Andrzej Niemojewski

BAJKA

Konwersja: Nexto Digital Services

BAJKA

poemat w I-ej odsłonie

Niemojewski Andrzej

OSOBY:

LICENCJAT.

MŁODOŚĆ.

SZCZĘŚCIE.

ŻYCIE.

ŚMIERĆ.

(Gaj, jaśminy kwitną. — Upalny ranek i cisza. — Po prawej róg domu, w stylu gotyckim- oslrotukotce drzwi i okno. —

W głębi widok na staroświeckie miasto. — W środku studnia, z której wystaje drabina. — Na studni z księgą w ręku siedzi Licencjat. — Twarz blada, zmęczona. — Rozgląda się dokoła, w zamyśleniu i mówi):

LICENCJAT.

Czy "to wszystko" jest istotnie,

Czy też nam się tylko zdawa

I czy ono ma sens jaki,

Czy też niema?...

To jest temat — a. rozprawa

Ujmie go wprost i odwrotnie;

Spyta primo: czy świat taki,

Jak widzimy go oczyma,

Czy nietaki?..

Bo jeżeli dniem w błękicie

Jedna gwiazda błyszczy skrycie,

Jak ta dziwna książka baje,

To inaczej "jest" w przestrzeni,

Niż się "zdaje"...

Cóż fakultet na to powie? —

Trzeba dać fakultetowi

Argumentum... To najtrudniej...

Spójrzmy w niebo z głębi studni! —

Lecz jeżeli gwiazd błyskania

Przezroczysty dzień zasiania,

Jakże przebić m r o k oczyma?..

Więc secundo: czy docieka

Nadaremnie myśl człowieka —

Czy jest prawda do zdobycia,

Czy jej niema?.....

(Schodzi w głąb studni. — Z krzaków wychyla się ostrożnie Młodość w postaci prześlicznej rusałki, przystępuje do studni, i zagląda w głąb).

MŁODOŚĆ,

Człowieku zimny, nieczuły,

Czemu w głąb schodzisz?

Mroki myśl twoją osnuły,

Zwątpienia serce zepsuły,

W ciemności brodzisz..,

Ja, Młodość, wzywani tu ciebie,

Czekam tu z wiosną na ciebie,

Z słońcem na niebie,

Człowieku!...

( Z pomiędzy jaśminów wysuwa się Szczęście w postaci drobnego pacholęcia o motylich skrzydełkach. Młodość wydaje lekki okrzyk i chce pierzchnać ).

SZCZĘŚCIE.

Nie pierzchaj, rusałeczko, cudna rusałeczko,

Leśne słoneczko!

Usteczka jak róży kwiatki,

Oczy dwa modre bławatki..

MŁODOŚĆ.

Z jakiej przybywasz dali,

Kto jesteś, urocze dziecię?

SZCZĘŚCIE.

Ja jestem Szczęście.

MŁODOŚĆ  ( przyjemnie zdziwiona ).

Ah!

SZCZĘŚCIE.

A ty kto?

MŁODOŚĆ.

Młodość.

SZCZĘŚCIE  ( również przyjemnie zdziwione ).

Ah!

Żeśmy się też nie spotkali

Dotąd na świecie!

MŁODOŚĆ.

Pozwól, niechaj popatrzę... Jakie ty jasne,

Niby utkane z światełek,

Z mgieł i światełek!

A to co?? Para skrzydełek?? ( chce dotknąć ).

SZCZĘŚCIE.

Ach, nie dotykaj, bo pyłek

Otrzesz drobniutki!

MŁODOŚĆ,

To co??

SZCZĘŚCIE.

Nastałyby smutki

Na ziemi... Bo to skrzydełka

Niosą mnie z kraju do kraju,

Od jednych ludzi do drugich

Po chwilkach płochych, niedługich...

MŁODOŚĆ.

Niedługich?...

SZCZĘŚCIE.

Ja jestem lekkie,

Ach, bardzo lekkie!

