Maro Publius Vergilius

BUKOLIKI

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

PRZEMOWA.

EKLOGA I.

EKLOGA II.

EKLOGA III.

EKLOGA IV.

EKLOGA V.

EKLOGA VI.

EKLOGA VII.

EKLOGA VIII.

EKLOGA IX.

EKLOGA X.

NOTY.

BUKOLIKI

Vergilius Maro Publius

Przekład: Józef Lipiński

PRZEMOWA.

Tak w dawniejszych iak szczególniey w naszych czasach, wielu Pisarzow zbogaciło rodowite nauki przekładem dzieł wzorowych starożytności, których przyswoienie iest nieiako pierwsza potrzeby i zakładem bogactw literackich każdego narodu. Wątpić niemożemy że Georgiki i Eneida Wirgiliusza w krótce przełożonemi zostaną. Ośmielam się wydać skromnieyszą pracę. Poprzedził mię w niey szanowny weteran JX. Nagurczewski. Ale przełożenia dzieł wzorowych nie mogą bydź dość mnogie i rozmaite: ięzyk każdego naroddu siląc się ażeby one wyraził, na samym usiłowaniu przez odmienne coraz obroty zyskuie. Praca ta więc moia nie z dokładnieyszego pięknościwzoru oddania, ale iedynie z nowey usilności pragnie mieć zasługę. Ile ięzyk nasz posiada słodyczy w wyrażeniu tkliwey prostoty, dowodzą pełne wdzięku Sielanki Symonidesa i Zimorowicza, które dla nas poźnieyszych wzorowemi bydź mogą.. Mówiąc o Bukolikach Wirgiliusza, nieodrzeczy będzie narnienić o różnicy iaka miedzy rodzaiami Sielanek zachodzi.

Były moie czasy i mieysca, gdzie ludzie iedynie trzód strażą zaięci, znayduiąc łatwe dogodzenie potrzebom, bespieczni od przemocy, wolni od namiętności, od prac, i od boiaźni niedostatku, pod wpływem łagodnego Nieba kosztuiąc darów i wdzięków przyrodzenia, w pieśniach Wyrażali swobodę swoią, proste czucia i roskosze. Ten stan szczęśliwy wystawili nam Pisarze Greccy, iako to Moschus Bion, a mianowicie Teokryt Poeta Sycyliyski, tak z obrazów w naturze iak w myśli swoiey branych; a ich dzieła stały się wzorem pieśni Pasterskich i po wszystkie czasy naśladowanemi były. Smutne, iest uwagą, że rodzay ten naybliższy przyrodzenia, stał się teraz cale prawie wymyślonym. Traiedye wystawuią nam rzetelniey czucia, myśli i ięzyk Bohaterów, niż Sielanki mowę. i szczęście Pasterzów naszych.

Inny rodzay Sielanek iest, kiedy Poeta. pod osobami Pasterzów wystawia ludzi wyższego stanu: na ów czas Sielanka iest apologiem. Osoby w niey są. iak drzewa i zwierzęta u Esopa. Pasterze uczę. i bawią. łudzi mieyskich. Takie są Eklogi Wirgiliusza. Język ile można, zbliżony do wieśniaczey prostoty, obrazy czerpane w naturze i w życiu Pasterskim, staią, się często dowcipnemi przystosowaniami. Ale lube wydanie swobody wieyskiey, kształtna mowy prostota, obroty szczęśliwe, Poezya, zdania które albo w przysłowiach pospolitych były czerpane, albo niemi się stały; a szczególniey słodkie i często naśladownicze wierszów brzmienie, uczyniły Bukoliki Wrgiliusza dziełem w tym rodzaiu wzorowym, lecz niepodobnym do zrównania winnym ięzyku.

