Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Praca zbiorowa. Lista autorów dostępna na stronie http://e-przewodniki.pl/przewodnik-Polska-Pieniny-81.html/

Autorzy oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce.

Do przygotowania niniejszej publikacji wykorzystano:

OpenStreetMap -   użytkownicy OpenStreetMap, CC BY-SA

Treści, zdjęcia i dane zamieszczone na stronie e-przewodniki.pl/

Wydawnictwo HELION S.A.

ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE
tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63
e-mail: bezdroza@bezdroza.pl
WWW: http://bezdroza.pl (księgarnia internetowa, katalog książek)

Drogi Czytelniku!
Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://ebookpoint.pl/user/opinie/?BEP081_E
Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję.

ISBN: ePub 978-83-7853-136-4
ISBN: Mobi 978-83-7853-137-1

Copyright © Bezdroża 2012

Poleć książkę

Oceń książkę

Księgarnia internetowa

Lubię to! » nasza społeczność

Pieniny

Maleńkie, ale strome Pieniny są perełką wśród karpackich pasm górskich. Na stosunkowo niewielkim obszarze znajduje się bardzo dużo atrakcji zarówno przyrodniczych, jak i historycznych. Szlaki górskie są urozmaicone. W pobliżu rozciąga się Jezioro Czorsztyńskie, a pienińskie miejscowości: Czorsztyn, Szczawnica i Krościenko oferują wiele możliwości spędzenia czasu.

Czorsztyn

Czorsztyn

Ten znany ośrodek turystyczny jest położony na zachodnim krańcu Pienin Właściwych, nad samym Jeziorem Czorsztyńskim. Dawne centrum Czorsztyna ponad 10 lat temu zostało zalane przez wody sztucznego jeziora, dzisiejsze centrum wsi to dawne letniskowe osiedle zwane Nadzamczem.

Hoistoria

Wieś Czorsztyn została założona w połowie XIV w. Jej powstanie i historia są ściśle związane z obronnym zamkiem i wiodącym tędy historycznym traktem z Polski na Węgry. Najstarsze części zamku pochodzą już z XIII w. Jego fundatorką była prawdopodobnie św. Kinga, żona księcia Bolesława Wstydliwego. Pierwotny drewniany gródek został znacznie rozbudowany i umocniony ok. 1350 r. za czasów króla Kazimierza Wielkiego. Przez kolejne stulecia zamek był własnością królewską, w imieniu króla rezydowali tu mianowani dożywotnio przedstawiciele zwani starostami. Zamek był często odwiedzany przez znakomitych gości, m.in. przez królów Kazimierza Wielkiego, Ludwika Węgierskiego, królową Jadwigę, Władysława Jagiełłę (za jego czasów starostą na zamku był słynny rycerz Zawisza Czarny) oraz Władysława Warneńczyka. W 1598 r. zbuntowany magnat Olbracht Łaski zdobył i ograbił twierdzę, a pół wieku później zajął ją stojący na czele buntu chłopskiego Kostka Napierski. W czasie potopu szukał tu schronienia uciekający przez Szwedami król Jan Kazimierz. W XVII w. starosta Jan Baranowski odrestaurował zamek i dobudował dwie nowe baszty. W 1769 r. zamek został ponownie zdobyty, tym razem przez konfederatów barskich. Pod koniec XVIII w. budowla spłonęła od uderzenia pioruna i od tej pory zaczęła popadać w ruinę.

Po zaborach dawne dobra królewskie, w tym starostwo czorsztyńskie, przejął rząd austriacki i w 1819 r. wystawił je na licytację. Czorsztyn wraz z ruinami zamku, a także kilka przyległych wsi zakupiła rodzina Drohojowskich, w których rękach pozostał aż do okresu międzywojennego. Pod koniec XIX w. Czorsztyn stał się ośrodkiem letniskowym. W latach międzywojennych Drohojowscy zaczęli rozbudowę nowoczesnego letniska Nadzamcze, a popularność Czorsztyna jako miejsca wypoczynku stale rosła.

W latach 90. XX w. historyczne zabudowania wsi zostały zalane wodami sztucznego Jeziora Czorsztyńskiego. Część najcenniejszych budynków (w tym drewniany dwór Drohojowskich) przeniesiono do niewielkiego skansenu na wcinającym się w jezioro cyplu.

Sromowce Wyżne i Sromowce Niżne

Sromowce Wyżne i Sromowce Niżne

Obie sąsiadujące ze sobą wsie położone są na lewym brzegu Dunajca. Od Czorsztyna i od głównej drogi oddziela je grzbiet Pienin. Dunajec jest tu naturalną granicą ze Słowacją.

Największą atrakcją Sromowiec jest spływ Dunajcem (przystań początkowa w przysiółku Kąty). Poza tym te pięknie położone wsie są doskonałym punktem wypadowym do wycieczek w Pieniny.

Historia

Początki Sromowiec zarówno Wyżnych, jak i Niżnych sięgają XIV w. Obie wsie były przez wieki własnością zakonu klarysek ze Starego Sącza. W 1423 r. na polach należących do wsi Sromowce Wyżne odbyło się spotkanie króla Władysława Jagiełły z królem węgierskim i niemieckim Zygmuntem Luksemburczykiem.

W 1. poł. XIX w. obie wsie wraz z sąsiednim Czorsztynem zakupiła rodzina Drohojowskich. Szybko doceniono walory krajobrazowe i letniskowe miejscowości, od 1832 r. rozpoczęły się turystyczne spływy Dunajcem ze Sromowiec do Szczawnicy.

Wsie rozwinęły się w latach międzywojennych. W owym czasie stanowiły m.in. bazę rekreacyjną dla ruchu harcerskiego. W 1924 r. wybudowano domy harcerskie „Cisowy Dworek", „Watra" i „Orle Gniazdo". Obecnie w historycznych budynkach mieści się ośrodek wypoczynkowy.

Krościenko

Krościenko

Krościenko położone jest w malowniczej kotlinie górskiej na granicy Pienin, Gorców i Beskidu Sądeckiego. Wieś znana jest jako letnisko i doskonały punkt wypadowy, przede wszystkim na Trzy Korony. Jest tu również kilka źródeł mineralnych.

W Krościenku mieści się siedziba dyrekcji Pienińskiego Parku Narodowego.

HistoriaNiewielkie Krościenko ma bardzo długą i chwalebną historię. Miasteczko leży przy starym szlaku handlowym łączącym Stary i Nowy Sącz oraz Nowy Targ. Prawdopodobnie już na przełomie XII i XIII w. istniała tu osada służebna położonego w Pieninach Zamku Pienińskiego. W 1348 r. miejscowość została lokowana przez króla Kazimierza Wielkiego na prawie magdeburskim. Przez długie wieki Krościenko należało do dóbr starostwa czorsztyńskiego, posiadało jednak własny samorząd miejski i sporą niezależność.

Patronką miasteczka została św. Kinga, która podobno schroniła się przed najazdem tatarskim na położonym w najwyższej części Pienin Zamku Pienińskim.

Popularnym zajęciem wśród mieszkańców miasteczka było flisactwo. Drewno i inne towary spławiano tratwami aż do Gdańska, a najczęściej do Korczyna lub Szczucina nad Wisłą.

Po pierwszym rozbiorze Polski ziemia czorsztyńska, jako królewszczyzna, została przejęta przez skarb Austrii. W 1822 r. Krościenko wraz z przyległymi dobrami zakupiła rodzina Grossów, która ze względu na występujące tu niewykorzystywane wcześniej źródła mineralne postanowiła urządzić w mieście uzdrowisko. Zakład kąpielowy nie wytrzymał jednak konkurencji sąsiedniej Szczawnicy.

W okresie międzywojennym Krościenko stało się miejscowością letniskową, rocznie odwiedzało je nawet 2500 osób. W Pieninach utworzono w 1932 r. pierwszy w Polsce Park Narodowy. Niestety, w tym samym roku ze względu na zbyt małą liczbę mieszkańców Krościenko utraciło prawa miejskie.

Już w latach 60. XX w. Krościenko stało się znane jako miejsce, gdzie utworzył swój pierwszy dom rekolekcyjny ks. Franciszek Blachnicki, twórca Ruchu „Światło-Życie".

W 1973 r. władze połączyły rywalizujące ze sobą Krościenko i Szczawnicę w jedno miasto uzdrowiskowe. Ponieważ pomysł się nie sprawdził, a mieszkańcy Krościenka stale czuli się pokrzywdzeni, po 9 latach miasta rozdzielono i odtąd Krościenko jest samodzielną gminą.

Szczawnica

Jedno z najbardziej znanych polskich uzdrowisk położone jest w wąskiej dolinie potoku Grajcarek i przy jego ujściu do Dunajca, wciśnięte pomiędzy strome stoki Małych Pienin a łagodniejsze pasmo Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Niegdyś tu oraz w sąsiednich Białej Wodzie i Czarnej Wodzie mieszkała niewielka grupa etnograficzna Rusinów Szlachtowskich.

Szczawnica jest znanym uzdrowiskiem, doskonałym punktem wypadowym do wycieczek w Pieniny i na Słowację, a także sporym ośrodkiem sportów zimowych.