Jak motyl przez senną ciszę

Nad ludźmi się zakołyszę,

Wianuszek marzeń im splatam...

Wtem Życie dmuchnie ( dmucha )... Ulatam

Jak puch!

MŁODOŚĆ.

Ty — co to jest: Życie?

( Grzmi lekko, ściemnia się ).

SZCZĘŚCIE.

Uciekam... pierzcham... to ono!

Patrz! Słońce ćmi się w błękicie

I drzewa piersią wzburzoną

Gniewliwe poswarki wiodą...

MŁODOŚĆ.

Kto idzie??

SZCZĘŚCIE.

Ten... zlany potem...

W fartuchu, z ogromnym młotem,

Z wejrzeniem dzikiem, płomiennem,

Z czołem wieczyście bezsennem...

MŁODOŚĆ.

Kto??

SZCZĘŚCIE.

Życie!

MŁODOŚĆ.

Życie?

SZCZĘŚCIE.

Odchodzi...

Ach, lżej mi! Niebo jaśnieje,

Znów żyję, cieszę się, śmieję!

MŁODOŚĆ,

To dziwne... bo ja słyszałam...

SZCZĘŚCIE.

Co?

MŁODOŚĆ.

Eh...

SZCZĘŚCIE.

No, mów, rusałeczko!

MŁODOŚĆ.

Słyszałam... tak, tak... że Życie

Jest wcale ładne!

Ma to być piękny młodzieniec

O czole dumnem, rozumnem,

Na włosach wawrzynu wieniec,

Wieczna pogoda na licach

A dziwny urok w źrenicach...

Choć mu wstydliwie się bronim,

Wiesz... czasem... ja... marzę o nim!

SZCZĘŚCIE.

Ach, strzeż się go jeno!

MŁODOŚĆ.

Przesadzasz!

Ty mało po ziemi chadzasz...

Inaczej — ja!

( Szczęście wybucha kaskadą śmiechu ).

Wiesz, kochanie,

Że z tobą niema rozmowy...

SZCZĘŚCIE.

Gniewasz się?

Płochymi...

MŁODOŚĆ,

Nie, ale słowy

SZCZĘŚCIE.

Serduszko ranię,...

MŁODOŚĆ.

I cudne rozwiewasz śnicia...

SZCZĘŚCIE.

Młodości, ty nie znasz Życia! ( Zagląda do studni ).

MŁODOŚĆ,

No, dobrze, nie znam... Lecz wierzę,

Że jeśli poznam je kiedy,

To się z nas jeszcze od biedy

Para dobierze!

SZCZĘŚCIE.

Rusałeczko — tam — głęboko

Na dnie...

MŁODOŚĆ.

Ciszej... Pod pomroką

Człowiek...

SZCZĘŚCIE.

Człowiek??

Filozof...

MŁODOŚĆ.

Człowiek młody,

SZCZĘŚCIE.

Kto? nie rozumię..

MŁODOŚĆ.

Słuchaj. Gdy w wieczornym szumie

Tonęły lasów obwody,

Gdy w świętym blasku miesiąca

Słowika nuta marząca

Miłość na ziemi budziła,

Jakaś dziwna, twarda siła

Tu w tem oknie go więziła.

Nocą: stolik, lampka płonie,

Książki, szkiełka, ważki, miary,

A dziś: zrzucił okulary,

Wstał, lunetę chwycił w dłonie,

W głąb się spuścił po drabinie

Na dno studni...

SZCZĘŚCIE

On tam zginie! ( Zagląda ).

Teraz.,.

MŁODOŚĆ.

Odejdź...

SZCZĘŚCIE   ( cofając się od studni ).

Wzniósł twarz w górę,

W oczach gorzki żar się pali

A spojrzenie tak ponure,

Tak ponure!

MŁODOŚĆ.

Słuchaj. Raz przy oknie staję,

Nucę słodko, szepcę, baję,

On wstał, uszy zapchał watą —

Cóż ty na to! —

Koniec wersji demonstracyjnej.