Ponieważ często Eklogi Wirgiliusza zamykaiąc alluzye i znaczenie allegoryczne, potrzebuią. wykłada; Szedłem w tym za zdaniem rozsądnego Heyne. Wielu komentatorów dzieł tego wielkiego Rymotwórcy, usiłuią w Eklogach. iego znaydować wszędzie dowcipne stosunki, i tłomaczyć ie, mówi Heyne, iakby wszystkich drobnych okoliczności domowego życia, wszystkich żartów iego towarzystwa, świadkami byli. Co tym śmiesznieysza iest, że tam nawet szukaią znaczeń allegorycznych gdzie on. tylko prostym Teokryta był naśladowcę. Jakoż wiele owoczesnych i drobnych okoliczności dla nas iest straconych, i mniey nas tyczeć mogą; a rzecz tak daleko wyszukiwana, tak rozwlekle wykładana, cały swóy wdzięk utraca. W koniecznym nawet obiaśnieniu zwięzłym bydź należy, zostawując wiele domysłowi czytelnika. Wszakże nie tak niewolnicze i szkolne słów wyłożenie, iak doskonalsze oddanie wdzięku iedyney tego rodzaiu dzieł zalety, staranie tłómacza zaymować powinno, i może kiedy od zręcznieyszego pióra dokonanym będzie.

EKLOGA I.

Po bitwie Phiripińskiey, Oktawius Cesarzwycięzca, na ukaranie przywiązanych do stro-ny Cassiusza i Brutusa miast, a miedzy niemi Kremony, role ich zasłużonym żołnierzom podzielić rozkazał. Pola Mantuańskie są-siedzkie Kremony, popadły temuż losowi. Wirgiliusz za wstawieniem się Mecenasa otrzymałpowrócenie łanów Oycu swemu. W osobieMelibeusza, który wychodzi z dziedziny i spotyka spokoynego wśród powszechney klęski Tityra, wystawia nieszczęśliwych Mantuańczykow: a oyca swoiego w osobie Tityra.

MELIBEUS, TITYR.

MELIBEUS.

Tityrze! pod Bukowym spoczywaiąc cieniem

Dumasz, na wątłey słomce wieyskim nucąc pieniem:

My pola, my oyczyste rzucamy zagrody,

My wygnance! Ty uczysz wśrod lubey swobody

Brzmić imieniem nadobney Amarylli gaie.

TITYR.

O Melibeiu! Bóstwo te mi wczasy daie.

Bóstwem on będzie dla mnie; iemu z trzody moi

Często pierwotne iagnie krwią ołtarz napoi.

On mym wołom dozwala błąkać się po roli,

I mnie na wieyskiey fletni przygrywać do woli.

MELIBEUS.

Nie zayrzę ci Tityrze, lecz raczey się dziwię;

Wszakże dotąd panuie ucisk na tey niwie:

Oto słaby iuź pędzę z tąd ubogą trzodę;

Tę chorą iako widzisz macierz ledwo wiodę,

Co na gołe krzemienie pomiędzy leszczyną,

Bliźnięta, trzód nadzieię zroniła iedyną!

Ah dawno nam te klęski, dąb gromem rażony

I złowrogiey na iodle (1). krzyk obiawił wrony!

Ale któż iest tym Bóstwem? niech Tityr mi powie.

TITYR.

Miastu, które się Rzymem Melibeiu zowie,

Prostak mniemałem wprzódy ze nasze podobne,

Dokąd na targ pędziemy stad przychówki drobne.

Psom równałem szczenięta, iagnie do macierzy;

Tak się zwykle po małey rzeczy wielka mierzy:

Lecz tyle Rzym swe szczyty wzniósł nad irine miasta,

Ile Cyprys poziome Kaliny przerasta.

MELIBEUS.

Co Rzym zwiedzić Tityrze chęć zaieło w tobie?

TITYR.

Wolność, która mi w późney zaiaśniała dobie,

Gdy z mey twarzy sędziwsza iuz spadała broda.

Przyszła iednak choć długo żądana swoboda,

Jak zaczęła mey sprzyiać Amarylla doli;

Bo gdy mię Galatea trzymała w niewoli,

Ni swobody nadzieia, ni pieczy o stadzie!

Choć często na rzeź poszedł skop w moiey gromadzie,

Choć z mleczywa tłoczyłem ser dla miasta mnogi,

Z próżną dłonią w domowe powracałem progi.

MELIBEUS.

O Amaryllo! czemu twe oczy płakały?

Na kogo owoc czekał na drzewie doyrzały?

Domyślam się: Tityra niemiały te kraie:

Ciebie wzywały krzewy, strumyki i gaie.

TITYR.

Cóż czynić? ni mi wolność tu sprzyiała droga,

Ni tak możnego indziey mogłem znaleść Boga.

Tarn poznałem młodziana, nią słodką nadzieię;

Jego Ołtarz co miesiąc memi śluby tleie:

On pierwszy, rzekł moiemi proźbami zmiękczony:

Me dzieci! paście trzody, składaycie zagony.

MELIBEUS.

Szczęśliwy starcze! twoią ty posiadasz niwę.

Ty masz dosyć: choć głazy na niey styrcząsiwe,

Chociaż bagniste łąki sit kryie do koła,

Jednak owce nie będą gryść nieznane zioła.

Twe stado, zarazoney trzody niespotyka,

Szczęśliwy! ty na brzegu znanego strumyka,

Lub u źródła, gdzie z młodu piłeś słodkie wody,

Szukać będziesz wśród letnich upałów ochłody.

Tu przy płocie, gdzie kwiatów przynęcone wonią

Hybli (2). pszczoły na wierzbie miód zbieraiąc dzwonią,

Do snu słodkiego swoim zachęcą cię brzmieniem;

Ciebie, pod skałą rąbiąc, kmieć ucieszy pieniem,

Dla ciebie gruchać będą miłosne gołębie,

I Grzywacz się chrapliwy odezwie na dębie.

TITYR.

Więc wprzódy na powietrzu paść się będą łanie"

Ryba wody rzuciwszy na brzegu zostanie,

I własne zamieniaiąc na obce zagrody

Parth będzie pił Araru, (3). Niemiec Tygru wody;

Niźli w moiey pamięci iego obraz zginie.

MELIBEUS.

A my póydzieni po Afrow tułać się krainie,

Do Scytów, lub gdzie Oax (4). rwie Kreteyskie skały,

Gdzie Brytanów od świata morskie dzielą wały.

Czy kiedy los dozwoli nam słodkiey pociechy

Uyrzeć domow Oyczystych darniem kryte strzechy?

Widzieć po długich latach łanów naszych plony ?

Srogi żołnierz te gnoyne posiędzie zagony,

Pozbiera z naszey pracy żniwa iuż gotowe.

Gdzie nas przywiodły bracia, niezgody domowe!

Patrzcie, komuśmy naszą zasiali pszenicę!

Szczepie tu teraz gruszki, sadź w rzędy winnicę.

Idź więc iuź moia trzodo tak niegdyś szczęśliwa!

Już w chłodney grocie leżąc, którą liść okrywa,

Nieuyrzę cię wiszącą na pochyłku skały,

Już mych pieśni niebędą gaie powtarzały.

Inny pasterz powiedzie was me drogie kozy,

Ogryzać gorzki listek szczodrzeńca i łozy.

TITYR.

Melibeiu! niech ieszcze tę noc z tobą dzielę,

Miękkie ci łoże z liści zielonych uścielę;

Znaydziem tu słodkie iabłka i smaczne kasztany,

I ser tłoczony z mleka, i mnogo śmietany.

Już się nad wioską wznoszą dymu gęste chmury,

A dłuższy na dolinę cień upada z góry.

EKLOGA II.

Niewiadomo iezeli Wirgiliusz własną, czyli cudzą miłość do młodziana Alexego, domownika iak iedni mniemaią Polliona, drudzy Mecenasa, chciał w tey Eklodze wyrazić: wielu sądzi, iż tylko Teokryta chciał bydź naśladowcą.

ALEXY.

Alexę piękne chłopię i Pana pieszczoty

Kochał próżno Korydon: więc pełen tęsknoty,

Tam kędy Buk cieniste konary rozwodził,

Takie niekształtne rymy często śpiewać chodził,

Górom i lasom swoie powierzaiąc bole:

O Alexy na moią nieczuły niedolę!

Me piosnki cię niebawią, moia śmierć niestraszy;

Już trzoda w chłodne cienie z parney wraca paszy,

Jaszczurka się pod krzakiem ukrywa zielonym,

Już Testylis żniwiarzom pracą utrudzonym,

Czosnek i macierzankę przerywa pachnącą;

Ja tylko, ciebie śledząc niedbam na gorąco.

Jak konik co w południe świerczy miedzy krzewy,

Tak mi tez było znosić Amarylii gniewy

I dumną iey pogardę, lub zwrócić zapały

Do Menalki, choć czarny, choć ty iesteś biały.

Nieufay śnieżney twarzy o luba dziecino!

Ciemne goździki biorą, a bzy białe giną.

Gardzisz mną, ani tego chęć twoia docieka,

Czym iest w stado bogaty, czy mam sporo mleka?

Tysiąc w górach Sykulskich mey się błąka trzody,

Mam mleko choć upały, mam ie chociaż lody.

Śpiewam iako Tebański Amfion (1) przy owcach,

Gdy ie po Arycynthu prowadził manowcach.

Nie iestem szpetny; oto z tey nadbrzeżney skały

Widziałem się, gdy wiatry wód nie poruszały.

A ieźli te niezwodzą, niechay Dafnis przydzie;

Nie boie się: sądź o mnie nawet przy Dafnidzie.

O gdybyś chciał polubić miłe wioski cienie!

Dzielić mą niską chatę i chłodne podsienie, (2).

Przy piszczałce kóz trzodę w pole pędzić z rana,

I w pieniu leśnym ze mną naśladować Pana: (3).

Pana, co pierwszy w dudki dął woskiem spoione,

I uczył godzić onych głosy ziednoczone.

Pan nad trzodą ma pieczą, pasterza oświeci.

Nie boy się, fletnia twoich ustek nieoszpeci.

Coby niedał Amintas by tak umiał śpiewać?

Na siedmiu mogę trzcinkach złożonych przygrywać;

Dar to drogi Damety: iuż temu czas długi,

Rzekł przy zgonie "ty pomnie będziesz śpiewał drugi;

W twych ręku ten flet będzie po mey śmierci gościł."

Rzekł Dameta: a głupi Amintas zazdrościł.

Dam w lesie wilków pełnym (4). znalezioną stratę,

Koźląt dwoie: na obu są centki srokate;

Co dzień dwóch matek wyssą ciężarne wymiona,

Już mię o nię Testylis prosi naprzykrzona;

Mieć ie będzie, bo tobie móy dar iest niemiły.

Pódź do mnie piękne chłopię. Dla ciebie uwiły

Nimfy związki liliow, a białe Naiady

Zbieraj mak wysoki i fiołek blady,

Narcys i czombr pachnący uplotą do koła,

I lawendę; a miedzy słodkiey woni zioła

Wetkną miękkie brunaty i nagietek złoty;

Pigwę w skurce puchowey z mey weźmiesz szczodroty,

I niegdyś Amarylli mey lube Kasztany,

I śliwkom będzie zaszczyt od ciebie przyznany;

I was Laury, i ciebie Mircie uymę w dłonie,

Bo z waszego złączenia tchną naysłodsze wonie.

Korydonie! Alexy niedba o twe dary,

Ni cudzey da mu przyiąć Jolas ofiary.

Ah! iakie imie wyrzec rozpacz mię przywiodła!

Wiatr puściłem na kwiaty, ordyńcow do źródła.

Lecz czemu mieszkać niechcesz pomiędzy lasami?

Parys w nich żył Troiański i Bogowie sami:

Niechay te, które własną ręką postawiła

Pallas swe zamki lubi; nam wieś będzie miła.

Wilk ściga kozę, wilka chce Lwica drapieżna,

A za kwiatkiem się koza ubiega lubieżna;

Korydon za Alesym bieży upragniony;

Tak każdy własną żądzą idzie prowadzony.

Patrz, na karkach zwieszonych wólce ciągną pługi,

Już przy słońca zachodzie, cień w dwoynasob długi.

Mnie pali miłość: iakaż iest na miłość rada?

O Rorydonie! srogi zawrót cię napada;

Czemu wiszącą z klonu tę latorośl wina

Na pół tylko skrzesaną, noż twey nie obcina?

Czemu choć giętkich w polu naciąwszy prącikow,

Z rokitu lub rogoży niesplatasz koszyków,

Do wygody domowey usłużne narzędzie?

Nie kocha cię Alexy; inny kochać będzie.

EKLOGA III.

Ekloga ta wykładu nie potrzebuie: niektóre szczególnych wierszy przystosowania, noty wyiaśnią.Wiersz takowy carmen Amaebaeum nazywa się w którym piosnki bez związku z sobą (podobne do naszych wieśniaczych) koleyno następuią. Pasterz odpowiadaiący, rzecz podobne, lub przeciwny, odmiennie albo lepiey, w tyluż wierszach wyrazić powinien. Wiele wierszy tey Eklogi przysłowiami się stało.

