Karol May

CZARNY MUSTANG

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

1. METYS

2. CZARNY MUSTANG

3. U OLCHOWEGO ŹRODŁA

4. BRZOZOWY JAR

5. ZDRADZIECKIE ZŁOTO

CZARNY MUSTANG

Karol May

1. METYS

Pędzone silną wichurą gęste strumienie deszczu smagały wierzchołki wysokiego jodłowego boru; grube na palec strugi wody spływały po olbrzymich pniach i u korzeni drzew łączyły się najpierw w małe, a potem w coraz większe potoki, które niezliczonymi kaskadami pędziły po skalnych progach w dół, aby tam zniknąć we wzbierającym nurcie płynącej wąską doliną rzeki. Zapadła noc; prawie bez przerwy toczył się nad doliną jeden głuchy grzmot po drugim i choć ostre błyskawice co chwilę rozświetlały ciemności, deszcz był tak ulewny, że na odległość pięciu kroków ledwo co było widać.

Szalejąca wichura gięła górą wysoki bór i łomotała w skalne występy, siła jej jednak nie sięgała w dolinę, olbrzymie jodły stały tu w nocnym mroku nieruchomo; a mimo to i tu nie było cicho, rzeka bowiem pieniła się i kotłowała w wąskim korycie tak gwałtownie, że tylko niezwykle wyczulone ucho mogłoby usłyszeć, jak dwaj samotni jeźdźcy posuwają się w dół rzeki. Widać ich jednak nie było.

Za jasnego dnia z pewnością  ściągnęliby na siebie zdziwione spojrzenia, i to wcale nie z powodu swego ubioru i uzbrojenia, lecz dlatego że obaj byli wzrostu mogącego wzbudzić postrach.

Jeden był jasnym blondynem i w stosunku do swej postaci miał śmiesznie małą głowę. Między dwojgiem poczciwych mysich oczek tkwił maleńki zadarty perkaty nosek, który bardziej pasowałby do twarzyczki czteroletniego dziecka, a już zgoła kłócił się z nadmiernie szerokimi ustami ciągnącymi się niemal od ucha do ucha. Człowiek ów nie miał zarostu i brak ten wydawał się wrodzony, gdyż jego gładkiej jak u kobiety twarzy z pewnością nie dotknęła jeszcze nigdy brzytwa. Miał na sobie skórzany kaftan, który niczym przykrótka fałdzista peleryna opadał z wąskich ramion jeźdźca, do tego wąskie skórzane spodnie, ciasno opinające jego bocianie nogi, buty z owczej skóry sięgające do pół  łydki oraz słomiany kapelusz, z którego smętnie zwisającego ronda spływały teraz strugi deszczu. Na plecach skierowana lufą w dół zwisała dwururka. Jechał na silnej, grubokościstej szkapie, mającej za sobą z pewnością już z piętnaście lat, ale jak się wydawało, skorej jeszcze przeżyć nader żwawo następnych piętnaście.

Drugi jeździec miał ciemne włosy, tkwiła na nich stara futrzana czapa, twarz miał wąską i pociągłą, takiż sam wąski i bardzo długi nos, wąskie usta oraz cieniutkie wąsy, których końce można by chyba związać z tyłu głowy. Jego wysoka, licząca sporo ponad dwa metry postać, w przeciwieństwie do współtowarzysza, odziana była górą wąsko, dołem zaś obszernie: dolną połowę ciała oblekały bardzo szerokie, fałdziste spodnie wpuszczone w półbuty z bydlęcej skóry, górną zaś opinał długi filcowy kaftan tak ciasno, że leżał na nim jak przyklejony. Również i ten jeździec miał dwururkę. To, że poza tym każdy z nich posiadał jeszcze nóż i rewolwer, było sprawą oczywistą. Jeździec siedział na godnym zaufania mustangu, który w swoim życiu obchodził urodziny co najmniej tyle samo razy co krocząca obok chabeta.

Obaj jeźdźcy nie troszczyli się o drogę ani nie przejmowali się ulewnym deszczem. To pierwsze pozostawili swoim zmyślnym i doświadczonym koniom, z tego drugiego zaś nie robili sobie w zasadzie nic, deszcz bowiem i tak nie może przeniknąć głębiej niż do skóry.

Mimo nieustannych grzmotów i błyskawic, jak też niebezpiecznej bliskości żłobiącej i szarpiącej brzegi rzeki, rozmawiali z sobą tak swobodnie, jakby podróż ich odbywała się w jasny, słoneczny dzień i wiodła przez otwartą prerię. Gdyby jednak mógł ich ktoś widzieć, to z pewnością podpadłoby mu, że mimo panujących ciemności obserwowali się bacznie nawzajem, znali się bowiem dopiero od godziny, a na Dzikim Zachodzie początkowa nieufność jest jak najbardziej na miejscu. Spotkali się krótko przed zapadnięciem nocy i początkiem burzy w górze rzeki, przy czym okazało się, że obaj dziś jeszcze chcą dotrzeć do Firwood-Camp; było zatem oczywiste, że pojadą razem.

Jeden drugiego nie pytał o nazwisko ani o nic bliższego, a ich rozmowa była dotąd tak ogólnikowa, że nie poruszała spraw osobistych. Wtem rozległ się z hukiem kilkakrotny grzmot i zygzaki błyskawic oślepiającym światłem omiotły wąską dolinę. Perkatonosy blondyn mruknął:

— Bless my soul! Co za burza! Zupełnie jak w naszych stronach u spadkobierców Timpego.

Na dźwięk ostatnich słów drugi jeździec powstrzymał mimo woli konia i już otwarł usta, aby zadać pytanie, ale przyszło mu coś innego do głowy i zamilkł, pchnąwszy konia do dalszej jazdy. Przypomniał sobie mianowicie o tym, że na zachód od Missisipi nie wolno być nieostrożnym.

Rozmowa toczyła się dalej, oczywiście prawie monosylabami, co zresztą wynikało z miejsca i położenia. Tak minął kwadrans, i jeszcze drugi kwadrans. W miejscu gdzie się jeźdźcy właśnie znajdowali, rzeka skręcała ostro w bok; ziemisty brzeg był tutaj podmyty; koń blondyna nie zdążył w porę skręcić, trafił na grząski grunt i utknął, na szczęście niezbyt głęboko; jeździec szarpnął koniem w górę i w bok, spiął go ostrogami i jednym śmiałym skokiem znalazł się znowu na twardym gruncie.

— Good God! — zawołał. — Jestem już dość mokry od deszczu, po co jeszcze ta kąpiel? Jeszcze bym się utopił! Prawie tak jak wtedy u spadkobierców Timpego.

Odjechał na bezpieczną odległość od rzeki i ruszył dalej w drogę. Jego towarzysz podążał za nim jakąś chwilę w milczeniu, po czym zapytał:

— Spadkobiercy Timpego? Co to za nazwisko, sir?

— To nie znacie go? — zabrzmiała odpowiedź.

— Nie.

— Hm! Ciekawe! Wszyscy moi znajomi i przyjaciele je znają!

— Zapominacie, że zobaczyliśmy się po raz pierwszy przed niecałą godziną.

— Słusznie! Zatem nie możecie, oczywiście, wiedzieć, kto to są spadkobiercy Timpego. Ale być może jeszcze się dowiecie.

— Być może?...

— Tak, jeśli mianowicie pozostaniemy ze sobą dłużej.

— A gdybym tak chciał teraz się dowiedzieć, sir?

— Teraz? A to dlaczego?

— Ponieważ nazywam się Timpe.

— Co?! Jak?! Wy nazywacie się Timpe? Wasze nazwisko brzmi Timpe?

— Owszem.

— Wonderful! Szukam Timpego wszędzie od wielu lat, w górach i dolinach, na Wschodzie i na Zachodzie, dniem i nocą, w deszcz i pogodę, a teraz, gdy już straciłem od dawna nadzieję, że go znajdę, jedzie on sobie na koniu w taką pogodę przy moim boku i pozwala mi prawie utonąć w tej pięknej rzece, nie mówiąc mi, kim jest!

— Szukacie mnie? — spytał zdumiony towarzysz. — Dlaczegóż to?

— A no, z powodu spadku! Z jakiegoż by innego?

— Spadku? Hm! Kim właściwie jesteście, sir?

— Ja też jestem Timpe.

— Też Timpe? I skądże to?

— Przybyłem tu stamtąd.

— Z Niemiec?

— Oczywiście! Czyżby jaki Timpe mógł urodzić się gdzie indziej?

— Za przeproszeniem, ja na przykład urodziłem się tutaj, w Stanach.

— Ale z niemieckich rodziców!

— Mój ojciec był Niemcem.

— To znacie na pewno niemiecki?

— Owszem.

— No, to mówcież u licha po niemiecku, tak jak wam gęba urosła, skoro macie Niemca przed sobą!

— Wolnego, sir! Nie wiedziałem przecież, że jesteście Niemcem!

— Ale teraz wiecie. Jestem Niemcem, jestem nawet Timpe i żądam, aby Niemcy rozmawiali ze sobą po niemiecku.

— Skąd pochodzicie?

— Z Hof, w Bawarii.

— Więc nie mamy z sobą nic wspólnego, ja bowiem pochodzę z Plauen, z Vogtlandu.

— Oho! Nic wspólnego! Mój ojciec pochodzi również z Plauen i stamtąd przeniósł się do Hof.

Ciemnowłosy powstrzymał konia. Po gwałtownym uderzeniu pioruna deszcz nagle ustał i wichura rozdzieliła chmury. Spomiędzy nich przeświecał jaśniejszy skrawek nieba i obydwaj mężczyźni mogli ujrzeć swoje twarze.

— Przeniósł się z Plauen do Hof? — spytał.-Zatem nie tylko możliwe, ale i bardzo prawdopodobne, że jesteśmy krewniakami. Czym był wasz ojciec?

— Rusznikarzem, i ja też nim zostałem.

— Zgadza się, zgadza się. Otóż i szczególne spotkanie! Ale nie zatrzymujmy się tutaj, burza może wrócić, a przed nami jeszcze najtrudniejszy kawałek doliny, wykorzystajmy teraz znośną pogodę. Będziemy mogli sobie lepiej porozmawiać, kiedy znajdziemy się już na miejscu. Jedźmy, sir, albo kuzynie, jeśli się wam to bardziej podoba.

I tak ruszyli w dalszą drogę. Dolina stała się wkrótce tak wąska, że ledwo stało miejsca między rzeką i prawie pionowo wznoszącą się po tej stronie ścianą skalną. A przestrzeń ta nie miała bynajmniej trawiastego podłoża, lecz mnóstwo gęstych zarośli, przez które konie musiały się niejednokrotnie wprost przedzierać. Gdyby burza się nie oddaliła i gdyby nadal panowały takie ciemności jak przedtem, byłoby niemożliwością posuwać się naprzód.

I tak przebyli spory kawał drogi, aż dolina znowu się rozszerzyła, aby po półgodzinie jazdy ponownie przejść w bardzo wąski jar, niezbyt jednak długi, bo wkrótce kończący się wylotem na plac zwany Firwood-Camp, ponieważ rosły tu tylko jodły, wysokie aż po niebo.

Krzyżowały się tu dwie doliny prawie pod kątem prostym, mianowicie dolina rzeki, wzdłuż której jechali obaj Timpowie, oraz druga, którą zamierzano poprowadzić kolej żelazną mającą wspiąć się i pokonać wysokość gór. Camp znaczy obóz, a że takowy tu się znajdował, i to obóz nie lada jaki, spostrzegli to jeźdźcy od razu mimo nocnych ciemności, ujrzawszy przed sobą skalny wąwóz.

Leżało tam mnóstwo ściętych drzew olbrzymów, których pnie przeznaczono na deski, a grube konary na progi kolejowe, odpady dostarczały potrzebnego drewna opałowego. Most wiodący przez rzekę był prawie gotowy, w pobliżu znajdował się tartak, którego piły miały uporać się z tymi masami drzewa. Nieco dalej ział czernią rozsadzony głęboko w skale kamieniołom, który miał dostarczyć ciosów kamiennych przeznaczonych na podkłady kolejowe. Na lewo rozciągało się dość dużo podobnych do szop baraków, zbudowanych z belek i desek; baraki te służyły za schronienie dla ludzi, sprzętu i zapasów.

Jeden ze wspomnianych baraków, zwanych tutaj shops, był niesamowicie długi i obszerny. Cztery kominy sterczące na dachu oraz liczne, teraz oświetlone okna pozwalały się domyślać, że ten barak służy za schronienie robotnikom pracującym w obozie. Obaj przybysze zatem skierowali się właśnie tam. 

Już z dala dobiegał głośny gwar, a w miarę zbliżania się można było wyczuć, że powietrze stawało się co krok gęstsze od oparów wódki. Jeźdźcy zsiedli z koni, przywiązali je do służących prawdopodobnie w tym celu, wbitych w pobliżu drzwi słupów i właśnie zamierzali wejść do środka, gdy wyszedł stamtąd jakiś mężczyzna i odwracając się do wnętrza baraku zawołał:

— Pociąg z budowy musi zaraz nadejść, odprawię go i wracam! Może przywiezie jakie nowiny albo nawet gazety?

Mężczyzna podniósł wzrok i spostrzegł obcych, usunął się więc na bok, aby tamci mogli znaleźć się w obrębie światła padającego od drzwi, i obejrzał ich.

— Good evening, sir — pozdrowił go blondyn.—Jesteśmy przemoczeni aż do skóry. Znajdzie się tu może miejsce, gdzie można by się osuszyć?

— Tak — padła odpowiedź. — Są nawet miejsca, gdzie można sucho spać, jeśli oczywiście nie należycie do tego gatunku ludzi, których raczej się w ogóle nie wpuszcza do środka.

— Nie ma obawy, sir! Jesteśmy uczciwymi westmanami, dżentelmenami, którzy nie przyczynią wam szkody, za wszystko bowiem, co otrzymają, zapłacą.

— Jeśli wasza uczciwość jest tej miary co wasz wzrost, to z całą pewnością jesteście największymi dżentelmenami pod słońcem. No, wchodźcie do środka, na lewo, do mniejszego pomieszczenia i powiedzcie shopmanowi, że ja, inżynier, powiedziałem, że możecie tutaj pozostać. Wkrótce zobaczymy się znowu.

Inżynier oddalił się, a dwaj przybysze postąpili tak, jak im kazał.

Wnętrze baraku stanowiło jedno wielkie pomieszczenie, którego mniejszą część z lewej strony odgradzało do połowy przepierzenie z desek na wysokość człowieka. W baraku było sporo byle jak skleconych stołów i ławek, umocowanych bezpośrednio w ziemi, a między nimi i pod ścianami znajdowały się zbiorowe legowiska, wyścielone suchą trawą i sianem. Cztery paleniska, na których płonął ogień, niewiele co oświetlały pomieszczenie; lamp ani świec nie było, tak że w tych chyboczących płomieniach ognia wszystkie osoby i przedmioty wydawały się poruszać niepokojąco w jakiś zjawiskowy sposób.

Około dwustu robotników siedziało przy stołach lub koczowało na legowiskach. Wszyscy oni, małego wzrostu, z długimi warkoczykami, żółtego koloru skóry, o wystających kościach policzkowych i o ukośnie szparkowatych oczach, skierowali zdziwione spojrzenie na nadnaturalnej wielkości sylwetki obu wchodzących.

— Tfu, do diabla! Chińczycy! Mogliśmy to przypuszczać, bo czuć już było na zewnątrz! — powiedział ciemnowłosy. — Przejdźmy szybko do tego małego pomieszczenia, tam powietrze będzie może bardziej znośne!

Również i w tym pomieszczeniu stało parę zbitych z desek stołów, ale siedzieli przy nich, paląc i popijając, biali robotnicy, twardzi, zahartowani niepogodą mężczyźni, z których niejeden z pewnością miał za sobą lepszą przeszłość, ale niejeden też tylko dlatego tu się znalazł, ponieważ w cywilizowanym świecie na Wschodzie nie mógł się już pokazywać. Nader głośne rozmowy umilkły natychmiast, gdy ukazali się dwaj goście, a zdziwione spojrzenia towarzyszyły im aż do szynkwasu, za którym pośród mnóstwa butelek i szklanek stał oparty shopman.

— Robotnicy kolejowi? — spytał, kiwnąwszy głową w odpowiedzi, na pozdrowienie przybyłych.

— Nie, sir — odparł jasnowłosy. —Nie mamy zamiaru uszczuplać siedzącym tu dżentelmenom ich zarobków. Jesteśmy westmanami i szukamy trochę ognia, gdzie moglibyśmy się osuszyć. Inżynier przysłał nas do was.

— Macie czym płacić? — chciał wiedzieć shopman, mierząc ostro taksującym spojrzeniem wysokie sylwetki przybyłych.

— Tak.

— Możecie zatem mieć wszystko, czego wam potrzeba, a potem także porządne, oddzielne legowisko do spania, tam za skrzyniami i beczkami. Siądźcie przy stole obok paleniska, jest tam ciepła dosyć, to drugie palenisko jest dla urzędników i znaczniejszych dżentelmenów.

— Well! Zaliczacie więc nas do mniej znacznych dżentelmenów. Nie posądzalibyśmy was o to, mając na uwadze nasz wzrost. Ale to nic. Przynieście nam szklanki, wrzącą wodę, cukier i rum! Chcemy się rozgrzać także od wewnątrz.

Usiedli przy wskazanym stole, który stał tak blisko ognia, że ich przemoczone ubrania mogły szybko wyschnąć, otrzymali to, czego żądali, i przyrządzili sobie grog. Biali robotnicy, słysząc, że ci dwaj nie stanowią dla nich konkurencji, której musieliby się obawiać, uspokojeni powrócili do przerwanej rozmowy.

