Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Praca zbiorowa. Lista autorów dostępna na stronie http://e-przewodniki.pl/przewodnik-Polska-Tarnów_i_okolice-117.html/

Autorzy oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce.

Do przygotowania niniejszej publikacji wykorzystano:

OpenStreetMap -   użytkownicy OpenStreetMap, CC BY-SA

Treści, zdjęcia i dane zamieszczone na stronie e-przewodniki.pl/

Wydawnictwo HELION S.A.

ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE
tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63
e-mail: bezdroza@bezdroza.pl
WWW: http://bezdroza.pl (księgarnia internetowa, katalog książek)

Drogi Czytelniku!
Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://ebookpoint.pl/user/opinie/?BEP117_E
Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję.

ISBN: ePub 978-83-7853-206-4
ISBN: Mobi 978-83-7853-207-1

Copyright © Bezdroża 2012

Poleć książkę

Oceń książkę

Księgarnia internetowa

Lubię to! » nasza społeczność

Tarnów

Tarnów

Tarnów jest jednym z ważniejszych miast Małopolski. Stare średniowieczne miasto prywatne dzięki opiece rodu Tarnowskich razem z całym krajem przeżywało w XVI stuleciu swój złoty wiek. Z tego też okresu do dnia dzisiejszego zachowało się w mieście sporo najwyższej klasy zabytków renesansowych - wnętrza katedry, ratusz, kamieniczki na Starym Mieście - dlatego też Tarnów już na trwałe został nazwany „perłą renesansu".

Zalipie

Niewielka wieś położona 30 km na północ od Tarnowa słynie z niecodziennych zdobień domów. Malowane chaty (łącznie kilkadziesiąt) można znaleźć w różnych okolicznych wsiach, np. w Gorzycach, Ćwikowie, Kłyżu, Niwce, Świebodzinie czy Kuziu, jednak najwięcej z nich (ponad 20) znajduje się na terenie „malowanej wsi". Zwyczaj dekorowania zewnętrznych i wewnętrznych ścian budynków mieszkalnych, a także sprzętów i zabudowań gospodarczych, płotów, studni, a nawet psich bud pojawił się na terenie Powiśla Dąbrowskiego pod koniec XIX w. Zarzucony w czasie II wojny światowej, odrodził się w latach 50., w dużej mierze za sprawą odbywającego się do dziś w pierwszy weekend po Bożym Ciele konkursowi „Malowana chata". Dzięki niemu zwyczaj nie tylko nie zanika, ale rozwija się - rywalizujące ze sobą malarki wymyślają nowe techniki dekoracyjne i wprowadzają nowe elementy zdobnicze. Jedną z inicjatorek konkursu była Felicja Curyłowa (1904-74), najsłynniejsza malarka z Zalipia. Jej pochodząca z lat 20. XX w. zagroda, pokryta malunkami wykonanymi na ostatni konkurs z jej udziałem (w 1973 r.), jest najefektowniejszym przykładem zalipiańskiego zdobnictwa. Malarka mieszkała w niej przez całe życie, dbając nie tylko o wystrój tak w środku, jak i na zewnątrz, ale również utrzymując pierwotne wyposażenie domu. Zagroda była odwiedzana przez wycieczki jeszcze za życia malarki, a obecnie jest filią Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Na cmentarzu zobaczymy grób artystki - również malowany (Zagroda Felicji Curyłowej, Olesno, Zalipie 135, tel.: +48 14 641 19 12, http://www.muzeum.tarnow.pl/ , czynne: wt.-nd. 10.00-14.00, bilety: 3 i 1,5 zł; konieczna wcześniejsza rezerwacja).

Warto też zajrzeć do znajdującego się w centrum wsi Domu Malarek, gdzie można trafić na okolicznościowe wystawy, np. pisanek wielkanocnych. Dom Malarek organizuje programy dla turystów - będąc w pobliżu warto zorientować się w aktualnej ofercie. Warto dodać, że ten obiekt też jest malowany, podobnie jak wnętrze kościoła, budynek straży pożarnej czy miejscowy sklep-bufet.

Dąbrowa Tarnowska

To główna miejscowość Powiśla Dąbrowskiego. Osada Dąbrowa pojawiła się w dokumentach już w 1326 r., a w 100 lat później posiadała już prawo magdeburskie. Mimo że już wtedy była w regionie znacznym ośrodkiem handlowym, na prawa miejskie przyszło jej jednak poczekać aż do końca wieku XVII. Wystarali się o nie ówcześni właściciele Dąbrowy - Lubomirscy, oni też rozbudowali istniejący tu wcześniej średniowieczny zameczek w okazały pałac, z którego do dziś zachowała się jedynie barokowa brama wjazdowa w kształcie łuku triumfalnego.