MENALKO, DAMETA, PALEMON.

MENAŁKO.

Dameto! czyli pędzisz Melibeia trzodę?

DAMETA.

Nie, Egona niedawno powierzoną, wiodę.

MENAŁKO.

Nieszczęsne stado! kiedy on pieści Likorę,

Trwożliwy, czy mu oney serca nie odbiorę;

Stróż nriemny w godzinę dwakroć owce doi,

Wysusza matki, iagniąt niszczyć się nie boi.

DAMETA

Skromniey bądź mały chłopcze! daię ci przestrogę!

Wiem coś i kiedy zrobił... i powiedzieć mogę.

Pamiętasz: na co kozły zkrzywione patrzały,

Śmiały się płoche Nimfy ukryty za skały.

MENAŁKO.

To pewnie, kiedym młodą winnicę Mikona

I weszłe tępą kosą. pościnał nasiona.

DAMETA.

Albo kiedyś złośliwie pod tym starym bukiem,

O pień połamał strzały Dafnisowe z łukiem;

Z iaki, ze ie nie tobie darowano: bo ty

Umarłbyś, komu iakiey nie zrobiwszy psoty.

MENAŁKO.

Cóż Pany nieuczynią, gdy tak śmiałe sługi?

Czym niawidział gdy w sidła złowiłeś u strugi

Damonowego kozła? Szczekała Licyska;

Jam wołał: gdzie ten złodziey? przydź Tityrze zbliska,

Gromadź trzodę; tyś leżał w sicie utaiony.

DAMETA.

Czy mi go oddał w pieśniach ze mną. zwyciężony?

Alboż Kozła me rymy i fletnia niegodne ?

Moim był, bo zwycięztwo moie niezawodne;

Wyznał Damon: zakładu niechciał oddać przecie.

MENAŁKO.

Tyś śpiewał? czyli kiedy słyszałeś o flecie

Z kilku dudek zlepionym ? wiem że często w gminie,

Klecisz niemiłe piosnki na chrapliwey trzcinie.

DAMETA.

Obaczmy co kto umie, ią stawiam w zakładzie

Tę ciołkę; nieodrzucisz naylepszą w mym w stadzie:

Dwakroć staie do doiu, dwoie cieląt wodzi.

Z twoiey strony Menalko powiedz o co chodzi?

MENAŁKO.

Nic mi z trzody nie wolno udzielić nikomu;

Jest ociec, iest swarliwa macocha w mym domu;

Oboie liczą trzodę, ta nawet Koźlęta.

Ale kiedy twóy upor na nic niepamięta,

Czarę z buka, rzecz droższą postawię z ochotą;

Ta iest Alcydemona (1). Boskiego robotą..

Winney macicy liściem w koło otoczona,

Bluszcz gdzie niegdzie przeplata rozsypane grona;

Wśrodku dwa znaki: Konon... (2). i ten drugi społem

Co dla ludzi uczonym świat wykryślił kołem:

Co żniwiarzom pracownym czas zbioru oznacza,

Kiedy pruć skibę uczy zgiętego oracza.

Chowam ią nietykaną ieszcze usty memi.

DAMETA.

I ia się naczyniami chlubię bukowerni,

I dla mnie Alcydemon dwie czasze wyrobił;

Rękoieść ich Akantu liściem przyozdobił,

Wśrodku Orfey (3). z gaiami za nim skaczącemi:

Chowam, ie nie tykane ieszcze usty memi.

Ale przy ciołce moiey niczym iest naczynie.

MENAŁKO.

Dziś mi się niewybiegasz; co zechcesz uczynię.

Otoż Palemon, niechay sądzi nasze spory;

Wiem że odtąd niebędziesz do wyzwania skory.

DAMETA.

Zaczniy ieźli co umiesz, ze mnie niema zwłoki.

Ty sąsiedzie roztropnie waż twoie wyroki;

Palemonie! o fraszkę nie idzie w tey sprawie.

PALEMON.

Spiewaycie: iuż siedziemy na miękkiey murawie,

Już się pole zieleni, drzewo pełne soku,

Lasy gęstsze; naymilsza teraz pora roku.

Zaczniy naprzód Dameto, ty Menalko potem:

Muzy koleynych piosnek bawią się przeplotem.

DAMETA.

Początek od Jowisza: on wszystko zapienia,

On ziemi daie żyźność, moie kształci pienia.

