórza Kiełczyńskie po Krzczonowskie Wzgórze (251 m n.p.m.).

Ślężański Park Krajobrazowy

Masyw porasta w większości bór - dołem sosnowy, górą sztuczny, świerkowy. Występują też liczne domieszki gatunków liściastych, tworzące niekiedy czyste lasy buczynowe. Dość częsta jest importowana choina kanadyjska (tsuga canadensis). W wielu miejscach ciekawa i cenna flora dała podstawę do utworzenia rezerwatów. Najniżej usytuowana jest „Łąka Sulistrowicka" - na powierzchni 26,37 ha rośnie tu wiele gatunków pontyjskich (stepowych) w sąsiedztwie hydrofilnych (na wilgotnych siedliskach). Szczególnym wyróżnikiem tego rezerwatu jest dość rzadko występujący w Polsce kosaciec syberyjski. „Góra Ślęża" chroni rejon szczytu na powierzchni 147,2 ha ze względów krajobrazowo-kulturowych i z powodu rzadkiej roślinności, wśród której występują paprocie i gatunki arktyczno-alpejskie. Natomiast „Góra Radunia" posiada obszar 42,32 ha. Także tutaj ważne są względy krajobrazowo-kulturowe i florystyczne, przy czym szczególne znaczenie mają gatunki kserotermiczne, rosnące na suchym podłożu zwietrzeliny ze skał serpentynitowych.

Wspomniane walory zadecydowały o objęciu tego regionu Przedgórza Sudeckiego ochroną w ramach Ślężańskiego Parku Krajobrazowego o powierzchni 8,6 tys. ha z otuliną 5,5 tys. ha.

Sobótka

Sobótka

Urokliwe miasteczko, liczące 6,8 tys. mieszkańców, znane było dzięki zapisowi z 1148 r. jako najstarsza osada targowa, powstała dzięki obsłudze pielgrzymujących do ślężańskich ośrodków kultowych, a potem sobotnim (stąd nazwa) targom. Jako własność augustianów uzyskało ono prawa miejskie prawdopodobnie na pocz. XIV w., a odnowione zostało w 1399 r. Kilkakrotnie niszczone, w 1945 r. - w 60%, nigdy się znaczniej nie rozwinęło, choć od lat 70. XX w. przybyło sporo domów, głównie jednorodzinnych. Od końca XIX w. miejscowość jest popularnym celem krótkich wyjazdów turystycznych.

Będkowice

Leżąca u wschodniego podnóża masywu wieś, wzmiankowana w 1209 r., posiada interesujący, renesansowy dwór z ok. 1546 r., otoczony fosą. Cenny jest portal, nad którym marmurowano tablicę z herbem Zedlitzów i nazwiskami posiadaczy z lat 1546-1812. Użytkowany na cele mieszkaniowe, jest mocno zaniedbany.

Dużą atrakcję stanowi Rezerwat Archeologiczny na północ od zabudowy, przy szosie z Sobótki. Powstał on w 1986 r. jako rekonstrukcja drewnianej bramy wjazdowej, palisady i kilku chałup w obrębie dwuczłonowego grodziska z VIII-X w., być może ośrodka władzy na ślężańskimi miejscami kultowymi, odbudowanego w czasie reakcji pogańskiej. W sąsiedztwie znajdują się obszerne wiaty z ławami i ujęcie wody, które służą za miejsce spotkań i odpoczynku. Krzyżują się tu szlaki archeologiczne, którymi po 15-minutowej wędrówce docieramy do rozległego cmentarzyska kurhanowego z okresu lateńskiego (VIII-IX w.). Wśród sosnowego boru widoczne są kopczyki ze sterczącymi z nich głazami.

Sulistrowice - Sulistrowiczki

Dwie wsie położone są w dolinnym obniżeniu u podnóża Wzgórz Oleszeńskich i Raduni. Rozwija się tu budownictwo rekreacyjne, nad zbiornikiem działa także nadwodny ośrodek wypoczynkowy. Powyżej, na przełęczy Tąpadła, znajduje się duży parking - punkt wyjściowy w różne części Masywu Ślęży.

Informacje praktyczne

Ośrodek Wypoczynku Świątecznego i Camping nr 271, Sulistrowice, tel.: +48 71 3162604, e-mail: sulistrowice@quart.com.pl. 120 miejsc (dwójki, domki typu „Brda" i „Mszana"), pole campingowe na 40 przyczep i 100 namiotów, standard zróżnicowany; 30 zł za miejsce w dwójce, domki: „Brda" (ósemka) 300 zł, „Mszana" (czwórka) 125-180 zł (w zależności od standardu), „Mszana" (szóstka) 125 zł; pobyt na polu namiotowym 8 zł, ustawienie namiotu 8-9 zł, ustawienie przyczepy 8-9 zł.

Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy „Hala", Sulistrowiczki, przełęcz Tąpadła, tel.: +48 71 3162151, http://www.osrodek-hala.noclegiw.pl . 60 miejsc, jedynki, dwójki, trójki, czwórki, domki „Brda" (dziesiątki). Standard umiarkowany, 25-60 zł.