W mieście znajdują się 3 muzea: prezentujące przeszłość regionu Muzeum Powiśla Dąbrowskiego(ul. Polna 13, czynne wt.-pt. 9.00-14.00, wstęp wolny), Muzeum Polonijne(ul. Jagiellońska 7, czynne pn.-pt. 9.00-15.00), związane z silną w tym rejonie emigracją zarobkową do USA, oraz przypominające o zamieszkującej Dąbrowę przed II wojną światową społeczności żydowskiej Muzeum Judaistyczne(ul. Daszyńskiego 8, czynne po wcześniejszym umówieniu się, tel.: +48 14 6422575, wstęp wolny), mieszczące się w ostatniej w regionie prowincjonalnej bożniczce (sztibl), która funkcjonowała do śmierci ostatniego Żyda dąbrowskiego (poł. lat 90. XX w.). Z zachowanych do dziś pamiątek po obecności Żydów w mieście uwagę zwracają ponadto: eklektyczna synagoga z 2. poł. XIX w. (w ruinie) oraz kirkut (cmentarz), miejsce masowych egzekucji dokonywanych podczas likwidacji tutejszego getta.

Na południe od rynku wznosi się drewniany kościół pw. Wszystkich Świętych, ufundowany w 1771 r. przez Kajetana Potockiego. Jest to trójnawowa budowla w typie bazylikowym, z parą kaplic w charakterze transeptu. Wewnątrz znajdują się późnobarokowe polichromie z 2. poł. XIX w., późnogotycki krucyfiks z przełomu XV i XVI w. oraz rokokowe wyposażenie z końca XVIII stulecia.

Hotel, ul. Zazamcze 3a, tel. +48 14 6422058. Kategoria cenowa: średnio.

Gospodarstwo „Nad Źródełkiem", Brnik 113, tel. +48 14 6421628. Kategoria cenowa: tanio.

Dębno

Miasteczko, położone 20 km na wschód od Tarnowa, słynie z zamku, którego sylwetkę można dostrzec po południowej stronie szosy E4, na wzniesieniu wśród drzew. Budowlę wybudowano na polecenie kasztelana krakowskiego Jakuba z Dębna w latach 1470-80. To jeden z najciekawszych przykładów późnogotyckiej architektury świeckiej w Polsce. Cztery jednotraktowe (jeden ciąg pomieszczeń), murowane z cegły (przyziemne partie z kamienia) skrzydła, przykryte wysokimi, czterospadowymi dachami, zamykają czworoboczny dziedziniec wewnętrzny. Od wschodu widoczne są resztki rozebranej 200 lat temu kaplicy zamkowej, od zachodu - dwie sześcioboczne wieże, natomiast od południa - wykusz latryny. Wejście do obiektu prowadzi przez kamienny portal z XVIII w., znajdujący się w parawanowej ścianie łączącej północne i wschodnie skrzydło. Nieotynkowane ściany zewnętrzne udekorowano rombowym wzorem ułożonym z cegieł zendrówek, jak również ozdobną kamieniarką i fryzem sgraffitowym.

Wewnątrz można obejrzeć resztki XVI- i XVIII-wiecznej polichromii w tzw. Sali Rycerskiej i liczne przykłady kamieniarki gotyckiej. Zamek stanowi obecnie Oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie, z ekspozycją wnętrz mieszkalnych (komnaty), pomieszczeń gospodarczych i skarbca, a także wystawą archeologiczną. W ostatnią niedzielę września na zamku odbywa się turniej rycerski „O złoty warkocz Tarłówny" (Muzeum na zamku w Dębnie, czynne: wt., czw. 10.00-17.00, śr., pt. 9.00-15.00, sb., nd. 11.00-15.00, w sezonie letnim sb., nd. 11.00-19.00).

Na południowy zachód od zamku położony jest cmentarz parafialny, a na nim neogotycka kaplica grobowa z barwnymi witrażami. Trochę dalej na południe stoi gotycki kościół parafialny pw. św. Małgorzaty. Murowana z kamienia, jednonawowa świątynia o prostokątnym prezbiterium ma wieżę o drewnianej górnej kondygnacji. W prezbiterium zastosowano sklepienie krzyżowo-żebrowe, w zakrystii - kolebkowe, a w nawie - drewniany strop płaski. Wnętrze również gotyckie, w tym portale ostrołuczne i „długoszowskie".