Karol May

BENITO JUAREZ

Konwersja:

DEKRET

Zanim zaczniemy śledzić dalszy ciąg losów Czarnego Gerarda i jego przyjaciół, musimy cofnąć się do października roku 1865, to bowiem, co wtedy nastąpiło, ma ścisły związek z wydarzeniami, które zostaną tu przedstawione.

W Palacio Imperial w stolicy Meksyku cesarz Maksymilian konferował z wysokimi dygnitarzami. Oparty o stół, spoglądał na wielki arkusz papieru, który trzymał w ręku. Był wyraźnie wzburzony, oczy mu błyszczały, a policzki pokryły się wypiekami. Przed nim stał jeden z ministrów i uważnie obserwował władcę. Niedaleko okna, w fotelu, siedziała piękna cesarzowa. Była przeciwieństwem męża. Maksymilian z natury miękki, marzycielski, refleksyjny, ona zaś  — przedsiębiorcza realistka, dążąca za wszelką cenę do władzy i zaszczytów.

Minister przestał przed chwilą mówić, więc cesarz zapytał:

— Żąda pan natychmiastowej decyzji?

— Najjaśniejszy panie, proszę o to.

— Postanowiłem…

— Odrzucić? — wtrąciła szybko cesarzowa. Maksymilian uśmiechnął się do niej:

— A ty, najdroższa?

— Przedstawione argumenty rozwiewają wszelkie wątpliwości. Zgadzam się z nimi w zupełności.

Cesarz zwrócił się do ministra:

— Jak pan słyszał, uprzedzono mnie. Oświadczam, że nie tylko gotów jestem do podpisania dekretu, lecz napiszę go własnoręcznie i dam do asygnacji ministrom.

— Dziękuję, najjaśniejszy panie — minister skłonił się głęboko. — Obowiązkiem moim, wynikającym ze sprawowanej funkcji, jest służenie ze wszystkich sił krajowi i cesarzowi. Jestem przekonany, że ten dekret pozwoli nam przezwyciężyć wszystkie trudności. W obecnej sytuacji to jedynie słuszne posunięcie.

— Ma pan rację, drogi panie, zajmę się… Wszedł pełniący służbę oficer i zameldował: — Generał Mejia.

— Niech wejdzie.

Cesarzowa wstała natychmiast i wyszła. Szybko pożegnawszy cesarza, również minister opuszczał pokój, gdy w drzwiach stanął generał. Przywitali się chłodnym ukłonem, nie patrząc na siebie.

— Witam pana, generale! — zawołał Maksymilian. — Przychodzi pan w dobrą porę.

Zawsze poważny Indianin uśmiechnął się serdecznie i szczerze.

— Jestem szczęśliwy, że słyszę te słowa, najjaśniejszy panie. Oby Bóg dał i krajowi więcej takich chwil!

— Wierzę, że od dziś tak będzie. — Wolno zapytać, co się stało?

— Mam zamiar wydać ważny dekret. Niech pan czyta. Podał generałowi projekt dekretu i odszedł w głąb komnaty.

W miarę czytania twarz Mejii zmieniła się nie do poznania. Nie mógł zapanować nad sobą. Gniew był silniejszy. Skończywszy, zmiął nerwowo pismo.

— Najjaśniejszy panie, kto jest autorem tej… tej nędznej ramoty? — rozgoryczony, zapomniał o dworskiej etykiecie. Ton i forma pytania dotknęły cesarza.

— Ależ, generale!

— Najjaśniejszy panie! — Mejia złożył mu niski ukłon.

— Proszę oddać mi projekt. Generał wygładził papier na tyle, na ile było to możliwe, i podał cesarzowi.

— W jakim to stanie pan mi go zwraca?! To nie są odznaki kotylionowe!

Tym razem Maksymilian rozgniewał się nie na żarty: Mejia próbował się wytłumaczyć:

— Najjaśniejszy panie, pokornie proszę o przebaczenie. Postąpiłem tak, ponieważ tylko pańskie dobro mam na względzie.

— To chyba lekka przesada!

Na twarzy Mejii pojawił się dziwny wyraz. Maksymilian znał swego generała, wiedział, że toczy on walkę wewnętrzną.

— Jeżeli najjaśniejszy pan nie może mi przebaczyć, w takim razie wymierzę sobie największą karę  — rzekł Mejia. — Czy wolno mi odejść? — podszedł do drzwi, nie czekając na odpowiedź.

— Stać!

Na rozkaz cesarza generał zatrzymał się.

— Czytał pan dekret do końca?

— Tak jest, najjaśniejszy panie.

— Nazwał go pan nędzną ramotą. Dlaczego tak pan uważa?

— Czy mogę mówić szczerze?

— Proszę.

— Gdyby najzacieklejsi wrogowie cesarstwa, pragnący jego zguby, wydali w pańskim imieniu, najjaśniejszy panie, manifest, nie użyliby innych słów nie te, które przeczytałem w dekrecie.

— Co najmniej dziwne stwierdzenie.

— Ale słuszne, najjaśniejszy panie.

— Moi poddani muszą się wreszcie przekonać, że jestem cesarzem.

— To ich nie przekona.

— Generale, to brzmi jak obraza.

— Pozwolił mi najjaśniejszy pan mówić szczerze. Meksykanie będą uważali taki dekret za dzieło Francuzów.

— Co z tego?

— Najjaśniejszy panie, zabij mnie, lecz nie ogłaszaj tego dekretu! Znam mój naród, znam Meksyk, zdaję sobie sprawę, jakie skutki to pociągnie za sobą. Na pewno wywoła w całym kraju wielkie oburzenie, a także…

— Generale! — przerwał cesarz, patrząc na Mejię gniewnie.

Ten pokornie opuścił głowę.

Maksymilian pamiętał jednak, co zawdzięcza Mejii. Po chwili więc rzekł już spokojnym głosem:

— Niech mi pan pozwoli wypowiedzieć się na temat dekretu.

— Jeżeli dekret wymaga komentarza, w takim razie….

— Chce mnie pan naprawdę rozgniewać?

— Ależ nie, już milczę.

— Niech więc pan słucha. Jak panu wiadomo, wszystkie większe miasta i porty w kraju są w naszych rękach.

— W posiadaniu Francuzów, najjaśniejszy panie.

— To przecież wszystko jedno! Francuzi są naszymi sprzymierzeńcami.

— Mam wrażenie, że już wkrótce opuszczą kraj, że miasta i porty pozostawią nie nam, a republikanom.

— Jak zwykle widzi pan wszystko w czarnych barwach. Jesteśmy panami kraju. Juarez uciekł do El Paso. Mówią nawet; że opuścił Meksyk. Nadszedł więc czas, aby ogłosić nasze stanowisko.

— Słusznie. Go to za stanowisko, najjaśniejszy panie?

— Z jednej strony wspaniałomyślnie przebaczam, z drugiej — surowo karzę, Mimo że kraj jest w mojej mocy, są tacy, którzy potajemnie knują. Należy do nich Pantera Południa, Cortejo i jeszcze kilku. Oświadczam w dekrecie, że każdego republikanina będę od dziś karać jak zwykłego bandytę i przestępcę. Od dziś republikanie wyjęci są spod prawa. Ogłaszam, że każdy republikański oddział uważać będę za szajkę zbrodniarzy, a każdy schwytany członek bandy zostanie w ciągu dwudziestu czterech godzin rozstrzelany.

Mejia zauważył chłodno:

— Bandyci? Przestępcy? Rozstrzelania? Ponawiam moją prośbę, najjaśniejszy panie. Chętnie złożę głowę na pieńku, lecz proszę, wstrzymaj swój dekret!

— Nie chcę pańskiej głowy, jak i nie chcę wstrzymywać dekretu. Doświadczeni mężowie stanu radzili nad wszystkimi jego szczegółami.

— Ci doświadczeni mężowie nie znają Meksyku. Przewidzieli wszystko prócz jednego, o czym niestety mówić mi nie wolno, ą co chciałbym powiedzieć jak najgłośniej.

— Dlaczego nie wolno?

— Bo popadnę w niełaskę.

— Niech pan mówi bez obawy, generale.

— Więc dobrze! Oświadczam, że ogłoszenie tego dekretu będzie dla ciebie, najjaśniejszy panie, wydaniem na siebie samego wyroku śmierci.

Krew odpłynęła z twarzy cesarza. Czyżby naprawdę się przestraszył? — pomyślał generał. Ochłonąwszy nieco, Maksymilian starał się zbagatelizować ostrzeżenie Mejii.

— Wyrok śmierci? Co też pan mówi? To przecież niemożliwe! To byłoby naruszeniem prawa!

— Tak jest, najjaśniejszy panie. Mam nadzieję, że przyzna pan, iż każdy Meksykanin jest prawym właścicielem swojej ziemi.

— Przyznaję!

— Musi więc mieć prawo bronienia tej ziemi przed obcą, niesprawiedliwą okupacją.

— Okupacją? Niesprawiedliwą? Czy to nie powiedziane nazbyt mocno?

— Mówię teraz tak, jakbym był republikaninem, Niech najjaśniejszy pan spróbuje postawić się w sytuacji tych ludzi! Powiadają: „Kraj należy do nas, czego więc chcą Francuzi? Chcą pieniędzy, bogactw naszej ziemi, chcą nam zabrać  żony i córki. Są więc rozbójnikami. Co dają w zamian? Cesarza! Po co nam cesarz? Nie potrzebujemy go, mamy prezydenta". Napoleon boi się własnego ludu, chcąc więc odwrócić jego uwagę od swych niecnych poczynań, zaaranżował wojnę w Meksyku za pośrednictwem cesarza Maksymiliana. Spodobało się to Francuzom, myślą, że ona przyniesie im sławę. Dla zaspokojenia osobistych interesów Napoleona Meksyk ocieka krwią, cierpi męki, niszczeje.

— No, tak źle nie jest! — zaprzeczył cesarz.

— Jest, najjaśniejszy panie. Meksykanin musi być republikaninem, musi bronić kraju i własnego domu przed obcym najeźdźcą. Czy dlatego ma być uznany za bandytę, którego należy rozstrzelać w ciągu dwudziestu czterech godzin!

— Każdy Meksykanin powinien poddać się nowym prawom.

— Czy z tego wynika, że tych, którzy się nie poddadzą, należy traktować jak bandytów?

— Oczywiście, że tak.

— Przypuśćmy, że to jest słuszne. Kto jednak może przewidzieć, że pokonany nie podniesie się i nie zostanie zwycięzcą?

— Możliwość taka zawsze istnieje.

— A więc w takim razie będzie on poprzedniego zwycięzcę uważał za bandytę.

— Tego nie należy brać pod uwagę w Meksyku.

— Dałby Bóg, aby najjaśniejszy pan się nie mylił. Myślę jednak, że właśnie tutaj wszystko może się zdarzyć. Lud meksykański jest wulkanem, a Juarez…

— Nieszkodliwy

— Chociaż zaszył się w najodleglejszym zakątku kraju, ma jeszcze ogromne wpływy.

— Ułaskawię go.

— Będzie szydził z ułaskawienia. Oświadczy, że to on jako prezydent kraju ma prawo ułaskawiać niejakiego Maksymiliana Habsburga.

— Wezwę go do siebie..

— Nie stawi się.

— Czy nawet wtedy, gdy go mianuję prezydentem najwyższego trybunału?

— Był juz nim wcześniej, teraz jest prezydentem kraju.

— Generale! Teraz obraża mnie pan naprawdę.

— Juz milczę. Chciałbym tylko jeszcze zapytać: kiedy dekret będzie podpisany?

— Jutro.

— Najjaśniejszy panie, błagam, nie czyń tego!

— To już postanowione i tak się tez stanie, generale. Mejia ukląkł przed cesarzem.

— Najjaśniejszy panie! Z chwilą podpisania traktatu będzie na ciebie czekać  śmierć pod murami twierdzy, w miejscu, w którym się klęczy z przepaską na oczach. Nie opuszczę cię, najjaśniejszy panie. Dzień twojej śmierci będzie i moim ostatnim dniem. Błagam nie ze względu na siebie ani na nikogo innego, tylko ze względu na ciebie, mój cesarzu: nie czyń tego!

— Niech pan wstanie, generale!

— Nie wstanę, dopóki…

— Rozkazuję, by pan wstał! Zbyteczne to przedstawienie. Nie zmienię decyzji!

Ton głosu cesarza był chłodny, niemal ironiczny. Generał wstał z klęczek, popatrzył ze smutkiem na Maksymiliana i zawołał:

— A więc nie mogę mieć  żadnej nadziei?!

—  Żadnej. Nawet cesarzowa jest tego samego zdania co ja.

Mejia zbladł.

— Pozostaje mi więc tylko milczeć. Aby jednak godzina ta i słowa moje nie zostały zapomniane, przypieczętuję je.

Wyciągnął sztylet i rzucił w kierunku ściany z taką siłą, że broń wbiła się aż po rękojeść. Potem skłonił się i wyszedł.

Maksymilian przyglądał się przez chwilę miejscu, w którym utkwił sztylet, i rzekł do siebie:

— Czy to zły znak? A może to on ma rację, a ja się mylę? Nie miał jednak czasu zastanowić się nad tym, bo zameldował się generał Miramon. Po krótkiej rozmowie utwierdził on cesarza w przekonaniu, ze podjął słuszną decyzję. Trzeba dodać, że Miramon nie był ani prawym obywatelem, ani lojalnym podwładnym; zasady moralne były mu obce.

Dekret został ogłoszony. Maksymilian podpisał go własnoręcznie, wydając na siebie wyrok śmierci.

Basaine domagał się  ścisłego przestrzegania prawa. Rozstrzelano więc setki republikanów, nie darowano nawet generałom. Zostali straceni generałowie Salazar i Arteaga, nieustraszeni męczennicy za niepodległość kraju.

Nemezis, działająca zwykle bardzo opieszale, zemściła się tym razem szybko.

Przez równinę ciągnącą się między San Jose opodal wzgórza Parral a Chihuahua jechał oddział jeźdźców, złożony z dwóch szwadronów szwoleżerów francuskich. Odbył widać długą podróż, bo konie wyglądały na zmęczone, a jeźdźcy na wyczerpanych. Gdy jednak w oddali ukazały się zabudowania Chihuahua, wszyscy jak gdyby zapomnieli o zmęczeniu, ruszyli raźniej i szybciej.

Oddziałowi przewodził oficer w średnim wieku, z twarzą pooraną bliznami. Nosił oznaki pułkownika. Dotarłszy do pierwszej ulicy miasta, zatrzymał konie, by zapytać o główną kwaterę. Wysłał naprzód gońca, a sam ze swymi ludźmi jechał przez miasto przy dźwiękach orkiestry, grającej skocznego marsza. W niektórych oknach pojawiły się kobiety, znikły jednak prędko zobaczywszy, że to Francuzi.

Główna kwatera mieściła się w tym samym gmachu, z którego uciekł niegdyś Czarny Gerard. Na spotkanie przybyłych wyszedł komendant.

Szwadrony sprezentowały broń, a ich dowódca zameldował:

— Camarade, mam zaszczyt przedstawić się. Jestem pułkownik Laramel. Jadę do Villa del Fuerte, wiozę rozkazy z głównej komendy.

— Witam pana. Zostanie pan u nas dłużej?

— Z pana przyzwoleniem dwa, może trzy dni. Gdzie mogę ulokować swoich ludzi? 

— W mieście stoi tylko jeden szwadron. Sporo wolnych mieszkań jest do pańskiej dyspozycji.

—  Świetnie. Pozwoli pan, że przedstawię moich oficerów?

— Proszę.

Żołnierze pozsiadali z koni i udali się do wyznaczonych kwater. Komendant zaprosił oficerów na szklankę wina. Siedzili teraz wszyscy w tej samej sali, z której uciekł Gerard.

Pułkownik Laramel zapytał:

— Panie kolego, dlaczego w mieście jest tak mało wojska? Przecież to jedno z najbardziej niebezpiecznych miejsc w kraju.

— Ma pan rację, muszę jednak słuchać rozkazów, choć nie zawsze bywają słuszne.

— Miał pan jakieś kłopoty?

— Właściwie nie. Dyscyplinę wśród ludzi utrzymuję bez trudności, ale jest tu pewien szpieg, który musi mieć chyba konszachty z samym diabłem. To niezwykle śmiały i przebiegły człowiek. Staraliśmy się go schwytać, niestety nie udało się. Jest wszędzie i nigdzie, wie o wszystkim. Mam wrażenie, że to człowiek wszechwiedzący i wszechobecny.

Pułkownik Laramel potrząsnął z niedowierzaniem głową:

— To brzmi bardzo nieprawdopodobnie, camarade. Człowiek jest tylko człowiekiem, choćby natura wyposażyła go w wiele zalet/Schwytanie szpiega nie jest, moim zdaniem, niemożliwe.

— Ma pan rację, ale nie zna pan Czarnego Gerarda.

—  A więc to Czarny Gerard? Macie w takim razie nie byle jakiego przeciwnika. Słyszałem o nim dużo, imię to często wymieniano nawet w kwaterze głównej. A więc grasuje teraz w okolicach Chihuahua?

— I to od dłuższego czasu. Wiemy dokładnie, że ma w mieście zaufanych ludzi i bywa u nich.

— Skąd panu o tym wiadomo?

— Od niego samego.

— Niemożliwe! Niechże pan szybko opowiada!

— Był tutaj, w tym pokoju, jako nasz jeniec.

— A więc schwytaliście go?! Za głowę jego wyznaczono nagrodę.

— Wiem, nawet bardzo dużą.

— W takim razie otrzyma ją pan. Komendant powiedział z zakłopotaniem:

— Prawie na nią zasłużyłem.

— Prawie? Mówił pan przecież, że był waszym jeńcem.

— Owszem, wzięliśmy go do niewoli, związanego przesłuchiwałem w tym pokoju w obecności wielu oficerów i pań. Zachowywał się bardzo butnie. W pewnym momencie uwolnił się z więzów. Powalił mnie na ziemię na oczach zebranych i wyskoczył przez okno.

— Do pioruna! Uciekł?

— Niestety, ci myśliwi prerii to istne diabły. Wyzywają niebezpieczeństwo, igrają ze śmiercią! Wysłałem pod Guadalupe oddział ludzi. Dlatego też można było bez kłopotu zakwaterować pańskich ludzi. A chociaż wybrałem najsprawniejszych żołnierzy i najdzielniejszych oficerów, zdaję sobie sprawę, że zdobycie fortu będzie kosztowało wiele ofiar.

— Czy Guadalupe ma aż tak potężne obwarowania?

— Nie. Ale Czarny Gerard zdobył informacje o naszych planach. Należy się liczyć z tym, że na czele jakiegoś oddziału Apaczów napadnie na naszych żołnierzy. Gdyby nie seniorita Emilia, musielibyśmy już dawno opuścić Chihuahua. 

— Seniorita Emilia? — zainteresował się Laramel.

— Nie zna pan naszego najlepszego szpiega?

— Nie.

— W takim razie nie zna pan również najpiękniejszej kobiety Meksyku.

— Do licha! Monsieur, powiedział pan, że to najpiękniejsza kobieta Meksyku? Będę ją mógł zobaczyć, kiedy?

Pułkownik Laramel był jednym z najbardziej bezwzględnych i okrutnych oficerów armii francuskiej. Ani on, ani nikt z jego oddziału nie miał litości dla wrogów. Zamordował wielu Meksykanów, którzy wpadli w jego ręce, z życiem ludzkim nie liczył się zupełnie. Dlatego też wysłano go do Villa del Fuerte, gdzie miał wprowadzić w życie dekret Maksymiliana. Ponadto był znanym uwodzicielem. Zaintrygowało więc go bardzo, kiedy usłyszał, że w miasteczku mieszka kobieta uważana za najpiękniejszą w Meksyku.

— To zależy wyłącznie od pana, camarade — odparł komendant. — Wydaję dziś wieczorem przyjęcie z okazji przybycia panów. Zaproszę kilkanaście osób, między innymi senioritę Emilię.

— Dziękuję panu. Chciałbym, wróciwszy do ojczyzny, pochwalić się, że widziałem najpiękniejszą Meksykankę. Skąd pochodzi?

— Zdaje się, że z Francji.

— Co za zbieg okoliczności!

— Właściwie dokładnie nie wiadomo. Jedni zapewniają, że jest Meksykanką, inni twierdzą, że to Włoszka, Hiszpanka lub Francuzka. Ona zaś wcale nie stara się rozwiać tej tajemnicy. Może robi to rozmyślnie, z kokieterii.

— A jakiego pan jest zdania?

— Sądzę, że to Francuzka, włada bowiem naszym językiem jak rodowita paryżanka, a przede wszystkim prowadzi nasze sprawy bardzo gorliwie.

— Meksykanka tak by nie postępowała. Wszystkie one sympatyzują z republikanami.

— Ona przeciwnie. Chociaż nie darzę kobiet zbyt wielkim zaufaniem, muszę stwierdzić, że na nią można liczyć. Nieraz tego dowiodła.

— Trzeba przyznać, że ładna i sprytna kobieta szpieg może być znacznie bardziej przydatna niż szpieg mężczyzna. Wracając jednak do Czarnego Gerarda, czy wydane zostały odpowiednie zarządzenia?

— Zrobiłem, co uważałem za słuszne. Kilkudziesięciu mieszkańców miasta, sprzyjających republice, jest w moich rękach.

— W charakterze zakładników?

— Tak. Wywołało to oburzenie mieszkańców.

— Niech się pan tym nie przejmuje! Co zamierza monsieur zrobić z tymi zakładnikami?

— Najlepiej byłoby ich rozstrzelać. Ale…

— Dlaczego pan się waha?

— Z dwóch przyczyn. Mogłoby to spowodować bunt, którego opanować nie byłbym wstanie. Jak panu wiadomo, w mieście kwateruje niewielka liczba żołnierzy.

— Pomogę panu.

— Ale przecież musi pan ruszać dalej?

— Moje pełnomocnictwa pozwalają mi pozostać tutaj, dopóki ład i porządek nie zostaną zaprowadzone, a pańscy ludzie nie wrócą z Guadalupe.'

— Z góry dziękuję! Nie wymieniłem jednak jeszcze drugiej przyczyny, która mnie wstrzymuje od podjęcia zbyt drastycznych kroków. Jest nią niepewność, czy mam prawo skazywać tyle ludzi na śmierć. Boję się odpowiedzialności.

— Co do tego może pan być zupełnie spokojny. Ma pan nie tylko prawo, lecz bezwzględny obowiązek stracenia wszystkich republikanów. W dekrecie z trzeciego października ubiegłego roku cesarz Maksymilian wyraźnie rozkazuje uważać każdego republikanina, od księcia do żebraka, za bandytę i rozstrzeliwać na miejscu.

— Znam ten rozkaz, sądziłem jednak, że nie należy go stosować zbyt gorliwie. Myślałem, iż wydano go raczej po to, aby zastraszyć przeciwników.

— Myli się pan, cher camarade. Główna komenda poleciła mi wręczyć panu odnośne rozkazy. Niech pan czyta! — pułkownik wyciągnął z kieszeni munduru wielką, kilkakrotnie opieczętowaną kopertę i wręczył ją komendantowi.

Komendant czytał z uwagą i przejęciem. Skończywszy, rzekł:

— Teraz już nie mam żadnych wątpliwości. Kamień spadł mi z serca.

— Co więc pan teraz zrobi?

— Spełnię swój obowiązek. Każę rozstrzelać zakładników.

— Kiedy?

— Czy radzi mi pan przeprowadzić egzekucję jak najszybciej?

— Oczywiście. Zapewne słyszał pan, że nie zlitowałem się dotychczas nad żadnym Meksykaninem. Nie czuję do nich nienawiści lecz pogardzam nimi. Moim zdaniem, nie powinni mieć własnego państwa. Sprawi mi pan przyjemność, jeżeli będę mógł być  świadkiem egzekucji.

— Spełnię pana prośbę.

— Kiedy? Może już jutro?

— Trzeba przecież najpierw zwołać sąd i wydać wyrok.

— To zbyteczne, kolego. Ta banda nie zasługuje na to.

— Ma pan rację, a zresztą pełnomocnictwa, które mi pan przywiózł, wyraźnie mówią, iż mogę postępować według własnego uznania. Bandytów należy rozstrzeliwać bez sądu.

— A więc jutro.

— Nie. Trzeba im pozostawić nieco czasu, aby się mogli pojednać z Bogiem. Meksykanie są bardzo religijni, wiadomość, że ludzie ci umarli bez sakramentów, rozjątrzyłaby ich bardziej od samej egzekucji.

— Zgoda. Sądzę, że jeden dzień na to wystarczy. A więc pojutrze.

— Tak, i to wczesnym rankiem. Najlepiej przed nastaniem dnia, aby wszystko odbyło się w zupełnej tajemnicy. Nikt nie powinien znać godziny egzekucji, z wyjątkiem spowiednika i paru zaufanych osób.

Podczas gdy oddział pułkownika Laramela wkraczał do Chihuahua od południa, od północy zbliżał się tam jakiś jeździec. Jechał na wymizerowanym koniu. Sam również, niepozorny i szczupły, nie wyglądał na znawcę prerii, chociaż już na pierwszy rzut oka można było poznać, że to myśliwy. Rozglądając się dookoła, zataczał  łuk wokół miasta. Sprawiało to wrażenie, że nie ma zamiaru wjeżdżać do niego, chce tylko rozpoznać sytuację.

Był to Mały Andre, czyli Andreas Straubenberger, wysłany przez Juareza na zwiady. W pewnej chwili osadził konia w miejscu i spojrzał w kierunku wieży katedralnej.

— Do licha! — mruknął. — Włóczę się tu od kilku dni, chcę zasięgnąć języka w sprawach, które interesują Juareza, a nie mogę nikogo spotkać. Chyba Francuzi zabronili mieszkańcom wychodzić na miasto. Juarez ma tu dziś przybyć. Co mu powiem? Nic nie wiem.

Co za kompromitacja! A może wjechać do miasta? Nie, to byłoby szaleństwo. Gdyby ci messieurs wzięli mnie za szpiega, to koniec ze mną.

Gdy tak mruczał pod nosem, koń zarżał.

— Co to? Jesteś innego zdania? Hm, może masz rację. Wałęsając się tu nadal, nie dowiem się niczego, muszę więc dostać się do środka. Zresztą  — z dumą podniósł głowę  — jestem przecież Małym Andre i mam broń przy sobie. Chciałbym pogadać z tą, senioritą Emilią. No, zobaczymy. W drogę!

W porównaniu z tym, co uczynił kiedyś Czarny Gerard, wślizgując się do Chihuahua pod osłoną nocy i mgły, krok Małego Andre nie był ekstra wyczynem. Francuzi znali Gerarda jako swego wroga, Basaine wyznaczył za jego głowę nagrodę w wysokości pięciu tysięcy franków. O Małym Andre natomiast co najwyżej słyszeli, i to jedynie jako o myśliwym. Gdyby nawet mieli podejrzenie, że jest szpiegiem prezydenta Juareza, nie znaleźliby na to dowodów. Życiu więc jego nie groziło niebezpieczeństwo.

Na pierwszej ulicy, przy której stał dawniej posterunek, nie było warty. Komendant kazał ją odwołać, bo bezpiecznie czuł się w murach Chihuahua. Mały Andre wjechał więc do miasta bez przeszkód. Na następnej ulicy skręcił w bok. W małym, cichym zaułku ujrzał szeroko otwartą bramę niewielkiej venty. Wjechał więc tam i zsiadł z konia. Uwagę jego zwrócił wysoki, obszerny budynek, wznoszący się naprzeciwko oberży. Na balkonie siedziała jakaś kobieta. Widać obawiała się upału i promieni słońca, bo osłoniła twarz welonem. Gdyby mógł ją ujrzeć, zauważyłby zapewne, że patrzy na niego z pewnym zainteresowaniem. Gdy znikł za bramą, weszła do pokoju i zadzwoniła. Po chwili zjawiła się służąca. 

— Chcę porozmawiać z oberżystą, ale tak, aby nikt o tym nie wiedział.

Po chwili do venty udał się stary, siwy Meksykanin. Spotkał gospodarza w podwórzu.

— Kogo pan szuka, senior?

— Właśnie pana. Seniorita prosi, aby pan do niej przyszedł.

— Urządza z pewnością przyjęcie i chce zamówić u mnie kolację.

— Nie. Kazała powiedzieć, że pragnie z panem w tajemnicy zamienić parę słów.

Oberżysta zbliżył się do starca i zapytał szeptem:

— Są jakieś wieści od Juareza?

— Nic nie wiem.

— Może ja się dowiem. Niech pan powie senioricie, że przyjdę.

Stary skinął głową i oddalił się. Gospodarz wszedł do venty, w której siedział tylko Mały Andre.

— Dzień dobry, senior — powiedział.

Traper obrzucił go szybkim, badawczym spojrzeniem i odparł  łamaną hiszpańszczyzną:

— Dzień dobry, senior. Co ma pan do picia?

— Wszystko, czego pan zażąda.

— Doskonale. Jest piwo?

— Nie.

— Wino.

— Nie.

— Kawa?

— Nie.

— Czekolada?

— Nie. Z rana była, ale goście już wypili.

— Może lemoniada?

— Niestety, brak mi cukru.

— A może julep?

— Niestety, również nie ma.

— Do licha! Zapewniał pan przed chwilą, że mogę dostać wszystko, czego tylko dusza zapragnie. Tymczasem nic nie ma.

— To pańska wina, senior. Dlaczego dusza pańska pragnie rzeczy, których dać nie mogę?

Mały Andre roześmiał się i rzekł:

— Powiedz mi, co mogę dostać.

— Służę szklanką pulque.

— Dobrze. Lepszy rydz, niż nic.

Gospodarz napełnił szklankę. Ledwie myśliwy skosztował, wykrzywił straszliwie twarz, jak gdyby połknął ogień i zaklął:

— Diabelski trunek!

— Chce pan może powiedzieć, że nie smakuje? — dopytywał się gospodarz.

Mały Andre był ostrożny.

— Doskonały napój, ale dla Meksykanów.

— A dla pana?

— Nie jestem przyzwyczajony do trunków tego rodzaju.

— Nie jest pan Meksykaninem?

— Nie. Nie poznał senior tego po wymowie?

— Owszem, można się jednak mylić. Czy wolno zapytać, kim pan jest?

— Myśliwym.

— Domyślałem się tego. Ale jakim? Na co senior poluje: na bawoły, węże?…

— Zapomniałem przez chwilę, że jestem w Meksyku.

U nas myśliwy strzela do wszystkiego, co mu się nawinie pod rękę.

— Pochodzi pan z Północy?

— Tak.

— Jest pan Jankesem?

— Nie.

— Kanadyjczykiem?

— Także nie.

— Kimże więc, jeżeli przybywa pan z Północy?

— Czy tylko Jankesi i Kanadyjczycy włóczą się po skałach? Jestem Europejczykiem, Niemcem.

— Niemcem? A więc stronnikiem naszego poczciwego cesarza Maksymiliana?

Mały Andre spojrzał groźnie na pociągłą twarz Meksykanina i powiedział:

— Nie baw się, senior, moim kosztem! Wiem doskonale, że między sobą zupełnie inaczej nazywacie tego poczciwego cesarza Maksymiliana.

— O, Dios! Nie wierz temu! Myśmy tutaj wszyscy przychylnie usposobieni do cesarza.

— A więc i do Francuzów?

— No tak, mniej więcej, im bowiem zawdzięczamy, że mamy dobrego monarchę.

— To mnie bardzo cieszy, senior. Spodziewam się, że będziecie się starali odwdzięczyć Francuzom za to dobrodziejstwo.

— Oczywiście! Jesteśmy im wdzięczni z całego serca.

— Wie senior, jak okazać swą wdzięczność? Niech pan przygotuje kilkadziesiąt beczek tej pulque, jaką mi podałeś, i ofiaruje Francuzom.

— To się nie uda. Oni piją tylko wino.

— A dostają wino?

— Owszem. Jeżeli go nie chcemy dać, zabierają sami.

— To znaczy, że biorą siłą?

— Tego nie powiedziałem.

— Ach, tak? Więc cesarz Maksymilian jest taki dobry, taki łaskawy, że zmusza was do liczenia się ze słowami.

— Na miłość boską, senior, ciszej! — błagał gospodarz.

— Trzeba również mówić cicho?

— Drogi panie, nie mam zwyczaju wrzeszczeć.

— Właśnie potrzeba mi ludzi tego rodzaju. A więc jest senior przyjacielem Francuzów?

— Hm, to niebezpieczny temat. Nie można zaprzeczyć, że zdarzają się wśród Francuzów bardzo uczciwi ludzie, do których usposobiony jestem przychylnie. Resztę jednak niech diabli porwą! Czy nie mam racji? Wystarczy, pomyśleć tylko o tych tysiącach, które zginęły, o dzielnych mężach, którzy gniją w więzieniach. Dopiero przed kilku dniami tutejszy komendant wziął trzydziestu kilku zakładników i zamknął ich pod kluczem.

— Z jakiego powodu?

— Ponieważ jeden z członków tajnego stowarzyszenia, do którego należą, oświadczył publicznie, że jako naród potrafilibyśmy rządzić się sami i że byłoby znacznie lepiej pracować dla siebie zamiast dla innych.

— Co się stanie z tymi zakładnikami?

— Nie wiem, wszyscy czekamy z wielkim niepokojem. Całą nadzieję pokładamy w… w…

Gospodarz ugryzł się w język.

— W czymże lub w kimże ta nadzieja? — W Juarezie.

Nazwisko to wymówił szeptem. Myśliwy ledwie je dosłyszał.

— W Jaurezie? Dlaczego właśnie w nim?

— To przecież nasz prezydent. Wybraliśmy go, było nam dobrze pod jego rządami.

— Przecież uciekł.

— Uciekł, aby całego Meksyku nie pogrążyć we krwi.

— Naprawdę? Czy nie przeleje morza krwi, gdy wróci?

— Tak. Ale najeźdźcy nie znają naszego kraju. Zawładniemy nim prędzej, niż wróg go zawojował. Gdy Francuzi tu przyszli, nie mieliśmy wojska ani żadnej pomocy. Teraz położenie nasze jest inne. Pomagają nam Stany Zjednoczone, w różnych państwach Europy rozlegają się w obronie Meksyku głosy, z którymi Napoleon musi się liczyć. Juarez czeka tylko na odpowiednią chwilę. Gdy ruszy, będzie to niezbitym dowodem, że chwila ta nadeszła.

— Gdzie obecnie przebywa?

— Podobno w Paso del Norte.

— Czy nie ma wieści, że opuścił kraj?

— Owszem, ludzie mówią o tym, ale nie wierzymy. Jesteśmy pewni, że swego narodu w żadnym wypadku nie opuści. Jeżeli go nie ma w Paso del Norte, znajduje się gdzieś, gdzie obecność jego jest dla naszego dobra konieczna. Zresztą, jeśli idzie o nas, mieszkańców Chihuahua, przez jakiś czas Francuzi pozwolili nam odetchnąć. Kilkuset żołnierzy wyruszyło w pole. Dokąd, niewiadome

— Ilu pozostało?

— Jedna kompania.

— Do licha! Gdyby o tym Juarez wiedział! — zawołał ,Mały Andre.

— Ciszej, senior, ciszej! Sam bym mu zakomunikował tę wiadomość, gdybym wiedział, gdzie go szukać. Takich jak ja są tu setki.

— Może dowie się o tym.

Słowa te wypowiedział tak poważnie i z namysłem, że zastanowiły gospodarza. Ujął więc rękę myśliwego i schyliwszy się nad nim, wyszeptał: 

— Senior, wie pan dokładnie, gdzie Juarez się znajduje, prawda? Wysłał pana na zwiady do Chihuahua?

— Nie zaprzątaj sobie tym głowy, senior.

— A dlaczego nie? Wygląda mi senior na człowieka godnego zaufania.

— Phi! Juarez potrzebuje zupełnie innych ludzi. Jego sprawy nie interesują mnie wcale.

— Przykro mi, że mi pan nie ufa. Jak długo zamierza senior pozostać w Chihuahua?

— Prawdopodobnie do wieczora.

— Nie przenocuje pan tutaj?

— Nie. Kupię tylko trochę amunicji i ruszam w dalszą drogę.

— A więc istotnie się pomyliłem. Zamierzałem już zaproponować panu pokoik, w którym mógłbyś podsłuchać, o czym rozmawiają Francuzi. Ale trudno.

— Dziękuję, master, nie jestem szpiegiem. Gdybym nim był, chętnie przyjąłbym pańską propozycję.

— Hm, hm, człowiek się czasem myli. Czy nie wypiłby pan drugiej szklaneczki pulque?

— Nie. Nie skończyłem jeszcze pierwszej.

— Pytałem tylko z grzeczności. I tak nie mógłbym pana obsłużyć, ponieważ muszę wyjść.

— Idź, senior, w imię Boga. Mogę zapewnić, że do czasu pańskiego powrotu nie opróżnię tej szklanki, choćbyś wrócił dopiero sądnego dnia.

Gospodarz wyszedł. Oglądając się na wszystkie strony, przebiegł przez ulicę i wszedł do bramy wielkiego domu. Oczekiwał go stary dozorca.

— Idź na górę, senior! Służąca czeka w przedpokoju.

Zaprowadziła oberżystę do tego samego pokoju, w którym niegdyś Czarny Gerard rozmawiał z piękną sojuszniczką Juareza — Emilią.

— Wybacz, senior, że cię niepokoiłam — powitała Emilia gospodarza.

— Ależ seniorita, jestem zawsze do pani usług.

— Niedawno przybył do pana jakiś nowy gość. Czy to Meksykanin?

— Nie, seniorita. To myśliwy z Północy.

— A więc Jankes?

— Nie, Niemiec.

— Wymienił swoje imię?

— Nie. Nie pytałem nawet o nie.

— Jak długo chce zostać?

— Tylko do wieczora.

Posmutniała. Gospodarz łypnął porozumiewawczo okiem i spytał:

— Sądzi pani, seniorita, że jest to jeden z naszych?

— Byłam tego pewna.

— Pomyliła się pani. Wypytywałem go dokładnie, ale nic z niego nie wydobyłem. Albo jest małomówny, albo nam nieprzychylny.

— Mimo to chciałabym się upewnić. Zapytaj go, czy jest Małym Andre.

— Mały Andre? Kim jest ten człowiek?

— To wysłannik Juareza.

—  Że mój gość też jest mały, to fakt.

— Parę innych szczegółów również zgadza się z opisem osoby Małego Andre. Tego tu widziałam przez chwilę, gdy wchodził do venty, dlatego posłałam po pana. Jeżeli to on, natychmiast przyślij go do mnie.

— Jestem do usług. Adios, seniorita!

Oberżysta wyszedł. Na ulicy natknął się na sporą gromadę  żołnierzy francuskich. Rozchodzili się po kwaterach. Przed gospodą zatrzymał się jakiś podoficer.

— Czy to venta seniora Montario? — zapytał po hiszpańsku.

— Tak, jestem gospodarzem.

— Kwaterunek!

— Na jak długo?

— Kto to może wiedzieć? —  Ilu ludzi?

— Wystarczy na podbicie całej prowincji. Dowódcą jest pułkownik Laramel.

Gospodarz ściągnął brwi i rzekł:

— Znam go. Słyszałem, że to… odważny człowiek.

— Odważny? Każdy Francuz jest taki. Wskaż mi kwaterę, senior.

— Proszę do izby gościnnej.

— Nie znajdzie się dla mnie osobny pokój?

— Owszem, znajdzie się, proszę jednak chwilowo zaczekać tutaj.

Dzwoniąc ostrogami Francuz wszedł do gospody. Obejrzał wnętrze i pogardliwym wzrokiem obrzucił małego myśliwego. Gdy się usadowił na krześle, gospodarz postawił przed nim szklankę pulque. Podoficer skosztował, wypluł i cisnął szklankę o ziemię.

— Fi donc! — zawołał. — Co to za świństwo? Wina!

— Nie mam wina.

— Przynieś! — rozkazał Francuz.

— Przyniosę, ale musi mi pan przedtem odpowiedzieć na jedno pytanie: czy wino to pić będzie jako kwaterujący czy też jako gość?

— Do licha! Uważa senior, że mam płacić za wino?

— Tak.

— Nie wiesz, że mi się należy utrzymanie?

— Wiem. Ale wiem równie dobrze, że wino do utrzymania nie należy.

—  Żądam wina!

— Dostarczę, jeżeli pan zapłaci. Dziś wino u nas drogie.

— Bordo i moselskie kosztują niewiele.

— Flaszka bordo piętnaście pesetów, czyli siedemdziesiąt pięć franków, moselskiego zaś wcale nie ma.

— Wskaż mi pokój! Nie chciałbym być w twojej skórze, jeśli nie otrzymam wina.

— Pański pokój na piętrze. Służący jest właśnie na górze, zaprowadzi, pana. Gdy jedzenie będzie gotowe, zawołam. Czy ma pan siedemdziesiąt pięć franków na wino?

—  Tyle się znajdzie.

Po tych słowach podoficer zniknął za drzwiami. Twarz gospodarza wykrzywił grymas.

— Z tym sprawa załatwiona.

— Jeszcze nie — zauważył traper. — Jestem przekonany, że niebawem nastąpi finał.

— Będę go oczekiwał z całym spokojem. Powiedz mi senior, jak się nazywasz.

— Andreas Straubenberger.

— An—dre—asStrrrr—rau… Niech diabli porwą te niemieckie nazwiska! Kto to potrafi wymówić? Prościej byłoby wymówić Andre.

— Nazywają mnie tak czasami. Andre i Andreas to to samo.

— Może jesteś Małym Andre? Myśliwy zdumiał się:

— Do licha, skąd pan zna to moje przezwisko?

— A więc jesteś naprawdę Małym Andre!? W takim razie skłamał senior, gdy pytałem, czy jesteś zwolennikiem Juareza.

— Co też panu strzeliło do głowy! Ani mnie ziębi, ani parzy wasz prezydent!

— Może pan mówić ze mną otwarcie. Jestem gorącym patriotą, kocham Juareza. Miał pan tego dowód przed chwilą. Widział senior przecież, jak traktowałem tego Francuza. Dam jeszcze lepszy dowód. Czy słyszał pan kiedyś o senioricie Emilii?

— Seniorita Emilia? Dużo jest kobiet o tym imieniu…

— Powiedz pan, znasz ją czy nie?

— Słyszałem o niej.

— Nie widział jej pan nigdy? W takim razie, senior Andre, zobaczy ją pan zaraz.

— Gdzie?

— W jej mieszkaniu. Prosi, aby pan do niej przyszedł. — Kiedy przejeżdżałem ulicą, jakaś kobieta była na balkonie tego wielkiego domu naprzeciw. Czy seniorita Emilia tam mieszka? Skąd mnie zna?

