Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Praca zbiorowa. Lista autorów dostępna na stronie http://e-przewodniki.pl/przewodnik-Polska-Suwałki_i_okolice-85.html/

Autorzy oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce.

Do przygotowania niniejszej publikacji wykorzystano:

OpenStreetMap -   użytkownicy OpenStreetMap, CC BY-SA

Treści, zdjęcia i dane zamieszczone na stronie e-przewodniki.pl/

Wydawnictwo HELION S.A.

ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE
tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63
e-mail: bezdroza@bezdroza.pl
WWW: http://bezdroza.pl (księgarnia internetowa, katalog książek)

Drogi Czytelniku!
Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://ebookpoint.pl/user/opinie/?BEP085_E
Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję.

ISBN: ePub 978-83-7853-142-5
ISBN: Mobi 978-83-7853-143-2

Copyright © Bezdroża 2012

Poleć książkę

Oceń książkę

Księgarnia internetowa

Lubię to! » nasza społeczność

Suwałki

Ziemia suwalska bardzo długo pozostawała terenem dziewiczym. Porośnięta przez gęste lasy i puszcze, skrywała w sobie malownicze jeziora, oczka wodne oraz pozostawione przez lodowiec głazowiska. Wędrówka lądolodu pozostawiła osobliwe ślady w postaci niepowtarzalnych form krajobrazu, który z pewnością nie może uchodzić za monotonny. Rzeźba terenu jest tutaj bardzo różnorodna i przybiera wiele form morfologicznych. Odnajdziemy tu płaskie równiny pokryte lasami, wśród których meandrują rzeki, jak również liczne wysoczyzny, gdzie osadzone są olbrzymie kamienie przypominające stada owiec. Ponadto możemy podziwiać doliny, wąwozy, morenowe pagórki, ozy, kemy czy wyspy. Jednym słowem, region ten nazwać możemy krainą jezior i tworów geomorfologicznych.

Pierwszymi osadnikami na ziemiach suwalskich byli Jaćwingowie zamieszkujący te tereny od II do XIII w. Następnie teren ten, przechodząc z rąk do rąk, dzielony był między Litwinów, Krzyżaków i Polaków. W tym okresie przyroda została nieco poskromiona - część lasów zaadoptowana została na wsie i miasteczka, pojawiły się pola uprawne i infrastruktura niezbędna do bytowania człowieka. W rezultacie narodziła się na tym terenie kultura wielonarodowościowa. Obok Polaków żyją tutaj takie mniejszości narodowe jak: litewska, rosyjska, żydowska, ukraińska, tatarska oraz romska.

Bakałarzewo

Wieś Bakałarzewo, na początku nazywana Dowspudą Bakałarzewską, powstała w 1. poł. XVI w. Właścicielem tych dóbr był Mikołaj Raczkowicz, przezywany Bakałarzem - stąd wywodzi się nazwa osady. Prawa miejskie wieś zyskała ok. 1580 r. Bakałarzewo znajdowało się na szlaku komunikacyjnym Raczki - Filipów, który wiódł przez sam rynek miasteczka. Mimo takiej lokalizacji w 1869 r. osada straciła prawa miejskie. Mieszkańcy, chcąc uświetnić wygląd swej miejscowości oraz podnieść jej renomę, w 1905 r. postanowili wspólnymi siłami (oraz z własnych funduszy) wybrukować główną ulicę. Chłopi nawieźli więc kamieni i żwiru z okolicznych terenów, po czym sprowadzili brukarza. Chcąc zaoszczędzić, kazano mu jedynie poukładać kamienie i przysypać je żwirem, bez ubijania. Stwierdzono bowiem, iż bruk ubije się sam (a zatem za darmo) pod ciężarem przechodniów i wozów. Na otwarcie tego „cudu budownictwa drogowego" zaproszono nawet inżyniera gubernialnego. W tym przypadku oszczędności nie opłaciły się. Bruk po roku był już tak zniszczony, że nie nadawał się do jazdy konnej, a luźno wystające kamienie znikały w błyskawicznym tempie, ponieważ przechodnie używali ich do odganiania okolicznych psów.

Filipów

Filipów

Na początku XVI w. okolice Filipowa należały do Fotiana Szembela, potem przeszły w ręce króla Zygmunta Augusta. Nazwa Filipów pochodzi najprawdopodobniej od rzeki Filipówki. W 1570 r. król nadał osadzie prawa miejskie. Tu powstało pierwsze na Suwalszczyźnie gimnazjum. Pod koniec XVI w. Filipów stał się znanym ośrodkiem arianizmu, a przed I wojną światową - mariawitów (starokatolików nieuznających zwierzchnictwa Rzymu). XVII w. przysporzył osadzie wiele kłopotów. Z początku trawiły ją nieustanne pożary, a zaraz potem nastał czas potopu szwedzkiego (decydującą dla miasteczka walkę - bitwę filipowską - Polacy przegrali). W 1869 r. Filipów utracił prawa miejskie. Potem osada nie rozwijała się zbytnio, ale również nie straciła na wartości. Z niewielkimi zmianami miasteczko przetrwało do dziś.

Jeleniewo

Jeleniewo powstało w 1770 r., kiedy na Suwalszczyźnie rozpoczęła się tzw. rządowa faza kolonizacyjna. Wieś Jeleniewo szybko przekształciła się w miasteczko, któremu w 1780 r. zostały nadane prawa miejskie. Mimo ciągłego rozwoju po 20 latach prawa te zostały osadzie odebrane. O dawnej miejskości świadczy jednak XVIII-wieczny układ przestrzenny, który bardzo dobrze zachował się do czasów współczesnych. Herb miasta (oczywiście jeleń), a także nazwa miejscowości związane są z istnieniem na tych obszarach Puszczy Przełomskiej.

Przerośl

Osada Przerośl została założona ok. 1558 r. Do 1571 r. miała już wytyczony rynek, główne pierzeje i parcele budowlane. Przez miasteczko przechodziły dwa słynne szlaki: Grodno - Bierżniki - Sejny - Przerośl - Królewiec oraz Żmudź - Wierzbołowo - Wiżajny - Przerośl - Filipów - Bakałarzewo - Raczki - Augustów. Prowadziły one w głąb Korony Polskiej i w znacznej mierze warunkowały jej rozwój. W 1576 r. wieś otrzymała prawa miejskie od króla Stefana Batorego. Herbem miasta został lew za kratą. Miasto było siedzibą wielkoobszarowej parafii, której zasięg obejmował nawet Suwałki i Jeleniewo. Przerośl rozwijała się bardzo szybko i już w połowie XVII w. stała się największym miastem Suwalszczyzny w granicach województwa trockiego. Niestety, potop szwedzki, a zaraz potem epidemia dżumy spowodowały całkowity upadek osady. W 1820 r., kiedy zniesiono zakaz osiedlania się Żydów, zaczęli oni napływać do Przerośli i wkrótce stanowili 30% jej mieszkańców. W 1869 r. Przerośl straciła prawa miejskie, jednak nie przeszkodziło to w powstaniu szkoły. Podczas II wojny światowej, kiedy Suwalszczyzna znalazła się pod okupacją niemiecką, zaczęła się wywózka Żydów oraz miejscowej inteligencji. W tym czasie miejscowość najbardziej straciła na sile.

Raczki

Raczki były cywilizacyjną kolebką Suwalszczyzny. Miasteczko, początkowo jako Dowspuda, powstało w 1558 r. W połowie XVIII w. Raczki stały się własnością rodziny Paców, wtedy też zaszło tutaj najwięcej zmian. Do miejscowości sprowadzeni zostali kolonialiści angielscy i niemieccy oraz wykwalifikowani rolnicy i rzemieślnicy brytyjscy. W mieście powstała manufaktura obrusów i serwet, a na rynku miejskim wznoszono kunsztowne budowle. Tutaj kolonialiści, oprócz podstawowych zbóż, zaczęli uprawiać ziemniaki, które szybko przyjęły się w całym rejonie. Raczki stanowiły ważny punkt w handlowej wymianie z Niemcami. W 1816 r. w Dowspudzie powstała wytwórnia maszyn i urządzeń rolniczych, a w 1817 r. wzniesiono tutaj nowoczesną gorzelnię. Powstały także: browar, krochmalnia, olejarnia i garbarnia. Oznacza to, że dzięki Raczkom i Pacowi Suwalszczyzna - wbrew obiegowym opiniom - wcale nie była gorsza od reszty kraju, a niekiedy wyprzedzała nawet całą Polskę.

Po powstaniu listopadowym, w którym wziął udział generał Pac, dobra dowspudzkie zostały skonfiskowane przez władze carskie i uległy prawie całkowitemu zniszczeniu. Raczki zaczęły tracić na znaczeniu i rozmachu. W 1869 r. odebrano im prawa miejskie i tak też pozostało po dziś dzień.

Wiżajny

Wiżajny powstały w XIV w., w czasach Władysława Jagiełły. Nazwa miejscowości pochodzi od raków, których w czystych wodach Suwalszczyzny nie brakowało i nie brakuje. Wtedy region ten należał jeszcze do Litwy, więc używano nazw litewskich, a rak to „veźys" - stąd nazwa Wiżajny. W 1571 r. w miasteczku utworzono parafię, a pierwszy drewniany kościół ufundowany został przez króla Jana Kazimierza. Osada otrzymała prawa miejskie przed 1606 r. i wtedy też zaczęła się rozbudowywać. Cały układ przestrzenny miejscowości (w prawie niezmienionym stanie) przetrwał do dziś. Wiżajny w zasadzie ciągle pozostawały miasteczkiem, nie rozwinął się tam żaden przemysł. Dopiero w okresie międzywojennym wybudowano tu szkołę, która nadal funkcjonuje.

Suwalski Park Krajobrazowy

Suwalski Park Krajobrazowy

Suwalski Park Krajobrazowy został powołany do życia 12 stycznia 1976 r. i był pierwszym parkiem krajobrazowym w Polsce. Położony jest w całości na terenie powiatu suwalskiego w granicach gmin: Jeleniewo, Wiżajny, Przerośl oraz Rutka-Tartak. Teren parku należy do makroregionu Pojezierza Litewskiego i mezoregionu wschodniosuwalskiego. Powierzchnia parku zajmuje obszar 6284 ha (z czego 20% zajmują lasy, 10% wody, 64% użytki rolne, a 6% stanowią nieużytki i pozostałe grunty), a powierzchnia otuliny wynosi 8917 ha. Suwalski Park Krajobrazowy położony jest na Wyniesieniu Suwalsko-Mazurskim. Rzeźba terenu na tym obszarze jest bardzo różnorodna i bogata we wszelkiego rodzaju formy polodowcowe skupione na stosunkowo niewielkim terenie o dużych deniwelacjach. Obszar parku przecinają dwie główne rzeki uchodzące do Niemna: Czarna Hańcza (która na tym terenie ma charakter górskiego potoku) i Szeszupa. Na terenie parku zlokalizowane są 22 jeziora o powierzchni powyżej 1 ha. Występuje tu ok. 700 gatunków roślin, z czego 36 podlega całkowitej ochronie.