Przy stole przeznaczonym dla „urzędników i znaczniejszych dżentelmenów" siedziała samotnie jedna tylko osoba, młody, mogący liczyć niespełna trzydzieści lat mężczyzna, ubrany jak biały myśliwy, ale nie należący do rasy azjatyckiej, co można było wywnioskować z koloru skóry i rysów twarzy, był w każdym razie Metysem, jednym z owych mieszańców, którzy po różnokolorowych rodzicach dziedziczą fizyczne cechy dodatnie, przy tym jednakże, niestety, na skutek tego, że nie należą w pełni ani do świata białych, ani do świata czerwonoskórych, rozwijają się w nich ujemne cechy moralne. Był silnej budowy, wyglądał na zwinnego jak pantera, z rysów twarzy przebijała mądrość, ale ciemne oczy ukryte za opuszczonymi powiekami i rzęsami spoglądały czujnie niczym para dzikich kotów czyhających na zdobycz. Zdawało się, że w ogóle nie dostrzegał obu przybyszów, jednakże jego spojrzenie biegło ku nim ukradkiem i często, przechylił też głowę na bok w ich kierunku, aby móc usłyszeć, o czym rozmawiają. Miał widocznie swoje powody, aby wybadać, jaki zamiar sprowadził ich w tę okolicę i czy zechcą tu pozostać, czy też nie. Ku swemu ubolewaniu nie zrozumiał z ich mowy ani słowa, mimo iż rozmawiali wystarczająco głośno; posługiwali się bowiem językiem, którego nie znal, mianowicie niemieckim.

A oni, napełniwszy szklanki, przepili do siebie i opróżnili je do dna. Ciemnowłosy postawił swoją szklankę przed sobą i powiedział:

— Tak, to byłoby powitanie, które jesteśmy sobie nawzajem winni, a teraz do rzeczy! Jesteście zatem rusznikarzem i wasz ojciec był nim także. Załóżmy więc, że istotnie jesteśmy krewniakami, wszelako otwarcie mówiąc, jeszcze nie wiem, czy powinienem też odnosić się do was jak krewniak.

— A dlaczegóż to nie mielibyście się tak odnosić?

— Z powodu spadku.

— Jak to?

— Oszukano mnie w sprawach spadkowych.

— Mnie też!

— Ach, rzeczywiście? To i wyście nic nie otrzymali?

— Ani feniga.

— Wszak tamtym spadkobiercom, w kraju, wypłacono ogromną sumę.

— Owszem, spadkobiercom Timpego w Plauen, ale nie mnie, mimo że ja też jestem prawdziwym Timpe, tak jak tamci. 

— Pozwólcie mi sprawdzić jeszcze raz tę prawdziwość! Jak brzmi wasze pełne nazwisko?

— Kasimir Obadja Timpe.

— A waszego ojca?

— Rehabeam Zacharias Timpe.

— Ilu braci miał wasz ojciec?

— Pięciu. Trzech młodszych wywędrowało do Ameryki. Mieli nadzieję, że prędko się wzbogacą, ponieważ potrzebowano tam wiele broni. Wszyscy bracia byli rusznikarzami.

— Jak nazywał się drugi brat, ten który został w Plauen?

— Johannes Daniel. Ten zmarł i pozostawił dwóch synów, mianowicie Petrusa Michę i Markusa Absaloma, którzy odziedziczyli owe sto tysięcy talarów, przysłano im je z miasta Fayette w Alabamie.

— Zgadza się, zgadza się po stokroć! Znajomością miejscowych warunków i osób udowodniliście, że istotnie jesteście moim kuzynem.

— O, mogę to jeszcze lepiej udowodnić. Swoje papiery i dokumenty przechowuję jak świętość; noszę je na sercu i mogę je wam natychmiast...

— Teraz nie, teraz nie, może później -przerwał mu rozmówca w pół zdania.-Wierzę wam. Wiecie zatem z pewnością także i to, dlaczego owych pięciu braci i ich synowie jak jeden mąż mają takie biblijne imiona?

— Tak. Był to prastary obyczaj w rodzinie, z którego nikt się nie wyłamywał.

— Zgadza się! I ten obyczaj można było tutaj w Stanach dalej zachować, ponieważ Amerykanie lubią takie imiona. Mój ojciec był trzecim z kolei bratem, nazywał się David Makkabäus i pozostał w Nowym Jorku. Mnie na imię Hasael Beniamin. Dwaj najmłodsi bracia poszli dalej w głąb kraju i osiedlili się w Fayette w stanie Alabama. Najmłodszy nazywał się Josef Habakuk, zmarł tam bezdzietnie i pozostawił olbrzymi spadek. Czwarty brat, Tobias Holofernes, zmarł także w tym mieście, jego jedyny syn, Nahum Samuel, to właśnie ten oszust.

— Jak to?

— Nie rozumiecie? Również i ja zupełnie nie miałem o tym pojęcia. Mój ojciec wprawdzie z początku korespondował z obydwoma braćmi, ale z biegiem czasu wymiana listów ustała, aż wreszcie zapomnieli o sobie po prostu. Odległości w Stanach są tak ogromne, że nawet bracia z czasem tracą się nawzajem z oczu. Po śmierci ojca prowadziłem dalej jego interes, różnie to bywało, dość  że zarobiłem niewiele więcej niż na życie. I wtedy spotkałem się w Hoboken z pewnym Niemcem; był on przybyszem z Plauen w Vogtlandzie. Dopytywałem się oczywiście o moich tamtejszych krewnych i ku memu zdziwieniu dowiedziałem się, że odziedziczyli oni po wuju Habakuku z Fayette sto tysięcy talarów gotówką. A ja nic! Myślałem, że trafi mnie szlag! Miałem prawo również  żądać swojej części, napisałem więc z dziesięć, a może i więcej listów do Fayette, nie otrzymałem wszelako żadnej odpowiedzi. Wtedy szybko podjąłem decyzję, sprzedałem swój interes i udałem się w podróż.

— Całkiem słusznie, całkiem słusznie, drogi kuzynie! No, a skutek?

—  Żaden, bo ptaszek ulotnił się bez śladu, wyfrunął.

— Jaki ptaszek?

— Możecie się domyślić! W Fayette mniemano, że stary Josef Habakuk zmarł w dobrobycie; ale że był aż tak bogaty, o tym nikt nie miał pojęcia. Prawdopodobnie jego zachłanność powstrzymywała go od okazywania bogactwa. Jego brat, Tobias Holofernes, zmarł przed nim jako bardzo biedny człowiek, jego zaś syna, Nahuma Samuela, a swego bratanka, przyjął do swoich interesów Josef Habakuk. Otóż ten Nahum Samuel jest owym oszustem. Był on wprawdzie zmuszony te sto tysięcy talarów przekazać do Plauen, ale z pozostałymi pieniędzmi czmychnął, również z owymi stu tysiącami talarów, które musiałyby mnie przypaść.

— Z moimi prawdopodobnie też?

— Na pewno!

— A to łotr! Ojciec wywędrował z Plauen, ponieważ ciężko poróżnił się z bratem na tle konkurencji. Mimo odległości wrogość ta pogłębiała się coraz to bardziej, tak że jeden o drugim nie chciał ani nic wiedzieć, ani słyszeć. Po czym ojciec zmarł, jego brat w Plauen również. Później pisali mi jego synowie, że dostali w spadku od stryja Josefa Habakuka z Ameryki sto tysięcy talarów. Natychmiast pojechałem do Plauen, żeby dowiedzieć się czegoś bliższego. A tam oczywiście zabawa szła na całego. Obaj kuzynowie nie byli już inaczej nazywani, jak spadkobiercami Timpego, poniechali swoich interesów i żyli jak książęta. Przyjęty zostałem bardzo dobrze, musiałem nawet parę tygodni zabawić u nich. O dawnej wrogości nie padło ani słowo, niemniej niczego bliższego ani bardziej pewnego nie zdołałem się dowiedzieć o stryju Josefie Habakuku ani o jego spuściźnie. Kuzynowie roztaczali przede mną swoje bogactwa, ale mojej części spadku tak jakby mi nie życzyli. Wówczas nie namyślając się długo, powziąłem decyzję jak wy: sprzedałem swój interes, udałem się do Ameryki, a z Nowego Jorku od razu prosto do Fayette.

— O, więc i wy również! I coście tam zastali?

— To, co i wy, tyle tylko, że mnie wyśmiano. Powiedziano mi, że tamtejsi Timpowie nigdy nie byli zamożni.

— Bzdura! Znaliście wówczas angielski?

— Nie.

— Zatem wystrychnięto was na dudka. Cóżeście uczynili potem?

— Skierowałem się do St. Louis z zamiarem podjęcia pracy u Mr. Henry'ego, wynalazcy sławnego dwudziestopięciostrzałowego sztucera, zwanego sztucerem Henry'ego, postanowiłem nauczyć się, ile tylko się da, tej sztuki i dobrze ją podpatrzyć, ale po drodze do miasta Napoleon nad Arkansas i Missisipi znalazłem się w towarzystwie kilku myśliwych, którym bardzo odpowiadałem jako rusznikarz. Nie puścili mnie od siebie i nakłonili, abym udał się z nimi w Góry Skaliste. I tak zostałem westmanem.

— I jesteście zadowoleni z tej odmiany?

— Tak. Byłoby mi oczywiście przyjemniej, gdybym zdobył te moje sto tysięcy talarów i mógł sobie pożyć in dulci jubilo, tak jak spadkobiercy Timpego.

— Hm! Może jeszcze i tak będzie.

— Raczej wątpliwe! Mnie także później przyszło na myśl, że stary Josef Habakuk musiał być jednak bardzo bogaty i że z jego pieniędzmi mógł zwiać jego bratanek, Nahum Samuel. Poszukiwałem go wiele lat, wszelako na próżno, już wam o tym mówiłem.

— Ja też, i tak samo na próżno, ale do niedawna, bo ostatnio złapałem jego ślad.

— Je-go ślad? Rze-czy-wiś-cie?!-zawołał Kasimir, podrywając się tak gwałtownie z krzesła, że obecni z zaciekawieniem skierowali na niego wzrok.

— Cicho, spokojnie! -ostrzegł Hasael. -Nie trzeba się tak podniecać. Słyszałem z całkiem pewnego źródła, że niejaki Nahum Samuel Timpe, dawniej rusznikarz, obecnie niesamowicie bogaty, mieszka teraz w Santa Fe. 

— W Santa Fe, po tamtej stronie? Trzeba się więc tam udać, i to natychmiast, obydwaj, wy i ja!

— Zgadzam się z tym, kuzynie. Właśnie taki miałem zamiar: odnaleźć go i zmusić do wydania pieniędzy łącznie z odsetkami. Nie miałem złudzeń, że będzie to ciężka sprawa, nawet bardzo ciężka, dlatego cieszę się, że was spotkałem, bo we dwóch powinno pójść nam łatwiej. Zjawimy się przed nim tak, że ze strachu przyzna się do swego haniebnego czynu i z miejsca wypłaci pieniądze. Jesteśmy westmana-mi i zagrozimy mu prawem prerii. Czyż nie?

— Oczywiście, jak najbardziej oczywiście! — Zgodził się Kasimir od razu. —Co za szczęście, że was spotkałem, was... was... was? Czyż to nie głupota mówić sobie wy, skoro jesteśmy tak bliskimi krewnymi i do tego związani wspólnym losem?

— Też mi się tak zdaje.

— A zatem bruderszaft i mówimy sobie ty, dobrze?

— Z mej strony zgoda. Oto moja ręka, przybij! Napełnijmy szklanki jeszcze raz i opróżnijmy je za naszą pomyślność i za powodzenie naszej sprawy. Trąćmy się!

— Na zdrowie, kuzynie, lub raczej: na zdrowie, kochany Hasaelu!

— Na zdrowie! Ale Hasael? Wiesz, w Stanach sprawy załatwia się krótko i zwięźle, szczególnie jeśli chodzi o imiona. Mówi się Jim, Tim, Ben czy Bob, nie używa się wszystkich sylab, jeśli jedna wystarczy. Mój ojciec nazywał mnie zwykle Has zamiast Hasael, i przyzwyczaiłem się do tego. Mów tak samo!

— Has? Hm! Wobec tego musiałbyś mi mówić Kas zamiast Kasimir.

— Czemu nie?

— Nie brzmi to zbyt głupio?

— Głupio? Skądże! Brzmi dobrze, mówię ci, mnie się podoba, a jeśli nie podoba się innym, to nie moja sprawa. Zatem jeszcze raz, na zdrowie, kochany Kas!

— Na zdrowie, kochany Has! Na zdrowie Kasa i Hasa, świeżo upieczonych spadkobierców Timpego!

Wielce zadowoleni, nie okazując tego na zewnątrz, trącili się też delikatnie szklankami, aby nie wzbudzić zainteresowania innych popijających. Ciemnowłosy Has powiedział:

— No, więc do Santa Fe! Ale nie jest to ani łatwa, ani szybka sprawa, bo będziemy musieli jechać okrężną drogą.

— Dlaczegóż to? — spytał jasnowłosy Kas.

— Ponieważ musielibyśmy jechać przez obszar Komanczów, gdybyśmy chcieli obrać najkrótszą drogę.

— Nie słyszałem, żeby ci czerwonoskórzy wykopali ostatnio topór wojenny.

— Ja również nie, wszelako Indianie już z natury nawet w czasie całkowitego pokoju są nastawieni wrogo. A poza tym wczoraj spotkałem się z pewnym handlarzem, który od nich wracał. Wiesz, że Indianie prawie nigdy nie czynią nic złego handlarzowi, bo go potrzebują, i to bardzo. Ów handlarz powiedział mi, że wielki wódz wojowników, Tokvi Kava, nie przebywa obecnie wśród swego plemienia, lecz oddalił się gdzieś z kilkoma najlepszymi wojownikami, nie mówiąc dokąd.

— Tokvi Kava, ten polujący oprawca? Można więc niewątpliwie przypuszczać, że znowu ma w zamyśle jedno ze swoich bezeceństw. Doprawdy, nie boję się czerwonoskórych, ale nawet gdyby człowiek był dwa razy tak dzielny, to i tak lepiej z takim łobuzem w ogóle się nie spotkać. Wobec tego wybierzmy faktycznie raczej okrężną drogę, i przybędziemy do Santa Fe tydzień później. Nasz Nahum Samuel na pewno nam teraz po raz drugi nie umknie.

— A jeśli umknie, to mamy jego ślad i z pewnością go... Rozmowa urwała się, ponieważ wrócił inżynier i przyprowadził z sobą dwóch mężczyzn. Kas i Has w ferworze rozmowy nie usłyszeli dwukrotnego gwizdania lokomotywy. Pociąg roboczy przybył, inżynier odprawił go i wracał w towarzystwie swego nadzorcy i kierownika magazynu. Pozdrowił obu westmanów skinieniem głowy, po czym wszyscy trzej usiedli przy stole przeznaczonym dla „urzędników i znaczniejszych dżentelmenów", przysiadając się do Metysa. Kazali sobie również podać grog, a potem Metys zapytał:

— Nadeszły gazety, sir?

— Nie — odparł inżynier — nadejdą dopiero jutro, otrzymałem jednak wiadomości.

— Dobre?

— Niestety, nie. Od tej chwili musimy być bardzo czujni. 

— Dlaczego?

— W pobliżu końcowej stacji dostrzeżono ślady Indian. Zdawało się, jakby skryte do połowy pod powiekami oczy Metysa rozbłysły złowrogo, głos jego brzmiał jednak obojętnie, gdy powiedział:

— To przecież nie powód do nadzwyczajnej ostrożności!

— Jednak myślę, że tak.

— Pshaw! Ostatnio żadne plemię nie wykopało topora wojennego, a gdyby nawet tak było, to nie można od razu na podstawie kilku śladów stóp wyciągać wniosków, że to wróg.

— Przyjaciele nie ukrywają się. A kto się trzyma w ukryciu, ten nie ma dobrych zamiarów, mogę to śmiało powiedzieć, choć nie jestem ani zwiadowcą, ani westmanem. Wszak to wy jesteście dzielnym zwiadowcą, znają was w tej okolicy, zatrudniłem was, abyście, czujnie obchodząc, pilnowali tych terenów.

Wzdłuż gibkiej sylwetki Metysa i po jego twarzy przebiegło delikatne drżenie, jakby chciał się poderwać w gniewie, opanował się jednak i odparł spokojnym tonem:

— Będę to czynił, sir, chociaż wiem, że to zbędne. Siady Indian tylko w czasie wojny oznaczają coś groźnego. I jeszcze jedno: czerwonoskórzy są często lepszymi i wierniejszymi ludźmi niż biali.

— Taki pogląd bardzo zaszczytnie świadczy o waszej miłości bliźniego, mógłbym jednak przytoczyć wam wiele przykładów, że jesteście w błędzie.

— A ja jeszcze więcej przykładów, że mam rację. Czyż istniał kiedykolwiek ktoś bardziej wierny niż Winnetou wobec Old Shatter-handa?

— Winnetou jest wyjątkiem. Znacie go?

— Nie widziałem go jeszcze.

— A Old Shatterhanda?

— Też jeszcze nie, ale znam wszystkie ich czyny.

— Zatem słyszeliście też o wodzu Kiowów, Tangua?

— Tak.

— Cóż to był za zdrajca, co za szubrawiec! Mienił się obrońcą Old Shatterhanda wówczas, kiedy ten był jeszcze surwejorem, a przecież nieustannie nastawał na jego życie. Z pewnością byłby go zgładził, gdyby ów biały nie był mądrzejszy i silniejszy od niego. I gdzie tu widzicie wierność, o której mówicie? A że ślady czerwonoskórych oznaczają niebezpieczeństwo tylko w czas wojny, to czyż Siuksowie Oglala w czasie najlepszego pokoju nie napadali wielekroć na koleje żelazne? Czyż nie w czas pokoju zabijali mężczyzn lub uprowadzali kobiety? Zostali za to ukarani, i to nie przez grupę myśliwych czy oddział wojska, lecz przez dwóch tylko ludzi, przez Winnetou i Old Shatterhanda. Gdyby jeden z nich znajdował się tutaj, to z pewnością ślady Indian nie napawałyby mnie taką obawą.