MENAŁKO.

Feb mię kocha, u Feba me dary niepłonne;

Zawsze mu z Hyacynty chowam bobki wonne.

DAMETA.

Galatea się kryiąc, iabłkiem rzuca zdradnie;

Ale chce bym ią uyrzał,: niż krzaku dopadnie.

MENAŁKO.

Amintas luby, do mnie sam bieży ochocza,

Radośniey niż psy nasze gdy Delią zoczą.

DAMETA.

Na podarek pasterce sam w lesie naznaczę

Kędy lotne wywiodły pisklęta grzywacze.

MENAŁKO.

Dziś iabłek dziesięć lubey posłałem dziecinie;

Będą drugie doyrzałe, niźli iutro minie.

DAMETA.

Ah! co mi Galatea w słodkiey rzekła mowie,

Nieście wiatry; część tego niech słyszą Bogowie.

MENAŁKO.

Coż Aminto! ze się nam miłość w sercu nieci,

Gdy ty ścigasz ordyńce, ia pilnuię sieci.

DAMETA.

Jolo szley Filidę! dziś mych rodzin święto;

Przydź sam, gdy będzie ciołka na żniwa zarzniętą.

MENAŁKO.

Kocham Filidę, bo gdym odieżdżał płakała,

I, bądź zdrów móy Jolo! długo powtarzała.

DAMETA.

Wilk owcom, wichry dzrzewom a kozom ulewy,

Dla mnie zaś straszne moiey Amarylli gniewy.

MENAŁKO.

Miłe posiewom deszcze, koźlętom krzewiny, -

Wierzba owcom, a dla mnie Amintas iedyny.

DAMETA.

Pollio (4) niepogardza rymem, choć wieśniaczy,

Muzy paście mu Ciołkę, że was czytać raczy (5).

MENAŁKO.

Pollio składa rymy; niech więc od was zyska

Byka, co rogiem bodzie, nogą ziemię ciska.

DAMETA.

Pollio! kto cię kocha niech ma twoie gody,

Niech mu cierń daię wonią, niech mu płyną miody.

MENAŁKO.

Mewi kto cierpi Bawa (6). o twóy wiersz niech stoi;

Niechay sprzęże dwa lisy, niechay capa doi.

DAMETA.

Wy co zrywacie kwiatki z poziomki słodkiemi,

Ostrożnie chłopcy; wąż się kryie miedzy niemi.

MENAŁKO.

Trzodo! niechodź nad wodę bo się brzeg ukruszy;.

Patrz, oto Baran zmokły ieszcze wełnę suszy.

DAMETA.

Tityrze, niech nie wchodzą owce w mętną wodę;

Wczasie sam ie do źródła umywać zawiodę.

MENAŁKO.

Pędźcie chłopcy w chłod owce; gdy się mleko spiecze,

Darmo gnieść czcze wymiona, nic z nich nie pociecze,

DAMETA.

Chudy móy Baran chociaż tłusty pokarm bierze;

Taż sama miłość suszy trzody i pasterze.

MENAŁKO.

Chuda ma trzoda, choć iey miłość nie dopieka;

Niewiem czyieś mi oko iagnięta urzeka.

DAMETA.

Będziesz mi Apollinem gdy powiesz iak trzeba,

Gdzie na ziemi trzy łokcie tylko widać nieba? (7).

MENAŁKO.

Oddam Filidę, powiedz, iaka ziemi strona,

Rodzi Kwiaty, na których są Królow imiona? (8).

PALEMON.

Nie moia rzecz te miedzy wami sądzić spory;

Obaście godni ciołki; i ten godzien który

Opiewa słodką miłość, lub doznał niemiłey.

Stóycie, czas brzegi zamknąć, dosyć łąki piły. (9).

Koniec wersji demonstracyjnej.

EKLOGA IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EKLOGA V.

DAFNIS.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EKLOGA VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EKLOGA VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EKLOGA VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EKLOGA IX.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EKLOGA X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NOTY.

DO I. EKLOGI.

DO II. EKLOGI.

DO III. EKLOGI.

DO IV. EKLOGI.

D O V. EKLOGI.

DO VI. E K L O G I.

DO VII EKLOGI.

DO VIII EKLOGI.

DO IX. EKLOGI.

DO X. EKLOGI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej