Verney Lovett Cameron

CZARNY KSIĄŻĘ

Konwersja: Nexto Digital Services

CZARNY KSIĄŻĘ

Verney Lovett Cameron

tłum. Anonim

Pewnego wieczora siedziałem sobie wygodnie w zacisznej gospodzie Woolpack Inn. przy ulicy Dale w Liverpoolu, pociągając z fajki napełnionej karolińskim tytoniem i rozkoszując się wraz z mym gospodarzem, Johnem Pye, wazką ponczu przyrządzonego z cytryn i rzetelnego rumu, który przywiozłem mu z Jamajki w Indiach Zachodnich. Nagle drzwi otworzyły się i wszedł mój stary przyjaciel z lat szkolnych, Tom Merrick, strząsając krople deszczu z włochatego płaszcza. — Dowiedziałem się, Bob, że tu jesteś i przyszedłem coś ci zaproponować w imieniu mego ojca i jego współnika, starego Floyda. Dyskutowali oni właśnie, komu by powierzyć dowództwo ich statku, Black Prince, co słysząc, powiedziałem: „Jest tu właśnie mój szkolny towarzysz, Hawkins, chwilowo bez statku” — dodając, że najlepiej by uczynili, gdyby ci oddali dowództwo. Orzekli z początku, że skoro chodziłeś ze mną do szkoły, musisz być jeszcze dzieciuchem, zapominając — jak to zwykle starzy ludzie — że gdy sami się starzeją, to ci, których pamiętają jako dzieci, dochodzą już średniego wieku. Co prawda, jeśli już o to chodzi, to — jak myślę — żaden z nas w wieku trzydziestu ośmiu lat nie stacza się jeszcze z życiowej górki, ale w każdym razie, zanim zgodzili się, abym do ciebie przyszedł, musiałem ich długo przekonywać i opowiadać, jak to stary Grog Vernon wychwalał twoje' zasługi przy zdobywaniu 'Porto Bello i twoje umiejętności żeglarskie, jakie okazałeś prowadząc z Charlestonu do kraju ten stary, rozsypujący się statek, Elizabeth. Teraz gonię za tobą od trzech godzin i wreszcie cię tu dopadłem. A więc czynię ci propozycję: Czy zgadzasz się objąć dowództwo Black Prince'a?

— Czy zgadzam się dowodzić Black Prince'em? No chyba, że się zgadzam! To najlepszy statek w Liverpoolu. Nigdy nie zapomnę, jak śmigał pod wiatr mimo przylądka Tom Shot przy Kalabar i jak manewrował nim Price, czy też Ap Rhys, jak lubił, aby go nazywano. Ale co się stało z Price'em? Z nim przecież nie mogli się chyba poróżnić.

— Och nie, nie było żadnego poróżnienia, ale kapitanowi Ap Rhysowi, jak musimy go teraz nazywać, jakiś krewny pozostawił w spadku fermę w Walii, wobec czego zmienił on teraz kurs na rolę, tym bardzie] że — jak słyszę — dziedziczy nie tylko fermę, lecz i ambonę małej kapliczki, z której nauczał jego kuzyn.

— Myślę, że Ap Rhys okaże się równie dobrym rolnikiem i kaznodzieją jak żeglarzem. Był zawsze, jak mówią marynarze, chłopem z tęgą głową. Jestem nieskończenie wdzięczny jego krewniakowi, że pozostawił mu fermę i umożliwił mi objęcie dowództwa  Black Prince'a.

— A zatem, Bob, bierzesz go? Byłem pewien, że się zgodzisz, ja zaś pójdę jako supercargo. I powiem ci coś więcej. Słyszeliśmy, że zanosi się na wojnę z Francją i ojciec mój oraz pan Floyd postanowili starać się o list kaperski.

— Co? A więc będę dowódcą okrętu korsarskiego? Toć to prawie jakby dowództwo okrętu wojennego.

— Tak, mój drogi, ale statek pójdzie nie tylko w rejs korsarski, lecz ma przy tym zrobić daleką podróż do Afryki i Indii Zachodnich, pilnując dobrze żagli i dział, aby się nie dać przychwycić.

— Och, statek żegluje znakomicie, to pewne, trzeba tylko dobrać mu dzielną załogę. Byli tu gdzieś trzej spośród czterech dobrych marynarzy z tej starej krypy Elizabeth i jeśli tylko nie schwycili ich werbownicynaganiacze , to ośmielam się twierdzić, że uda mi się ich dostać; wszyscy służyli na okrętach wojennych. Jest tu Czarny Jack Jago i jego wierny druh Cundy, zwany Krwawym Billem, a także John Beer, Tom Batten i Sam Moxon — wszystko ludzie z Falmouth i dobrzy żeglarze. A ponadto można wzdłuż brzegów Mersey znaleźć jeszcze wielu chwackich marynarzy.

— Widzę, że jesteś w swoim żywiole. Przyjdź więc jutro rano na nabrzeże do kantoru, a otrzymasz instrukcje.

— Zgoda. Ale gdzie jest teraz statek? Powróciłem ze stryjowskiej fermy dopiero dziś po południu, przebywałem tam od chwili zejścia z Elizabeth i nie wiem, co się dzieje w mieście.

— Statek leży teraz na brzegu w Runcorn, gdzie wymieniają mu części poszycia kadłuba i opalają obrosty. Tuż przed zejściem kapitana Ap Rhysa statek dostał nowy komplet dolnego takielunku i pierwszy oficer zajęty jest teraz jego stawianiem. Zdaje mi się, że mój stary ojczulek dobrze zrobił budując ten! statek. W ostatnim rejsie Ap Rhys wiózł sześciuset pięćdziesięciu siedmiu niewolników z Kalabar do Jamajki i nie stracił podczas całej podróży ani jednego człowieka. Wszyscy w Liverpoolu mówili, że statek o pięciuset tonach jest za duży, aby odbywać na nim podróże handlowe do Afryki lub dokądkolwiek.

— Czyżby on miał pięćset ton? Nie przypuszczałem, że jest tak duży. Ma budowę fregaty i przy swoim kształcie rufy jest równie przestrzenny jak niektóre nasze dwupokładowce; jest to raczej statek innej klasy niż stara Elizabeth.

— Zdaje się, że masz rację, drogi chłopcze, i statek, jak mówisz, żegluje dobrze. Pokaże zawsze gładko rufę każdemu „francuzowi”, który mógłby być dla niego za silny. A teraz muszę już iść. Powiem ojcu, że zajdziesz do kantoru około ósmej z rana. Jeszcze jedną szklankę ponczu za zdrowie kapitana Black Prince'a.

— Z chęcią, Tom. Gospodarzu, nalej do pełna szklanicę pana Merricka i moją i wypij z nami za pomyślność Black Prince'a i jego nowego kapitana.

John Pye usłuchał skwapliwie i toast spełniono z zapałem, po czym wymieniono życzenia dobrej nocy i Tom odjechał.

Skoro tylko nas opuścił, spytałem Pye'a, czy nie wie, gdzie by mógł obracać się teraz Jack Jago i jego starzy okrętowi kamraci.

— Jack Jago? Czy ma pan na myśli człowieka zwanego Czarnym Jackiem, który był w niewoli u Maurów?

— Tak, tego samego.

— No, dokładnie nie wiem. Słyszałem, że widziano go przed kilku dniami, lecz pewnie przycupnął gdzieś cicho, kryjąc się przed werbownikami. Na szczęście kuter naganiaczy utknął dziś po południu na. ławicy u wejścia do portu i Jack jest teraz bezpieczny. Znam chyba wszystkie dziury, w których ukrywają się marynarze, ale Jack jest bardzo czujny jeśli chodzi o naganiaczy i trzeba będzie trochę czasu, aby go znaleźć. W każdym razie poślę chłopaka, by się za nim rozejrzał i jeśli da się go znaleźć do siódmej rano, to stawi się tu na pewno.

— Doskonale. Możesz to uczynić natychmiast?

— Tak, wyślę natychmiast. Życzę dobrej nocy. Czym można jeszcze służyć przed udaniem się na spoczynek?

— Dziękuję, niczym więcej.

John Pye wyszedł z izby, ja zaś oddałem się rozmyślaniom nad dalszymi widokami na przyszłość. Cóż za szczęśliwy traf zdarzył, że mój druh szkolny ofiarował mi dowództwo Black Prince'a. Z wyjątkiem starego gruchota Elizabeth nie dowodziłem dotąd żadnym innym statkiem, a teraz zostałem oto dowódcą jednego z najlepszych statków w Liverpoolu, a być może we wszystkich angielskich portach.

Dotąd — raczej obijałem się po świecie. Mój ojciec był ongiś porucznikiem marynarki, ale gdy się ożenił, porzucił służbę w marynarce wojennej, zamierzając osiąść jako rolnik w pobliżu fermy swego brata w Cumberland. Kiedy jednak matka moja zmarła przy połogu, ojciec powrócił na morze, otrzymując dowództwo statku handlowego w Liverpoolu. Do siódmego roku życia przebywałem u stryja, drobnego właściciela ziemskiego w Cumberland, potem zaś ojciec — już wtedy właściciel pływającego pod jego dowództwem statku, na którego nabycie poświęcił wszystkie swe oszczędności — zabrał mnie z:e sobą na morze na cztery lata. Za radą przyjaciół oddał mnie później do szkoły w Liverpoolu, gdzie kształcił się Tom Merrick. Tam zawarłem z nim znajomość, a ta rozwinęła się w gorącą przyjaźń, przetrwałą długo poza szkolne lata.

