Bolesław Londyński

AUGUST ZBAWCĄ

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY:

Scena I.

Scena II.

Scena III.

Scena IV.

Scena V.

Scena VI.

Scena VII.

Scena VIII.

Scena IX.

Scena X.

Scena XI.

Scena XII.

Scena XIII.

Scena XIV.

AUGUST ZBAWCĄ

Komedja w jednym akcie, z pomysłu Gustawa Hué'go.

Londyński Bolesław

OSOBY:

PANI DOBRZYŃSKA, lat 50.

LUDWIKA, jej córka, lat 17.

ZENON, jej kuzyn, lat 30.

MATEUSZ DŁUBEK, szeregowiec, lat 22.

KARASIŃSKI, flisak, lat 45.

JAN, służący.

Rzecz dzieje się w Krakowskiem nad Wisłą.

( Willa pani Dobrzyńskiej nad Wisłą. Miesiąc lipiec. — Salonik skromny ale gustowny z szeroka werendą, poza którą ogród, ciągnący się aż do rzeki. Z lewej, na pierwszym planie, pianino, za niem drzwi; z prawej kominek, obok którego szezląg, kwiaty, pufy, stoliczki, obfitość miękkich poduszek. )

Scena I.

DŁUBEK — LUDWIKA ( zemdlona ).

DŁUBEK

( wchodzi głębią, w letnim uniformie szeregowca piechoty austrjackiej, dźwigając na ramieniu zemdloną Ludwikę, z rozpuszczonym włosem, i składa ją na szezlągu ).

O, ach! Ciężka osoba, niema co!... Melduję pokornie wielmożnym państwu...

( rozgląda się )

Nikogo? Żywej duszy? Jak tu zrobić?

( woła )

Hej, jest tam kto?

( idzie w głąb i znowu wota )

Jest tam kto ?...

( spostrzegając zegar )

Oho, piąta dochodzi, spóźnię się na krupy... No tak, ale przecież nie mogę panny zostawić w ten sposób...

( spostrzega guzik dzwonka elektrycznego )

Gdybym tak zadzwonił? Dobra myśli...

( naciska guzik — słychać dzwonienie — szybko wychodzi )

Scena II.

LUDWIKA ( ciągle zemdlona ) — JAN — ( poźniej ) PANI DOBRZYŃSKA.

JAN

( wchodzi z lewej i nie spostrzega Ludwiki ),

Nikogo!

( spostrzega Ludwikę )

Ach, panienka! Jaka blada!

( zbliża się )

I cała mokra!

( budzi ją, łagodnie )

Proszę panienki. Nie rusza się. Panienko! Czy panienka chora? Nie słyszy. Może nie żyje?

( otwiera drzwi z lewej i wola )

Proszę pani, proszę pani!

PANI DOBRZYŃSKA

( w kulisach ).

Cóż tam znowu? Dziwny sposób wołania na mnie.

( wchodzi )

Przestraszyłeś mnie, Janie! Cóż się stało?

JAN.

Kiedy, proszę pani... Panienka..

PANI DOBRZYŃSKA

( spostrzegając Ludwikę ).

Moja córka! Ludka! Moje dziecko najdroższe!

( biegnie do szezlągu, klęka, całuje Ludwikę )

Luciu, co tobie? Odpowiedz-że mi!... To ja, twoja matka! Luciu, błagam cię, pieszczoszko droga, przerażasz mnie!...

Boże! Sukienka mokra! Cóż się tu stało, Janie? Mówże, mów-że nareszcie!

JAN.

Nic nie wiem, proszę pani. Panienka zadzwoniła, przyszedłem i zastałem tak, jak ją pani widzi... Wtedy pobiegłem po panią...

PANI DOBRZYŃSKA.

To okropne! Luciu, otwórz oczki, przyjdź do siebie!...

Scena III.

PANI DOBRZYŃSKA — JAN — LUDWIKA — ZENON.

ZENON

( wchodząc głębią ).

A to ładna historja! Panie żartujecie sobie ze mnie.

JAN.

Proszę pana, panna Ludwika.

ZENON.

Nowa psota, co?

PANI DOBRZYŃSKA

( płacząc ).

Zenonie, twoja kuzynka, twoja narzeczona, nie żyje!

ZENON.

Nie żyje?

( zbliża się i bada puls Ludwiki )

Nie, zemdlała tylko, niech ciocia będzie spokojna.

PANI DOBRZYŃSKA.

Co robić? Co robić?

ZENON.

Naprzód, ocucić ją. Niechże ciocia nie traci głowy! Jest gdzie sól, ocet? Wreszcie nie potrzeba, otóż otwiera oczy.

LUDWIKA

( z trudem ).

Gdzie jestem?

PANI DOBRZYŃSKA.

Tu, aniołeczku najdroższy, tu przy matusi! Matusia tak się przelękła! Tonęłaś, prawda? Jestem pewna. Jakże to było? .

LUDWIKA.

Już nic nie pamiętam.

ZENON

( do lokaja ).

Możesz odejść, Janie. Obejdziemy się już bez ciebie.

( Jan wychodzi )

Scena IV.

LUDWIKA — PANI DOBRZYŃSKA — ZENON.

PANI DOBRZYŃSKA.

Luciu, najukochańsza moja, przypomnij sobie, jak to było?

ZENON.

Niechże jej ciocia pozwoli ochłonąć trochę.

LUDWIKA

( ochłonąwszy, po chwili ).

Wyszłam nad Wisłę, ażeby się trochę przewietrzyć. Chodząc, marzyłam sobie wtem widzę kwiatek, tuż nad samą wodą. Chcę go zerwać...

PANI DOBRZYŃSKA.

Także pomysł! Przecież w ogrodzie mamy tyle kwiatów, że niewiadomo, co z nimi robić.

LUDWIKA.

Tak, ale tamten miał daleko więcej wartości dla mnie! Byłby tam uwiądł na swobodzie, bez uprawy, bez zabiegów.

Kwiat ten wzrastał życiem ognistem, upojony słońcem, światłem... Był to kwiat dziki!... Wreszcie, zapragnęłam go posiąść...

ZENON.

Zapragnęła i niema rady!

LUDWIKA.

Pochylam się, ażeby go zerwać i nie wiem, jak się to stało, doznałam nagle zawrotu głowy; wszystko zaczęło mi się kręcić w oczach i... plusk.

ZENON.

Spłaszczyłaś sobie nosek o wodę!

LUDWIKA.

Jakbyś wiedział!

PANI DOBRZYŃSKA.

Mój Boże ! Pewno nie strawiłaś jeszcze jedzenia. Obiad był dzisiaj tak późno...

LUDWIKA.

Niewiem, matusiu... Wiem tylko, że strasznie się przelękłam, czułam, że padam, że się zagłębiam... Rozpostarłam ręce, otworzyłam usta do krzyku i potem, nic już niewiem; czułam, że się zapuszczam w ciemnicę, w otchłań i — to wszystko!

PANI DOBRZYŃSKA.

Dość, dość, Ludeczko!

( po chwili )

Na szczęście, znalazł się ktoś, co clę ocalił.

LUDWIKA.

A tak!... Czy to ty, Zeniu?

ZENON.

Niestety, nie, kuzynko; żałuję bardzo, wierzaj mi, ale przeznaczenie nie pozwalało mi dokonać tego czynu.

LUDWIKA.

A tak, to ten, który narażał życie własne dla ocalenia mego, musi być jedną z tych natur wybranych, której kobieta może z dumą poświęcać wszystkie swoje myśli! Czuję, że pamięć o nim nigdy nie zatrze się w mojem sercu.

ZENON.

Trzebaby się wprzód dowiedzieć, kto był tym zbawcą!

LUDWIKA.

Jakto? Nie dał się poznać?

ZENON.

Widocznie, nie zależało mu na tem.

Jan usłyszał dzwonek, wszedł i zastał cię tu, zemdloną. Musiał cię jednak ktoś przynieść, bo sama nie przyszłaś.

LUDWIKA.

Ach, jaka wielkość duszy! Jaka bezinteresowność!

PANI DOBRZYŃSKA.

Nie unoś-że się tak, Ludeczko! Sądzę, że byłoby o wiele właściwiej...

LUDWIKA.

Ach, matusiu, jakże możesz tak mówić o człowieku, któremu zawdzięczasz życie swojej jedynaczki?

PANI DOBRZYŃSKA.

Ależ ja nic nie mówię, aniołku!

LUDWIKA.

Jest jeden tylko sposób, matusiu, w jaki mogę mu okazać swoją wdzięczność, — wyjdę za niego za mąż!

PANI DOBRZYŃSKA

( zmieszana ).

Ależ nie wiemy nawet, co to za jeden!

LUDWIKA.

Czuję, że już go kocham! Poszukamy go, znajdziemy i wyjdę za niego!

ZENON.

Postanowienie sine qua non!

PANI DOBRZYŃSKA.

A jeżeli to człowiek nie z naszego towarzystwa?

LUDWIKA.

I cóż to szkodzi? Jeżeli sobie tak postąpił, jeżeli się zdobył na tyle bohaterstwa i tyle delikatności, to chyba posiadać duszę wzniosłą!... Czy to nie okupuje wszystkiego? O tak, czuję, że musi być piękny, szlachetny, odważny. Prawdziwy bohater!

PANI DOBRZYŃSKA.

Luciu, córeczko, uspokój się, gotowaś dostać gorączki...

ZENON.

A Bogiem a prawdą, to i mnie mogłabyś kuzynka oszczędzić trochę... Jesteśmy, bądź co bądź, zaręczeni i...

LUDWIKA.

Zwalniam cię ze słowa i sama uważam się za zwolnioną,

( z pogardą )

Tybyś mnie z pewnością nie ocalił!...

ZENON.

O przeciwnie. Życie twoje, kuzyneczko, jest mi najdroższem nad wszystko na świecie, a żeby przekonać cię o tem, dam ci dobrą radę. Idź się przebrać!

( Ludwika wzrusza ramionami i nie odpowiada )

PANI DOBRZYŃSKA.

Ach, słusznie. Dziękuję ci, Zeniu. Że też mnie to do głowy nie przyszło! Zostawiam cię w sukni zmoczonej... Ach, żeby ci to tylko nie zaszkodziło!

LUDWIKA.

Nigdy nic innego, tylko troski ziemskie.

PANI DOBRZYŃSKA.

Tak, a jeżeli dostaniesz zapalenia płuc, to...

LUDWIKA.

Wy nie rozumiecie, co się dzieje we mnie... Chciałabym tak poznać tego rycerza! Powiedzieć mu, jak wysoko ce-

nię, jak podziwiam to jego zaparcie się siebie i jak dusza moja wznosi się na poziom jego wzniosłej duszy... Ale my go znajdziemy. Ja go znajdę i przysięgam, że wyjdę za niego!

PANI DOBRZYŃSKA.

Pójdź - że się przebrać tymczasem.

( wychodzą )

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IX.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XIV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej