Stephen Crane

BŁĘKITNY HOTEL

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

SZALUPA

I

II

III

IV

V

VI

VII

DO YELLOW SKY PRZYJEŻDŻA PANNA MŁODA

I

II

III

IV

BŁĘKITNY HOTEL

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

BŁĘKITNY HOTEL

Opowiadania

Stephen Crane

SZALUPA

Opowiadanie oparte na wydarzeniu prawdziwym —
przeżyciach czterech ludzi z zatopionego parowca

„Commodore".

I

Żaden z nich nie znał barwy nieba. Spojrzenia ich biegły poziomo i więzły w falach, które ku nim gnały. Te fale miały odcień łupku, tylko na szczytach były z pieniącej się bieli i wszyscy znali barwy morza. Horyzont ścieśniał się i rozszerzał, opadał i wznosił, a zawsze jego krawędź jeżyła się falami, które pchały się do góry ostro niby skały.

Niejeden człowiek ma zapewne większą wannę niż szalupa, która unosiła się na morzu. Owe fale były złośliwe,.barbarzyńsko strome i wysokie, każdy zaś spieniony szczyt stanowił problem w nawigacji małej łódki.

Kucharz siedział w kucki na dnie i wpatrywał się w sześć cali burty, która oddzielała go od oceanu. Rękawy miał podwinięte na tłustych ramio nach, a poły rozchełstanej bluzy dyndały, kiedy się schylał, żeby wybrać wodę. Często mawiał: — Rany! Teraz nam niewiele brakowało. — Zaznaczywszy to, nieodmiennie kierował wzrok nad wzburzone morze, ku wschodowi.

Mechanik, który sterował jednym z dwóch wioseł znajdujących się w łodzi, czasami z nagła się podnosił, aby umknąć wodzie wdzierającej się przez rufę. Cienkie to było wiosełko i często wydawało się, że zaraz trzaśnie.

Korespondent pracujący drugim wiosłem spoglądał na fale i rozmyślał, czemu tu się znalazł.

Ranny kapitan leżący w dziobie łodzi był w owej chwili pogrążony w przepaścistym smutku i obojętności, które nachodzą, przynajmniej na czas jakiś, nawet najdzielniejszych i najbardziej wytrzymałych, kiedy chcąc nie chcąc silny zawodzi, armia ponosi straty, okręt idzie na dno. Dusza pana statku, choćby dowodził nim zaledwie dzień, tkwi głęboko korzeniami w jego belkach; na tym zaś kapitanie odbił się ostro w rannej szarudze widok siedmiu odmienionych twarzy, a później kikut stengi z białą kulą, który siekł wodę na dwie strony, osuwał się niżej i niżej, aa. zszedł na dno. Odtąd z głosem kapitana stało się coś dziwnego. Chociaż pozostał spokojny, szumiała w nim nuta żałoby, która nie była ani uroczysta, ani łzawa.

— Steruj trochę bardziej na południe, Billie.

— Jest, trochę bardziej na południe, kapitanie — odparł mechanik na rufie.

Siedzenie w tej lodzi przypominało jazdę na rozbrykanym dzikim koniu, a trzeba dodać, że dziki koń jest niewiele od niej mniejszy. Stateczek szedł w podskokach, stawał dęba i pomykał niby zwierzę. Kiedy za nadejściem fali unosił się przed nią, wyglądał jak wierzchowiec, który gotuje się do przesadzenia oburzająco wysokiej przeszkody. Sposób, w jaki gramolił się na ściany wody, jest sprawą tajemną, ponadto zaś u ich szczytów kryły się problemy białej wody — piana pędząca z wierzchołka każdej fali, którą trzeba było przesadzić, i skok z góry. A łupnąwszy pogardliwie w wodną grzywę łódź ześlizgiwała się i rozpryskując wodę mknęła długim stokiem na dół, póki rozchwiana i rozdygotana nie stanęła przed nowym niebezpieczeństwem.

Szczególnie niedogodne jest to, iż po szczęśliwym wspięciu się na jedną falę, zaraz natykamy się na drugą, nie mniej ważną i równie zniecierpliwioną, że jeszcze pływamy. W warunkach przeciętnych — do których nie należy przebywanie na otwartym morzu w dziesięciostopowej szalupie — nie można wyrobić sobie pojęcia o tym, jak zasobne w fale jest morze. Kiedy nadciągała szara ściana wody, przysłaniała ludziom w łódce wszystko inne, łatwo więc było uwierzyć, że właśnie ona stanowi ostateczny wybuch, oceanu, że jest ostatnim wysiłkiem zawziętych wód. W ruchu fal był pełen grozy wdzięk, a nadpływały w ciszy, jeśli pominąć warkot ich grzebieni.

Twarze ludzi w bladym świetle musiały być szare. Oczy ich musiały dziwnie połyskiwać, gdy wpatrywali się niezmiennie poza rufę. Wszystko wyglądałoby dziwnie malowniczo, jeśliby patrzeć z balkonu. Ale ludzie w łódce nie mieli czasu tego zauważyć, gdyby zaś mieli wolną chwilę, co innego by ich zaprzątało. Słońce statecznie pięło się po niebie, oni zaś wiedzieli, że już dzień w całej pełni, bo kolor morza przeszedł z barwy łupku w szmaragdową zieleń ze smugami bursztynowego poblasku i piana wyglądała jak śnieżna lawina. Nie widzieli, jak powstawał dzień. Zdawali sobie . tylko sprawę, jak się to odbija na zabarwieniu fal, które się ku nim toczyły.

Kucharz i korespondent spierali się w nie powiązanych zdaniach o różnicę między stacją ratowniczą a schroniskiem. Kucharz powiedział:

— Tuż na północ od latarni Przylądka Mos-quito jest schronisko i jak tylko nas zobaczą, zaraz wypłyną.

— Jak kto nas zobaczy? — spytał korespondent.

— Załoga — odparł kucharz.

— W schroniskach nie ma załóg — rzekł korespondent. — Ja przez schronisko rozumiem takie miejsce, gdzie przechowuje się ubranie i wałówkę dla rozbitków. Ale załóg w nich nie ma.

— A właśnie że są — powiedział kucharz.

— Nie, nie ma — powiedział korespondent.

— Jak by nie było, jeszcze tam nie jesteśmy — rzekł mechanik na rufie.

— No — powiedział kucharz — więc bardzo możliwe, że to, co mam na myśli, nie jest schroniskiem.; może to stacja ratownicza.

— Jeszcze tam nie jesteśmy — rzekł mechanik na rufie.

II

Kiedy łódź zeskakiwała z fal, wiatr targał ludziom włosy, a gdy unosiła się znów dziobem w górę, omiatał ich pyłem wodnym. Szczyt każdej fali był wzgórzem, z którego chwilę oglądali szeroki przestwór, wzburzony, lśniący, smagany wichurą. Był to prawdopodobnie widok znakomity, prawdopodobnie wspaniałe były te igraszki nieskrępowanego morza, rozszalałego blaskami szmaragdu, bieli i bursztynu.

— Byczo, że duje do brzegu — rzekł kucharz. — Bo dokąd by nas zaniosło? Nie byłoby z nami wesoło.p>

— To racja — powiedział korespondent. Zajęty mechanik kiwnął tylko głową.

A wtedy kapitan leżący w dziobie zaśmiał się w sposób, który wyrażał zarazem rozweselenie, pogardę i tragizm. — Sądzicie, chłopcy, że teraz bardzo z nami wesoło? — spytał.

Na to umilkli trzej pozostali, z lekka pochrząkując i pomrukując niepewnie. Czuli, że wyrażenie szczególnego optymizmu zabrzmiałoby dziecinnie i głupio, ale wszyscy niewątpliwie tak właśnie odczuwali sytuację. W podobnych razach młody zawsze bywa uparty. A z drugiej strony każda jawna myśl o beznadziejności była wykroczeniem przeciw etyce ich położenia. Toteż milczeli.

— Nie, nie — rzekł kapitan pocieszając swoją dziatwę — wydostaniemy się na brzeg jak nic.

Ale w jego tonie było coś, co ich zastanowiło; więc mechanik powiedział: — Tak! Jeżeli wiatr się utrzyma.

Kucharz wybierał wodę. — Tak! Jeżeli diabli nas nie wezmą w przybrzeżnej kipieli.

Mewy latały. Czasem siadały na wodzie obok brązowych pasm wodorostów, które pełzały po powierzchni fal ruchem dywanów wiszących na sznurze podczas wiatru. Ptaki siedziały wygodnie stadami i niektórzy w łódce zazdrościli im, gdyż tyle sobie robiły z gniewu morza, co ląg dzikich cietrzewi tysiąc mil w głębi lądu. Często podlatywały bardzo blisko, patrząc na ludzi oczyma jak paciorki. Były w takich chwilach tajemnicze i surowe w swym bezczelnym dociekaniu, a ludzie pohukiwali chcąc odegnać ptaki. Jeden najwidoczniej postanowił usadowić się na czubku głowy kapitana. Leciał równo z łodzią i nie krążył nad nią, tylko szybował ukośnymi, krótkimi ślizgami. Utkwił czarne pożądliwe oczka w głowie kapitana. — Łajdaku! — rzuci! mechanik. — Wyglądasz, jak by cię scyzorykiem wystrugali. — Kucharz i korespondent klęli stworzenie ponuro. Kapitan chciał je odegnać końcem ciężkiej cumki, ale  nie śmiał, bo każdy energiczny gest mógł przewrócić przeciążoną łódkę; opędzał się więc od mewy machając łagodnie i z ostrożna dłonią. Gdy zniechęcono mewę do dalszej gonitwy, wszyscy odetchnęli lżej — kapitan, bo spokojny już o swoje włosy, a inni, bo ptak ten wydał im się jakiś wstrętny i złowróżbny.

Mechanik tymczasem wiosłował. I korespondent wiosłował. I wiosłowali razem. Siedzieli obok siebie na ławeczce i wiosłowali jednym wiosłem. Później mechanik brał za oba; potem za oba wiosła brał korespondent; i znowu mechanik; i znów korespondent. Wiosłowali i wiosłowali. Najryzykowniejsza chwila nadchodziła wówczas, kiedy trzeba było, aby odpoczywający w rufie zmienił pracującego przy wiosłach. Na najwyższą gwiazdę prawdy! Łatwiej wykradać jaja spod kury, jak zmienić się miejscami w owej łódce! Więc najpierw człowiek w rufie przesuwał dłoń wzdłuż burty, a poruszał się ostrożnie, jak by był zrobiony z sewrskiej porcelany. Potem wzdłuż przeciwnej burty robił to samo człowiek u wioseł. A wszystko z niebywałą- ostrożnością. Kiedy ci dwaj przechodzili obok siebie, pozostali nie spuszczali oka z fali, która nadpływała, a kapitan nawoływał: — Uwaga! Spokojnie tam!

Brązowe maty wodorostów, które ukazywały się raz po raz, były jak wyspy, skrawki ziemi. Na oko nie płynęły ani w jedną, ani w drugą strony. Biorąc rzecz praktycznie, stały w miejscu. Infor mowaly ludzi, że ich łódź powoli posuwała się do brzegu.

Kapitan uniósłszy się ostrożnie w dziobie, kiedy łódka wzbiła się na wielkim wale wody, obwieścił, że zobaczył latarnię Przylądka Mosquito. Niebawem i kucharz rzekł, że ją widzi. Korespondent wówczas pracował u wioseł, lecz i on też zechciał czemuś spojrzeć na latarnię. Siedział jednakże tyłem do niej, a fale były zbyt poważne, aby móc odwrócić od nich głowę. Ale w końcu nadciągnęła jedna z łagodniejszych fal i gdy znaleźli się u szczytu, szybko przeszukał zachodni horyzont.

— Widziałeś? — spytał kapitan.

— Nie — wolno odpowiedział korespondent —? nic nie widziałem.

— Popatrz jeszcze raz — rzekł kapitan. Pokazał ręką. — Dokładnie w tym kierunku.

Na szczycie innej fali korespondent zrobił, jak mu kazano, i tym razem oczy jego napotkały mały nieruchomy punkt na skraju rozkołysanego horyzontu. Miał on dokładnie rozmiary ostrza igielnego. Trzeba nie lada skwapliwego oka, żeby wyśledzić taką malutką latarnię.

— Dobrniemy tam, kapitanie?

— Jak wiatr się utrzyma, a łódź nie nabierze wody, nic nam innego nie zostało — odpowiedział kapitan.

Mała łódka, którą każda piętrząca się fala wznosiła do góry, a grzywacze obryzgiwały złośliwie, postępowała naprzód, co, gdy nie było blisko wo dorostów, pozostawało niewidoczne. Wydawała się łupinką, jakimś cudem tarzającą się po wodzie wciąż do góry wierzchem, zdaną na łaskę pięciu oceanów. Raz po raz wielka płachta wody jak białe płomienie wdzierała się do wewnątrz.

— Kucharz, wybierz wodę — mówił kapitan spokojnie.

— Tak jest, kapitanie — pogodnie odpowiadał kucharz.

III

Trudno byłoby opisać ów subtelny kształt braterstwa, które się tu, na falach, ugruntowało. Nikt o nim nie mówił. Nikt o nim nie wspomninał. Ale mieszkało w łodzi i każdy grzał się w jego cieple. Kapitan, kucharz, mechanik i korespondent byli przyjaciółmi — przyjaciółmi, których jednoczyły dziwniej nierozerwalne okowy, niż się to na ogół zdarza. Ranny kapitan leżący w dziobie łodzi, obok dzbana z wodą, mówił zawsze głosem cichym i spokojnie; nigdy jednak nie mógłby dowodzić bardziej ochoczą i szybką załogą jak ta zbieranina w łódce. To było więcej niż zwykłe zrozumienie tego, co najlepiej służy zbiorowemu bezpieczeństwu. Na pewno była w tym jakaś cecha osobista i serdeczna. A za oddaniem dla dowodzącego łodzią szło owo koleżeństwo, które na przykład korespondent, nauczony cynicznego stosunku do ludzi, uznał już wówczas za to najlepsze, czego w ży ciu doświadczył. Ale nikt o tym nie mówił. Nikt o tyra nie wspominał.

— Żeby tak mieć żagiel — zauważył kapitan. — Moglibyśmy zawiesić mój płaszcz na końcu wiosła, to byście wy dwaj, chłopcy, mieli okazję odpocząć. — Więc korespondent i kucharz trzymali wiosło i szeroko rozciągali płaszcz, mechanik sterował i łódka szparko szła pod nowym takielunkiem. Czasem mechanik musiał ostro robić wiosłem, by nie pozwolić morzu wedrzeć się do łodzi, ale na ogół żeglowanie się powiodło.

Latarnia morska powoli rosła. Nabrała już nieomal barwy i wyglądała jak maleńki, szary cień na niebie. Człowiek u wioseł nie mógł się oprzeć, by nie odwracać głowy chcąc bodaj zerknąć na ten maleńki szary cień.

Wreszcie ludzie w łodzi mogli oglądać ląd  ze szczytu każdej fali. Jak latarnia morska była pionowym cieniem na tle nieba, tak ląd wydawał się jedynie długim czarnym cieniem na tle morza. Na pewno był cieńszy niż papier.

— Musimy być gdzieś mniej więcej naprzeciwko Nowej Smyrny — rzekł kucharz, który często opływał te brzegi na szkunerach. — Kapitanie, zdaje się, że będzie już z rok, jak porzucono tamtą stację ratowniczą.

— Tak? — spytał kapitan.

Wiatr z wolna zamierał. Kucharz i korespondent musieli się teraz dobrze namozolić, żeby utrzymać wiosło jak najwyżej. Fale jednakże zaczęły znów łomotać w łódkę z dawną siłą I stateczek wytraciwszy szybkość gramolił się na nie boleśnie. Mechanik i korespondent wzięli się znów do wioseł

Rozbicia statków zdarzają się nie w porę. Gdybyż to ludzie mogli się do nich przygotować, gdyby mogli sprawić, by następowały, kiedy załoga jest w świetnej kondycji, mniej byłoby zatonięć w morzu. Przez dwa dni i dwie noce przed załadowaniem się do łodzi żaden z czwórki nie spał nawet tyle, aby warto było o tym wspominać, a w podnieceniu wspinaczką po pokładzie tonącego statku zapomnieli także najeść się do syta.

Z tych, a także z innych przyczyn ani mechanik, ani korespondent nie wiosłowali z przyjemnością. Ten ostatni dziwił się szczerze, w imię zdrowego rozsądku, jak mogą jeszcze istnieć ludzie, którzy uważają wiosłowanie za rozrywkę. To nie rozrywka; to szatański dopust i nawet ktoś pozbawiony rozumu nie mógłby przypuścić, że jest ono czym innym, jak zgrozą dla mięśni i zbrodnią wobec grzbietu. Obwieścił całej łodzi, co myśli o rozkoszach wiosłowania, i mechanik o znużonej twarzy uśmiechnął się pełen współczucia. Nawiasem mówiąc, przed zatonięciem statku mechanik pracował bez przerwy dwie wachty w maszynowni.

— Dajcie już spokój, chłopaki — powiedział kapitan. — Nie wysilajcie się. Jeżeli mamy przebyć pas kipieli, musicie zaoszczędzić wszystkie siły, bo na pewno trzeba będzie płynąć wpław. Nie spieszcie się.

Powoli ląd podnosił się z morza. Z czarnej linii przeszedł w linię czerni i linię bieli — drzew; i piasku. Wreszcie kapitan powiedział, że dostrzega dom na brzegu. — To na pewno schronisko — rzekł kucharz. — Zaraz nas zobaczą i wypłyną.

Latarnia w dali rosła coraz wyżej. — Strażnik powinien już nas widzieć, jeżeli patrzy przez lornetkę — powiedział kapitan. — Da znać ratownikom.

— Żadna z pozostałych łodzi jeszcze nie dobiła   — cicho odezwał się mechanik — bo inaczej już by nas szukali szalupą ratowniczą.

Powoli a pięknie ląd wyłaniał się z morza. Znów zerwał się wiatr. Zmienił kierunek ł wiał teraz na południowy wschód. Na koniec nowy dźwięk uderzył uszy ludzi w łódce. Był to odległy grzmot przybrzeżnej kipieli. — Teraz nie damy rady dobrnąć do latarni — powiedział kapitan. —- Trzymaj troszkę bardziej na północ, Billie.

— Jest, bardziej na północ, kapitanie — odparł mechanik.

Po czym łódeczka raz jeszcze zawróciła z wiatrem, i wszyscy prócz wioślarza przypatrywali się brzegowi, który rósł w oczach. Na ten widok zwątpienie i okropny strach opuszczały dusze ludzi. Panowanie nad łodzią nadal pochłaniało najwięcej uwagi, nie mogło jednak powstrzymać spo kojnej otuchy. Za godzinę może będą już na brzegu.

Ich grzbiety całkiem nawykły do balansowania w łodzi i płynęli teraz jak cyrkowcy, którzy ujeżdżają dzikie źrebię. Korespondent sądził, że nie pozostała na nim sucha nitka, ale przypadkowo namacawszy górną kieszeń surduta znalazł osiem cygar. Cztery z nich przesiąkły słoną wodą; cztery były w doskonałym stanie. Poszukawszy, ktoś wydobył trzy suche zapałki, po czym rozbitkowie płynęli sobie junacko swą łupinką i ze świecącą w oczach pewnością niedalekiego ocalenia dmuchali dymem wielkich cygar i rozważali ludzkie dole i niedole. Każdy pociągnął łyk wody.

IV

— Kucharzu — zauważył kapitan — nie wygląda na to, żeby istniały jakieś ślady życia koło twojego schroniska.

— Nie — odrzekł kucharz. — Śmieszne, że nas nie widzą!

Przed ich oczyma leżał szeroki pas wybrzeża. Były to niskie wydmy porosłe w górze ciemną roślinnością. Ryk przybrzeżnej kipieli dochodził wyraźnie i czasem mogli dojrzeć białą wargę fali, jak wsuwała się na piasek. Maleńki domek czerniał prostokątnie na tle nieba. Z południa widać było smukły czarny kształt latarni morskiej.

Przypływ, wiatr i fale gnały łódkę kil pół nocy. — Śmieszne, że nas nie widzą — mówili rozbitkowie.

Ryk kipieli był tu przygłuszony, lecz jego ton brzmiał niemniej złowrogo i potężnie. Gdy łódź przesadzała olbrzymie grzywacze, ludzie siedzieli i słuchali ryku. — Ani chybi nabierzemy wody — mówili wszyscy.

Trzeba oddać sprawiedliwość, że na przestrzeni dwudziestu mil w obu kierunkach nie było stacji ratowniczej, ci ludzie jednak nie wiedzieli o tym, toteż czynili ponure, sromotne uwagi o spostrzegawczości ratowników tego kraju. Czterej nasępieni ludzie siedzieli w łódce i bili rekordy w wymyślaniu wyzwisk.

— Śmieszne, że nas nie widzą.

Beztroska minionej chwili wygasła całkowicie. Ich wyostrzonym umysłom łatwo było wywoływać obrazy wszelkich odmian niekompetencji i ślepoty, a nawet — tchórzostwa. Oto, brzeg ludnego kraju i coraz trudniej znieść, że nie nadchodzi z niego żaden znak.

— No — powiedział wreszcie kapitan — myślę, że musimy popróbować sami. Jeśli będziemy zbyt długo zwlekali, żadnemu z nas nie pozostanie dość siły do pływania, kiedy łódź zatonie.

Zatem mechanik, który był przy wiosłach, skierował łódkę wprost na brzeg. Oto nagle mięśnie się napięły. Powstały myśli.

— Jeśli nie wszyscy wyjdziemy na brzeg... —  powiedział kapitan — jeśli nie wszyscy wyjdzie my na brzeg, to myślę, chłopcy, że wiecie, komu donieść o mojej śmierci.

Potem wymieniali krótko jakieś adresy i upomnienia. A co do myśli owych ludzi, było w nich sporo wściekłości. Być może dałyby się one sformułować tak: „Jeżeli mam utonąć... jeżeli mam utonąć... jeżeli mam utonąć, po cóż, w imię siedmiu zwariowanych bóstw, które rządzą morzem, dane mi było dopłynąć aż tutaj i oglądać piach i drzewa? Czy tylko po to mnie tutaj rzucono, aby mi sprzątnąć sprzed nosa święty kołacz życia, gdy już, już miałem go zakosztować? To śmieszne. Jak ta stara durna baba, Dola, nie potrafi zrobić nic lepszego, powinno się ją pozbawić . rządów nad losem człowieczym. Stara kwoka, sama nie wie, czego chce. Jeśli postanowiła mnie utopić, czemu nie zrobiła tego na początku i nie oszczędziła mi tych wszystkich trudów? Głupia historia... Lecz nie; to niemożliwe, żeby chciała mnie utopić. Nie śmie mnie utopić. Nie może mnie utopić. Nie teraz, nie po tych wszystkich trudach". Potem człowiek mógł w zapędzie potrząsnąć pięścią ku chmurom. „Tylko mnie utop, to usłyszysz, co o tobie myślę!"

Fale, które teraz napływały, były groźniejsze. Wciąż się wydawało, że za chwilę któraś się załamie i pianą przetoczy przez łódź. W ich głosie brzmiał przygotowawczy długi pomruk. Żaden człowiek nie nawykły morza nie. byłby przypuścił, że łódź zdoła na czas spłynąć ze stromistych wysokości. Brzeg wciąż był daleko. Mechanik, wodniak przebiegły, rzucił szybko: — Chłopcy, łódka strzyma jeszcze tylko parę minut, a jesteśmy za daleko, żeby móc dopłynąć. Czy zawrócić znów na morze, kapitanie?

— Tak, syp w morze! — powiedział kapitan.

— Co myślisz o tych ratownikach? Czy nie orły?

— Śmieszne, że nas nie dojrzeli.

— Może myślą, że jesteśmy tutaj dla rozrywki! Może myślą, że łapiemy ryby. A może biorą nas za wariatów.

Było to długie popołudnie. Odpływ usiłował pchnąć ich na południe, ale sprzeciwił się temu wiatr i fala. Daleko w przodzie, gdzie linia brzegu, morze i niebo utworzyły wielki kąt, widniały małe kropki, które oznaczały jakby miasto na wybrzeżu.

— Saint Augustine?

Kapitan potrząsnął głową. — Za blisko Zatoki Mosquito.

I mechanik wiosłował. A potem korespondent wiosłował. I znowu mechanik. To było męczące. Grzbiet ludzki może się stać siedliskiem bólów i dolegliwości, które ilością swoją przewyższają cierpienia pułku żołnierzy. Jest to ograniczona przestrzeń, ale może stać się widownią niezliczonych konfliktów mięśni, skręceń, szarpań, zwęźleń i innych przyjemności.

— Czyś ty, kiedy lubił wiosłować, Billie? — spytał korespondent.

— Nie — odparł mechanik — a niech to!

Gdy któryś zmieniał ławeczkę wioślarza na miejsce na dnie łodzi, ulegał takiej depresji, że już nic go nie obchodziło i nie chciało mu się nawet palcem ruszyć. W łodzi chlupotała zimna morska woda, a on w niej leżał. Jego głowa wsparta o ławeczkę znajdowała się o cal od wirujących grzyw, co niesforniejsze wdzierały się czasem do wewnątrz i oblewały go na nowo. To go jednak nie trapiło. Jest prawie pewne, że gdyby łódź się wywróciła, on stoczyłby się w ocean wygodnie, w przekonaniu, iż to ogromny miękki materac.

— Patrz! Człowiek na brzegu!

— Gdzie?

— O tam! Widzisz, widzisz?

— Tak, tak! Idzie.

— Teraz zatrzymał się. Zobacz! Patrzy na nas!

— Macha do nas!

— Tak, tak! Jak nie wiem-co!

— Ach, no to teraz jesteśmy bezpieczni! Teraz jesteśmy bezpieczni! Za pół godziny będzie łódź.

— Idzie dalej. Biegnie. Idzie do tamtego domu. Daleki brzeg zdawał się niżej położony niż samo morze i trzeba było przyjrzeć się pilnie, by dostrzec małą czarną postać. Kapitan dojrzał kij na wodzie, więc podpłynęli, aby go wyłowić. Dziwnym trafem w łodzi znajdował się ręcznik, więc przywiązawszy go do kija kapitan zaczął nim powiewać. Wioślarz bał się odwrócić głowę, mógł tylko pytać, co się dzieje.

— Co on teraz robi?

— Znowu stoi w miejscu. Zdaje się, że wypa truje. Teraz idzie... w kierunku domu... Zatrzymał się.

— Czy macha do nas?

— Nie, teraz nie, ale machał.

— Patrzcie! Idzie drugi!

— On biegnie.

— Patrzajcie, jak zapycha!

— Przecie on na rowerze. Teraz spotkał się z tamtym. Obaj do nas machają. Spójrzcie!

— Coś jedzie do brzegu.

— Cóż to jest, u diaska?

— Ależ to wygląda na łódź.

— Tak, na pewno to jest łódź. — Nie, to jest na kołach.

— Tak, tak. To musi być szalupa ratownicza. — Nie, Boże, toż to... toż to omnibus.

— A ja ci mówię, że szalupa.

— Nie! To omnibus. Widzę wyraźnie. Spójrz!" Taki duży omnibus hotelowy.

— Do pioruna, masz rację. To omnibus, jasne jak słońce. Co oni robią z tym omnibusem, jak myślisz? Może jeżdżą po okolicy, żeby pozbierać załogę, co?

— Właśnie, to bardzo prawdopodobne! Patrzcie. Jeden macha czarną chorągiewką. Stoi na, stopniach omnibusu. Podchodzą tamci dwaj. Teraz rozmawiają. Spójrzcie na tego z chorągiewką. Co, może nie macha?

— To nie chorągiewka. To jego surdut. Ależ na pewno surdut.

— Tak, tak. To jest jego surdut. Zdjął go i kręci nim nad głową. Ale spójrzcie tylko, jak!

— Och, wiecie, tam wcale nie ma stacji ratowniczej. To jest po prostu omnibus jakiegoś zimowego pensjonatu i przywieziono nim kilku gości, żeby sobie popatrzyli, jak toniemy.

— Czego ten kretyn z surdutem chce? Jakie nam daje znaki?

— Wygląda na to, że chce, byśmy płynęli na północ. Tam pewnie jest stacja ratownicza.

— Nie. On myśli, że łapiemy ryby. A macha tylko tak sobie. Rozumiecie? A niechże go, Billie!

— Chciałbym móc coś wyrozumieć z tych znaków. Jak przypuszczasz, co on ma na myśli?

— On nie ma nic na myśli, on się bawi.

— Niechby nam dał znak, żebyśmy jeszcze raz spróbowali płynąć do brzegu albo odpłynęli w morze i czekali, albo udali się na północ, na południe czy w ogóle do ciężkiej cholery, byłby w tym przynajmniej jakiś sens. Ale popatrzcie! Stoi tylko i kręci surdutem jak kołem. Osioł!

— Idzie więcej ludzi.

— Teraz już jest niezły tłumek! Spójrzcie! Czy to nie łódź?

— Gdzie? Aha, widzę. Nie, to nie jest łódź.

— A tamten ciągle macha.

— On pewnie myśli, że robi nam przyjemność. Dlaczego nie przestanie? To nic nie oznacza.

— Nie wiem. Myślę, że on każe nam płynąć na północ. Tam gdzieś na pewno musi być stacja ratownicza.

— Że też się jeszcze nie zmęczył. Patrzajcie, jak macha!

— Ciekawe, jak długo potrafi? Zaczął kręcić surdutem, jak tylko nas zobaczył. Idiota. Czemu nie każą ludziom wynieść łodzi? Rybacka łódź — jedna z tych wielkich łodzi — mogłaby tutaj śmiało dopłynąć. Czemu on nic nie robi?

— Och, teraz jesteśmy bezpieczni.

— Teraz, jak nas zobaczyli, w jednej chwili przyślą łódź.

Leciutki żółty ton zabarwił niebo ponad niskim lądem. Cienie na morzu z wolna pogłębiły się. Wiatr niósł za sobą chłód i ludzie w łódce zaczęli drżeć z zimna.

— Niech ich wszyscy diabli, jeżeli mamy się tutaj przed nimi wygłupiać! — rzucił jeden dając wyraz niepobożnemu nastrojowi. — Jeżeli przyjdzie nam się tu przez całą noc gimnastykować!

— O, wcale nie będziemy tutaj całą noc! Już ty się nie martw. Zobaczyli nas i nie minie chwila, a puszczą się za nami w pogoń.

Brzeg mroczniał. Człowiek z surdutem wtapiał się stopniowo w tę ponurość i w ten sam sposób pochłonęła ona omnibus i grupę ludzi. Bryzgi wody, które chlustały zgiełkliwie przez burtę, sprawiały, że podróżnicy otrząsali się i klęli, jakby ich przypiekano ogniem.

— Chciałbym dostać w ręce tego typka, co machał surdutem. Mam ochotę mu przyłoić, ot tak sobie, na szczęście.

— Czemu? Cóż on' ci zrobił?

— Et, nic, ale wyglądał diabelnie wesoło.

Mechanik tymczasem wiosłował, a potem wiosłował korespondent; i znów mechanik wiosłował. Poszarzali i zgięci, jak automaty, raz po razie nurzali ołowiane wiosła. Sylwetka latarni morskiej znikła z południowego horyzontu, lecz oto rozbłysła bledziutka gwiazda, która właśnie wychynęła z morza. Prążkowany szafran na zachodzie ustąpił przed wszystko chłonącą ciemnością, a morze na wschodzie sczerniało. Ląd znikł i dawał- znać o sobie jedynie niskim i posępnym grzmieniem przybrzeżnej kipieli.

„Jeżeli mam utonąć... jeżeli mam utonąć... jeżeli mam utonąć, po cóż, w imię siedmiu zwariowanych bogów, którzy rządzą morzem, dane mi było dopłynąć aż tutaj i oglądać piach i drzewa? Czy tylko po to mnie tutaj rzucono, aby mi sprzątnąć sprzed nosa święty kołacz życia, gdy już, już miałem go zakosztować?"

Cierpliwy kapitan leżąc bezwładnie u dzbana wody musiał czasem upomnieć wioślarza:

— Dziobem do fali! Dziobem do fali!

— Jest, dziobem do fali,kapitanie. — Głosy były zmęczone i ciche.

Był to niewątpliwie spokojny wieczór. Wszyscy prócz wioślarza leżeli ciężko i bez szmeru na dnie łodzi. A wioślarz nie dostrzegał nic innego prócz wysokich czarnych fal, przetaczających się w złowieszczej ciszy, wśród której czasem dał się słyszeć stłumiony mruk grzywacza.

Kucharz wsparł głowę o ławeczkę i patrzył tę po w wodę, którą miał pod nosem. Inne go widoki otaczały. W końcu odezwał się.

— Billie — mruknął marząco — jaki placek najwięcej lubisz?

Koniec wersji demonstracyjnej.

V

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO YELLOW SKY PRZYJEŻDŻA PANNA MŁODA

I

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BŁĘKITNY HOTEL

I

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IX

W parę miesięcy później cowboy właśnie smażył wieprzowinę nad paleniskiem pieca w małym ranczo niedaleko granicy Dakoty, gdy rozległ się szybki tętent kopyt i za chwilę wszedł człowiek ze Wschodu z listami i gazetami.

— Ten, który zabił Szweda — powiedział z miejsca — dosteł trzy lata. To niewiele, co?

— Co? Trzy lata? — Rozmyślając nad tą wieścią, cowboy trzymał w powietrzu patelnię. —  Trzy lata. To niedużo.

— Nie. To lekki wyrok — odrzekł człowiek ze Wschodu odpinając ostrogi. — On się cieszył dużą sympatią w Romper.

— Gdyby barman był do rzeczy — zauważył cowboy z namysłem — toby się wmieszał zaraz na początku i dał Holendrowi butelką po łbie. Obeszłoby się bez morderstwa.

— Tak, mogło się stać mnóstwo rzeczy — rzekł cierpko człowiek ze Wschodu.

Cowboy postawił patelnię z wieprzowiną na ogniu, ale nadal filozofował. — Śmieszne, no nie? Gdyby nie powiedział, że Johnnie szachruje, chodziłby teraz po świecie. Był okropnie głupi. I do tego graliśmy dla zabawy. Nie na pieniądze. On był na pewno wariat.

— Żal mi tego szulera — powiedział człowiek ze Wschodu.

— Mnie też — rzekł cowboy — nie należało mu się nic za zabicie takiego faceta.

— Ten Szwed mógł nie zostać zabity, gdyby wszystko było jak należy.

— Mógł nie zostać zabity! — wykrzyknął cowboy. — Wszystko jak należy. Przecież powiedział, że Johnnie szachruje, i zachowywał się jak osioł. A w barze sam się napraszał, żeby mu przyłoić. — Tymi argumentami cowboy zmęczył i rozwścieczył człowieka ze Wschodu.

— Głupi jesteś! — krzyknął ze złością. Jesteś milion razy większym osłem niż ten Szwed. Teraz posłuchaj, co ci powiem. Słuchaj! Johnnie naprawdę szachrował!

— Johnnie — powiedział cowboy zmieszany. Pomilczał chwilę, a potem rzekł z pewnością siebie: — No, ale przecież gra była tylko dla zabawy.

— Dla zabawy czy nie dla zabawy — powiedział człowiek ze Wschodu — Johnnie szachrował. Sam widziałem. Wiem. Sam widziałem. A ja się nie zachowałem, jak na mężczyznę przystało. Pozwoliłem, żeby Szwed walczył sam. A ty... ty się tylko ciskałeś i chciałeś się bić. A stary Scully! Wszyscy maczaliśmy w tym palce. Ten biedak szuler nie jest nawet rzeczownikiem. Jest tylko rodzajem przysłówka. Każdy grzech jest wynikiem współdziałania. Nas pięciu współdziałało w zamordowaniu tego Szweda. Zazwyczaj w każde morderstwo jest wmieszanych od dziesięciu do czterdziestu kobiet, ale zdaje się, że w tym wypadku było tylko pięciu mężczyzn: ty, ja, stary Scully, Johnnie; a ten nieszczęsny biedak szuler stanowił tylko punkt kulminacyjny, szczytowy punkt ludzkiego działania, i na nim się skrupiła cala kara.

Dotknięty i zbuntowany cowboy krzyknął na ślepo w tę mgłę tajemniczej teorii: — Ja przecież nic nie zrobiłem!