— Nie wiem. Zrób mi tę  łaskę i pójdź do niej natychmiast. W sieni spotka pan dozorcę, który wskaże panu jej mieszkanie. Może zostawi pan tu swoją broń?

— Ani mi to w głowie. Westman nigdy nie rozstaje się z bronią  — zarzucił strzelbę na ramię i wyszedł.

W domu naprzeciw dozorca skierował go na górę. Otworzyła mu służąca i zaprowadziła do Emilii. Ujrzawszy ją. Mały Andre zawołał:

— Do licha! Jest pani naprawdę diablo piękna!

— Naprawdę? — uśmiechnęła się.

— Tak pięknej kobiety jeszcze nigdy w życiu nie widziałem! Przysięgam na Boga.

— Schlebia mi pochwała znakomitego myśliwego. Przysłał pana gospodarz venty?

— Tak. Skąd mnie pani zna, seniorita?

— Zaraz się pan dowie. Proszę jednak najpierw usiąść. Chciał usiąść na krześle stojącym obok drzwi, lecz Emilia zawołała:

— Nie, nie tam! Niech pan usiądzie obok mnie na kanapie.

— Jakże mogę w skórzanych spodniach usiąść na jedwabiach?

— Przekona się pan, ze jedwab i skóra mogą być z sobą w przykładnej zgodzie.

Przykucnął na brzegu kanapy.

— Ależ nie tak, nie tak! — usadowiła go głęboko w miękkim siedzeniu.

— Do licha! — zerwał się na równe nogi. — Człowiek zapada się jak w wodzie. Musiałbym się na tej kanapie nauczyć pływać.

— Nie bój się, człowieku, nie utoniesz — roześmiała się. — Ale gdy juz mowa o wodzie, może się pan czegoś napije?

— Hm. Zapewne chce mnie pani poczęstować dzbanem pulque…

— Co tez panu przyszło do głowy?

— Naprzeciw, w gospodzie, stoi jeszcze na moim stole pełna szklanka.

— Nie smakowało panu?

— Oj, jak smakowało! Mieszanina ałunu, aloesu, salmiaku, witriolu i wody z mydłem miałaby podobny smak.

Śmiejąc się serdecznie z tego porównania, zapytała:

— Lubi pan wino?

— Bardzo, seniorita. Ale myśliwy tak rzadko ma okazję do picia wina, że zapomina niemal o jego istnieniu.

— W takim razie wypijemy butelkę…

— Na miłość boską! — przerwał. — Przecież butelka kosztuje siedemdziesiąt pięć franków.

— To prawda. Nie zapłaciłam jednak za nie. To podarunek.

— Ze względu na mnie nie powinna pani otwierać ani jednej butelki. Nie zasługuję na to.

— Jakże nie? Jako zwolennik Juareza jest pan moim przyjacielem. Dla przyjaciół zaś mam zawsze w domu dobre wino.

— W takim razie chętnie wypiję.

Zadzwoniła, służący przyniósł butelkę wspaniałego tokaju. Napełniła kieliszki, myśliwy zaczął powoli smakować.

— No jakże?

— Smakuje o wiele lepiej niż u nas w Palatynacie.

— Słyszałam, że tu zostaje pan tylko do wieczora. Czy to prawda?

— Tak. Jestem tu w zastępstwie Czarnego Gerarda, który musiał pojechać do Guadalupe, aby objąć dowództwo twierdzy.

— Co z fortem?

— Nie mam pojęcia. Jestem jednak przekonany, że Francuzi zostali pobici. Nie spodziewali się, że fort będzie się bronił, że zjawią się tam Juarez i Apacze. Ponadto są w forcie ludzie tak dzielni i doświadczeni w sztuce wojennej, że każdy z nich poradzi sobie z dziesięcioma francuskimi żołnierzami.

— To z pewnością biali? Opowiedział Emilii o spotkaniu ze Sternauem i jego towarzyszami.

— Myślę, że pozna ich pani wkrótce. Juarez powinien przybyć tu jutro lub najpóźniej pojutrze.

— Tak prędko? Czy już ustalono miejsce spotkania?

— Oczywiście. Mam czekać na niego w miejscu odległym o dwie godziny drogi od rzeki.

— Bardzo się cieszę, że przyjeżdża. Czy słyszał pan, iż komendant uwięził kilkudziesięciu obywateli miasta jako zakładników?

— Opowiadał mi o tyrrvoberżysta.

— Ludzi tych może spotkać jak najgorszy los.

— Nie sądzi pani chyba, że zostaną zgładzeni? Przecież bez sądu i bez wyroku nie mogą zginąć.

— Kto z najeźdźców przestrzegał w Meksyku prawa i sprawiedliwości? Spodziewam się, niestety, kochany Andre…

Przerwała rozpoczęte zdanie, weszła bowiem służąca i podała jej kopertę. Emilia szybko przebiegła wzrokiem bilecik:

Droga seniorito!

Na powitanie przybyłych przed chwilą kolegów z pułkownikiem Laramelem na czele mam zamiar urządzić dziś wspaniałą tertulię. Ponieważ pozwoliłem sobie zaprosić na to przyjęcie największe gwiazdy naszego kobiecego firmamentu, mam nadzieję, że pani, jako słońce tego nieboskłonu, nie odmówi swego przybycia. Pułkownik Laramel bardzo chciałby osobiście panią poznać.

Komendant.

Uśmiechnęła się lekceważąco i zapytała Małego Andre:

— Umie pan czytać po francusku?

— Od biedy. Urodziłem się i mieszkałem opodal francuskiej granicy, język francuski nie jest mi obcy.

— Czytaj więc, senior — rzekła, podając mu kartkę.

— Oczywiście, pójdę na tertulię. Może dowiem się tam czegoś, co przyda się prezydentowi.

— Kiedy pani wróci?

— O północy. Wtedy będzie pan mógł opuścić miasto.

— Dobrze, seniorita.

— Gdyby przedtem zaszło coś ważnego, dam panu znać. W każdym razie czekam na pana o północy. Do widzenia, senior.

— Do widzenia, seniorita — ujął rękę Emilii i pocałował.

W gościnnej izbie venty Mały Andre zastał gospodarza samego. Ten poprosił go, by usiadł i zapytał:

— Mówił pan z nią?

Myśliwy skinął twierdząco głową.

— Przyznaje więc senior, że jest wysłannikiem prezydenta?

— Tak. Seniorita powiedziała mi, że jest pan pewnym człowiekiem. Juarez przybędzie tu wkrótce. Gdy się z nim żegnałem, ruszał pod Guadalupe, aby odeprzeć Francuzów, którzy chcieli zdobyć fort.

— A więc słusznie przypuszczaliśmy, że żołnierze, którzy opuścili Chihuahua, pojechali do Guadalupe. Czy się jednak Juarezowi uda ich pokonać?

— Bez wątpienia. A teraz na pewno jest już w drodze do Chihuahua.

Gospodarz aż podskoczył z radości.

— Przybędzie tutaj? Dzięki Bogu! Nareszcie skończy się nasza niedola. Kiedy?

— Może już jutro.

— Jutro? Jak się cieszę! Nie wiem, jak panu dziękować za tę nowinę. Przyniosę butelkę wina.

— Dziękuję. Piłem przed chwilą.

— U seniority? Nie jestem prezydentowi mniej oddany niż ona i dlatego przyniosę dwie. Ale nie możemy pić tutaj. Szkoda, że zostaje pan tylko do wieczora. Gdyby czas pozwolił….

— Pozostanę trochę dłużej — przerwał myśliwy.

— O północy muszę się jeszcze spotkać z senioritą.

— To dobrze. Mam tu takie jedno miejsce w sam raz dla pana. Nikt nie będzie nawet podejrzewał, że jest pan w vencie.

— A mój koń?

— O niego nie zapyta żaden Francuz. Proszę iść za mną. Nad stajnią znajdowało się małe, sekretne pomieszczenie. Gospodarz przyniósł dwie butelki przedniego wina. Gawędzili przy szklaneczkach dopóty, dopóki nie zawiadomiono Meksykanina, że do gospody przyszli Francuzi.

— Niestety, muszę teraz odejść  — przeprosił gościa.

— Przykro mi bardzo, że zostawiam pana samego.

— Nie martw się o to, senior — uśmiechnął się traper.

— Taki człowiek jak ja zawsze znajdzie sobie towarzystwo.

— Nie zna pan tu przecież nikogo.

— Przeciwnie, mam towarzysza bardzo poczciwego i przyzwoitego.

— Kto to taki?

— Ja sam. Będę się z nim świetnie bawił. Pójdę mianowicie spać. Proszę jednak, abyś zbudził mnie o północy.

— Może senior być spokojny. Nie zapomnę.

Kiedy gospodarz wyszedł, Mały Andre przyglądał się chwilę przez okno zachodowi słońca.

— Z dzisiejszym dniem — mruczał do siebie — dzieje się to samo, co z tą drugą butelką wina. I on, i ona mają się ku końcowi. Trzeba opróżnić ją do dna. Ale co to się dzieje? Po głowie biega mi tabun koni, nogi mam coraz bardziej miękkie i myśli mi się coraz gorzej…

Chwiejnym krokiem podszedł do drzwi, zaryglował je, potem zbliżył się do leżącego na środku pokoju siana, rozciągnął się na nim i po kilku sekundach zapadł w sen. Pod wpływem wina, do którego nie był przyzwyczajony, spał doskonale. Zbudziło go pukanie do drzwi.

— Senior, senior! — ktoś wołał półgłosem.

Zerwał się na równe nogi. Choć w pokoju było zupełnie ciemno, natychmiast zorientował się, gdzie jest.

— Kto tam? — zapytał.

— To ja, gospodarz. Niech pan otworzy! Meksykanin wszedł do środka. W ręce trzymał małą latarkę.

— Jak się panu spało?

— Wyśmienicie. Która godzina?

— Właśnie minęła północ.

— Goście wyszli?

— Nareszcie. Wieczór skończył się wprawdzie potężną bijatyką, ale nie przejmuję się tym. Prezydent jest w pobliżu, wkrótce pozbędziemy się tych intruzów. Niech pan idzie ze mną!

— Już idę. Proszę mi tylko pomóc oczyścić ubranie z siana. Rozumie senior, że gdy się idzie do damy…

— Rozumiem doskonale. Pomógł małemu myśliwemu doprowadzić się do porządku, po czym wyprowadził go na ulicę.

— Drzwi naprzeciw są otwarte — wyszeptał. — Seniorita wróciła przed paru minutami. Będę czekać w gospodzie na pański powrót.

Andre cicho jak kot przebiegł ciemną ulicę. Gdy wszedł do sieni, drzwi się za nim zamknęły.

— Kto tam? — zapytał przestraszony.

— To ja, dozorca. Czekałem na pana. Zapaliwszy świecę, poprowadził trapera do pokoju Emilii. Miała jeszcze na sobie strój wieczorowy.

— Cieszę się, że pana widzę  — rzekła przyjaźnie. — Cóż pan porabiał?

— Spałem.

— Dobrze pan zrobił.

— Sądzi więc pani, że będę mógł zaraz wyruszyć?

— Nie tylko pan może, ale musi.

— Czy się coś stało, seniorita?

Opowiedziała mu, że pułkownik Laramel przywiózł rozkaz, na którego podstawie następnej nocy, tuż przed świtem, mają zostać rozstrzelani wszyscy zakładnicy. Mały Andre zdenerwował się.

— Mój Boże, co to za człowiek, który chce i potrafi wziąć na siebie odpowiedzialność za taką zbrodnię!

— Jutrzejszego ranka skazańcy zostaną zawiadomieni, że czeka ich śmierć. O drugiej w nocy, w tajemnicy przed mieszkańcami miasta, Francuzi wyprowadzą ich za miasto i dokonają egzekucji. Czy Juarez może przybyć do tego czasu?

— Seniorita, ruszam natychmiast w drogę i zawiadomię go o wszystkim!

— Gdyby nie przybył na umówione miejsce, jedź mu naprzeciw. Będę czekała do jutra, do północy. Jeżeli do tego czasu nie otrzymam wiadomości od prezydenta, postaram się w inny sposób uratować tych nieszczęśliwych.

— W jaki?

— Odszukam ich krewnych i przyjaciół. Będę miała na to dwie godziny. To chyba wystarczy do zebrania takiej liczby uzbrojonych ludzi, aby zdołali pokonać oddział egzekucyjny.

— Jaki ma być duży?

— To tylko jedna kompania. Ale za to wszyscy obecni w Chihuahua oficerowie chcą być  świadkami tego nikczemnego widowiska.

— Czy nie powinna pani wcześniej zorganizować tej pomocy?

— Zanim wezwę obywateli do buntu i przelania krwi, wyczerpię wszystkie inne środki. Przecież w ostatniej chwili może przybyć Juarez!

— Ma pani rację, seniorita. Ruszam natychmiast. A więc najpóźniej do północy.

— Do północy.

— Adios, seniorita! Zanim Emilia zdążyła odpowiedzieć, Mały Andre wybiegł z pokoju.

— Prędko, na miłość boską prędko! — ponaglał dozorcę, który wyszedł, by otworzyć bramę.

Pędem przebiegł ulicę i wpadł do gospody. W izbie siedział gospodarz przy nikłym blasku świecy łojowej.

— I co? — zapytał. — Jedzie pan?

— Tak, i to natychmiast! Czy koń mój nakarmiony i napojony?

— Oczywiście. Ale co się z panem dzieje? Jest senior ogromnie wzburzony.

— Muszę zaraz jechać. Konia! Pobiegł na podwórze. Błyskawicznie osiodłał wierzchowca i przyprowadził przed bramę.

— Co się stało? — dopytywał oberżysta.

— Dowie się pan później. Oto pieniądze za to, co zjadłem i wypiłem — sięgnął do kieszeni i wyciągnął sakiewkę.

— Niech pan to schowa — obruszył się Meksykanin. — Nie przyjmę od pana pieniędzy.

Ale Mały Andre szybko wcisnął mu coś w rękę, wskoczył na konia, spiął go ostrogami tak silnie, że stanął dęba, i pognał przed siebie. Gdy gospodarz wyszedł przed bramę, dźwięk kopyt rozlegał się już na sąsiedniej ulicy.

— Ależ ten człowiek pędzi — mruknął. — Widać coś ważnego musiało się wydarzyć.

Kiedy podniósł rękę do światła, aż mu dech w piersi zaparło.

— Santa Madonna, to nugget wielkości orzecha laskowego! Wart jest przynajmniej dwadzieścia duros. Niech tego człowieka Bóg chroni przed złamaniem karku!