Gdy miałem piętnaście lat, naukę moją przerwała nagle śmierć ojca, poległego podczas bezskutecznej obrony swego statku przed nieprzyjacielską fregatą. Że zaś ojciec włożył wszystko, co posiadał, w statek i jego ładunek, pozostałem sierotą bez grosza. Stryj, mający liczną rodzinę, wziąłby mnie chętnie do swego domu i ułatwił zdobycie zawodu na równi z kuzynami, ale jeden z przyjaciół ojca zaproponował, że zabierze mnie ze sobą na morze. Odłożyłem więc na bok szlachetne urodzenie i jąwszy się najczarniejszej roboty dobiłem się dzięki zapałowi i dobremu sprawowaniu stopnia oficerskiego. W 1739 roku brałem udział w zdobywaniu Porto Bello przez admirała Vernona, zwanego przez marynarzy Starym Grogiem, i tam zdarzyło mi się zwrócić na siebie jego uwagę, gdy przenosiłem meldunki pod ogniem. Potem uczestniczyłem w nieszczęsnych operacjach przeciw Cartagenie, gdzie szkorbut i choroby zdziesiątkowały nasze załogi. Okręt, na którym służyłem, pływał w czarterze jako transportowiec. W tym czasie poznałem Rodericka Randoma, pomocnika lekarza na jednym z okrętów wojennych. Łodzi, na której się znajdowałem, udało się pewnej nocy uratować go od utonięcia w chwili, gdy jego własna łódź przewróciła się stępką do góry.

Mając lat dwadzieścia dwa zostałem pierwszym oficerem kapitana Howa, mego starego przyjaciela i opiekuna. Aż do jego śmierci, która nastąpiła kilka lat później, służyłem pod jego rozkazami na tym stanowisku, odbywając przeważnie rejsy handlowe do Afryki i Indii Zachodnich. Po śmierci kapitana Howa dowództwo statku objął nowy kapitan, który zatrudnił jako pierwszego oficera jakiegoś swego krewnego, wobec czego straciłem na pewien czas pracę i musiałem przenieść się do marynarskiego kubryku. Jako starszy marynarz odbyłem podróż do Indii Wschodnich, gdzie toczyła się nieustająca walka między angielską i francuską Kompanią Wschodnioindyjską, mimo iż oba państwa nie znajdowały się ze sobą w stanie wojny. W owych jednak czasach nie było pokoju po drugiej stronie równika.

Podczas starcia, jakie mieliśmy z francuskim okrętem wojennym, poszczęściło mi się zwrócić na siebie uwagę naszego kapitana. Ten, poznawszy moje koleje losu, powierzył mi stanowisko trzeciego oficera,, na miejsce poległego w walce, i usiłował uzyskać zatwierdzenie dla mnie tej funkcji po powrocie statku do Anglii. Wniosek jednak odrzucono, ponieważ miejsca tego zażądał jeden z urzędników departamentu do spraw Indii dla pewnego młodego człowieka, swego protegowanego.

Pozostawszy znów bez środków do życia zamierzałem zaciągnąć się na jeden z okrętów królewskich, gdy oto natknąłem się na mego przyjaciela, Toma Merricka, który był przez pewien czas zatrudniany w jednym z londyńskich domów handlowych. Zdziwił się widząc mnie w tak nędznych warunkach i wysłał mnie natychmiast do Liverpoolu, gdzie dzięki jego wpływom uzyskałem miejsce pierwszego oficera na statku uprawiającym rejsy handlowe do Gwinei. W służbie tej pozostawałem aż do chwili, w której rozpoczyna się ta opowieść. Podczas ostatnie] podróży statek, na którym pływałem, został doszczętnie zniszczony przez huragan i tylko mnie oraz dwóm innym członkom załogi udało się uratować na jakichś jego szczątkach. Gdy wyłowiono nas po trzech dniach straszliwych męczarni, dwaj moi towarzysze znajdowali się już w stanie tak wielkiego wycieńczenia, że 7marli wkrótce potem, mnie zaś przewieziono do szpitala w Port Royal, gdzie przez długi czas walczyłem z niebezpieczną chorobą.

Po powrocie do zdrowia udałem się do firmy utrzymującej stosunki handlowe z mymi armatorami i tą drogą otrzymałem od nich polecenie, aby zaokrętować się w podróż powrotną na jeden z ich statków mający zawinąć do Charlestonu w drodze do kraju. W Charlestonie zastałem statek Elizabeth, który schronił się tam podczas sztormu. Jego kapitan i kilkunastu członków załogi zmarło na żółtą febrę. Statek był w tak lichym stanie, że trudno było znaleźć kogokolwiek, kto by zgodził się na nim płynąć przez ocean. Widząc w tym okazję do otrzymania dowództwa, zgłosiłem się ochotniczo i zaproponowałem, że doprowadzę statek do kraju, o ile uda mi się znaleźć załogę. Kupiec, do którego statek został skierowany, przyjął skwapliwie moją propozycję i tak był uradowany okazywaną przeze mnie gotowością do odbycia ryzykownej podróży, iż nalegał, abym zamieszkał w jego domu przez cały czas potrzebny na dokonanie niezbędnych napraw Elizabeth.

Zarówno pan Penmore, potomek starego angielskiego rodu, jak jego małżonka i córki, byli nader miłymi ludźmi. Zwłaszcza jedna z córek była tak zachwycająca, iż nie mogąc oprzeć się jej urokom, zakochałem się w niej wkrótce na umór. Muriel Penmore odwzajemniała moje afekty i zgodziła się, abym zaloty ujawnił jej ojcu. Penmore, który mimo opuszczenia ojczystego kraju zachował nadal rodową dumę, wpadł w pasję. Uznał moje zamiary za zuchwałość i kazał opuścić swój dom; nazwał mnie impertynentem i morskim wycieruchem pośledniego urodzenia, zakazując nawet pożegnać się z Muriel. Musiałem więc wynająć kwaterę w mieście. Pan Penmore przynaglał przygotowania statku do podróży i byłby zaiste nie omieszkał, jak sądzę, odebrać mi dowództwa, gdyby był pewny, że nie pozostanę w Charlestonie i gdyby mógł znaleźć innego kapitana.

Usiłowałem na wszelkie sposoby skomunikować się z Muriel, ale nie powiodło mi się i wszystkie listy, jakie posyłałem do niej i do jej ojca, wracały do mnie nie otwierane. Starałem się także wielokrotnie spotkać Penmore, lecz unikał mnie tak dalece, że nawet sprawy handlowe związane ze statkiem musiałem załatwiać z jego zastępcą.

W końcu powiadomiono mnie, że Elizabeth jest już gotowa do wyjścia na morze, wobec czego przeniosłem się na statek i przygotowałem go ostatecznie do wyruszenia. Ponieważ, mimo dokonanych napraw, statek w dalszym ciągu mocno przeciekał, zaokrętowano grupę dwudziestu niewolników, aby mogli częściowo zastąpić marynarzy w pracy przy pompach. W łodzi, która ich przywiozła, dostrzegłem chłopaka stale widywanego w domu Penmore'a. Udało mu się, poza plecami dozorcy, który przybył, aby przekazać niewolników i otrzymać na nich pokwitowanie, podać mi karteczkę od ukochanej. Muriel zapewniała w niej o nie słabnących ku mnie afektach. Przez tegoż chłopaka mogłem posłać odpowiedź ułożoną w najbardziej namiętnych słowach, na jakie potrafiłem się zdobyć. W podzięce za lok włosów przysłany mi przez Muriel ofiarowałem jej takiż własny lok, wraz z pierścieniem nabytym w mieście; od dawna czekałem z utęsknieniem okazji, by go jej przesłać.

Następnego ranka wyruszyliśmy z Charlestonu i po niezwykle uciążliwej i niebezpiecznej podróży, w której jedynie umiejętności żeglarskie załogi i niestrudzona praca Murzynów przy pompach uratowały statek od zagłady, Elizabeth przybyła do Liverpoolu. Znajdowała się jednak w tak nieprzydatnym do żeglugi stanie, że porzucono wszelką myśl o naprawie, a tym samym pogrzebano żywioną przeze mnie nadzieję, że obejmę dowództwo tego statku, gdy znów wyruszy na morze.

Jak to zawsze miałem w zwyczaju, ilekroć przybywałem do Liverpoolu, udałem się do Cumberland, aby odwiedzić stryja a kuzynów i właśnie tego dopiero popołudnia powróciłem stamtąd w poszukiwaniu pracy. Zamierzałem zobaczyć się następnego dnia z Tomem Merrickiem i dowiedzieć się, czy nie mógłby mi, pomóc w znalezieniu zajęcia.

Uradowałem się widokami, jakie otwierały się teraz przede mną, wierząc, iż kilka pomyślnych podróży pozwoli mi powrócić do Charlestonu, aby znów ubiegać się o rękę Muriel. Gdyby ojciec jej trwał nadal w uporze, zamierzałem nakłonić Muriel, aby porzuciła dom i związała swe losy z moimi.

Gdy tak rozmyślałem nad mymi projektami, wszedł z powrotem do izby gospodarz i rzekł:

— Czarny Jack zjawi się tu jutro rano. Jeden z moich najsprytniejszych chłopców powiedział, że wie, gdzie ukrywa się Jago z towarzyszami, ale trzeba mu dobrze zapłacić, aby tam poszedł. Musi, on mieć ponadto jakiś znak od was, panie, aby wykazać, że przybycie jego nie jest podstępem naganiaczy. Chłopak, zwany Rat, może tam pójść natychmiast i przekazać ludziom zlecenia, jeśli pan sobie tego życzy.

— Doskonale, Pye. Oto mój puginał — ludzie znają go dobrze. Ja idę do łóżka, ale daj mi natychmiast znać, gdy zjawią się rano. W nocy śniłem o pomyślnych bojach i pryzach obładowanych dublonami i o tym, że powracam jako bogaty człowiek do Charlestonu, aby zdobyć rękę, Muriel, Ze snów tych obudziło mnie pukanie do drzwi, po czym do izby wszedł jeden ze służących oznajmiając, ze jest godzina wpół do siódmej i że na dole dopytuje się p mnie dwóch marynarzy.

Zerwałem się bezzwłocznie i ubrałem naprędce, a zeszedłszy na dół zastałem czekających na mnie Czarnego Jacka Jago i jego nieodłącznego przyjaciela Cundy'ego, zwanego pospolicie Krwawym Billem. Trudno było sobie wyobrazić dwóch ludzi o bardziej różnym wyglądzie. Jago mierzył ponad sześć stóp wzrostu, był chudy, ponury i — jak wskazywało jego przezwisko — czarny jak Hiszpan. Włosy jego zaczynały z lekka siwieć, a jedna strona twarzy zeszpecona była blizną po ranie, jaką otrzymał podczas ucieczki z niewoli algierskiej, w której spędził pięć lat. Nigdy nie można go było skłonić, aby opowiedział o swoich tam przeżyciach, ale ciało jego nosiło liczne ślady okrucieństwa i znęcania się, jakim musiał być poddawany. Na przegubach rąk i nóg widniały blizny po kajdanach, którymi był skuty. Chociaż piraci naruszyli jego powłokę cielesną, nie potrafili jednak osłabić w nim ducha; ci, co go znali, uważali, że jest to jeden z najlepszych i najdzielniejszych brytyjskich marynarzy. Towarzysz jego był tęgim, niskim człowiekiem, wzrostu nie większego niż pięć Stóp i trzy cale, a przy potężnej budowie wyglądał jak skrócony olbrzym. Wiatry i bryzgi wielu sztormów spaliły mu twarz na czerwono, także i włosy miał ognistoczerwone, z czego wywodziło się jego przezwisko. Ale jakkolwiek przezwisko to uosabiało dzikość i okrucieństwo, jasnoniebieskie oko — miał bowiem tylko jedno — i igrający na wargach uśmiech zupełnie temu przeczyły. Był on współziomkiem Jaga i należał do załogi statku, który wyłowił Jaga na morzu, jako jedynego pozostałego przy życiu spośród sześciu ludzi, którym udało się skraść łódź w Algierze i dokonać na niej ucieczki. Jago leżał bez zmysłów na dnie łodzi, wśród trupów swych towarzyszy, i nikt się nigdy nie dowiedział, ile. dni spędził tak bez wody i pożywienia. Mówiono, że wyzdrowienie zawdzięczał tylko troskliwości, jaką otoczył go Cundy. Później kiedyś Cundy wypadł w Indiach Zachodnich za burtę w porcie, w którym roiło się od rekinów. Zraniwszy się podczas upadku nie mógł utrzymać się na wodzie i albo by niechybnie utonął, albo padł ofiarą tych drapieżnych potworów, gdyby Jago — nie bacząc na niebezpieczeństwo — nie skoczył mu z pomocą i nie przyholował bezpiecznie do okrętu.

Od tego czasu obaj stali się nierozłącznymi przyjaciółmi Zawsze zaciągali się razem na statki i starali się nawet pełnić służbę w jednej wachcie i mieszkać w tym samym kubryku; gdziekolwiek zobaczono jednego, można było być pewnym, że i drugi kręci się w pobliżu.

Zastałem obu siedzących w izbie, której umeblowanie stanowiły drewniane ławy, a podłoga wysypana była piaskiem. Zerwali się na mój widok, przygładzając zwichrzone czupryny, i powiedzieli jednocześnie:

— Dzień dobry i pokłon, kapitanie.

— Dzień dobry, chłopcy — odrzekłem. — Chciałbym wiedzieć, czy gotowi jesteście ze mną popłynąć? Obiecano mi dowództwo Black Prince'a, statku należącego do panów Merricka i Floyda.

— Popłynąć z wami? Pewnie, że chcemy! Nieprawdaż, Bo? — powiedział Cundy, zwracając się do Jaga. — Wiemy, że kapitan Hawkins jest dobrym i zręcznym marynarzem, potrafi rozumieć ludzi i o nich dbać.

— A więc dobrze, kochani chłopcy, ale nie wiecie jeszcze dokąd mamy płynąć i co mamy robić.

 — To nam wszystko jedno. Nawet szczypty tytoniu nie warte namyślanie się, czy to będą Indie Wschodnie, Morza Południowe, czy morza hiszpańskie. Dla nas ważny tylko dobry kapitan i dobry statek, a tu jest jedno i drugie. Nie, Bo? — tu Cundy swym zwyczajem zwrócił się do Jaga, który skinieniem głowy i mruknięciem wyraził aprobatę.

— A więc pójdziemy wzdłuż wybrzeży Afryki, a potem przez ocean do Indii Zachodnich, przy czym, jak się spodziewam, będziemy mieli list kaperski. Cóż wy na to?

— My? Pójdziemy choć w dwadzieścia takich podróży.

— Dobrze, moi drodzy. Statek leży teraz na brzegu w Runcorn, gdzie mu opalają obrosty i dokonują napraw. Musicie pójść i rozejrzeć się za jakimiś dobrymi ludźmi. Znacie takich?

— Tak, John Beer i Sam Moxon są w tym samym miejscu, gdzie i my kryliśmy się przed naganiaczami, a znajdzie się tam jeszcze siedmiu czy ośmiu odpowiednich ludzi. Na wiadomość o rejsie korsarskim na morza hiszpańskie powyłażą ze spelunek.

— Zważcie, co mówię: nie potrzeba mi mętów portowych ani nadbrzeżnych włóczęgów, każdy, kogo przyprowadzicie, musi być marynarzem.

— To się wie, kapitanie! Jak dobra załoga, to i lekka praca. Nie chcemy na statku leniów, gamoni i niedorajdów, co to pierwsi do żarcia, a jak przyjdzie! ciągać talie, to ręki nie przyłożą.

— O to chodzi. A teraz krzyknijcie na gospodarza, aby dał wam coś zjeść i nie zapomniał o napitku. Ja muszę iść na nabrzeże do armatorów.

Za czym udałem się na górę do mej izby, aby dokończyć ubioru. Przy pomocy mego czarnego służącego, Toby'ego, nałożyłem najlepszą perukę, granatowy surdut lamowany srebrną taśmą, a do boku przypasałem krótką, wysadzaną srebrem szpadę pozostawioną mi przez ojca. Na głowę wdziałem trochę na bakier trójgraniasty kapelusz. Tak przybrany wyglądałem, jak mi się zdawało, na najbardziej szykownego kapitana, jakiego dałoby się dojrzeć na liverpoolskim bruku.

Gdy kończyłem już prawie ubieranie, dosłyszałem tętent konia na ulicy, a w następnej chwili Tom Merrick wpadł do mej izby.

— No jazda, leniuchy! Jadę z domu pana Floyda, a tyś jeszcze nie ubrany.

— Chwileczkę. Toby, daj no mi chusteczkę. Teraz jużem gotów, choć jestem na nogach od dawna. Na dole mam już dwóch ludzi do załogi Black Prince'a, których szukałem; mówią, że znajdą dalszych.

— To dobrze. A teraz chodź. Wyglądasz jak istny dandys z kontynentu, ale widać też żeś marynarz, Mój ojciec oraz pan Floyd mają głowę nabitą tym listem kaperskim trzeba nam jednak będzie jechać do Londynu, aby go dostać. Mogą z tym być pewne trudności, jako że wojna nie została jeszcze wypowiedziana, ale myślę, że pomoże nam Sir John Dormer, przyjaciel ojca będący w łaskach u dworu dzięki usługom, jakie oddał rządowi podczas powstania jakobitów.

Wraz z Tomem Merrickiem znaleźliśmy się wkrótce w domu jego ojca, którego dolne izby służyły za biura; tam oczekiwali nas panowie Merrick i Floyd.

Gdy wszedłem, pan Merrick powitał mnie słowami:

— Dzień dobry, kapitanie Hawkins. Sądzę, że syn mój powiedział już panu, iż potrzebujemy kapitana na Black Prince'a, ponieważ kapitan Price postanowił rozstać się z morzem. Tom polecił nam pana, my zaś — po zasięgnięciu starannych opinii u właścicieli Elizabeth — zdecydowaliśmy zaofiarować mu dowództwo Black Prince'a. Pamiętamy dobrze pańskiego ojca, który był zawsze człowiekiem honoru i dobrym marynarzem. Jeśli tylko wdałeś się pan w niego, jestem pewien, że nigdy nie znajdziemy powodu, aby żałować, iż powierzyliśmy mu dowództwo jednego z naszych statków.

— Mogę zapewnić, panie — odrzekłem — iż uczynię wszystko, by zasłużyć na wasze uznanie. Nie wypada mi teraz wiele mówić ponad to, że składam wam, panie, i panu Floydowi me pokorne usługi i podziękowanie za

honor, jaki wyświadczyliście, obdarzając mnie dowodem tak wielkiego zaufania.

— To nam się podoba — przyłączył się pan Floyd. — Nie myśl pan jednak, że wybór nasz zawdzięczasz temu oto nowicjuszowi w sprawach morskich; kierowaliśmy się tylko zasługami pana i jego zdolnościami żeglarskimi. Byłem wczoraj u braci Malcolmson, właścicieli Elizabeth, i dowiedziałem się od nich, jakeś to trzymał w kupie ten stary, rozsypujący się statek podczas podróży do kraju i jak doprowadziłeś go do Mersey, z czym inni nie daliby sobie rady.

— Tak, panie, niełatwa to była robota, ale jestem za wszelkie trudy sowicie wynagrodzony powierzeniem mi takiego statku jak Black Prince. Rad jestem oznajmić, że będę mógł zwerbować na mój statek najlepszych ludzi, jacy pływali ze mną na Elizabeth.

— To bardzo dobrze — rzekł pan Merrick — ale pomówmy teraz o interesach. Z Londynu mamy wiadomości, że w najbliższym czasie zanosi się na wojnę z Francją, my zaś uważamy, że zamiast narażać się na zwłokę spowodowaną żeglugą w konwoju, uzbroimy Black Prince'a i pozwolimy mu samemu dbać o własne bezpieczeństwo; aby zaś w pewnym stopniu odzyskać związane z tym wydatki, zamierzamy wystarać się o list kaperski przeciw Francuzom:

— Nie pragnę niczego więcej. Wiesz, panie, że ojciec mój służył w marynarce królewskiej, a i ja też powąchałem trochę prochu. Ale czyż Black Prince nie jest jeszcze uzbrojony?

— Oczywiście, że jest. Ma działa, jako że na wybrzeżu Sierra Leone i wszędzie na wybrzeżach afrykańskich kręci się wielu piratów; pragniemy jednak uzbroić go tak, by mógł nawiązać równorzędną walkę z każdym okrętem jego wielkości.

— Jeśli uczynicie tak, panie, mam nadzieję, że potrafię dać dobrą odprawę każdemu napotkanemu „francuzowi”. Widziałem, jak statek żegluje i wiem, że może prześcignąć prawie wszystkie okręty.

— Dobrze, kapitanie Hawkins. Teraz weźmiemy łódź z przystani i powiosłujemy z przypływem do Runcorn, gdzie statek leży na brzegu.

Zeszliśmy po schodach wiodących do rzeki, po czym wsiedliśmy do łodzi należącej do pana Merricka. Płynąc z prądem przypływu, dobiliśmy wkrótce do miejsca w górze rzeki, gdzie wyciągnięty był na brzeg Black P,rince. Cieśle uwijali się przy kadłubie, my zaś, wspinając się i gramoląc, dostaliśmy się wreszcie na pokład. I jeśli Black Prince podobał mi się oglądany z zewnątrz, znalazłem podwójny powód do radości, gdy poszedłszy na rufę mogłem istotnie osądzić jego wielkość i przestrzenność. Na rufie znajdowały się z każdej burty po trzy furty dla dział, również na nadburciach przewidziane były miejsca do ustawienia dział obrotowych; działa znajdowały się także na głównym pokładzie i na forkasztelu., Wszystkie były zdjęte na ląd, na czas naprawy statku. Część okrętu pomiędzy forkasztelem a pokładem szańcowym przykryta była uszczelnionym, ruchomym pokładem, który można było usuwać, aby umożliwić dostęp powietrza dla niewolników pomieszczonych w międzypokładach i ładowniach.

Pierwszego oficera wraz z grupą robotników portowych zastaliśmy przy stawianiu nowego dolnego takielunku. Nie wydawał się zbytnio zachwycony moim przybyciem, toteż rad byłem słysząc, że prosi pana Merricka, aby wolno mu było zmienić kurs na ląd. Przekonałem się, że robota nie była wykonywana tak, jak bym sobie tego życzył, wobec czego postanowiłem, że Jago i Cundy oraz ludzie, których będą mogli zwerbować, przystąpią od następnego dnia do roboty, zaś Jones, jak zwał się pierwszy oficer, będzie mógł opuścić statek natychmiast. Stanowisko drugiego oficera Black Prince'a zdecydowałem się powierzyć niejakiemu Harry'emu Trenalowi, obiecującemu młodzieńcowi, pełniącemu ongiś obowiązki trzeciego oficera na Elizabeth, i zlecić mu ogólny nadzór nad pracami do czasu, dopóki nie znajdę dobrego i godnego zaufania marynarza na miejsce pierwszego oficera. Stengi, reje, żagle i cały ruchomy takielunek, podobnie jak pozostały osprzęt i zapasy znajdowały się na lądzie, na pokładzie pozostały tylko dwie kotwice z łańcuchami oraz balast niezbędny przy przeholowywaniu statku.

Mogliśmy obejrzeć bardzo dokładnie cały statek, przy czym przekonałem się z zadowoleniem, że nie zaniedbano silnego umocnienia rufy i forkasztelu, co bywa często lekceważone na statkach trudniących się handlem na wódach afrykańskich. Po szczegółowym zbadaniu statku, zanotowaniu przeróbek niezbędnych w celu przystosowania go do roli okrętu korsarskiego i udzieleniu potrzebnych wskazówek cieślom oraz Jonesowi, powróciliśmy do kantoru pana Merricka.

Skoro tylko tam przybyliśmy, rozesłaliśmy gońców w celu natychmiastowego sprowadzenia pana Trenala, Jaga i Cundy'ego, po czym zaczęliśmy omawiać kroki, jakie należało przedsięwziąć dla uzyskania listu kaperskiego.

Pan Merrick oznajmił, że będą z tym duże trudności, gdyż wojna nie została jeszcze wypowiedziana; nie było jednak wątpliwości, że wkrótce to nastąpi, ponieważ istniejący stan rzeczy nie mógł dłużej trwać. Pan Merrick pokładał wielkie nadzieje we wpływach, jakie miał u dworu jeden z jego londyńskich przyjaciół, Sir John Dormer, piastujący dawniej godność burmistrza Londynu. Sir John, prócz tego że był doradcą dworu w sprawach finansowych, oddał mu wielkie usługi podczas powstania jakobitów w 1745 roku przez to, że mając rozległe stosunki w Szkocji i na północy Anglii, mógł dostarczać stamtąd cennych wiadomości. Jakkolwiek przyczynił się do utrzymania dynastii Hanowerskiej i za swe usługi otrzymał tytuł szlachecki, był rzetelnym Anglikiem, używając całej swej władzy i wpływów, aby uchronić Kawalera od gniewu króla i udzielając wielu znajdującym się w potrzebie jakobitom pieniężnego wsparcia i pomocy w przedostaniu się na kontynent. Był on również w dobrych stosunkach z panem Pittem i nikt bardziej od niego nie mógł liczyć na uzyskanie względów.

Postanowiono wkrótce, że Tom Merrick i ja, skoro tylko puszczę w ruch roboty na Black Prince'ie, udamy się do Londynu z listami do Sir Johna. W Londynie powinniśmy jednocześnie zaangażować lekarza i wywiedzieć się, jak się tylko da, o krokach, jakie rząd zamierza przedsięwziąć na wypadek wojny z Francją.

Zaledwie skończyliśmy rozmowy, gdy goniec wysłany po pana Trenala wrócił z oznajmieniem, że zjawi się on za pół godziny. Zaraz potem doszły nas dźwięki piszczałek, bębna i skrzypiec, a gdy wyszliśmy, aby zobaczyć, co było przyczyną tego hałasu, ujrzeliśmy Jaga i Cundy'ego oraz ich druhów Beera i Moxona wraz z około dwudziestu innymi zuchowatymi żeglarzami. Oświadczyli, że przyszli zamustrować na statek Black Prince, pod rozkazy kapitana Roberta Hawkinsa.

Cundy wystąpił, jak zwykle, jako rzecznik całej gromady, zwracając się co chwila do Jaga o potwierdzenie swych słów. Oznajmił, że ludzie ci, wszystko dobre chłopy i prawdziwi marynarze, gotowi są popłynąć ze mną do każdej części świata i że mogą wyszukać jeszcze wielu innych, jako że kuter naganiaczy opuścił już rzekę.

Spytałem pana Merricka, czy można tych ludzi zaraz zamustrować i kazać im przystąpić do prac przy wyposażeniu Black Prince'a, wiedziałem bowiem z doświadczenia, że marynarze mają dużo więcej zaufania do takielunku i osprzętu, który sami przygotowali, niż gdy uczynili to inni, zainteresowani tylko w jak najszybszym pozbyciu się roboty.

Przyniesiono zaraz księgę załogi, do której wpisałem Jaga jako głównego kanoniera, zaś jego przyjaciela Cundy'ego jako bosmana okrętowego.. Sam Moxon otrzymał funkcję żaglomistrza, do czego, jak nauczyło mnie doświadczenie z Elizabeth, bardzo się nadawał. Wszystkich pozostałych zamustrowano jako starszych marynarzy, od których, według zwyczajów panujących w marynarce brytyjskiej wymagano, aby umieli:

refować, zwijać, sterować, zszywać, stawiać, sondować.

Gdy umowę opatrzono stemplami, oznajmiłem im, że mamy dobry statek, na którym spodziewam się odbyć szczęśliwą i pomyślną podróż zakończoną powrotem z kieszeniami pełnymi dolarów. Dałem im również kilka dublonów, aby wypili za pomyślność Black Prince'a, jego właścicieli oraz kapitana i kazałem stawić się na drugi dzień rano do pracy.

Wydali trzy gromkie „hurra!” i odmaszerowali kupą z orkiestrą na czele, uradowani nadzieją zabawy, jak to zwykle marynarze na lądzie.

W tym czasie nadszedł Trenal i ustaliliśmy wkrótce, że obejmie on od następnego dnia obowiązki Jonesa, po czym zwolni ludzi zatrudnionych obecnie przy taklowaniu statku i przystąpi do pracy z marynarzami przed chwilą zamustrowanymi. Pan Merrick obiecał, że w razie potrzeby doda im do pracy tuzin Murzynów sprowadzonych z rynku, gdzie w tej chwili było ich wielu na sprzedaż. Znajdowali się wśród nich tacy, którzy należeli do załóg statków przybyłych z Indii Zachodnich, jako że duża część tych załóg wymarła na żółtą febrę. Prosiłem go, aby starał się szczególnie o tych, którzy pływali ze mną na Elizabeth, gdyż było między nimi wielu dobrych marynarzy. Miałem przy tym nadzieję, że w razie gdybyśmy przypadkiem zaszli do Charlestonu, może udałoby mi się przy ich pomocy porozumieć się z moją drogą Muriel.

Te i tym podobne sprawy zapełniły nam cały dzień i prawdziwie się ucieszyłem, gdy pan Merrick zaproponował, abym zjadł kolację z nim i jego rodziną. Było to znacznie przyjemniejsze niż towarzystwo mego gospodarza Johna Pye'a, poczciwego zresztą jegomościa, w gospodzie Woolpack.

Już przedtem poznałem matkę i dwie siostry Toma, tak że nie czułem się tam obco. Spędziłem bardzo miły wieczór i, gdy około dziewiątej nadeszła pora pożegnania, nie zauważyłem, że czas minął tak szybko.

Tom Merrick towarzyszył mi do Woolpack na fajkę i szklankę ponczu, przy której omawialiśmy naszą bliską podróż do Londynu. Chcąc uniezależnić się od wiatru i prądu, postanowiliśmy odbyć podróż konno zamiast morzem. Tom zapewnił, że może dostarczyć mi dzielnego wierzchowca, jak również dobrych koni dla Toby'ego i Standena. Zaproponował, aby połączyć się z grupą jego przyjaciół, wybierających się do Londynu w interesach, dałoby nam to potrzebną ochronę przeciwko opryszkom i innym niebezpieczeństwom mogącym czyhać na drodze.

Gdy powiedziałem Toby'emu, że zobaczy Londyn, którego nigdy nie widział, choć nasłuchał się mnóstwo o jego dziwach, ucieszył się okrutnie. Radość jego przygasła jednak nieco, gdy mu oświadczyłem, że całą drogę będzie musiał odbyć konno, jako że nigdy dotąd nie zdarzyło mu się siedzieć na końskim grzbiecie.

Po dwu dniach zakończyliśmy przygotowania. W tym czasie, co mnie bardzo uradowało, Black Prince spłynął na wodę i rzucił kotwicę naprzeciw kantoru pana Merricka. Pod kierunkiem Trenala prace postępowały na nim szybko.

Rankiem trzeciego dnia opuściliśmy z Tomem dom pana Merricka, dosiadłszy dwóch dzielnych i pewnych wierzchowców. Za nami jechali Toby i Standen, każdy uzbrojony w garłacz i parę pistoletów. My z Tomem oprócz pistoletów mieliśmy jeszcze krótkie miecze o szerokiej klindze. Do siodeł przytroczyliśmy zwinięte, obszerne płaszcze, zaś w wewnętrznej kieszeni każdy z nas miał akredytywę i listy polecające. Pożegnawszy się z mymi pracodawcami i rodziną Toma podjechaliśmy do wzgórza granicznego, gdzie umówiliśmy się z towarzyszami mającymi odbyć wraz z nami podróż do Londynu. Gdy nadjechali, okazało się, że grupa nasza składa się z czternastu dobrze uzbrojonych ludzi, co — jak sądziliśmy — było dostateczną liczbą dla odparcia ataku rozbójników lub bandy dezerterów, których wielu w tym czasie włóczyło się po drogach, ściągając haracz z każdego, kogo udało im się zastraszyć i zmusić do uległości.

Podróż mijała nam bez żadnego godnego wzmianki wypadku do chwili opuszczenia gospody na Spustoszonych Wzgórzach, gdzie przystanęliśmy na popas i posiłek. Jechaliśmy dość szybko, ja zaś z Tomem, siedząc na lepszych od innych koniach, wysforowaliśmy się nieco naprzód. Nagle, tuż po zapadnięciu zmierzchu, kula świsnęła mi nad głową i czterech jeźdźców, przeskoczywszy żywopłot, zakrzyknęło:

 — Stój, poddaj się!

Wyszarpnąłem pistolet z olstra i wycelowawszy w najbliższego opryszka pociągnąłem za cyngiel, pistolet jednak nie wypalił. Dobyłem przeto miecza i rzuciłem się na napastników. Z ich strony padło kilka strzałów pistoletowych, z których jeden zabił konia pod Tomem, pozbawiając mnie na pewien czas pomocy. Zręcznymi ruchami konia udało mi się udaremnić próby ściągnięcia mnie z siodła, sam zaś zdołałem zadać jednemu z opryszków cios mieczem w głowę, który zwalił go na ziemię.

Tom, uwolniwszy się od swego rumaka, schwytał konia powalonego rabusia, a trzej jego kamraci, widząc nadjeżdżających naszych towarzyszy, umknęli. Kazałem Toby'emu zająć się leżącym na drodze rannym, jęczącym i na wpół ogłuszonym. Toby zaaplikował mu łyk mocnego trunku, po którego przełknięciu ranny uniósł głowę, a otwarłszy oczy i ujrzawszy tuż obok swej twarzy czarną twarz Toby'ego, wykrzyknął:

— O Boże, diabeł mnie schwycił i leje mi w gardło płynny ogień! — po czym porwał się na nogi i przesadziwszy płot, zniknął.

Część towarzyszy chciała go ścigać, ale pozostali doradzili, aby tego zaniechać ze względu na trudność dostawienia go do miasta i możliwość długiego przetrzymania nas jako świadków; zdanie to przeważyło. Zdjęliśmy siodło, uzdę i czaprak z konia Toma, mocując je na jego walizie za Standenem. Tom zaś dosiadł wierzchowca zdobycznego nie mogąc zaprzeczyć, że dokonał zamiany na lepsze. Nowy koń okazał się bowiem pięknym i dobrze odkarmionym zwierzęciem.

Pozostawiwszy na drodze martwego rumaka ruszyliśmy w dalszą drogę, postanawiając mieć się na baczności aż do osiągnięcia celu podróży. Obejrzawszy naszą broń stwierdziliśmy, że podsypka została wszędzie usunięta z panewek, co wskazywało, że rabusie musieli być w zmowie ze stajennymi w gospodzie na Spustoszonych Wzgórzach, gdzie stawaliśmy na popas.

Po przybyciu do Londynu pożegnaliśmy z Tomem naszych towarzyszy podróży i skierowaliśmy się do gospody w Holborn, gdzie, zleciwszy opatrzyć konie, zjedliśmy kolację i udaliśmy się na spoczynek.

Rano obudził nas donośny, rozlegający się na zewnątrz hałas. Podszedłszy do okna zobaczyłem zebrany pod gospodą tłum, a otwarłszy je dosłyszałem, jak ciżba krzyczała coś o rozbójnikach. W tej samej chwili drzwi naszej izby otwarły się z trzaskiem, po czym wkroczyło do niej kilku ludzi oświadczając, że jesteśmy aresztowani. Tom, będąc jeszcze w łóżku, dopytywał w czym rzecz, stajenny zaś kroczący u boku tych ludzi, których czerwone kubraki wskazywały, że są strażnikami miejskimi, zawołał:

— Tak, to ten w łóżku! On jechał na dużym kasztanie o białych pęcinach, ze strzałką na łbie. To kapitan Starlight!

— Kapitan Starlight? Ludzie, o co wam chodzi? — rzekł Tom.

— Chodź, kapitanie — powiedział przywódca. — Nie ma co się wyłgiwać, capnęliśmy cię i musisz pójść z nami,

— O czym myślicie? — wtrąciłem się.. — To jest mój przyjaciel, pan Merrick z Liverpoolu, armator, a ja jestem kapitanem jednego z jego statków.

— Dobrze, dobrze. Nigdy nie słyszałem, aby opryszkowie drogowi mieli coś wspólnego z morzem. Port wasz, jest daleko, jak się o tym zaraz przekonacie. Nigdy nie przypuszczałem, że kapitan będzie tak szalony, aby swego kasztana umieszczać tu, w Holborn.

— Możemy dowieść kim jesteśmy. Oto nasze papiery.

— Papiery zostaną sprawdzone, ale teraz musicie obaj iść z nami. Ubierajcie się szybko i jazda!

Widząc, że opór jest bezcelowy, nałożyliśmy ubrania i oświadczyliśmy, że możemy być zaraz gotowi, ale niech nam będzie wolno napisać parę słów do Sir Johna Dormera.

— Och, możecie pisać, jak zapłacicie... Ale to pisanie.. Ha, ha! Oprychy korespondują z radnym miejskim! Chodź lepiej, kapitanie Starlight, gwineje przydadzą się wam w Newgate . Jestem dobry człowiek i wolę, abyście zatrzymali waszą kieskę. Wielu już takich capnąłem, ale żadnego z taką fantazją jak wasza.

— Człowieku, nie jestem rozbójnikiem. Jeśli koń, którego wczoraj dosiadłem, należał do takowego, mogę łatwo wyjaśnić, w jaki sposób dostał się w moje posiadanie.

— Tak, możesz wyjaśnić. Ale co do mnie wiem, żeś wart sto gwinei, a każdy z twojej kompanii — pięćdziesiąt. Capnąłem już trzech; robi to razem dwieście pięćdziesiąt gwinei i stać mnie na wspaniałomyślność. Pisz, nie policzę więcej jak pięć gwinei.

Ubraliśmy się szybko i Tom skreślił kilka słów do Sir Johna, prosząc go, aby przybył i uwolnił nas z kłopotliwego położenia, w jakie popadliśmy.

Gdy list został napisany, oficer zapytał, czy chcemy iść pieszo, czy też życzymy sobie — jako arystokracja wśród opryszków — być niesieni w lektykach. Powiedział, że dziesięć gwinei nie będzie za wiele dla nas i naszych służących, jeśli pragniemy być zaniesieni we czterech przed trybunał sędziowski. Po czym wydobył kajdanki i rzekł:

— A teraz, panowie, założymy bransoletki.

Tego było już dla nas za wiele. Rzuciliśmy się na strażników i kilku z nich powaliliśmy na ziemię, ale na nic się to nie zdało, gdyż byli liczniejsi. Obezwładniono nas i założono nam kajdanki na ręce. Biedny Toby nie mógł zupełnie zrozumieć, co to wszystko znaczy i zapewniał strażników uroczyście, że nie jest niewolnikiem, lecz wolnym człowiekiem.

Dowódca strażników wyraził nam uznanie za odwagę i obiecał, że przyjdzie popatrzeć, jak będziemy dyndali na stryczku w Tyburn.

Po wyprowadzeniu z gospody usadowiono nas pojedynczo w lektykach, dodając każdemu do asysty strażnika i odniesiono do aresztu wśród wrzasków i ryków gawiedzi, żądnej rzucić okiem na słynnego kapitana Starlighta.

Dowiedziałem się od mego strażnika, chociaż bawiła go moja rzekomo udana nieświadomość, iż kapitan Starlight był notorycznym rozbójnikiem, który wraz z bandą towarzyszy terroryzował od długiego czasu podróżnych przybywających drogą północną.

W areszcie osadzono nas w dużej celi, w której znajdowali się różnego rodzaju przestępcy, kobiety wątpliwej konduity, rzezimieszki, włóczędzy, młodzi dandysi, którzy pobili się ze strażą, jak i nowicjusze usiłujący ich naśladować, słowem wszystkie męty uliczne Londynu oczekujące na sąd.

Tu zdjęto nam kajdanki, przy czym zauważyliśmy, że przybycie rzekomego kapitana Starlighta i jego kompanii uczyniło niemałe wrażenie. Wielu spośród więźniów sądząc, że w ten sposób okaże nam dowód wysokiego uznania, nalegało, aby z nimi wypić, można tam było bowiem bez trudu dostać porter i gorzałkę po bardzo słonych cenach, jeśli ktoś miał pieniądze.

Odmówiliśmy tych poczęstunków, co współwięźniom nie przypadło do gustu i zostalibyśmy niechybnie poturbowani, gdyby rzucone przeze mnie marynarskie przekleństwa nie przywołały na pomoc kilku żeglarzy zamkniętych tam za pijackie burdy. Ci zapowiedzieli, że nie zniosą, aby nas źle traktowano. Krzepkie ich pięści rychło rozproszyły najbardziej krewkich napastników! po czym zostawiono nas w spokoju. Siląc się na pogodę ducha czekaliśmy więc na sędziów lub na posłańca od Sir Johna Dormera.

Szczęściem dla nas zacny szlachcic był właśnie w swym domu w Great St. Helen, gdy doręczono mu list Toma. Nie zadowalając się wysłaniem kogoś, kto by nas miał uwolnić, przybył natychmiast osobiście, by rozejrzeć się w całej sprawie. Istotnie, zaledwie pół godziny upłynęło od chwili, kiedy nas uwięziono, gdy wszedł do celi człowiek będący komendantem aresztu i płaszcząc się uniżenie, rzekł:

— Proszę o wybaczenie, wasze dostojności. Sir John Dormer oczekuje was na zewnątrz. Uniżenie proszę przyjąć z powrotem piętnaście gwinei i nic o tym nie wspominać.

— O, nie — rzekł Tom. — Kazałeś nam je zapłacić, więc albo otrzymamy je z powrotem w drodze urzędowej, albo wcale.

Wprowadzono nas bezzwłocznie do wystarczająco, choć dość obskurnie umeblowanej izby, w której na kominku palił się jasny ogień. Tu czekał na nas Sir John.

— Jak się macie, panie Merrick? Przykro mi, że te sługusy zgotowały wam smutne przyjęcie w naszym pięknym Londynie. A to, jak sądzę, jest wasz przyjaciel, pan Hawkins, tamci zaś to wasi służący. Powiedzże mi, jak wpadłeś w te tarapaty, znam cię bowiem od dawna jako spokojnego, trzeźwego i dobrze prowadzącego się młodzieńca.

— Wprost trudno to wyrazić. Gdy przedwczoraj wieczór jechaliśmy od strony Spustoszonych Wzgórz, zostaliśmy napadnięci przez opryszków, przy czym koń mój padł od kuli. Tu obecny kapitan Hawkins zwalił z konia jednego ze zbójów,, który potem zbiegł, przeraziwszy się czarnego oblicza tego oto Toby'ego. Ja zaś, chcąc nie chcąc, musiałem dosiąść jego wierzchowca, aby nie drałować pieszo do Londynu.

— To nic, młodzieńcze, zaraz się wszystko wyjaśni. Czcigodni sędziowie będą tu za chwilę i postaram się, aby was szybko uwolniono. Jeśli zaś te ,,czerwone drozdy” zrobiły wam tu jaką przykrość, dochodzenie zostanie natychmiast przeprowadzone. Co prawda, bardzo było lekkomyślne nie liczyć się z tym, że się jedzie na wierzchowcu należącym do opryszka.

— Zapewne, panie, ale wiecie chyba jaką zwłokę powoduje taka przygoda, my zaś chcemy wracać na północ, jak tylko załatwimy nasze sprawy w Londynie, w czym też będziemy was, panie, prosić o pomoc i łaskawość.

— Na to będzie dość czasu, bylebym tylko wydostał was z tego piekła.

W tym miejscu wtrąciłem się do rozmowy i spytałem Sir Johna, czy nie zechciałby także wstawić się u sądu za marynarzami, którzy stanęli w naszej obronie w celi, gdzie nas więziono, w innym bowiem razie rychło skończy się ich wolność i niechybnie wyślą ich z twierdzy Tower do Nore na więziennym kutrze znanym pod nazwą „londyńskiej karetki”.

— Słusznie, kapitanie — powiedział Sir John. — Nigdy nie zapominaj o przyjacielu w potrzebie. Nie wątpię, że przewinienia ich są błahe i dadzą się Bez trudu darować. Muszę iść teraz do sędziów, a wy czekajcie tu, póki nie wrócę.

Sir John powrócił wkrótce z rozkazem uwolnienia zarówno nas, jak i naszych marynarzy obrońców. Kazał potem Tomowi i mnie udać się z nim do pokoju narad sądu, gdzie opowiedzieliśmy o zaszłych zdarzeniach. Z zadowoleniem byliśmy świadkami tego, jak surowo potraktowano strażników, którzy nas pojmali i jak kazano im zwrócić wyłudzone od nas piętnaście gwinei.

Sir John zaprosił nas potem na obiad na godzinę drugą i zapowiedział, że rad będzie wówczas usłyszeć, co sprowadziło nas do Londynu. Wezwaliśmy zatem lektyki i powróciliśmy do gospody w towarzystwie Toby'ego i Standena oraz marynarzy uwolnionych dzięki wstawiennictwu Sir Johna.

Zamówiliśmy natychmiast śniadanie i udaliśmy się do izby, by przebrać się stosownie do oczekującego nas dnia. Tom, widząc, że wkładam granatowy frak, z którego byłem tak dumny w Liverpoolu, rzekł:

— Słuchaj Bob, mój chłopcze, wypada byś włożył inny strój, gdyż chciałbym zapoznać cię w kilku kawiarniach z literatami i ludźmi błyskotliwymi, którym musisz dorównać.

— Ależ, mój drogi, nie stać mnie teraz na inny strój. Za pieniądze otrzymane od właścicieli Elizabeth odkupiłem zaledwie to, co straciłem podczas katastrofy w Indiach Zachodnich, a teraz pozostało mi wszystkiego kilka groszy.

— Nonsens, masz u mnie kasę. Oto zaliczka na poczet Black Prince'a. A poza tym załatwiasz w Londynie interesy w imieniu mego ojca i pana Floyda i chcę, aby kapitan Black Prince'a prezentował się godnie, gdy stawi się przed lordami Admiralicji po list kaperski. Każę zaraz krawcowi przynieść odpowiednie stroje, a że i sam potrzebuję ubioru, będziemy wybierać razem.

Po śniadaniu przybył wezwany krawiec w asyście dwóch tragarzy niosących, spore paki, z których wydobyto i rozłożono przed nami kaftany i inne stroje najprzeróżniejszych krojów, kolorów i rodzajów.

Zanim zdołałem się opatrzeć, krawiec bardzo wymownie zachwalający swe towary, byłby mnie już wcisnął w bramowany srebrną lamą atłasowy kaftan koloru zielonego groszku, gdyby Tom, który znał go od dawna, nie wmieszał się w tę sprawę.

— Nie tak prędko, Kersey. Nie jesteśmy fircykami czy dandysami i nie trzeba nam takich fatałaszków, lecz czegoś co może włożyć na grzbiet przyzwoity człowiek.

— Do usług, szlachetny panie. Przyjacielowi byłoby doskonale w tym szkarłatnym kaftanie, zwłaszcza jeśliby nosił jedną z ozdobnych peruk, świeżo sprowadzonych z Francji. Zapewniam, że są to peruki ostatniej mody.

— Schowaj sobie te, peruki francuskiej mody. Niech no zobaczę, co tam masz. Chciałbym dla ciebie, Bob, coś marynarskiego.

— Ach, co słyszę, towarzysz wasz, panie, jest oficerem marynarki? Mam akurat, co potrzeba. Oto jest ciemnogranatowy surdut z białymi wyłogami, zupełnie taki sam. jak ten, co go robiłem miesiąc temu dla dowódcy okrętu jego królewskiej mości, Raisonable.

— Świetnie, Bob — rzekł Merrick. — To chyba najlepsze dla ciebie. A teraz coś dla mnie. O, ten śliwkowy aksamit byłby niezły, jeśli mojej miary.

— Będzie leżał na was, panie, jak rękawiczka. A może jeszcze coś do wyboru? Wybaczcie, panie, ale noce są chłodne, a ten luźny płaszcz jest ciepły i można w nim swobodnie władać bronią; z tą myślą go kroiłem. Żaden szlachcic 'nie wie, kiedy będzie musiał jej użyć. Pełno teraz nocą na ulicach fircykowatych awanturników, co przejść ludziom nie dają.

Mały krawczyna gadał i gadał, a Tom wybierał za nas obu, aż w końcu musiałem go powstrzymać okrzykiem: — Stój! Dość tego!

Po odprawieniu krawca przyszła kolej na szewca i fryzjera, wreszcie na płatnerza. Tom nalegał, abym przyjął od niego w podarunku piękną i poręczną szablę abordażową.

Gdyśmy już, jak mówił Tom, otaklowali się odpowiednio, nadszedł czas udania się do Sir Johna Dormera na obiad. Pozostawiliśmy za sobą wyniosły masyw katedry św. Pawła, a potem ruchliwą ulicę Chepe i mijaliśmy właśnie Mansion House, gdy dojrzeliśmy wychodzącego z niego Sir Johna Dormera, który wsiadł do swej lektyki. Kazaliśmy przeto naszym tragarzom iść w ślad za nim i przybyliśmy niemal jednocześnie do Great St. Helen.

Wysiadając z lektyki Sir John pozdrowił nas serdecznie i oznajmił, że dopiero co dowiedział się w rezydencji burmistrza o mającym nastąpić nazajutrz wypowiedzeniu wojny Francji.

— To właśnie sprowadza nas do tego miasta, sir — powiedział Tom. — Ojciec mój posiada okręt, który oddał pod komendę tu obecnego kapitana Hawkinsa. Dla tego okrętu pragnąłby otrzymać list kaperski, my zaś przybyliśmy prosić o pomoc w tym przedsięwzięciu.

— Wojna będzie popularna i nie sądzę, aby robiono wam w tej sprawie trudności. Kogo macie za poręczycieli?

— Ojciec obawia się, że nadużywa przyjaźni waszej, sir, prosząc, byś zechciał być jednym z nich. Mam upoważnienie od ojca i jego wspólnika pana Floyda, aby wystawić poręczenie w ich imieniu. Mam tu wszelkie papiery do wglądu i wy, panie, możecie dać odpowiedź po ich przejrzeniu. Jeśli będzie potrzeba, złożę stosowną kwotę, by zabezpieczyć was przed jakąkolwiek stratą.

— Dobrze, panie Merrick, teraz wam nie odpowiem. Żona moja i córki pewnie nas oczekują, pójdź więc pan odnowić dawną z nimi znajomość i przedstawić swego przyjaciela.

Małżonka Sir Johna i jego dwie nadobne córki przywitały nas w apartamencie solidnie i gustownie umeblowanym. Znać było na nim upiększające dotknięcie dłoni edukowanych niewiast. Oddaliśmy wraz z Tomem należne pokłony, po czym przeszliśmy do sali biesiadnej, gdzie Sir John okazał sio nader gościnnym gospodarzem. Tom szepnął mi, że gośćmi  tej sali bywali najpierwsi dostojnicy państwa.

Po obiedzie damy opuściły nas i Sir John nawiązał w rozmowie do spraw, które sprowadziły nas do Londynu. Po przejrzeniu wręczonych mu papierów obiecał poprzeć naszą prośbę i wyrobić nam na pojutrze audiencję w Admiralicji. Dodał, że do tego czasu każe sekretarzowi przygotować potrzebne papiery, tak by sprawa nasza załatwiona została z możliwie największym pośpiechem.

Następnie Sir John wyraził przypuszczenie, że Tom zechce odwiedzić kilka modnych lokali i pokazać mi trochę życia londyńskiego, o ile jeszcze go nie znam. Przypomniał jednak, że przez cały czas naszego pobytu w Londynie dom jego stoi dla nas otworem.

Powróciwszy do zajazdu stwierdziliśmy, że czekali tam na nas marynarze, do których uwolnienia przyczyniliśmy się dziś rano. Dowiedzieli się, że objąłem komendę statku korsarskiego i chcieli się nań zaciągnąć.

Po krótkiej rozmowie zdecydowaliśmy przyjąć ich propozycję i zarządziliśmy, by wysłano ich do Liverpoolu dyliżansem, na co przystali z ochotą, bojąc się dostania w łapy werbowników, wobec bliskiego wypowiedzenia wojny. Doszliśmy do wniosku, że najlepiej będzie wysłać do Liverpoolu również Standena z listami donoszącymi o naszym przybyciu do Londynu i o wypowiedzeniu wojny. Ponieważ powinien on przybyć tam możliwie jak najprędzej, postanowiliśmy posadzić go na zdobytego na zbóju rumaka, który przysporzył nam tyle kłopotów, tym bardziej że wskazane było wyprawić tego konia jak najrychlej z Londynu, aby nie napytał nam znów jakiej biedy.

Załatwiwszy to wszystko zaczęliśmy z Tomem zwiedzać kawiarnie. W jednej z nich Tom wskazał mi słynnego doktora Johnsona, krótkowidza ogromnej postawy, zdającego się przewodzić swym towarzyszom i nie znosić, aby kompania mu się sprzeciwiała. W innej Tom spotkał paru swych londyńskich przyjaciół, którzy ucieszyli się na jego widok i zaofiarowali się uchylić przed nami rąbka wytwornego życia Londynu. Zaprosili nas na wieczerzę do tawerny położonej w pobliżu teatru Drury Lane, gdzie spędziliśmy czas wesoło, zabawiając się kielichami i błyskotliwą gawędą. Dochodziła już prawie północ, gdyśmy ich pożegnali i trzeba było wziąć człowieka z pochodnią, by oświecał nam drogę do Holborn. Przechodząc wąską i ciemną ulicę usłyszeliśmy donośną wrzawę, szczęk mieczy i wołania; „Na pomoc!”, „Tchórze!”, „Bandyci!” Spiesząc w kierunku wrzawy natknęliśmy się na mężczyznę osłaniającego rannego towarzysza i broniącego się przeciwko sześciu napastnikom.

Rzuciliśmy się natychmiast na pomoc, co widząc tchórzem podszyci prześladowcy wzięli nogi za pas i znikli w mroku. Młody, szlachetnie wyglądający człowiek ukląkł i począł badać ciało leżącego przyjaciela rozpaczając, że go raniono.

Pomogliśmy wraz z Tomem opatrzyć powalonego i stwierdziliśmy, że otrzymał on pchnięcie przez bark oraz uderzenie pałką w głowę, którym poczęstował go z tyłu jeden z napastników w chwili, gdy bronił się przeciw innym, atakującym z przodu. Na szczęście kapelusz i peruka osłabiły siłę ciosu i po chwili ranny zaczął dawać oznaki przytomności oświadczając, że może iść do domu. Gdy jednak wstał, zaledwie mógł utrzymać się na nogach, że zaś okazało się, iż zamieszkuje w odległej części miasta, zaproponowaliśmy mu, aby wraz z towarzyszem udał się do naszej gospody, będącej pod bokiem,

— Zaiste, panowie — rzekł towarzysz rannego — jesteśmy wam wielce zobowiązani, nie wątpię bowiem, że gdyby nie wasz w porę nadeszły sukurs, łajdacy obezwładniliby mnie wkrótce i obaj zostalibyśmy obrabowani' i obdarci, jeśli pozostawiono by nam życie, tym bardziej że strażników, jak zwykle, nie było O, nadchodzą właśnie, gdy jest już po wszystkim,

Rzeczywiście, dostrzegliśmy światło latarń i zbliżających się czterech strażników miejskich. Doszedłszy zaczęli pytać, co tu robimy, po czym oświadczyli, że za awanturowanie się na ulicach zabierają nas na odwach

— Nie ma co, Bob — rzekł Tom — widać sądzone nam wpadać ciągle w kabałę Dziś rano uwięziono nas jako grasantów z  gościńca, a teraz zamkną nas za nocne awantury

— Pozwólcie, panowie — ozwał się nie tknięty spośród dwóch naszych nowych znajomych — zaraz załatwię się z tymi pachołkami Hej, wy tam! Chwytajcie lepiej tych, co nas napadli, ale daję gwineę, jeśli natychmiast zdobędziecie mi lektykę dla mego przyjaciela Inaczej długo popamiętacie tę noc!

— Wybaczcie, panie — rzekł jeden ze strażników — wiemy już, o co chodzi. Tuż obok mieszkają w podwórzu tacy, co mają lektykę i jeśli dacie nam, panie, zaraz tę gwineę, to ich przywołamy.

— O nie, za starym na to wyga. Dawajcie lektykę, a dostaniecie gwineę, jakem George Dormer!

— Co słyszę! Zwiesz się pan Dormer? — zdziwił się Tom. — Możeś powinowaty Sir Johna?

— Oczywiście. Jestem porucznikiem królewskiej marynarki i mam zaszczyt by jego bratankiem. Czy znasz pan mego stryja?

— Tak. Przybyliśmy tu, by załatwić z nim pewne sprawy i nie dalej jak dziś obiadowaliśmy u niego w Great St. Helen.

.— Co? Jesteś więc pan kapitanem korsarskiego okrętu, który zbroi się w Liverpoolu?

— Nie, lecz jest nim tu obecny kapitan Hawkins, ja zaś jestem synem jednego z właścicieli.

— To świetnie, zawarliśmy zatem znajomość wcześniej niż się spodziewałem, zamierzałem bowiem odwiedzić panów jutro i złożyć im pewne propozycje. Ale oto i lektyka. Wchodź do niej, Will — rzekł' zwracając się do przyjaciela — i idziemy z tymi kawalerami do ich gospody.

Ranny, który nazywał się Will Griffiths, został umieszczony w lektyce i wkrótce przybyliśmy do gospody, skąd natychmiast posłaliśmy po lekarza. Przybyły lekarz stwierdził, że rany Griffithsa nie są groźne, będzie musiał jednak pozostać w łożu przez kilka dni.

George Dormer oświadczył gotowość czuwania przy nim przez noc i obiecał przedstawić nam rano sprawę, która leżała mu na sercu. Wysuszywszy wazę ponczu, w czym dzielnie pomagał nam lekarz, mimo że zabraniał tego swemu pacjentowi, życzyliśmy sobie wzajemnie dobrej nocy i rozeszliśmy się do naszych sypialni.

Rano obudził nas Toby, mówiąc:

— Oficer morski życzy mówić z massa.

— Dobrze, Toby, powiedz, że będziemy za chwilę na dole. — Odziawszy się, zeszliśmy do salonu, gdzie oczekiwał nas George Dormer.

Na nasz widok powstał i zbliżając się, rzekł:

— Dzień dobry, szlachetni panowie. Pragnę wam najgoręcej podziękować w imieniu przyjaciela i własnym za bardzo potrzebną pomoc, jakiej udzieliliście nam zeszłej nocy; bez niej padłbym niechybnie ofiarą tych łobuzów. I tak zresztą o włos uniknąłem gorszego wypadku, wcale o tym nie wiedząc. Spójrzcie na mój płaszcz — pchnięcie miecza przeszło tuż pod ramieniem.

Wyraziliśmy radość, że mogliśmy pomóc tak szlachetnemu kawalerowi, krewniakowi czcigodnego Sir Johna Dormera, pytając równocześnie o zdrowie przyjaciela.

— Miewa się dobrze i śpi teraz jak dziecko. Biedny Will! Chciał pokazać mi życie Londynu i w rezultacie wpadliśmy między piratów, którzy potraktowali nas gorzej niż hiszpańscy bukanierzy swych więźniów. A teraz, panowie, radbym dowiedzieć się, czy wasz okręt będzie mógł zawinąć na Wyspy Kanaryjskie w drodze do Gwinei?

— Po prawdzie — odrzekłem — nie mamy tam interesu. Ale jeśli właściciele nie będą mieli nic przeciwko temu, można będzie to z łatwością urządzić. Jak myślisz, Tom?

— To będzie oczywiście zależało od mego ojca i od pana Floyda. Ale nie wątpię, że będzie to można z nimi uzgodnić.

— Jeśli tak — rzekł porucznik — zgłaszam się na pierwszego oficera, jeśli to miejsce jest jeszcze wolne.

— Tak, jest wolne, ale pan, oficer królewskiej marynarki, nie zechce chyba służyć na okręcie korsarskim?

— Może się to wam, panowie, wydać dziwne, ale muszę pilnie dostać się na Wyspy Kanaryjskie, a nie widzę innego sposobu.

Odparłem, że będę dumny, mogąc skorzystać z jego usług, ale ostrzegłem go, że zwyczaje na okrętach korsarskich nie są tak dworne, jak na okrętach królewskiej marynarki i że trzeba się będzie zadowolić gorszą płacą i pomieszczeniem niż te, do których przywykł.

— Nie chodzi mi o to. Pod rozkazami komodora Ansona poznałem twarde życie, natomiast do Las Palmas muszę dostać się tak lub inaczej.

Tom zaznaczył, że cała sprawa sprowadza się do kosztów i zwłoki, jaką ta eskapada mogłaby spowodować.

— Dobrze się więc składa, gdyż stryj mój, gdym dowiedział się od niego o celu waszego przybycia do Londynu, całkowicie poparł plany, jakie mu przedstawiłem. Może byśmy teraz poszli do niego? Will może tu spokojnie pozostać, zwłaszcza jeśli pan, kapitanie, pozwoli, by służący jego czuwał przy łożu chorego.

Zgodziliśmy się na to chętnie i udaliśmy się razem do Great St. Helen. Po drodze byliśmy świadkami jak heraldowie i trębacze ogłaszali publicznie przed gmachem giełdy wypowiedzenie wojny Francji, wśród okrzyków i zgiełku podnieconego tłumu wygrażającego zdradzieckiemu, jak wrzeszczeli, narodowi francuskiemu

Przybywszy do rezydencji Sir Johna zastaliśmy czcigodnego dostojnika w kantorze. Na nasz widok rzekł:

— Widzę, George, że przybywasz przed czasem. Oczekiwałem ciebie dopiero za godzinę. Musiał chyba, panowie, odwiedzić was już wczesnym rankiem?

— Otóż, stryju, spotkaliśmy się zeszłej nocy a gdyby nie pomoc kapitana Hawkinsa i pana Merricka, nie ujrzałbyś swego niegodnego bratanka dziś rano. Zgraja łobuzów napadła Willa Griffithsa i mnie. Will został ranny i sam musiałem opędzać się sześciu opryszkom, póki ci kawalerowie nie przybyli mi z pomocą.

— Na ulicach panują haniebne stosunki Ale gdzież biedny Will? Nie jest taki wytrzymały na cięgi jak wy, wilki morskie.

— Leży teraz w gospodzie Pod Złotym Lwem w Holborn, gdzie stoją kwaterą nasi przyjaciele. Lekarz opatrzył go należycie i za kilka dni będzie na pewno zdrów jak ryba. Rozmawiałem właśnie z kapitanem Hawkinsem i panem Merrickiem o Wyspach Kanaryjskich i moim zamustrowaniu na ich okręt. Zdaje się, że oprócz strony finansowej nie będzie innych przeszkód. Stryj zna moją. sprawę, a mnie stać na koszty. Czy może ich stryj w tym upewnić?

— Oczywiście, George, chętnie to zrobię. Ale tu chodzi nie tylko o koszty. Jeśli wszystko ma się udać, trzeba będzie porządnie zaryzykować i przyzwoitość nakazuje, aby im o tym powiedzieć. Czy mam wyłuszczyć o co ci chodzi, skoro wstydzisz się sam to uczynić?

— Powiedz, stryju, proszę.

 — A więc, panowie, tego oto urwisa, mego bratanka, oczarowały czarne oczy i krucze warkocze pewnej hiszpańskiej damy. Nie udało mu się jednak wyjednać zgody jej rodziny na poślubienie Anglika i do tego innowiercy. Teraz zaś, gdy dowiedział się, że jego umiłowaną zabrał do Las Palmas stryj, mianowany przez jej katolicką królewską mość gubernatorem Wysp Kanaryjskich, zamierza udać się do tego miasta i tam wykonać swe plany. Dama nie ma nic przeciwko temu, by umknąć wraz z George'em, jeśli uda mu się to zaaranżować. Trzeba ją będzie jednak przemycić z wyspy i George chce tego spróbować przy waszej pomocy. Nie imam syna, od kiedy mój biedny chłopiec poległ na moście pod Dettingen, George jest moim jedynym spadkobiercą i pomogę we wszystkim, co może uczynić go szczęśliwym, choć nie rozumiem, dlaczego nie mógłby poślubić jakiejś dorodnej angielskiej dziewoi. Ze sprawą tą, jak widzicie, połączone jest ryzyko i niebezpieczeństwo, pozostawiam zatem wam, kapitanie Hawkins i wam, panie Merrick, to czy zechcecie przyjąć jego propozycję.

Odrzekłem, że zrobię wszystko, co będę mógł, lecz że decyzja zależeć będzie od ojca Toma i pana Floyda oraz że o wykonalności planów porucznika Dormera będę mógł sądzić, skoro dowiem się dalszych szczegółów.

— Naturalnie, kapitanie Hawkins. Zrobiłem już początek, a teraz niech George opowiada dalej swą historię. Mam natomiast dla was nowinę. Napisałem wczoraj do Pierwszego Lorda Admiralicji i ten przyrzekł przyjąć nas jutro w południe. Przyjadę wobec tego do gospody moim powozem o jedenastej i zabiorę was do Admiralicji. Teraz, George, mam robotę, gdyż w związku z wojną z Francją muszę załatwić dla rządu wiele spraw; zajmij się więc przyjaciółmi. Przypominam, że obiad jest o drugiej, jeśli zechcecie panowie zaszczycić mój ubogi dom. Tymczasem życzę powodzenia.

Pożegnawszy Sir Johna przyjęliśmy propozycję George'a Dormera, by przejechać łodzią z Tower do Westminster i przejść się po Mall, gdzie można zobaczyć całą śmietankę Londynu, a nawet — jeśli przypadek zdarzy — rzucić okiem na króla i królową. George zapewnił nas, że o rannego przyjaciela nie mamy co się troskać i najlepiej pozostawić go w spokoju. W końcu przeprosił nas na chwilę, by złożyć uszanowanie swej stryjence i kuzynkom, jeśli nie chcielibyśmy mu towarzyszyć. Nie pragnąc się narzucać oświadczyliśmy, że zaczekamy. Po chwili George wrócił i oznajmił, że zamiast obiadu zjemy u stryjostwa kolację, podczas której poznamy kilku ich przyjaciół. Równocześnie zaproponował, aby po przechadzce po Mall zjeść obiad na pokładzie Folly. Tom zgodził się na to z ochotą, zeszliśmy więc do rzeki i wziąwszy łódź popłynęliśmy do przystani przy Westminsterze. Wylądowawszy tam poszliśmy na Mall, gdzie przewijał się tłum wytwornej publiczności obu płci. Wielu damom towarzyszyli czarni paziowie, którzy — zdaniem George'a Dormera — byli wówczas dla wykwintnej damy równie nieodzownym dodatkiem, jak dla kontynentalnego dandysa opadająca na plecy peruka i owinięta morą trzcinowa laseczka.

Usiedliśmy na ławce pod drzewami, gdzie natychmiast obskoczyli nas służący z pobliskich tawern, nalegając, byśmy zamówili wino. Aby uwolnić się od ich natarczywości, kazaliśmy podać butelkę bordeaux i sącząc je, przyglądaliśmy się różnym znakomitościom . wskazywanym przez George'a Dormera.

— Nadchodzi właśnie jeden z najosobliwszych w Londynie ludzi! — wykrzyknął w pewnej chwili George. — Był ongiś pomocnikiem lekarza na jednym z okrętów królewskich i jeśli prawdą jest to, co opowiada, to był bohaterem wielu najniezwyklejszych historii. 'Ożenił się z posażną niewiastą i teraz pełni rolę arbitra elegantiarum, co mu się dość udaje. Ale oprócz pieniędzy posiada zgoła nieograniczoną pewność siebie. Towarzyszy mu zawsze dziwaczny jegomość, którego nazywa swym kamerdynerem, jednak, na dobrą sprawę, obaj ci ludzie powinni z wielu względów zamienić się rolami. Ale „pan kamerdyner”, jak go niektórzy nazywają, wydaje się wcale zadowolony z roli wiecznego satelity wielkiego Rodericka Randoma.

— Roderick Random! — wykrzyknąłem. — Nie jest to czasem ten sam człowiek, który był pomocnikiem lekarza przy zdobywaniu Porto Bello?

— Tak, mówią, że upadek Porto Bello przypisuje własnej przemyślności i odwadze.

— Otóż jego właśnie uratowałem od utonięcia, za co poprzysiągł mi dozgonną wdzięczność.

— A więc najlepsza sposobność, aby z nim teraz pogadać. Poślę kogoś z wiadomością, że stary przyjaciel chciałby z nim pomówić. Ej, człowieku! — zawołał, zwracając się do jednego z kręcących się koło nas służących. — Czy wiesz, który jest pan Random?

— Naturalnie, panie. Wysuszył mnóstwo butelek tu, gdzie wy panowie teraz siedzicie.

— A więc idź natychmiast do niego i powiedz, że bardzo dobry przyjaciel chciałby wypić z nim butelkę wina. — Czy mam powiedzieć kto prosi, panie?

— Nie, idź i powiedz, co kazałem. Roderick Random — rzekł po odejściu posłańca — podejdzie do nas niechybnie. Jest teraz wprawdzie w towarzystwie kilku wytwornych dam, ale zawsze gotów jest porzucić je dla butelki. Poza tym będzie miał wymówkę wobec pani Random, która trzyma go mocno pod pantoflem od chwili, jak go już złapała. Patrz, jak kręci się koło niego ten wysłany sługus. Teraz pertraktuje z nieodłącznym kamerdynerem. Teraz kamerdyner zwraca się do Randoma i oto ten żegna damy i idzie ku nam.

W wystrojonym mężczyźnie, zbliżającym się do nas z tabakierą w ręce i laseczką pod pachą, z trudem zaledwie mogłem rozpoznać człowieka, którego uratowałem wiele lat temu. Ubiór jego był wtedy nader skromny i skąpy, zaś jego właściciel starał się z trudem uzupełniać jakoś swe okrętowe racje, by nie głodować. W rzeczy samej aż nazbyt często korzystał z pozoru opiekowania się rannymi na transportowcach towarzyszących flocie admirała Vernona, aby móc dobrze zjeść.

Widocznie nie poznał mnie, gdyż zbliżywszy się na trzy kroki skłonił się głęboko i rzekł:

 — Jestem do waszych usług, panowie. Posłaniec wasz oznajmił, że stary mój przyjaciel pragnie wypróżnić ze mną butelkę wina. Wiedzcie jednak, że Roderick Random nie należy do ludzi, z których można bezkarnie sobie zadrwić. Który z was zakpił sobie, wysyłając do mnie gońca? Już miałem przemówić, gdy ozwał się George Dormer:

Koniec wersji demonstracyjnej.