— Pshaw! Przesadzacie, sir! Ci dwaj mężczyźni mieli wiele szczęścia, i to wszystko. Istnieją jeszcze inni, tacy sami jak oni, a nawet jeszcze lepsi!

— Gdzie?

Metys spojrzał inżynierowi wyzywająco w twarz i odparł:

— Nie pytajcie, rozejrzyjcie się!

— Macie na myśli siebie? Siebie samego?

— A jeśli?...

Inżynier chciał dać mu stosowną odpowiedź, ale nie zdążył, bo właśnie Kas, postąpiwszy dwa kroki na swoich długich nogach, wyrósł przed Metysem i powiedział:

— Jesteście największym durniem, jakiego świat zna, mój synu! Metys w mgnieniu oka poderwał się i wyrwał nóż zza pasa, ale jeszcze szybciej Kas chwycił za rewolwer i wymierzył w jego kierunku, ostrzegając:

— Tylko nie tak ostro, my boy! Są podobno ludzie, którzy nie znoszą, gdy kula przelatuje przez ich głupi łeb, a mam wszelkie podstawy przypuszczać, że jesteście jednym z nich.

Skierowana na Metysa lufa rewolweru nie pozwoliła mu użyć noża. Wściekły z tego powodu, syknął w kierunku długonogiego:

— Nie do was mam sprawę. Kto wam pozwolił wtrącać się do naszej rozmowy?

— Ja sam, mój chłopcze, ja sam. A jeśli sobie na coś pozwalam, to chciałbym zobaczyć takiego, któremu się to nie podoba!

— Jesteście grubianinem, sir!

— Well, podoba mi się ta odpowiedź, bo widzę, że przypadłem wam do gustu, postarajcie się tylko, żebym i ja was polubił bo w przeciwnym razie pójdzie wam tak, jak kiedyś zdarzyło się spadkobiercom Timpego!

— Spadkobiercy Timpego? Kim właściwie jesteście, sir?

— Jestem jednym z tych, którzy na Winnetou i Old Shatterhanda nie pozwolą nic powiedzieć, więcej nie potrzebujecie wiedzieć. A teraz żegnam, my boy, i schowajcie swoje żegadło za pas, żebyście sobie czasem nie zrobili krzywdy!

Kas wrócił do stołu i rozsiadł się wygodnie. Metys śledził jego ruchy roziskrzonymi złością oczami, mięśnie jego napięły się jakby do skoku na tego, który go obraził, jednak nie zdobył się na to. W postawie tego wysokiego, chudego mężczyzny było coś, co pętało Metysowi nogi. Schował nóż, usiadł i na usprawiedliwienie wobec towarzyszy przy stole mruknął:

— Ten łobuz to widocznie jakiś błazen, nie jest w stanie obrazić rozumnego człowieka. Niech sobie gada!

— Gada? — odpowiedział inżynier. — Wprost przeciwnie, ten mężczyzna wygląda na takiego, który umie postawić na swoim. Uradowało mnie, że ujął się za Old Shatterhandem i za Winnetou, bo dzieje i przygody tych obu bohaterów Dzikiego Zachodu są moim najulubieńszym tematem. Chciałbym wiedzieć, czy też on naprawdę ich zna.

I zwracając się do sąsiedniego stołu, zapytał:

— Sir, nazwaliście się obaj westmanami. Czyście się może kiedy spotkali z Old Shatterhandem lub z Winnetou?

Małe, mysie oczka Kasa aż błysnęły z zadowolenia, kiedy odparł:

— Czy się spotkałem! Dwa tygodnie jeździłem razem z nimi.

— Do licha! Nie zechcielibyście przesiąść się tu do nas i nam o tym opowiedzieć?

— Nie.

— Nie? A to dlaczego?

— Ponieważ nie mam daru opowiadania, sir. Z opowiadaniem to już jest taka dziwna sprawa, trzeba się z tym urodzić. Tyle razy już próbowałem tej sztuki, ale nie daję rady. Z reguły zaczynam od środka albo też od końca, a kończę wciąż na początku. Mogę wam tylko krótko powiedzieć, że było nas wtedy ośmiu białych, kiedy popadliśmy w niewolę Upsaroków, którzy nas przeznaczyli na pal męczeiedski. Old Shatterhand i Winnetou dowiedzieli się o tym. Poszukali naszych śladów, poszli nimi, zakradli się do Upsaroków i nocą wyprowadzili nas, zupełnie sami, bez żadnej pomocy, prawdziwy majstersztyk, coś takiego, czego z pewnością nie dokonałby wasz halfbreed siedzący tam koło was, przed chwilą taki mądry w gębie.

Metys już chciał się znowu poderwać, ale inżynier uprzedził go pytaniem:

— Nie wiecie, gdzie znajdują się ci dwaj teraz?

— Nie mam pojęcia. Mówią, że Old Shatterhand jest gdzieś daleko, w którymś ze starożytnych krajów, w Egipcie czy też w Persji, albo jak się tam one nazywają, ale że wkrótce ma wrócić.

— Jakżeż chciałbym ich zobaczyć! A już zwłaszcza ich broń! Czy jest ona rzeczywiście tak wspaniała, jak powiadają?

— Jestem przekonany o tym, sir! Srebrna Strzelba Winnetou nie oddała jeszcze ani jednego chybionego strzału, nie ma takiej drugiej. A Postrach Niedźwiedzi, broń Old Shatterhanda, to istny potwór, który trafia z niesamowitej wprost odległości. A co dopiero jego sztucer Henry'ego! Pomyślcie, sir: dwadzieścia pięć strzałów w pół minuty! Byłem rusznikarzem i wiem, co to znaczy. Henry, jak mi wiadomo, wykonał tylko dziesięć takich sztucerów, ale kto je ma i gdzie one są? O żadnym z nich nic nie wiadomo, zasłynął tylko sztucer Old Shatterhanda. A jakie sumy zapłaciłby za to każdy znawca! Ale, sir, jeśli chcecie nam zrobić uprzejmość, to proszę nam powiedzieć, gdzie możemy przechować nasze konie. Wolałbym, żeby były w bezpiecznym miejscu, ponieważ mówiliście przedtem o śladach Indian.

— Czy wam również wydają się owe ślady zastanawiające?

— Oczywiście! Ten tam przemądrzały Metys niech sobie myśli, co chce, ja wiem swoje.

— Zatem proponuję wam szopę na narzędzia, ma ona dobry, mocny zamek, kierownik zaprowadzi was tam i zatroszczy się o paszę i wodę.

Kierownik podniósł się zaraz skwapliwie, a Kas i Has podążyli za nim na dwór do koni.

Biali robotnicy z największą uwagą przysłuchiwali się rozmowie, była ona dla nich tak samo fascynująca jak dla ich przełożonego. Ten zaś wykorzystał nieobecność obydwu myśliwych, aby zganić zachowanie się Metysa, który przyjął to z pozornym spokojem, choć w głębi ducha był wściekły. Minęła chwila, kiedy z dworu ponownie dało się słyszeć stąpanie koni. 

— A to co takiego? — zdziwił się inżynier. — Prowadzą konie z powrotem, przecież w szopie jest dla nich dosyć miejsca.

Spojrzał ku wejściu i zobaczył, że do baraku wchodzą dwaj nowi przybysze. Biały i Indianin.

Pierwszy z nich był niezbyt wysokiej i niezbyt rosłej postury. Ciemnoblond broda okalała spaloną słońcem twarz. Miał na sobie skórzane spodnie ozdobione frędzlami oraz równie przyozdobioną w szwach myśliwską bluzę, długie buty sięgające ponad kolana i filcowy kapelusz z szerokim rondem, wokół którego nawleczone były na sznurku czubki uszu groźnych, szarych niedźwiedzi. Za szerokim pasem, uplecionym z rzemieni, tkwiły dwa rewolwery i krótki nóż myśliwski, wyglądało na to, że pas jest naokoło wypełniony nabojami, zwisały też z niego liczne sakiewki skórzane, w których prawdopodobnie znajdowały się drobne, nieodzowne westmanowi przybory. Przez lewe ramię na ukos wzdłuż do prawego biodra przewieszone było lasso uplecione z licznych rzemieni, na szyi zaś mężczyzna ów miał zawieszoną na jedwabnej tasiemce fajkę pokoju, przyozdobioną wypchanymi kolibrami, na kunsztownie rzeźbionej główce fajki wyryte były znaki indiańskie. Szeroki rzemień przytrzymywał na plecach niezmiernie długą i ciężką dwururkę, w prawej zaś ręce spoczywała lżejsza strzelba o jednej lufie.

Indianin ubrany był dokładnie tak samo jak biały człowiek, tylko zamiast wysokich butów miał na nogach lekkie mokasyny ozdobione szczecią jeżozwierza. Nie miał też  żadnego nakrycia na głowie, jego długie, gęste, granatowoczarne włosy przylegały do głowy na kształt hełmu i przeplecione były skórą grzechotnika. Na szyi miał woreczek z „lekami", niezmiernie kosztowną fajkę pokoju i potrójny łańcuch z pazurów niedźwiedzich, dowód mówiący sam za siebie o jego dzielności i odwadze — ponieważ  żadnemu Indianinowi nie wolno nosić trofeów, których sam nie zdobył. Nie brakowało mu też lassa, jak i pasa z rewolwerami, nożem myśliwskim i ze skórzanymi sakiewkami; w prawej ręce trzymał Indianin dwururkę, której drewniane części gęsto nabite były błyszczącymi, srebrnymi gwoździami. Poważny wyraz jego męskiej urodziwej twarzy sprawiał, że można by ją nazwać prawie rzymską, oczy, mimo że bardzo ciemne i połyskliwe jak aksamit, promieniowały spokojnym, dobrodusznym ogniem, kości policzkowe były nieznacznie tylko wystające, matowa skóra miała barwę jasnobrunatną z leciutkim odcieniem brązu. 

Żaden z obu przybyłych nie odznaczał się olbrzymią posturą; weszli spokojnie i skromnie, a jednak ich pojawienie się wywołało niezwykłe wprost poruszenie. Hałaśliwy gwar wśród Chińczyków zamarł nagle, biali robotnicy, znajdujący się w mniejszym pomieszczeniu, bezwiednie powstali z miejsc, inżynier, jego nadzorca i Metys uczynili to samo, shopman spróbował wykonać nawet coś w rodzaju ukłonu, wypadło mu to, niestety, niezdarnie.

Obaj przybysze zdawali się zupełnie nie dostrzegać zamieszania, jakie wywołali, Indianin pozdrowił obecnych lekkim, aczkolwiek bynajmniej nie zarozumiałym skinieniem głowy, biały zaś odezwał się uprzejmie:

— Good evening, messieurs! Nie wstawajcie, nie chcielibyśmy wam przeszkadzać. — Po czym, zwracając się do gospodarza, spytał: — Można dostać u was coś solidnego na głodny żołądek i pragnienie, sir?

— Readily, with pleasure, sir! —odparł zapytany. — Wszystko co mam, jest do waszej dyspozycji. Zajmijcie miejsca, tam, przy ciepłym ogniu, messieurs! Siedzą tam już wprawdzie dwaj westmani, którzy akurat wyszli na dwór, ale jeśli wam to nie przeszkadza, zrobią wam miejsce.

— Bynajmniej, nie trzeba. Byli tu wcześniej niż my i mają wobec tego większe prawo. Jak wrócą, zapytamy ich, czy zechcą nas mieć przy stole. Przygotujcie nam najpierw piwa imbirowego, a potem zobaczymy, co macie do zjedzenia.

Dostrzegli pozostawioną przez Kasa i Hasa broń i zajęli miejsca po przeciwnej stronie stołu.

— Wspaniali ludzie! -powiedział szeptem inżynier do swych obu sąsiadów przy stole. -Ten czerwonoskóry ma iście królewskie spojrzenie, biały tak samo.

— A ta broń Indianina! — zauważył równie cicho nadzorca. — Ile tam srebrnych gwoździ na niej! Czy to...

— Do pioruna! Srebrna strzelba! Winnetou! Przypatrzcie się tej ciężkiej dwururce białego! Czyż nie jest to słynny Postrach Niedźwiedzi? A ta mała, lekka fuzja? Może to jest... sztucer Henry'ego? Czyżby...

Wtem dał się słyszeć z zewnątrz głos Kasimira:

— All devils! Co to za konie? Kto przybył?

— Nie wiem — słychać było odpowiedź kierownika, który wracał z obydwoma kuzynami z szopy. 

— Dwa karę ogiery z czerwonymi chrapami i rasową linią grzbietu pod grzywą! Znam je, a także jeźdźców, do których one należą. Indiańska uprzęż! Zgadza się! Co za radość! Dokładnie tak samo jak u spadkobierców Timpego! Chodźcie szybko, zobaczycie dwóch najsławniejszych ludzi Zachodu!

Kas długimi krokami wszedł do środka, za nim podążyli Has i kierownik. Twarz jego promieniała radosnym podnieceniem. Gdy tylko ujrzał wodza Apaczów oraz jego białego przyjaciela i serdecznego towarzysza, wręcz skoczył ku nim, rozłożył szeroko ręce w radosnym pozdrowieniu i zawołał:

— Tak, to oni! Nie myliłem się! Winnetou i Old Shatterhand! Co za radość, co za ogromna radość! Dawajcie dłonie, messieurs, niech je uścisnę!

Old Shatterhand wyciągnął ku niemu prawicę i odparł z miłym uśmiechem:

— Bardzo się cieszę, że was widzę, mister Timpe. Oto moja ręka. Jeśli chcecie ją uścisnąć, czyńcie to do woli.

Kas ujął podaną dłoń i potrząsając nią z całej mocy, wołał zachwycony:

— Mister Timpe, nazywacie mnie mister Timpe? Znacie mnie więc jeszcze? Nie zapomnieliście mnie, sir?

— Nie tak łatwo zapomina się człowieka, z którym przeżyło się takie rzeczy, jakieśmy obaj przeżyli wówczas razem z wami i waszymi towarzyszami.

— Tak, tak, to były nie lada tarapaty, w któreśmy wtedy wpadli. Mieliśmy umrzeć i wyście nas z tego wyciągnęli. Nigdy wam tego nie zapomnę, możecie być tego pewni. Dopiero co rozmawialiśmy o tej przygodzie. Czy Winnetou, wielki wódz Apaczów, pozwoli, bym go pozdrowił?

Zapytany podał mu rękę i właściwym sobie, poważnym, a przy tym łagodnym głosem odparł:

— Winnetou pozdrawia swego białego brata i prosi, aby usiadł razem z nim.

Na to wstał inżynier, skłonił się bardzo uprzejmie i rzekł:

— Wybaczcie mi śmiałość, na którą sobie pozwalam, dżentelmeni! Nie powinniście tutaj siedzieć, zapraszam was o tam, do naszego stołu, zarezerwowanego wyłącznie dla urzędników i osób wyższej rangi.

— Urzędnicy i osoby wyższej rangi? — odparł Old Shatterhand. 

Nie jesteśmy ani urzędnikami, ani też nie wmawiamy sobie, że jesteśmy czymś lepszym od innych. Dziękujemy wam za zaproszenie, prosimy jednak, aby wolno nam było pozostać tutaj.

— Wedle waszej woli, sir. Czulibyśmy się tylko niezmiernie zaszczyceni, gdyby wolno nam było wypić szklaneczkę czegoś dobrego i porozmawiać z tak znakomitymi westmanami.

— Od rozmowy się nie uchylamy. Domyślam się, że jesteście urzędnikiem na tej tu trasie kolejowej?

— Nazywam się Leveret i jestem inżynierem, a tu widzicie mojego nadzorcę i mojego kierownika, tam zaś oto siedzi zwiadowca, któregośmy zatrudnili, aby troszczył się o nasze bezpieczeństwo.

Mówiąc to wskazywał ręką osoby, które wymieniał. Old Shatterhand rzucił krótkie, zupełnie niedostrzegalne, ale bardzo uważne spojrzenie na Metysa, po czym zapytał:

— Zwiadowca dla waszego bezpieczeństwa? Jak zwie się ten człowiek?

— Yato Inda. Nosi indiańskie nazwisko, jego matka bowiem była Indianką.

Biały myśliwy zmierzył Metysa dłuższym i bardzo wnikliwym spojrzeniem, następnie odwrócił się z cichym „hm", które usłyszał tylko Apacz. Co sobie przy tym myślał, tego nie dało się odczytać z jego twarzy. Apacz natomiast miał widocznie powód, aby nie milczeć, zwrócił się do zwiadowcy:

— Pozwoli mi mój brat, że się do niego odezwę. Każdy musi tutaj być ostrożny, jeśli więc dla bezpieczeństwa tego tu obozu potrzebny jest zwiadowca, to muszą też istnieć wrogowie, którzy zagrażają obozowi. Kim są ci ludzie?

Metys odpowiedział uprzejmie, aczkolwiek nieco chłodno:

— Wydaje się, że nie można ufać Komańczom.

Winnetou uczynił taki ruch głową, jakby chciał ocenić każde z osobna słowo mówiącego. Po uzyskaniu odpowiedzi jeszcze trwał tak kilka sekund, jakby się w coś wsłuchiwał, po czym zapytał:

— Czy mój brat ma podstawy do takich podejrzeń?

— Konkretnej podstawy nie, tylko przypuszczenie.

— Mój brat nazywa się Yato Inda. Yato znaczy „dobry" i pochodzi z języka Nawajów, Inda znaczy „człowiek" i pochodzi z języka Apaczów. Nawajowie są także Apaczami, stąd przypuszczenie, że indiańska matka mego półkrwi brata była Apaczką. 

Pytanie to najwidoczniej było Metysowi niemiłe, bo próbując wymigać się od odpowiedzi, odparł chłodnym tonem:

— Jak to się dzieje, że wielki Winnetou tak troszczy się o nieznaną indiańską squaw?

— Ponieważ to jest twoja matka —zabrzmiało mocno i ostro z ust wodza. — I ponieważ, znajdując się tutaj, chcę wiedzieć, co za człowiek troszczy się tutaj o bezpieczeństwo. Do jakiego plemienia należała twoja matka?

Wobec takiego tonu i nieustępliwego wzroku, jakim Winnetou patrzył na zwiadowcę, ten nie mógł milczeć. Odparł:

— Do plemienia Pinal — Apaczów.

— I mowy nauczyłeś się od niej?

— Oczywiście, że tak.

— Znam mowę i wszystkie narzecza Apaczów. Wymawiają oni przy pomocy języka i zarazem gardłowo wiele dźwięków, do których ty używasz tylko języka, dokładnie tak samo, jak czynią to Komańcze.

Metys wybuchnął:

— Chcesz może przez to powiedzieć, że jestem synem kobiety Komańczów?

— A jeśli tak twierdzę?

— Twierdzenie nie jest jeszcze dowodem. A jeśli nawet moja matka pochodziłaby z Komańczów, to jeszcze wcale z tego nie wynika, że ja trzymam z Komańczami.

— Oczywiście, że nie, ale znasz Tokvi Kavę, Czarnego Mustanga, który jest najgroźniejszym wodzem Komańczów?

— Słyszałem o nim.

— Miał on córkę, która została squaw bladej twarzy, oboje oni zmarli, pozostawiając chłopca mieszanej krwi, który potem został wychowany przez Czarnego Mustanga w zawziętej wrogości przeciw białym. Ów chłopiec został kiedyś przez towarzysza zabaw skaleczony nożem w prawe ucho. Jak więc to jest, że mówisz jak Komańcz i masz bliznę na tym samym uchu?

Zwiadowca poderwał się na te słowa i zawołał gniewnie:

— To cięcie zawdzięczam właśnie wrogości Komańczów, otrzymałem je w ręcznej potyczce z nimi. Jeśli wątpisz o tym, wzywam cię do walki ze mną.

— Pshaw! — Tylko to jedno słowo wypowiedziane lekceważącym tonem padło z ust Winnetou, po czym wódz Apaczów odwrócił się i sięgnął po imbirowe piwo, które gospodarz właśnie przyniósł.

I jak to zwykle bywa po tak nieprzyjemnych scenach, nastąpiła głęboka cisza, zanim podjęto na nowo rozmowę przy obu stołach. Potem inżynier zapytał, czy Old Shatterhand i Winnetou mają zamiar przenocować w obozie, otrzymawszy odpowiedź twierdzącą, zaproponował im swoje mieszkanie, a gotowość gościny poparł jeszcze wyjaśnieniem:

— Obu dżentelmenom, którzy przybyli przed wami, gospodarz wskazał już legowiska u siebie, nie ma tam więcej miejsca, a nie będziecie przecież spać na dworze, gdzie jest mokro. Tu zaś, w baraku, wśród tych chrapiących, niechlujnych Chińczyków? W żadnym razie! Musieliśmy sprowadzić Chińczyków z Zachodu, ponieważ nie mogliśmy znaleźć białych robotników i ponieważ są tańsi, a także łatwiejsi do utrzymania w ryzach niż całe to tałatajstwo, na które bylibyśmy w przeciwnym razie skazani. Powiedzcie, sir, czy zechcecie przyjąć moje zaproszenie?

Old Shatterhand spojrzał pytająco na Winnetou, a widząc lekkie przytaknięcie, odparł:

— Tak, przyjmujemy je, pod warunkiem, że również nasze konie otrzymają bezpieczne schronienie.

— Dostaną je. Konie tamtych obu dżentelmenów też już wzięliśmy na przechowanie. Chcielibyście może rzucić okiem na moje mieszkanie?

— Tak, pokażcie je nam. Dobrze jest, jeśli się przedtem pozna miejsce, w którym przyjdzie spędzić noc.

Winnetou i Old Shatterhand zabrali swoją broń i udali się za inżynierem do znajdującego się nie opodal niskiego budynku, którego ściany zbudowane były z kamienia, jako że budynek ten miał później służyć za mieszkanie dla warty mostowej. Urzędnik otwarł drzwi, zapalił  światło. Było tam palenisko, stół, kilka krzeseł, a oprócz przeróżnego sprzętu i naczyń rozpościerało się szerokie legowisko, na którym było wystarczająco wiele miejsca. Obaj goście wyrazili zadowolenie i chcieli wrócić, aby odprowadzić swoje konie, ale inżynier zauważył:

— Nie chcecie od razu zostawić tutaj waszych rzeczy? Po co niepotrzebnie nosić z sobą derki i broń?

Nic nie stało na przeszkodzie, aby się z tym zgodzić. Mury były solidne, a okna tak maleńkie, że żaden człowiek nie zdołałby przecisnąć się przez nie, drzwi, wykonane z solidnego drewna, miały dobry zamek, tak więc wspomniany ekwipunek wydawał się dobrze zabezpieczony, pozostawili go tu zatem, po czym odprowadzili konie do szopy, gdzie stały już oba wierzchowce Timpów. Konie dostały wody i paszy, a potem mężczyźni skierowali się z powrotem do baraku.

Inżynier oświadczył po drodze, że pragnąłby, aby obaj byli jego gośćmi również na kolacji, dodając:

— Dziś wieczór zjem kolację z wami, a nie z moimi ludźmi, zwłaszcza że jeden z nich, mianowicie zwiadowca, jak się wydaje, nie spodobał się wam. Powiedzcie, Mr Winnetou, macie powody, aby mu nie ufać?

— Winnetou nigdy nie czyni ani nie mówi nic bez powodu — odparł wódz.

— Wszelako Yato Inda zawsze był wierny i można było na nim polegać!

— Winnetou nie wierzy w tę wierność. Mój brat na pewno przekona się, jak długo ona potrwa. Metys nazywa siebie Yato Inda, Dobry Człowiek, ale jego prawdziwe imię brzmi z pewnością Ik Senanda, co w mowie Komańcz znaczy tyle co Zły Wąż.

— Czy istnieje Komańcz o takim imieniu?

— Metys, o którym Winnetou przedtem mówił, tak się zwie, wnuk Czarnego Mustanga.

— Mr Winnetou, mam wielki szacunek dla waszej bystrości i osądu, ale tym razem musieliście się pomylić! Ów zwiadowca okazał mi tyle dowodów wierności, że muszę mu ufać.

— Mój biały brat może czynić, co uważa za stosowne, ale odtąd, jeśli Old Shatterhand i Winnetou będą tak rozmawiać, aby Metys słyszał rozmowę, to wszystko, cokolwiek powiedzą, nie będzie niczym więcej jak pozorem. Howgh!

Kiedy znaleźli się już w baraku, inżynier zamówił u gospodarza dobrą kolację na pięć osób, potraktował bowiem obu Timpów również jako swoich gości i dosiadł się do ich stołu. Tutaj Old Shatterhand zwrócił się z pytaniem do wysokiego, jasnowłosego Kasa, co sprowadziło go w te okolice i dokąd zamierza stąd się udać. Zapytany opowiedział w krótkich słowach historię spadku i osobliwego spotkania ze swoim kuzynem i zarazem współspadkobiercą.

— Teraz musimy udać się do Santa Fe — ciągnął dalej — nie możemy jednak niestety obrać najkrótszej drogi.

— Dlaczegóż to?

— Z powodu Komańcz. Skierujemy się stąd na wschód, a potem skręcimy na południe.

— Hm! Może pojedziemy razem. Zamierzamy bowiem również udać się do Santa Fe, choć nie z powodu spadku.

Kas klasnął w ręce, aż trzasnęło, i zachwycony zawołał nazbyt głośno:

— To się nazywa szczęście! Has, Has, słyszysz? Możemy jechać razem z Old Shatterhandem i z Winnetou! Figę sobie robię teraz z tej całej hołoty Komańcz! Nie potrzebujemy jechać okrężną drogą, jedziemy na wprost.

— Nie wrzeszczcie tak! — uśmiechnął się Old Shatterhand. —Nie macie wcale powodu do takiej radości. Nam również nie przyszło do głowy, aby jechać na wprost, przez obszary Komańcz, byliśmy zdecydowani, tak jak i wy, zrobić  łuk na wschód.

— Wedle waszej woli. Kiedy zatem wyruszamy, sir?

— Jutro, jak tylko się wyśpimy. Do wieczora dotrzemy do Alder-Spring i tam będziemy obozować aż do wczesnego ranka.

Szczególny nacisk położył na tę nazwę, ponieważ przez cały czas ukradkiem obserwował Metysa i doskonale widział, z jaką uwagą tamten przysłuchiwał się rozmowie, mimo że usiłował stworzyć wrażenie, jakby go to nic nie obchodziło. Nie był on zresztą jedynym, w którym obaj sławni przyjaciele wzbudzili tak ogromne, skrywane zainteresowanie.

Tuż przy samym przepierzeniu z desek, odgradzającym wielkie pomieszczenie, zajęte wyłącznie przez Chińczyków, od mniejszego, siedzieli, paląc i popijając, dwaj Synowie Niebios, obecni tu już przed pojawieniem się obu Timpów. Wyglądali na kierowników robót, a może też i piastowali jakiś pomniejszy urząd, albowiem żaden z ich ziomków nie dosiadł się do nich. Mieli oni możność słyszeć wszystko, co mówiono obok, rozumieli też dobrze po angielsku, bo od wielu już lat przebywali w Stanach Zjednoczonych i języka nauczyli się w San Francisco.

Na przybycie Hasa i Kasa nie zwrócili większej uwagi, tak zresztą jak i inni, gdy jednak obok w małym pomieszczeniu rozmowa zeszła na strzelby Old Shatterhanda i Winnetou i na ich wartość, zaczęli nadsłuchiwać uważniej. Później zupełnie niespodziewanie pojawili się ci dwaj mężczyźni i Chińczycy najpierw z ciekawością, a potem z pożądliwością spoglądali przez szpary w deskach na nich i na ich cenną broń, od której prawie nie mogli oderwać oczu.

Gdy w jakiś czas potem inżynier powrócił ze swymi gośćmi, a ci nie mieli już broni przy sobie, dotychczasowy spokój opuścił Chińczyków. Ich cienkie brwi poruszały się w górę i w dół, usta drgały, palce zaciskały się kurczowo, obaj wiercili się na swoich stołkach, obu wypełniało to samo uczucie, mieli te same myśli, ale żaden z nich nie chciał odezwać się pierwszy. Wreszcie jeden nie mógł się już dłużej opanować i zapytał cicho:

— Słyszałeś wszystko?

— Tak — odparł drugi.

— I widziałeś?

— I widziałem.

— Także strzelby?

— Także!

— To bezcenne rzeczy!

— Tak.

— Gdybyśmy je mieli! Ileż musimy się napracować, ile namęczyć i nadręczyć, żeby nasze kości mogły być złożone w ojczyźnie, przy naszych przodkach!

Nastąpiła przerwa w rozmowie, obaj coś rozważali. Po jakiejś chwili jeden z nich zaciągnął się głęboko dymem z fajki i spytał, błyskając chytrze skośnymi oczami:

— Domyślasz się, gdzie leżą te strzelby?

— Tak, wiem — padła odpowiedź.

— Gdzie?

— W domu inżyniera. Gdybyśmy je mieli, moglibyśmy je zakopać i nikt by się nie dowiedział, kto je zabrał..

— A później byśmy mogli je sprzedać w San Francisco. Dostalibyśmy za nie mnóstwo pieniędzy. Stalibyśmy się bogatymi panami i moglibyśmy wrócić do Państwa Środka, gdzie byśmy jedli sobie co dzień jaskółcze gniazda.

— Tak by mogło być naprawdę, gdybyśmy tylko chcieli!

I znowu nastąpiła przerwa, każdy z nich starał się odgadnąć myśli drugiego po wyrazie twarzy i spojrzeniu, po czym rozmowa potoczyła się dalej:

— Dom inżyniera jest zbudowany z kamienia, a przez okno nikt nie wejdzie!

— A drzwi są mocne i mają bardzo solidny, żelazny zamek!

— Ale dach! Nie wiesz, że dach jest zrobiony z gontów?

— Wiem. Gdyby tak mieć drabinę, można by zrobić otwór i wejść.

— Drabin jest dosyć!

— Tak, ale gdzie zakopiemy broń? W ziemi? Zniszczy się tam.

— Trzeba by ją dobrze zawinąć. W szopie leży więcej plecionych mat, niż potrzeba.

Dotąd rozmowa toczyła się bardzo cicho, teraz pochylili się jeszcze bardziej ku sobie i dalej rozmawiali już tylko ledwo słyszalnym szeptem. Następnie jeden po drugim w kilka minut opuścili barak.

Po chwili, kiedy obu już nie było, zjawił się nowy przybysz. Był to Indianin, którego ubiór składał się z niebieskiej płóciennej bluzy, skórzanych spodni i takich samych mokasynów. Uzbrojony był tylko w nóż, który tkwił za pasem. Długie, gęste włosy spadały mu na plecy, na szyi zaś nosił na rzemieniu duży woreczek z „lekami".

Zatrzymał się przy wejściu, aby oswoić oczy z nagłym światłem, jednym rzutem oka omiótł większe pomieszczenie, po czym wolnym krokiem udał się do mniejszego.

Czerwonoskóry nie należał tu oczywiście do rzadkości, tak więc Indianin ów w ogóle nie zwrócił na siebie uwagi siedzących tam Chińczyków. Również w mniejszym pomieszczeniu, gdzie siedzieli biali, jego pojawienie się nie wywołało nic więcej poza krótkim spojrzeniem obecnych, potem już nie zwracano na niego uwagi. Pokornym krokiem człowieka, który czuje, że jest ledwo tolerowany, przeszedł między stołami i przykucnął w pobliżu paleniska.

Kiedy zwiadowca dostrzegł wchodzącego Indianina, twarz jego na moment drgnęła, skurcz ten minął jednak tak błyskawicznie, że nikt z obecnych tego nie dostrzegł. Obaj sprawiali wrażenie, jakby jeden dla drugiego nie istniał, ale w jednym i drugim kierunku spod opuszczonych rzęs biegły raz po raz spojrzenia, i spojrzenia te zdawały się wzajemnie rozumiane. Po jakiejś chwili zwiadowca podniósł się od stołu i powolnym, niedbałym krokiem  skierował się ku wyjściu jak ktoś, kto czyni to zupełnie bezwiednie i bezmyślnie.

Były jednak dwie osoby, którym właśnie owa ostentacyjnie okazywana obojętność wydała się podejrzana: Winnetou i Old Shatterhand. Pozornie odwrócili natychmiast wzrok od drzwi, ale tylko pozornie, bo kto zna dobrze wyćwiczone oko westmana, ten wie, że jest ono w stanie także z boku wchłonąć tyle promieni, żeby dokładnie widzieć, co się dzieje tam, gdzie jak się wydaje,"w ogóle nie patrzy.

Będąc już przy drzwiach, zwiadowca odwrócił się na kilka sekund, a nie widząc ani jednego oka zwróconego na siebie, szybkim ruchem ręki dał czerwonoskóremu znak, którego znaczenie rozumieć mógł tylko ten, z kim ów znak był wcześniej umówiony. Potem odwrócił się i wyszedł w ciemną noc.

Znak ten dostrzegł zarówno Winnetou, jak i Old Shatterhand: raz tylko wymieniwszy spojrzenia, bez słów, już byli zgodni co do tego, jak działać. Oto, co przypuszczali, i co zamierzali uczynić: obcy Indianin był w tajemnym porozumieniu ze zwiadowcą, ponieważ otrzymał od niego znak. Porozumienie to było skryte, obaj bowiem uważali, aby nikt niczego się nie domyślił i nie zauważył. Z tej tajemniczości należało wysnuć wniosek, że kryje się za nią złowrogi zamiar, który trzeba bezwzględnie wyśledzić. Powinien tylko ktoś pójść za zwiadowcą, aby z ukrycia obserwować, co uczyni. Ponieważ można było z całą pewnością przyjąć, że chodzi tu o Indianina, Winnetou chciał przejąć  śledzenie. Niestety, nie mógł wyjść drzwiami, gdyż te były jasno oświetlone. Zwiadowca zaś z pewnością tak się ustawił na dworze, żeby mógł widzieć każdego, kto opuszcza barak. Na szczęście Apacz już przedtem zauważył, że za beczkami, pakami i skrzyniami są małe drzwi, służące z pewnością do wnoszenia i wynoszenia towarów bez potrzeby korzystania z głównego wejścia. Tymi to tylnymi drzwiami zamierzał Winnetou wyjść. Ponieważ jednak winno się to odbyć możliwie niespostrzeżenie, musiał wobec tego odczekać, aż zainteresowanie obecnych skieruje się na Old Shatterhanda, co się oczywiście stało, jak tylko Old Shatterhand zaczął rozmawiać z Indianinem.

I to była druga rzecz, jaką należało uczynić, mianowicie przepytać Indianina, żeby z niego w miarę możliwości wydobyć coś, co by wskazało na jego zamiary.

Old Shatterhand, wcale też nie zwlekając, zaczął badać Indianina, a gdy wszystkich oczy zwróciły się na nich, wtedy Winnetou nieznacznie oddalił się od stołu, aby zniknąć za beczkami i dotrzeć do wspomnianych drzwi.

Indianin był mocno zbudowanym mężczyzną w średnich latach. Wkrótce okazało się też, że również jeśli chodzi o rozum, nie był słabeuszem. Przewidział to oczywiście Old Shatterhand, bo tajne i niebezpieczne zadania otrzymuje zazwyczaj tylko mądry wojownik.

— Mój czerwony brat usiadł daleko od nas. Nie chce nic zjeść ani wypić? — brzmiało pierwsze pytanie Old Shatterhanda.

Czerwonoskóry odpowiedział tylko przeczącym ruchem głowy.

— Dlaczego nie? Nie masz pragnienia ani nie jesteś głodny?

— Juwaruwa jest głodny i ma pragnienie, ale nie ma pieniędzy — usłyszano odpowiedź.

— Juwaruwa to twoje imię?

— Tak mnie nazywają.

— Juwaruwa znaczy „łoś" w mowie Upsaroków. Należysz do tego plemienia?

— Jestem wojownikiem tego plemienia.

— Gdzie wypasa ono teraz swoje konie?

— W Wyoming.

— A jak nazywa się ich wojenny wódz?

— Nazywają go Szarym Niedźwiedziem.

Old Shatterhand był akurat ostatnio u Indian zwanych Upsarokami, czyli Wronami, którzy są mieszkańcami Dakoty, był więc w stanie osądzić, czy Indianin go nie okłamał. Odpowiedzi zawierały prawdę.

— Jeśli mój brat nie ma czym płacić, niech dosiądzie się do nas i zje z nami — zaproponował Old Shatterhand.

Indianin spojrzał na niego badawczo i oświadczył:

— Juwaruwa jest dzielnym wojownikiem, jada tylko z mężczyznami, których zna i którzy są równie dzielni. Masz jakieś imię? Jak ono brzmi?

— Nazywają mnie Old Shatterhand.

— Old Shatt...

Nazwisko nie mogło mu przejść przez usta. Na moment stracił spokój i opanowanie, ale okazując przerażenie, już się zdradził. Opanował się jednak szybko i z pozorną swobodą ciągnął dalej:

— Old Shatterhand? Uff! Jesteś zatem bardzo sławną bladą twarzą.

— A więc możesz ze mną jeść. Chodź tutaj do nas, jedz i pij!

Ten jednak, zamiast skorzystać z zaproszenia, potoczył wzrokiem dokoła, szukając kogoś, po czym zapytał:

— Nie widzę tutaj czerwonoskórego, który siedział u twojego boku. Dokąd poszedł?

— Z pewnością wyszedł i jest w innym pomieszczeniu.

— Nie zauważyłem, jak wyszedł. Jeśli ty jesteś Old Shatterhand, to tamten jest z pewnością Winnetou, wódz Apaczów?

— Tak, to on. Gdzie masz konia?

— Nie jeżdżę konno.

— Jak to? Upsaroka znajdujący się o tyle dni drogi na południe od swego plemienia, nie ma konia? Czyż zgubiłeś go po drodze?

— Nie. Nie wziąłem konia z sobą.

— I również  żadnej broni poza tym tutaj nożem?

—  Żadnej.

— Musisz mieć po temu ważne powody?!

— Uczyniłem ślub, że pójdę bez konia i tylko z tym nożem.

— Dlaczego?

— Ponieważ Komańcze również byli bez koni i bez innej broni.

— Komańcze? Gdzie byli?

— U góry, blisko naszych dawniejszych pastwisk, w Dakocie.

— Komańcze tak daleko na północy? Osobliwa sprawa.

Głos Old Shatterhanda wyrażał powątpiewanie. Czerwonoskóry spojrzał na niego prawie ironicznie i odparł:

— To Old Shatterhand nie wie, że każdy indiański wojownik winien jest jeden raz udać się do Dakoty po świętą glinę do fajki pokoju?

— Nie każdy winien to czynić i nie każdy to czyni.

— Ale Komańcze to uczynili. Spotkali mnie i mojego brata, jego zakłuli, a mnie udało się zbiec. Wtedy to złożyłem śluby, i bez konia z tym tylko nożem podążam za nimi, nie spocznę prędzej, dopóki ich nie zabiję!

— Ponieważ pouczasz mnie co do uświęconych zwyczajów, to chyba wiesz, że żaden Indianin w drodze do tych kamieniołomów nie może nikogo zabić?

— Wszelako Komańcze popełnili morderstwo!

— Hm! Ale po cóż te śluby? Bez konia i tylko z nożem! Jak chcesz polować? Z czego żyłeś po drodze?

— Czy mam ci o tym opowiedzieć? — spytał Indianin zarozumiale, był bowiem przekonany, że zupełnie zmylił Old Shatterhanda.

— Nie — odparł ten spokojnie. — Nie mogę tylko pojąć, jak to jest możliwe, że przez tak długi czas i w tak dalekiej drodze nie dosiadłeś w ogóle konia?

— Uczyniłem śluby i dotrzymam ich.

— Nie, ty je złamałeś!

— Udowodnij to!

— Dzisiaj siedziałeś w siodle!

— Uff! Uff!

— Tak, w czasie deszczu.

— Uff, uff — powtórnie odezwał się rzekomy Upsaroka, brzmiało to na wpół ze strachem, na wpół z przekorą. Poderwał się i stanął tuż przed Old Shatterhandem. Biały myśliwy schylił się, przejechał obiema rękami wzdłuż nóg tamtego, po czym stwierdził:

— Twoje spodnie są po zewnętrznej stronie mokre, a po wewnętrznej suche. Wewnętrznej strony spodni, przylegających do konia, deszcz nie mógł zmoczyć.

Na tak zaskakujący, bezsporny dowód Indianin nie był przygotowany, jednak jego przebiegłość podsunęła mu szybko usprawiedliwienie:

— Każde dziecko wie, że wewnętrzna strona spodni szybciej schnie niż zewnętrzna. Old Shatterhand musi się jeszcze wiele nauczyć!

Była to bezczelna odpowiedź, ale myśliwy zachował mimo to spokój. Posługiwał się dotąd językiem angielskim, który czerwonoskóry znał w miarę dobrze, teraz natomiast zadał mu pytanie w narzeczu Upsaroków i nie otrzymał odpowiedzi. Zadał jeszcze kilka dalszych pytań z tym samym rezultatem, w końcu położył ciężko dłoń na ramieniu Indianina i zapytał po angielsku:

— Dlaczego mi nie odpowiadasz? Czy mowa twego własnego plemienia jest ci nie znana?

— Złożyłem śluby, że nie prędzej odezwę się w tej mowie, dopóki śmierć mojego brata nie będzie pomszczona.

— Ciekawe, wszystkie twoje śluby okazują się jakieś dziwne, osobliwe! A jeszcze bardziej osobliwa jest twoja głupota, kiedy sobie wyobrażasz, że zdołałeś mnie oszukać. Właśnie twoja mowa jest tym, co cię zdradza. Wiem aż nadto dobrze, jak Upsarokowie i jak inne plemiona posługują się językiem bladych twarzy. Ty nie jesteś z plemienia Upsaroków, jesteś Komańczem. Masz odwagę to potwierdzić?

— Komańcze są moimi wrogami, już ci to mówiłem! 

— Właśnie to, że nazywasz ich swoimi wrogami, jest dla mnie dowodem, iż jesteś jednym z nich!

— Uważasz mnie za kłamcę? Taki to jest zwyczaj białych, że obrażają swoich czerwonoskórych gości? Idę! — To mówiąc, chciał skierować swe kroki ku drzwiom.

— Zostaniesz! — rozkazał Old Shatterhand, chwytając go za ramię. W tej samej chwili Indianin wyciągnął nóż i zawołał:

— Kto ma prawo mnie zatrzymywać?! Ty? Co ci zrobiłem? Nic! Idę, a każdemu, kto mi w tym przeszkodzi, utopię to żelazo w sercu!

Old Shatterhand, trzymając go mimo to mocno lewą ręką, wyrwał mu szybkim ruchem prawej ręki nóż i powtórzył:

— Zostajesz! Zaczekamy, aż wróci Winnetou, wtedy okaże się, czy możesz pójść, czy nie. Kucnij sobie tam, gdzieś tkwił przedtem. Jedna próba ucieczki i sięgnie cię kula.

Old Shatterhand pchnął go na wspomniane miejsce, Indianin upadł, najpierw chciał się wyprostować, ale zastanowiwszy się, usiadł w kucki. Old Shatterhand zajął swoje miejsce i zabrał się do jedzenia, położywszy odbezpieczony rewolwer obok siebie, aby dobitniej podkreślić swoją groźbę.

Kontynuowano przerwaną kolację, jednak rozmowa nie toczyła się już wartko. Po jakimś czasie wrócił zwiadowca i usiadł na swoim miejscu. Stwierdziwszy, że Indianin siedzi w tej samej pozycji, w jakiej go przedtem zostawił, nie mógł przypuszczać, co się tymczasem wydarzyło. Opowiedzieli mu o tym kierownik i nadzorca siedzący obok niego; Metys przysłuchiwał się im i pozornie był spokojny, ale w duchu bardzo się zaniepokoił, czy nie śledził go Winnetou.

Apacz tymczasem, wymknąwszy się przez tylne drzwi, wielkim łukiem skradał się do frontu w przekonaniu, że złapie zwiadowcę na jakimś gorącym uczynku. Szeroko otwarte drzwi baraku były jasno oświetlone i jeśli oddalając się, nie spuszczało się z nich oka, można było widzieć każdego, kto się znalazł na odcinku drogi wiodącym od drzwi do punktu obserwacji.

Winnetou zataczał coraz większy łuk, nadaremnie! Przystawał często i nadsłuchiwał w ciemności nocy, również nadaremnie. Zawrócił i powtórzył trasę, znowu na próżno. I tak upłynęło nieco czasu, wtem zobaczył jakąś postać nadchodzącą gdzieś z boku i zbliżającą się do baraku, gdy dotarła do drzwi i weszła do środka, wiedział już, kto to taki.

— Uff! To zwiadowca — powiedział do siebie. — Zdaje się, że jednak nie miał nic skrytego na myśli, niepotrzebnie go tu wypatrywałem. Winnetou raz się pomylił. Old Shatterhand zdziwi się z pewnością.

Nie zadał sobie nawet trudu, aby wejść niepostrzeżenie, wszedł frontowymi, jasno oświetlonymi drzwiami. Zwiadowca na jego widok poczuł, że tętno bije mu w przyśpieszonym rytmie. Teraz powinno się okazać, czy Apacz wykrył coś, czy też nie. Winnetou tymczasem usiadł obok Old Shatterhanda, który najpierw opowiedział mu przebieg rozmowy z Indianinem, a potem cicho zapytał:

— Czy mojemu czerwonemu bratu dopisało szczęście?

— Winnetou nie mogło dopisać ani szczęście, ani nieszczęście, to była omyłka. Nie było nic.

— A ten znak, jaki zwiadowca dał czerwonoskóremu?

— Może to nie był wcale znak, lecz po prostu bezwiedny ruch ręki.

— To by znaczyło, że i ja się pomyliłem, w co raczej wątpię. Ten Indianin nie jest wcale Upsarokiem, lecz Komańczem.

— Czy popełnił on coś przeciwko tobie, mnie albo przeciw komu innemu?

— Jak dotąd oczywiście nie.

— Wobec tego nie wolno go też traktować jak wroga. Niech mój brat Shatterhand puści go wolno.

— No cóż, dobrze, skoro tego chcesz, czynię to jednak niechętnie. Następnie zwrócił się do czerwonoskórego i powiedział mu, że może sobie pójść. Ten podniósł się wolno i zażądał zwrotu noża. Otrzymawszy go, schował za pas ze słowami:

— Od dziś nóż ten ma jeszcze więcej roboty do wykonania, bo złożyłem sobie nowe śluby. Old Shatterhand przekona się wkrótce, czy są one takie dziwne jak tamte poprzednie!

Po tej groźbie oddalił się szybkim krokiem. W ciągu całej tej ostatniej minuty na twarzy zwiadowcy malował się najwyższy niepokój i widoczne napięcie, teraz zaś rysy jego twarzy zmieniły się do tego stopnia, że wyrażały jawną, nie dającą się ukryć drwinę. Winnetou szepnął do Old Shatterhanda:

— Niech mój brat spojrzy na Metysa!

— Patrzę na niego!

— On się z nas śmieje!

— Niestety, ma po temu powody.

— Tak. Jego kiwnięcie ręką, to jednak umówiony znak dla Indianina, o którym mówiłeś, że jest Komańczem. Nie myliliśmy się.

— Nie znalazłeś go tam, na dworze. Kto wie, co za diabelska sztuczka została tam uknuta. Tym czujniej musimy go teraz mieć na oku. Jestem przekonany, że to niebezpieczny człowiek.

Old Shatterhand miał rację, nazywając Metysa niebezpiecznym, ponieważ tam, na dworze, rzeczywiście uknuto diabelską sztuczkę.

Kiedy bowiem zwiadowca opuścił barak, najprzód ostrożnie umknął z kręgu światła, jakie buzujący ogień rzucał aż na zewnątrz. Potem oddalając się na wprost od baraku, zrobił około trzystu kroków, dopóki nie usłyszał cichego głosu wymawiającego jego imię, nie było to jednak imię, jakim nazywano go tutaj w obozie, lecz zgoła inne, bo przywołujący głos brzmiał:

— Chodź tu, Ik Senanda! Jesteśmy tutaj!

Był on więc rzeczywiście tym, za kogo uważał go Winnetou, był Metysem, wnukiem Czarnego Mustanga, najgroźniejszego wodza Komańcz.

Udał się w kierunku, skąd go wołano, i ujrzał przed sobą trzech Indian, z których jeden wyróżniał się szczególnie wysokim wzrostem i silną budową. Był to sam wódz, który pozdrowił go słowami:

— Witaj, synu mojej córki! Posłałem do tego domu Kita Homaszę, najbardziej przebiegłego z moich wojowników, abyś zorientował się, że przybyłem i czekam na ciebie. Rozmawiałeś z nim?

— Ani słowa. Samo jego przybycie wystarczyło mi.

— Mądrze działałeś, bo może wzbudziłoby to podejrzenia. Jesteśmy tu w dobrym miejscu i nikt nas nie może zaskoczyć, ponieważ w kręgu światła padającego z otwartych drzwi widzimy każdego wychodzącego. A poza tym mamy tu do czynienia tylko z takimi ludźmi, którzy nie mają pojęcia o życiu na naszych ziemiach.

— Jesteś w błędzie. Są tu ludzie, którzy znają je aż nadto dobrze.

— Uff! Któż by to miał być? Powiedz!

— Najpierw przybyli dwaj bardzo wysocy i niesamowicie chudzi jeźdźcy, którzy pozostają tutaj do jutra. Jeden powiedział, że nazywa się Timpe, drugi, jak się zdaje, nazywa się tak samo.

— Timpe? Pshaw! Żaden dzielny wojownik nie słyszał nigdy takiego ani podobnego nazwiska. 

— A potem przyjechali jeszcze dwaj: Winnetou i Old Shatterhand!

— Uff! Uff! Tych sprowadził tutaj zły Manitu.

— Nie zły, lecz dobry. Z początku też się, oczywiście, przeraziłem; ale później, słuchając ich rozmowy, poczułem w sobie radość.

— Powiesz mi, coś usłyszał, ale nie tutaj. Musimy się stąd oddalić.

— Oddalić się? Dlaczego?

— Ponieważ wiem, jak tacy ludzie myślą i działają. Rozmawiali z tobą?

— Winnetou wypytywał mnie. Nie uwierzył, że nazywam się Yato Inda i uważa mnie za syna twojej córki.

— Apacz zatem powziął podejrzenie i teraz będzie za tobą chodził, aby cię obserwować. Musimy natychmiast poszukać sobie innego miejsca.

— Będziemy go przecież widzieć, jeśli wyjdzie przez te jasno oświetlone drzwi.

— Nie znasz go. Rozważy on wszystko dokładnie i będzie wiedział, że wróg, który zakradnie się do tego obozu, ustawi się naprzeciw tych drzwi, ponieważ stąd może wszystko widzieć. Winnetou przyjdzie więc tutaj, ale nie przez te oświetlone drzwi. Było tam jeszcze jakieś drugie wyjście?

— Małe drzwi za spiżarnią.

— Z tych właśnie skorzysta i podkradnie się pod osłoną ciemności ku nam. Musimy przejść na drugą stronę. Chodź!

Paroma susami przemknęli dużym łukiem na prawo wokół szopy, podczas gdy w tym samym czasie Winnetou też zrobił taki łuk, ale na lewo, i dlatego ich nie znalazł. Tam przystanęli pod drzewem i wtedy zwiadowca opowiedział, co słyszał. Wódz przysłuchiwał mu się z najwyższym zainteresowaniem, po czym z nadmiaru radości prawie zbyt głośno powiedział:

— Zamierzają udać się do Alder — Spring? Jutro wieczorem tam będą? Złapiemy ich, złapiemy ich tam, nie ujdą nam! Jakaż to radość zapanuje u nas, kiedy przywleczemy tę cenną zdobycz, i tak będziemy ich męczyć, aż będą wyć jak odzierane ze skóry kojoty! Te dwa skalpy są o wiele więcej warte niż tamte wszystkie warkocze, z których właściwie można zrezygnować!

Rozpierała go radość, której dawał wyraz, dopóki wnuk mu nie przerwał:

— Tak, złapiemy ich na pewno i zamęczymy na śmierć, ale czy z tego powodu chcesz zrezygnować z Chińczyków, których miałem wydać w twe ręce?

— Nie, wszak po to właśnie wstąpiłeś na służbę u tych ludzi od „ognistego rumaka", my zaś przybyliśmy tu dzisiaj, aby cię zapytać, czy czas już nadszedł.

— Jestem gotów każdego dnia, ale mam nadzieję, że dotrzymacie danego mi słowa!

— Dotrzymamy. Czyżbyś sądził, że oszukam syna mojej córki? Pieniądze, złoto i srebro są twoje, wszystko inne, odzież, narzędzia, zapasy, a w szczególności skalpy ludzi z długimi warkoczami należą do nas. Przywykliśmy do tego, że blade twarze rabują nam wszystko, musimy ustępować im, bo są silniejsi od nas, a teraz przybyły jeszcze te żółte twarze, aby budować mosty i drogi żelazne na ziemi, która należy do nas, wszyscy będą za to musieli zapłacić  życiem, a wojownicy Komańczów okryją się sławą jako pierwsi czerwonoskórzy, którzy zdobyli nowe skalpy z długimi warkoczami. Nie zrezygnujemy z tego. A teraz udzielisz nam wszelkich informacji potrzebnych dla dokonania napaści.

Po czym nastąpiły szczegółowe wyjaśnienia dotyczące umiejscowienia i rozkładu poszczególnych części obozowiska, omówiono też, w jaki sposób należy przeprowadzić napaść oraz jakiej można się spodziewać zdobyczy. Na koniec Czarny Mustang dał znak obu towarzyszom, aby dołączyli do niego, ci bowiem oddalili się, każdy w inną stronę, aby pilnować, żeby nikt nie zaskoczył ich wodza i nie odkrył jego obecności.

W rezultacie tego tajemnego spotkania postanowiono, że najpierw, nazajutrz wieczorem, należy pojmać Old Shatterhanda i Winnetou wraz z Kasem i Hasem przy Alder — Spring; natomiast o terminie napaści na Firwood-Camp zwiadowca zostanie powiadomiony przez wysłannika. Metys pożegnał się z trzema sprzymierzeńcami i wrócił do baraku.

Czarny Mustang skierował się tymczasem z obydwoma Komańczami w pobliże tego miejsca, gdzie zgodnie z umową należało oczekiwać powrotu wysłannika, którego posłano do baraku. Ów zjawił się też wkrótce i kipiąc złością opowiedział, jak z nim postąpił Old Shatterhand. Kiedy usłyszał, że przygotowano napaść na Old Shatterhanda i na Winnetou, z radości aż syknął przez zęby:

— Będzie jeszcze żałował, że podniósł na mnie rękę, bo to ja będę tym, który zada mu najstraszliwsze męki! 

Czerwonoskórzy właśnie szykowali się do odejścia, zamierzając udać się do koni, które mieli w ukryciu, kiedy posłyszeli kroki. Natychmiast przypadli do ziemi, choć była mokra i błotnista. Ale położyli się akurat w poprzek drogi, którą mieli przejść dwaj mężczyźni, jeden z nich potknął się o leżącego wodza i przewrócił się, pociągając za sobą towarzysza. W jednej chwili złapano ich i zatrzymano.

— Nie wrzeszczcie, bo przypłacicie to życiem! — rozkazał wódz. — Kim jesteście?

— Jesteśmy robotnikami —padła trwożliwa odpowiedź.

— Wstańcie, tylko ani kroku stąd, jeśli wam życie miłe! Dlaczego włóczycie się tutaj po kryjomu? Jeśli jesteście robotnikami z tego obozu, to nie potrzebujecie się tak zachowywać!

— Nie szliśmy wcale po kryjomu!

— A jednak! Tak cicho i chyłkiem nie chodzi żaden człowiek, który może się otwarcie pokazywać. Co tam macie w rękach?

— Strzelby.

— Strzelby? Na cóż robotnikom strzelby? Pokażcie no tu, chcę je zobaczyć!

Wyrwał im strzelby z rąk, obmacał je i każdą z osobna uniósł wysoko w górę, aby móc je lepiej obejrzeć na tle nieba.

— Uff, uff, uff! — sapnął cicho wprawdzie, ale tonem pełnym podziwu. — Te trzy strzelby są tu na Zachodzie dobrze znane. Strzelba zdobiona gwoździami jest z pewnością Srebrną Strzelbą Winnetou, naszego wroga. A jeśli tak jest, to dwie pozostałe są własnością bladej twarzy, Old Shatterhanda, to jest sztucer Henry'ego, a to Postrach Niedźwiedzi. Dobrze mówię?

Chińczycy nie odpowiedzieli na skierowane do nich pytanie. Widzieli, że mają przed sobą Indian, i bali się. Trzęśli się dosłownie ze strachu, a byli zbyt wielkimi tchórzami, aby spróbować ucieczki.

— Mówcie! — ruszył na nich. — Czy ta broń należy do Old Shatterhanda i do Winnetou?

— Tak — odparł ledwo dosłyszalnym szeptem ten z nich, który mówił dotąd.

— Wobec tego ukradliście ją? Zapytany znów milczał.

— Widzę, że jesteście Wagare-Saritschen, takim ludziom tamci mężczyźni nigdy nie powierzyliby swojej broni. Jeśli się nie przyznasz, wsadzę ci z miejsca nóż w brzuch! Mów! Wtedy Chińczyk śpiesznie odpowiedział:

— Zabraliśmy je po kryjomu.

— Uff! A więc jednak! Winnetou i Old Shatterhand czują się tu jak wida — bezpiecznie, skoro rozstali się ze swoją bronią. Jesteście złodziejami. Wiecie, co z wami zrobię? Zasłużyliście na śmierć!

Chińczyk rzucił się na kolana, wzniósł ręce i zaczął błagać:

— Nie zabijaj nas!

— Powinniśmy was zabić, to jasne, ale puścimy was wolno, jeśli uczynicie to, co wam rozkażę.

— Mów, och, mów! Usłuchamy cię we wszystkim!

— Dobrze. Dlaczegoście ukradli tę broń? Przecież nie będziecie jej używać, bo nie jesteście myśliwymi.

— Chcieliśmy ją sprzedać, bo słyszeliśmy, że jest warta mnóstwo pieniędzy.

— My ją odkupimy.

— Naprawdę? Naprawdę? Czy aby naprawdę?

— Jestem wodzem Komańcz. Moje imię brzmi Tokvi Kava, co w języku bladych twarzy znaczy Czarny Mustang. Słyszeliście o mnie? 

Owszem, słyszeli o nim, i to tyle złego, że Chińczyk głęboko przerażony wykrztusił:

— Czarny Mustang? Tak, znamy ciebie!

— Zatem wiesz również i to, jak wielkim i sławnym wodzem jestem i że wszystko, co powiem, jest zawsze prawdą. Odkupuję broń.

— Ile dasz nam za nią?

— Więcej, niżby dał wam ktokolwiek inny.

— Co?

— Wasze życie. Tego rodzaju kradzież karze się  śmiercią, a ja daruję wam za te strzelby życie.

— Życie? Tylko życie? — spytał Chińczyk zawiedziony, a przy tym cały drżący ze strachu.

— Mało wam? — syknął czerwonoskóry. — Tacy hultaje ośmielają się  żądać jeszcze czegoś oprócz życia? Czego jeszcze chcecie?

— Pieniędzy!

— Pieniędzy! Czyli metalu! Jeśli chcecie metalu, możecie dostać żelazo naszych noży, są tak ostre, że starczy go wam aż nadto. Chcecie?

— Nie, nie! Oszczędź nas!—skamlał Chińczyk. — Chcemy żyć! Zatrzymaj strzelby!

— Twoje szczęście, żółta ropucho! A teraz słuchaj, co ci jeszcze rozkażę! Old Shatterhand i Winnetou wkrótce spostrzegą, że ich strzelby znikły, podniesie się duża wrzawa, będą szukać i rozpytywać. Co wtedy uczynicie?

— Będziemy milczeć.

— Musicie. Nie wolno wam powiedzieć ani słowa, ani jednego słowa, bo was zabiją, gdyż jesteście złodziejami. Ale także o nas nie wolno wam nic mówić, bo jeśli się dowiedzą, żeście nas spotkali i z nami rozmawiali, domyśla się wszystkiego, i tak czy owak będziecie zgubieni. Postąpicie według tego rozkazu?

— Będziemy milczeć jak grób!

— Tego żądam od was, bo jeśli zdradzicie, że byliście tutaj, wrócimy i dokonamy zemsty, umrzecie po tysiącznych torturach przy męczeńskim palu. I jeszcze jedno pytanie: znacie imiona Ilczi i Hatatitla?

— Nie.

— Tak zwą się konie Winnetou i Old Shatterhanda. Czy wiecie, gdzie one stoją?

— W szopie, tam, za nami. Słyszeliśmy, że je tam zaprowadzono.

— W takim razie to wszystko, jeśli chodzi o was. Pamiętajcie tylko o moim ostrzeżeniu i milczcie! A teraz możecie iść!

Każdy z nich dostał jeszcze kopniaka, po czym obaj zniknęli czym prędzej w ciemnościach nocy, radzi z tego, że przynajmniej uszli z życiem.

— Uff! Nie mogliśmy mieć więcej szczęścia! — powiedział wódz tonem najwyższego zadowolenia do swoich ludzi. — Mamy zaczarowany sztucer, Postrach Niedźwiedzi i Srebrną Strzelbę. Teraz jeszcze przyprowadzimy oba ogiery, które prócz mojego mustanga nie mają sobie równych.

— Tokvi Kava chce udać się do szopy? — spytał Indianin, który przedtem pod przybranym imieniem Juwaruwy poszedł do baraku jako szpieg.

— Czyżby mój brat myślał, że pozostawię konie? Gdyby nie istniał mój mustang, to te dwa ogiery byłyby najlepszymi końmi między jedną Wielką Wodą a drugą. Zabieramy je, bo są one z pewnością tyle samo warte co strzelby, któreśmy odebrali tym żółtym hultajom z długimi warkoczami.

Bezszelestnie podkradli się pod szopę, której drzwi nie zamykały się na prawdziwy zamek, tylko na zasuwę, i zaczęli nadsłuchiwać. Ze środka słychać było pojedyncze uderzenia podkową, odgłos, jaki słychać, kiedy koń stąpnie nogą. W szopie panował mrok. Wyglądało na to, że nie ma tam strażnika, w przeciwnym razie bowiem pomieszczenie byłoby oświetlone. Wódz odsunął zasuwę, uchylił nieco drzwi i tak się ustawił, żeby nie być widzianym od środka, po czym zawołał kilka razy półgłosem w języku angielskim, tak jakby był znajomym strażnika, jeśliby przypadkiem jakowyś się tam znajdował. Nie było żadnej odpowiedzi. Czterej Indianie weszli do środka.

Konie obu Timpów zajmowały miejsca zupełnie w tyle, oba karę ogiery stały prawie na samym przodzie. Wódz mimo ciemności rozpoznał je od razu.

— Tu stoją  — powiedział. — Miejcie się na baczności! Nie możemy ich dosiąść, bo nas nie znają, musimy je prowadzić, a i tak jeszcze, jak wyjdziemy, będziemy mieć z nimi kłopoty, gdy tylko się spostrzegą, że trzeba ruszyć, a ich panów nie ma.

Ogiery odwiązano ostrożnie i powolutku wyprowadzono. Szły za Komańczami wprawdzie bez większego oporu, ale widać było, że są nieufne. Drzwi ponownie zamknięto na zasuwę, po czym Indianie oddalili się z cenną zdobyczą. Głębokie, miękkie błoto, jakie spowodował deszcz, stłumiło zupełnie kroki ludzi i zwierząt.

Tokvi Kava czuł się nadzwyczaj zadowolony z figla, jakiego udało mu się spłatać obu sławnym, a tak bardzo przez niego znienawidzonym mężom. Był całkowicie pewny swej sprawy i przekonany, że dzisiejszego wieczoru postępował absolutnie bezbłędnie i chytrze. A jednak mylił się. Jednego w swej kalkulacji nie przewidział, mianowicie bystrości umysłu obu okradzionych, jak również wyjątkowych zalet i świetnej tresury obu koni, które były nauczone nie słuchać obcych ludzi bez zezwolenia swych panów.

Największy jednak błąd polegał na tym, że wyjawił Chińczykom swoje imię. Wprawdzie z całą pewnością siebie wyszedł z założenia, że ci nic nie zdradzą, ale miał do czynienia z Winnetou i jego przyjacielem, była to więc niewybaczalna lekkomyślność.

Koniec wersji demonstracyjnej.

2. CZARNY MUSTANG

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

3. U OLCHOWEGO ŹRODŁA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

4. BRZOZOWY JAR

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

5. ZDRADZIECKIE ZŁOTO

Tam, gdzie Sierra Moro tworzy z krańcami gór Raton niemal kąt prosty, nie opodal strumienia leżeli dwaj Indianie. Jeden z nich, sądząc z wyglądu, miał z pewnością ponad sześćdziesiąt lat, głowę okrywał mu strzępek skóry. Jego zapadnięta twarz miała wyraz niezwykłej zawziętości, przy nim leżała strzelba. Drugi był młodszy, miał rzadkie, ale długie włosy związane z tyłu, a wychudła również twarz nosiła piętno przebiegłości i chytrości, za szerokim rzemieniem, służącym mu za pas, zatknięty był nóż. Obaj czerwonoskórzy dziwnym sposobem nie posiadali innej broni prócz strzelby starego i noża młodszego. Z wyglądu przypominali ludzi, którzy przez dłuższy czas cierpieli niedostatek, może zgoła głód i pragnienie, a przy tym nie mieli okazji, by naprawić swe odzienie, ubrania ich bowiem były porozdzierane, a na nogach wisiały strzępy mokasynów.

Jak daleko okiem sięgnąć trawa po obu stronach strumyka była zdeptana, a rozległe ślady legowisk wskazywały na to, że czerwonoskórzy leżeli w tych miejscach, by rękoma dosięgnąć wody. Porozrzucane łupiny dzikiej dyni zdradzały, w jaki sposób byli zmuszeni zaspokajać głód. Kiedy Indianin zjada zieloną, dziką dynię, którą znalazł nad wodą, musi z nim być bardzo, bardzo źle!

Stary leżał na ziemi i nie podnosząc głowy, spoglądał w wodę. Trwało to dobrą chwilę, po czym podniósł się i powiedział:

— Uff! Ryby tam są, ale rękoma nie można ich schwytać, a nie mamy żadnego haczyka, żeby zrobić wędki. Boli mnie brzuch, jestem chory od tej połowy dyni, którą musiałem zjeść.

— A Kita Homascha mógłby zjeść całe cielę, gdyby je miał  — mruknął drugi.

— Wielki Duch nas opuścił!—zaskrzypiał stary.—Tokvi Kava, wódz Komańczów musi cierpieć głód! Nikt w to nie uwierzy!

— Kto ponosi za to winę? Winnetou i Old Shatterhand, którym tego nigdy nie zapomnę!

Stary był więc Czarnym Mustangiem, zaś Indianin siedzący przy nim owym wysłannikiem, którego zdemaskowano w Firwood-Camp. Twarz wodza przybrała szatański, nieopisanie szpetny wyraz, kiedy odpowiedział:

— Musi wpaść w nasze ręce, gdyż wiemy, dokąd się udaje, i zagrodzimy drogę temu białemu szakalowi, który się zwie Old Shatterhand i ponosi jeszcze większą winę za nasze nieszczęście aniżeli Winnetou, szakal Apaczów. Biada im!

— Czy rzeczywiście sądzisz, że ich złapiemy?

— Tak.

— Bardzo wątpię. My musieliśmy iść, oni zaś posiadają rącze konie.

— Ale nasza droga prowadziła prosto przez góry jak rozciągnięte lasso, podczas gdy oni musieli pokonać wiele zakrętów i okrężnych dróg z powodu koni. Czarny Mustang zna wszystkie góry i doliny w tej okolicy, dokładnie obliczył drogę, na której pojawią się wrogowie. Mamy nad nimi przewagę, a kiedy powróci Ik Senanda i przyniesie wszystko, czego potrzebujemy, Apacz i pięć białych kojotów muszą wpaść w nasze ręce.

— Czy on wszystko przyniesie? Konie, proch, ołów, strzelby, noże, ubrania i mięso?

— Przyniesie.

— Kiedy we wsi Komańczów dowiedzą się, co się stało, wpadną w złość.

-  UW. Czy sądzisz, że będzie tak głupi i coś powie? Wielki Duch sprawi, że przyjdzie i przywiezie mięso! Wie, gdzie w tych dniach obozujemy, a ponieważ nie przybył wczoraj, musi przybyć dzisiaj.

— Ik Senanda zostawił nam swą strzelbę i nóż, to jedyna broń, jaką posiadamy; ponad sto wojowników, którzy chcą jeść!

— Czy wojownik może się skarżyć na głód?-wytknął mu wódz.

— Nikt tego nie słyszy prócz ciebie, a ty też głodujesz. Nie obawiam się ani czerwonoskórego, ani białego wroga, ani dzikiego bawołu, ani niedźwiedzia, ale głód to wróg tkwiący w ciele, nie można z nim walczyć, przeciwko niemu nie pomoże ani przebiegłość, ani odwaga, największego śmiałka może pozbawić  życia i nie można mu w tym przeszkodzić. Dlatego to żaden wstyd mówić o nim i na niego się skarżyć.

— Masz rację  — zgodził się wódz. — Mieszka i w moim ciele i zżera mi wnętrzności. Mówiłeś, że nie boisz się  żadnego wroga, i ja jeszcze do niedawna zwyciężałem każdego przeciwnika, ale teraz nadszedł wróg, który mnie zwyciężył, i dlatego musimy cierpieć głód.

— Kto to jest?

— Zamieszkał, podobnie jak głód, w moim wnętrzu, to moja złość na Old Shatterhanda, która mnie pokonała.

— Uff, uff — zgodził się ten drugi. Nie dodał ani słowa, ale w jego tonie było zawarte wszystko, co chciał powiedzieć.

— Tak, ta złość była wrogiem, który mnie pokonał  — mówił dalej wódz. Przy jego wyniosłej dumie jedynie głód mógł go skłonić do tego samoskarżenia. — Gdybym nie nawymyślał Old Shatterhandowi, gdybym milczał i odczekał, ta blada twarz zostawiłaby nam konie i broń, moglibyśmy w ukryciu zostać w pobliżu Firwood-Camp i zaczekać na nieprzyjaciela, wówczas już znajdowaliby się w naszych rękach!

— Powiedziałeś prawdę. A tak siedzimy tu teraz i głodujemy. Opuściliśmy obóz, by zdobyć mięso, lecz nic nie złapaliśmy i nie ustrzeliliśmy, znaleźliśmy jedynie dynię, którąśmy zjedli. Jeśli pozo, stałym powiodło się podobnie z zastawianiem sieci, wkrótce umrzemy z głodu. Ile masz jeszcze prochu?

— Najwyżej na dziesięć strzałów.

— To niechże Ik Senanda dziś przybędzie, inaczej umrzemy z powodu wroga, który mieszka w naszym wnętrzu, jest to... uff! — przerwał i wydał okrzyk lecz nie głośno, tylko ściszonym szeptem.

— Co to? — spytał Tokvi Kava.

— Spójrz tam — odparł Kita Homascha ucieszony i wskazał w stronę strumienia.

Wódz spojrzał we wskazanym kierunku i mina mu poweselała.

— Bizony! — szepnął.

— Tak, sześć sztuk! Jeden byk, trzy krowy i dwoje cieląt.

— Będziemy mieli mięso! -mówiąc to chwycił za broń, lecz ręka mu drżała czy to z osłabienia, czy ze zdenerwowania.

— Drżysz!-ostrzegł go wojownik. — Jeśli nie trafisz, stracimy mięso!

— Milcz! To głód. Z pewnością trafię! 

— Bizony zbliżają się do wody, podejdą tu, nic nie poczują, bo przynoszą wiatr.

— Tak, nadchodzą z wiatrem, a więc wystarczy, że zostaniemy tu i położymy się wśród zarośli.

Obaj przycupnęli i w gorączkowym napięciu obserwowali zwierzęta, które zbliżały się szybko, od czasu do czasu jedynie schylały łby, aby nabrać do pyska trawy.

Byk był starym, potężnym, szpetnym, bo niemal zupełnie wyliniałym zwierzęciem. Jego twarde, łykowate mięso niemal nie nadawało się do spożycia, lecz trzeba było właśnie jego zabić, jeśli bowiem Tokvi Kava miałby się kierować jakością mięsa i zastrzelić krowę, to żądny zemsty i rozwścieczony byk wziąłby go i jego towarzysza na rogi, rozniósłby ich i stratował. Strzelba miała poza tym dwie lufy, ale jedna była na śrut.

Zwierzęta zeszły bliżej nad wodę, byk na przedzie, krowy z cielętami za nim. Wkrótce podeszły na odległość stu, później pięćdziesięciu, w końcu trzydziestu kroków, niczego nie zauważając. Krowy zdały się na przywódcę stada, a ten widać stracił węch.

Na ten widok obaj Indianie podnieśli się na raz, wydając głośne okrzyki radości i pobiegli do swoich zdobyczy. Cielę biegało nieporadnie i zginęło później od uderzeń kolbą.

— Uff, uff, uff! — zawołał wódz. — Mój czerwonoskóry brat widzi, że nie drżałem. Obie kule trafiły w serce, teraz mamy mięso dla wszystkich naszych ludzi.

— Tak, mięso krowy jest dobre — stwierdził drugi.

— Mięso byka też można zjeść, jeśli nie ma nic innego!

— Czy zaraz wypatroszymy zwierzęta?

— Nie, trwałoby to zbyt długo. Sprowadzimy naszych wojowników. Ja pójdę, a mój brat niech zostanie.

I oddalił się, rzucając jeszcze głodne, łakome spojrzenie na troje zwierząt, z których sam byk mógł ważyć ponad dwa tysiące funtów. Kto tego sam nie widział, ten nie uwierzy, jak niesamowitą ilość mięsa przedstawia sobą wyrośnięty bizon.

Droga powrotna wiodła nad strumieniem. Szedł w pośpiechu, nie zachowując żadnych środków ostrożności, które na Dzikim Zachodzie zawsze są niezbędne. Zatem Tokvi Kava musiał być zupełnie przekonany o tym, że w pobliżu nie ma żadnej wrogiej istoty ludzkiej.

Tokvi Kava złożył się do strzału, już nie drżał, lecz i nie strzelał, miał bowiem bizona tuż przed sobą. Indianin i każdy doświadczony myśliwy najchętniej wymierza kulę z boku poniżej łopatki w serce, kula bowiem przechodzi wówczas jedynie przez miękkie części.

Podeszły jeszcze dziesięć kroków do przodu, wówczas to chyba jedna z krów powzięła jakieś podejrzenie, stanęła i wciągnąła tak głośno powietrze, że usłyszał to byk. Odwrócił się na wpół w jej stronę, nadstawiając jednocześnie bok i opisane miejsce, którego wypatrywał wódz. Natychmiast huknął strzał. Poderwał całe ciało bizona, który w chwilę potem stał już cicho, schylał głowę coraz niżej i niżej, nagle wstrząsnęły nim konwulsyjne drgawki i runął, nie wydawszy z siebie ani jednego odgłosu. Został trafiony prosto w serce.

Po oddaniu strzału wódz w największym pośpiechu załadował powtórnie. Krowy usłyszawszy wystrzał rzuciły się do ucieczki, jedna zaczęła uciekać wraz z cielakiem, lecz drugie nie przeczuwając niczego stanęło i ciekawe pobiegło nawet truchtem do martwego byka. Wkrótce wróciła jego matka, powodowana miłością i troską, i popchnęła je nosem do przodu, lecz w tym samym momencie ugodzona została drugim strzałem wodza, i to również w serce, tak że padła na ziemię w ciągu kilku sekund. 

W dolinie szedł z towarzyszem pod górę, teraz schodził w dół, wracając do obozu, który znajdował się na krańcu doliny. Miał do pokonania niemal dwie angielskie mile, a więc trwało to dość długo, nim je przebył.

W obozie leżeli Komańcze, którzy musieli opuścić Firwood-Camp w tak haniebny sposób, i którzy byli obdarci i wygłodzeni podobnie jak on. Powitało go tyle spragnionych spojrzeń, ilu ich było, wszyscy cierpieli głód. Zauważył również tych, którzy wcześniej opuścili obóz, aby zajrzeć do sieci, zastawionych na łownego zwierza. Nie musiał pytać o rezultat, gdyż widział, że nic nie przynieśli. Podnieśli się gwałtownie i zupełnie wbrew powściągliwości Indian, zapytali:

— Czy Tokvi Kava upolował coś? Czy przyniósł mięso?

— Tak — odparł. — Koniec głodu. Zabiłem bizona i krowę, i do tego cielaka.

Na te słowa rozległo się sto okrzyków radości, zapanowało ogólne podniecenie, które tak opanowało czerwonoskórych, iż nie zauważyli jeźdźca, który zbliżał się do obozu z przeciwnej strony z parą jucznych koni. Był to Ik Senanda, wnuk wodza, posłany do wsi Komańczów po broń i inne potrzebne rzeczy.

Ta misja Metysa była dla wodza jedynym wyjściem, by choć nieznacznie ukryć przed swoimi ludźmi poniesioną hańbę i utrzymać się przy władzy. W swym obecnym stanie nie mógł się tam w żadnym razie pokazać, ale gdyby odzyskał konie i broń, pojmał Winnetou i Old Shatterhanda wraz z jego towarzyszami podróży, co przyniosłoby mu sporo zaszczytu, a gdyby jeszcze później przedsięwziął szybko jakąś wyprawę przeciw jakimkolwiek wrogom, białym czy sąsiednim Apaczom, to owa straszliwa porażka poszłaby w niepamięć, a wszystkie jego dzisiejsze troski i obawy rozwiałyby się. Wszystko zależało od wyniku, jaki przyniesie misja jego wnuka, i można sobie wyobrazić, z jakim utęsknieniem i w jakim napięciu wyglądał jego powrotu.

Kiedy więc Tokvi Kava zobaczył, że Ik Senanda prowadzi jedynie parę jucznych koni, pobladł, jego czerwona, ogorzała skóra poszarzała. Ustała również radość pozostałych Komańczów z zabitych bizonów. Kiedy Metys zsiadł z konia i zaczął się zbliżać, wódz oddalił się nieco, by usiąść pod krzewem w takiej odległości od swoich ludzi, aby nie mogli słyszeć, jaką otrzymał wiadomość. Ik Senanda podążył za nim i w milczeniu usiadł obok niego. Wódz spojrzał mu w oczy osobliwym spojrzeniem bez wyrazu, a następnie zapytał przygłuszonym, wskutek rozczarowania szorstko brzmiącym głosem:

— A gdzie wierzchowce?

— Nie dano mi —zadźwięczała odpowiedź.

— A gdzie dziesięć razy po dziesięć strzelb i noży?

— Otrzymałem jedynie dwa razy po dziesięć.

— A więc zdradziłeś, co wydarzyło się w Firwood-Camp!

— Niczego nie zdradziłem!

— Nie posłuchano mego rozkazu, a zatem nasza hańba musi być znana!

— Wiedziano o niej. Wiedziano już, kiedy tam przybyłem.

— Od kogo? Jeśli się dowiem, kto to był, żywcem go oskalpuję! Zacisnął pięści, a oczy błyszczały mu od gniewu.

— Nie dostaniesz tego skalpu — odpowiedział wnuk. — Ognisty koń pędzi sto razy szybciej niż my i rozgłasza wszędzie tę wieść.

— Czy ognisty koń przybył też do Komańczów Naiini?

— Nie, ale biegnie nie opodal nich i zatrzymuje się kilka razy w miejscach, które blade twarze nazywają stacjami. Na jednej z takich stacji było kilku naszych wojowników i dowiedzieli się wszystkiego.

— Uff! Wodę ognistą i ognistego konia przysłał Zły Duch do krainy czerwonoskórych, by ich zniszczyć. Już wkrótce od jednej Wielkiej Wody do drugiej będzie wiadomo, że pozbawiono mnie włosów, i odtąd imię moje będzie jak smród unoszący się z padliny, której nie chce ruszyć  żaden sęp. Ale ja się zemszczę, zemszczę na wszystkich, którzy uczynili ze mnie padlinę!

— Jesteś sławny i pozostaniesz sławny — pocieszył go wnuk.— Schwytamy Winnetou i Old Shatterhanda, a później napadniemy na Apaczów. Obedrzemy ich ze skóry, broni i koni i wtedy będziecie mogli wrócić do myśliwskich terenów naszego plemienia.

— Uff! A teraz nie możemy?

— Na radzie starszych powiedziano mi, że musicie przedtem wymazać swą hańbę chwalebnym czynem!

— Uff, uff!

Zasłonił dłonią oczy i siedział tak dość długo, po czym opuścił ją i powiedział:

— Jestem bogaty. Dlaczego i mnie nie przyniosłeś nic prócz broni?

— Nie wolno mi było.

— Nie mam konia, a przecież posiadam wiele koni. Czy zabroniono ci również zabrać jednego dla mnie?

— Tak.

Wówczas wódz z wyrazem przerażenia w oczach spojrzał w twarz wnuka i spytał, jąkając się niemal z obawy o odpowiedź:

— Ale mojego Czarnego Mustanga, mojego ogiera, który znaczy dla mnie więcej niż  życie, czy i jego odmówiono mi?

— Jego również. Powiedziano, że najwartościowszego zwierzęcia plemienia nie można powierzyć twej lekkomyślności.

Na te słowa stary poderwał się z miejsca, wściekłość go ruszyła. Ik Senanda podniósł ostrzegająco palec i rzekł uspokajająco:

— Tokvi Kava jest wielkim wodzem. Wie, że wojownik musi się opanować; czyż ludzie, którzy tam siedzą i na nas patrzą, mają pomyśleć, że ich wódz zapomniał być panem swych myśli i uczuć?

Wódz usiadł i po jakimś czasie, kiedy wydawał się już uspokojony wewnętrznie, odparł potakująco:

— Syn mej córki ma rację. Nie chcę już myśleć o cierpieniu, jakie mi sprawiono, ale kiedyś przypomnę je tym wszystkim, którzy mi je sprawili! Czy prócz tego, co od ciebie teraz usłyszałem, masz mi do przekazania jakąś wiadomość?

— Nie.

— Uff! Tylu starych wojowników zwało się mymi przyjaciółmi i rzeczywiście uważałem ich za przyjaciół. Czy żaden z nich nic mi nie kazał przez ciebie powiedzieć?

—  Żaden!

— A więc wszyscy dowiedzą się, jak Tokvi Kava odwzajemnia takie fałszywe przyjaźnie! Jesteś moim wnukiem i jesteś jeszcze młody, lecz jesteś odważny i posiadasz tyle przebiegłości co ja. Jeśli masz zamiar mówić ze mną, to mów! Czy chcesz mi coś zaproponować?

— Nie. Rozkazy należą do ciebie, ja jestem posłuszny. Co powiesz, jest dobre, co zdecydujesz, będzie przez nas wykonane.

Metys powiedział to tonem najszczerszego przywiązania i opuścił przy tym głowę na znak, że myślą i czynem całkowicie mu się oddaje, jednakże uważny obserwator spostrzegłby prawdopodobnie drobne, lecz zdradzieckie zmarszczki w kącikach ust. Nie był człowiekiem godnym zaufania i jeśli w grę wchodziła jego korzyść, to dziadek nie znaczył dla niego więcej aniżeli jakakolwiek inna osoba. Wódz jednakże, pomijając bliskie pokrewieństwo, uważał go za swego najlepszego przyjaciela i nie żywił wobec niego najmniejszego podejrzenia. Podobnie i teraz spoglądał na niego pełen ufności i rzekł:

— Wiem, że oddałbyś za mnie życie i że przemawiałeś za mną w naszym plemieniu. To nie twoja wina, że nic więcej nie uzyskałeś. Chodź, pójdźmy do pozostałych, którzy muszą się dowiedzieć, co plemię postanowiło!

Nie przypuszczał, że Ik Senanda na radzie starszych wystąpił podstępnie przeciw niemu, największym bowiem pragnieniem Metysa było zostać samemu wodzem Naiini. Wrócili zatem do swoich ludzi, którzy z zachowania Czarnego Mustanga i jego wnuka odgadli, jakie nadeszły wieści. Kiedy im je wódz przekazał, popadli w wielkie przygnębienie. Odczuli boleśnie swą kiepską sytuację, a wraz z nią jeszcze dotkliwszy głód aniżeli przedtem, toteż chętnie przyjęli rozkaz wodza, aby udać się do wyżej położonej części doliny, gdzie leżała upolowana przez niego zdobycz. Zanim wyruszyli, rozdzielono pomiędzy najlepszych strzelców kilka strzelb, które przywiózł Ik Senanda.

Wnuk wodza przywiózł też kilka noży, toteż dzielenie bizonów postępowało szybko i wkrótce płonęło wiele ognisk, przy których każdy piekł swoi kawał mięsa. Pozostałe mięso podzielono i wyruszono natychmiast w drogę, by urządzić zasadzkę na Old Shatterhanda i jego towarzyszy.

Indianie ruszyli ponownie w dół wzdłuż strumienia, aż dotarli do poprzedniego miejsca obozowania, by dalej udać się wzdłuż krańców Sierra Moro w kierunku południowym.

Po południu, kiedy korowód Indian szedł przez równinę porośniętą trawą, znaleziono trop, musiało tu być około dwudziestu jeźdźców, i to białych, wszystkie ich konie były podkute, i szli w kierunku, w jakim również zdążali czerwonoskórzy.

Siad, który przez dłuższy czas prowadził nie opodal gór, później zbliżał się ku nim, a pod wieczór wiódł do ich wnętrza. Zauważywszy to Tokvi Kava odezwał się do wnuka:

— Te blade twarze to doświadczeni ludzie, wkrótce zapadnie zmrok, toteż udają się w góry, nie chcąc nocować na otwartej równinie, gdzie ich ogniska byłyby widoczne z daleka. Pewnie nie przyjdzie nam łatwo znienacka ich napaść, zwłaszcza, że posiadamy tak niewiele broni.

— Pshaw! Przewyższamy ich trzykrotnie liczebnością, a czego się nie da zrobić przemocą, zdobędziemy podstępem.

— Podstęp zawsze jest więcej wart aniżeli siła, szczególnie dzisiaj dla nas. Musimy przede wszystkim zakraść się pod obóz bladych twarzy, nim postanowimy, co czynić.

Góry porośnięte były lasem, który wysuwał w równinę liczne zarośla. Kiedy Komańcze dotarli do nich, wyszukali sobie miejsce dogodne do rozbicia obozu, po czym wódz oraz Ik Senanda udali się tropić białych. Mrok już zapadał, toteż mogli przypuszczać, że nie będą musieli długo iść. I rzeczywiście, nie minął kwadrans, gdy poczuli zapach dymu.

— Zbliżamy się do nich — szepnął stary do wnuka. — Musimy teraz poczekać, aż zupełnie się  ściemni.

Gdy po zmroku nastała noc, znowu zaczęli się skradać. Wkrótce usłyszeli niewielki strumyk, a potem między drzewami zamigotał blask ogniska, wokół którego biali utworzyli krąg. W pobliżu na skrawku trawy stały konie. Pilnowało ich dwóch mężczyzn, którzy trzymali strzelby gotowe do strzału, był to znak, że Komańcze nie mieli do czynienia z nowicjuszami ani z ludźmi nieostrożnymi.

Dla wyćwiczonych Indian podejście w pobliże białych, nie stanowiło trudności, grube pnie drzew były doskonałą osłoną. Obaj zwiadowcy podczołgali się na taką odległość, na jaką pozwalało ich własne bezpieczeństwo, i stojąc każdy za innym drzewem mogli nie tylko widzieć białych z bliska, ale i słyszeć wszystko, co mówili.

Przywódcą bladych twarzy zdawał się być niemłody mężczyzna o ogorzałej twarzy, śnieżnobiałych włosach i jasnopopielatej długiej brodzie, była to charakterystyczna postać o ostrych rysach twarzy, widać wyszedł szczęśliwie z niejednej przygody. Jego przenikliwe oczy mimo wieku odznaczały się młodzieńczą  żywotnością, a kiedy mówił, czynił to tak stanowczo i opanowanie, jakby przyzwyczajony był do wydawania rozkazów.

Czerwonoskórzy usłyszeli, że jego towarzysze zwracali się do niego osobliwie, nazywając go Jego Wysokością.

Po niemal wszystkich pozostałych mężczyznach można było poznać, że również są doświadczonymi westmanami. Najmłodszy z nich, szczupłej budowy, niebywale wysoki kędzierzawy blondyn, był widać żartownisiem towarzystwa, lubował się w wesołych zwrotach, wołano na niego krótko: Hum. Właśnie kiedy zwiadowcy zaczęli podsłuchiwać, usłyszeli, jak mówił:

— Wasza Wysokość chyba się tu pewnie czuje, gdyż nie wystawia żadnych wart. Sądzę, że tu przebiega granica terenów należących do Komańczów. Czy Wasza Wysokość  życzy sobie zostać pozbawiony tronu i życia przez tych zacnych dżentelmenów?

— Moim tronem jest to miejsce, na którym siedzę, i chciałbym zobaczyć tego czerwonoskórego, który potrafiłby mi je odebrać. Wszak znajduję się w towarzystwie trzydziestu poddanych, z których każdy jest bohaterem i rycerzem. A co do Komańczów, to ma pan rację, drogi Hum. Chciałem wam jedynie dać czas na jedzenie, później jak zazwyczaj wystawimy warty, siedem godzin snu i co godzina zmiana, czterej wartownicy wystarczą, jeśli nie będą stali, tylko stale przemierzali wskazaną im część terenu. Ten porządek utrzymamy do czasu, kiedy się znajdziemy w górach San Juan.

— Gdzie zostaniemy milionerami! — dodał Hum śmiejąc się wesoło.

— Myślę, że tak się stanie pomimo waszych drwin.

— A że spadek po bogatym stryju poszedł koło nosa, nie mam nic przeciwko temu, abyście pozwolili mi odziedziczyć jeszcze bogatsze państwo Colorado.

— Well! Znowu o tym wspominacie, jak się właściwie sprawa miała z tym stryjem? Czy wydziedziczył was? Tego nie można mu wybaczyć nawet w grobie, gdyż zacny z was chłop!

— Nie wydziedziczył mnie, a jednak pozbawił mnie spadku. Uchodził za zamożnego, ponieważ potrafił stwarzać pozory, mój ojciec, chociaż był dzielnym handlowcem, do niczego nie doszedł, a dlaczego, zaraz się dowiecie. Kiedy umarł, prócz długów nie zostawił mi ani centa, stryj, który nie miał dzieci i którego prosiłem, żeby mi pomógł stanąć na nogi, pocieszył mnie mówiąc, że będę jego jedynym spadkobiercą. Męczyłem się tak jeszcze kilka lat, póki i on nie umarł, prócz zupełnie pustej szkatułki na pieniądze pozostawił mi swą księgą kasową, zacząłem ją obwąchiwać i nabawiłem się kataru, i to jakiego! Kochany stryjaszek był mianowicie tak przebiegły, że zlecał memu dobrodusznemu ojcu pracę, latami nie wypłacając mu za to ani dolara. Mój ojciec sądził, że jego pieniądze znajdują się w pewnych rękach; później zaś, kiedy krótko przed śmiercią dowiedział się o bankructwie swego brata, nie chciał go kompromitować w moich oczach i nie wyjawił mi jego nikczemności. Nie odziedziczyłem nic i straciłem również pieniądze, które bym odziedziczył, gdyby ojciec nie był taki ufny.

—  Ładny mi stryj! A więc wszystko pięknie roztrwonił? Jak się nazywał?

— Nie obchodzi mnie to, nie znam jego nazwiska!

— Co? Nie znacie go? Przecież brzmi tak jak wasze!

— Właśnie.

— No, proszę! Przecież nie zapomnieliście swojego nazwiska! Wołamy na was Wysoki Hum. Nie powiedzieliście nam, co oznacza Hum, i nie zdradziliście też waszego nazwiska. Dlaczego?

— Dlaczego? Dlatego. Właśnie dlatego, że jest to również nazwisko drogiego stryja, którego niechętnie wspominam.

— Hm! Jeśli odczuwacie tak wyraźną niechęć wobec swego stryja, to rzecz jasna nie mamy nic przeciw temu, co się tyczy utraconego spadku, to możecie się pocieszyć, gdyż to, co znajdziecie w górach San Juan w Colorado, wynagrodzi wam tę stratę po stokroć!

— Choćby nawet nie po stokroć, coś tam na pewno znajdziemy, Wasza Wysokość, gdyż nie należy pan do osób, które wiodłyby na próżno uczciwych ludzi tak daleko w Rocky-Mountains.

— Nie, rzeczywiście nie jestem taki. Mam plan kopalni w głowie: będziemy bogaci, choć nie tak jak byśmy byli, gdyby spotkało nas to szczęście i odkrylibyśmy tu w Sierra Moro legendarną Bonanzę of Hoaka.

— Często o niej słyszałem. Osobliwa nazwa! „Bonanza" to słowo hiszpańskie, ,,of" — angielskie, a „hoaka" wydaje się indiańskim. Czyż nie?

— Owszem.

— Co to oznacza?

— Nie potrafię powiedzieć, nie spotkałem bowiem nikogo, nawet Indianina, który by to wiedział i mógł przetłumaczyć. Bonanza niezaprzeczalnie istnieje, setki gambusinos szukało jej. Kilku z nich było już tak blisko, że znajdowali olbrzymie bryły złota, lecz nikomu z nich nie udało się dotrzeć do właściwego miejsca, gdzie takie bryły leżą masami. Znajdujemy się właśnie w tej okolicy, a kiedy jutro wyruszymy, być może, zbliżymy się do tego miejsca, gdzie dokonano owych odkryć. Zupełnie możliwe, że rozbiliśmy obóz w pobliżu sławnej Bonanzy. Pomyśleć tylko, gdybyśmy szczęśliwym trafem na nią się natknęli!

Słowa te wzbudziły entuzjazm wszystkich obecnych, dali temu wyraz w najrozmaitszych okrzykach, a Hum zauważył wesoło:

— Zasypiając będę o niej myślał, być może przyśni mi się i wskażę wam drogę. Co o tym sądzicie?

— Byłby to dobry sen! — odparł Jego Wysokość. — Ale czy można zrozumieć, że istnieją tacy, którzy znają Bonanzę, a mimo to nie eksploatują jej?

— Kto to taki? Czy są tacy? Czy to prawda? — pytano dookoła.

— Tak, to prawda. Są Indianie, którzy znają to miejsce, ale z nienawiści do białych otaczają je tajemnicą, tylko kiedy czasami kupują coś od białych, udają się tam, by przynieść garść nuggetów, ale wielkie bryły zostawiają. Właśnie w tej okolicy natrafiono na takich głupców i szaleńców. Niedawno rozmawiałem w Albuquerque z pewnym zakonnikiem, który spotkał jakiegoś czerwonoskórego w Estrecho de Cuarzo. Indianin był głodny, więc zakonnik dał mu chleb i mięso. Wówczas Indianin wyciągnął z kieszeni skórzany woreczek i wręczył mu kawałek naturalnego złota, a więc nugget, który ważył co najmniej pięćdziesiąt gramów, a woreczek cały był wypełniony takimi kawałkami, które posiadały ogromną wartość. Co na to powiecie?

— Czy zakonnik nie zapytał go? — chciał ktoś wiedzieć.

— Oczywiście, że zapytał, lecz nie otrzymał informacji, jedynie krótkie wyjaśnienie: „Przyniosłem sobie z Bonanzy of Hoaka, bywaj". Zakonnik musiał się zadowolić tymi słowami, a czerwonoskóry szybko się oddalił.

— Zakonnik mógł go zatrzymać i zmusić do wyznania, gdzie leży Bonanza!

— Zakonnik, a więc osoba duchowna? Tego mu uczynić nie wolno, byłoby to wbrew służbie i nauce bożej!

— Co mnie obchodzi służba i nauka! Gdybym spotkał takiego czerwonoskórego, to zakłułbym go, gdyby mi tego nie powiedział. Ale gdzie leży to Estrecho de Cuarzo? Wiecie, Wasza Wysokość? I co znaczy ta nazwa?

— To po hiszpańsku znaczy tyle co Kwarcowy Wąwóz i znam to miejsce, chcę wam otwarcie wyznać, że i ja należałem do tych, którzy daremnie szukali Bonanzy of Hoaka. Byłem nawet w Estrecho, lecz nic nie znalazłem, chociaż mógłbym przysiąc, że znajdowałem się blisko odkrycia.  

Zapamiętajcie tylko nazwę! Kwarc! To właśnie minerał, który służy złotu za osłonę. A wąwóz? Słowo to wyraźnie wyjaśnia, w jaki sposób powstała Bonanza! Ongiś w wąwozie znajdował się wodospad, jego wody wymywały ze skały ziarenka i bryły, które opadały na dno strumienia. I spoczywają tam, warte wiele, wiele milionów, i wystarczy ich tylko poszukać i zabrać, jeśli się wie, gdzie się owo dno wodospadu znajduje. To myśl, która właściwie może człowieka przyprawić o obłęd! I jeśli macie na to ochotę, to mogę wam jutro pokazać ten Estrecho de Cuarzo, gdyż nasza droga wiedzie w jego pobliżu.

Słowa te wywołały nie kończący się entuzjazm. Przywódca mógł go przerwać jedynie w ten sposób, że rozkazującym tonem powiedział:

— Dajcie spokój, seńores! Zjedliście, a teraz musimy wystawić czterech wartowników, gdyż Komańczom ufam o tyle tylko, o ile dosięgam ich wzrokiem. Rozmawiacie tak głośno, że roznosi się to na milę! Jeśli nie będzie spokoju i nie uciszycie się, nie zobaczycie jutro Estrecho.

— Well, będzie spokój, Wasza Wysokość  — odparł Hum wesoło. - 

Zamknijcie się, dżentelmeni i seńores! Słyszeliście, że chcę spać i śnić o Bonanzie! Kto mi będzie w tym przeszkadzał, nie będzie mógł szukać jutro brył złota. A więc dobranoc, Wasza Wysokość, dobranoc!

Po czym ułożył sobie siodło jak poduszkę, wyciągnął się, położył z boku w zasięgu ręki naładowaną broń i zamknął oczy.

— Chodź  — szepnął Czarny Mustang do wnuka.

Zaczęli się ostrożnie przemykać i był to najwyższy czas, czterej wartownicy bowiem już oddalili się od ogniska, a jeden z nich pojawił się tam, gdzie się ukryli, zaledwie w pól minuty po ich odejściu. Gdyby tam jeszcze byli, to z pewnością by ich zobaczył.

Kiedy oddalili się dostatecznie od obozu białych, Mustang zatrzymał się i zapytał towarzysza:

— Rozumiałeś wszystko?

— Wszystko — odparł tamten.

— Ja nie każde słowo, ale pojąłem dobrze sens ich wypowiedzi. Jutro będziemy mieli skalpy, konie i broń tych bladych twarzy i to wszystko, co mają przy sobie. Howgh!

Powiedział to tak stanowczo, jakby był tego zupełnie pewien. Ik Senanda jednak nie był tak przekonany i ostrzegał:

— Widziałeś i słyszałeś, że te blade twarze nie są greenhornami, których łatwo można przechytrzyć!

— Ja jednak przechytrzę ich!

— Uważam, że lepiej byłoby napaść ich jeszcze dziś.

— Mówisz jak młody wojownik, ja zaś jak mędrzec, który nauczył się wszystko dokładnie rozważać. Dookoła obozu chodzą bez przerwy czterej wartownicy, z pewnością dostrzegą oni naszych Komańczów. Poza tym mężczyźni śpią z bronią w ręku, jeśli któryś z wartowników krzyknie, zerwą się gotowi do walki i zabiją wielu z nas, ja zaś chcę oszczędzić naszych wojowników, aby nie czyniono mi dalszych zarzutów, kiedy wrócę do naszego plemienia, nie przeleje się tu krew ani jednego Komańcza.

— Ciekaw jestem, od czego zamierzasz zacząć?

— Słyszałeś, jak rozmawiali o Bonanzie?

— Tak. 

— Nie znam Bonanzy, jeszcze nigdy nie słyszałem tej nazwy, ale wiem, gdzie się znajduje nasze Szapo-Gaska.

— Uff! —wymknęło się Metysowi. —Do czego zmierzasz?

— Nie domyślasz się? Znasz ją tak jak ja. Jeśli zaraz wyruszysz w droghod, jutro rano będziesz z powrotem przy Estrecho de Cuarzo. Ja wraz z wojownikami pójdę przez całą noc, aby też dotrzeć tam o tym czasie.

— Czy chcesz tam być, kiedy nadejdą blade twarze?

— O wiele wcześniej, już rano albo przed południem, podczas gdy oni nadejdą dopiero wieczorem. Uważaj, co ci powiem! Weźmiesz z naszego Szapo-Gaska trochę nuggetów, wrócisz do Estrecho i po oddaniu nam konia zachowasz się tak, aby znalazły cię blade twarze. Muszą zobaczyć złoto i zapytać cię o Bonanzę, po długim wahaniu poprowadzisz ich do Estrecho, gdzie ich zamkniemy, tak że nie będą mogli się bronić ani uciec.

— Uff! — rzekł Ik Senanda nie mogąc powstrzymać uśmiechu. — Nauczyłeś się tego od Old Shatterhanda!

— Mądry wojownik uczy się nawet od największego wroga! Przygotujemy dużo drewna do podpalenia, skoro blade twarze znajdą się w Estrecho, zatarasujemy wejście i podpalimy. Znajdą się wówczas w takiej samej pułapce jak my w Birch-Hole i w ten sam sposób muszą się nam poddać.

Ik Senanda nic na to nie odpowiedział, tylko rozważał.

— Czy uważasz, że to zły plan? — spytał go dziadek.

— Nie, ale jest w nim coś, co mi się nie podoba.

— Co?

— Biali mnie zabiją.

— Czy sądzisz, że wystawię syna mej córki na niebezpieczeństwo, które miałoby go kosztować  życie?

— Nie uważam, żebyś miał taki zamiar, ale dojdzie do tego. Jeśli ci ludzie zrozumieją, że zostali przechytrzeni, wezmą mnie za zdrajcę i zemszczą się na mnie.

— Nie będą się mogli zemścić, gdyż uciekniesz, zanim zorientują się, że są ujęci.

— Czy będę mógł uciec, kiedy będę związany?

— Czy przypuszczasz, że cię zwiążą? 

— Tak. Będę musiał udawać, że zmuszają mnie do wyjawienia, gdzie jest Bonanza, a więc muszą przyjąć, że nie czynię tego dobrowolnie, i będą chcieli sprawdzić.

— Ale nie w ten sposób, by cię wiązać. Pójdziesz pieszo, podczas gdy oni mają konie. Pomyślą, że w razie gdybyś chciał uciekać, złapią cię po kilku krokach, nie założą ci więc pętów. Gdy znajdą się w Estrecho, będziesz obserwował wejście do wąwozu, kiedy zauważysz nas z drwami, w oka mgnieniu do nas przybiegniesz.

Nie uspokoiło to widać w zupełności Metysa, dziadek starał się rozproszyć jego wątpliwości i w końcu mu się to udało, zwłaszcza uwagą:

— ...A gdyby nie udało ci się uciec, to będę musiał się z nimi układać, tak jak Old Shatterhand w Birch-Hole ze mną, a moim pierwszym warunkiem oszczędzenia ich będzie wydanie mi ciebie.

— Oszczędzisz? Myślałem, że chcesz ich pozbawić  życia?

— I uczynię to, lecz takim wrogom mogę przyrzekać  łaskę i niekoniecznie muszę dotrzymywać słowa. Czy blade twarze były kiedykolwiek wobec nas szczere i otwarte?

— Nie.

— Czy zgadzasz się teraz?

— Tak. Zrobię, czego ode mnie żądasz, nie możesz przecież opuścić syna twej córki, i wszyscy wojownicy Komańczów wychwalać będą moją odwagę, że ryzykowałem wolność i życie, aby ci biali wpadli w twoje ręce.

— A więc chodź!

Wrócili do miejsca, gdzie czekali na nich Komańcze. Kiedy tam przybyli, Czarny Mustang zwięźle przekazał im swe spostrzeżenia i rozkazy. Czekał ich wyczerpujący nocny marsz, nie mogli ani spać, ani odpoczywać, a mimo to słowa wodza przywitali wybuchem radości, który jednak nie przerodził się w głośne okrzyki. Mieli okazję zdobycia koni, strzelb i trzydziestu skalpów. Po kilku minutach ruszyli w drogę do Estrecho de Cuarzo, podczas gdy Metys popędził do Szapo-Gaska swego dziadka.

Droga była uciążliwa, gdyż dużą jej część musieli przebyć w nocy przez okolicę trudną dla marszu, nie mogli pójść lepszą ani wygodniejszą drogą, skorzystają z niej prawdopodobnie biali i mogliby odkryć ślady Komańczów.

Całą noc maszerowali niezmordowanie przez góry, uciążliwe doliny i parowy. Kiedy nastał dzień, zatrzymali się na krótko, by nieco odpocząć i spożyć kawałek zimnego bizoniego mięsa. Po czym ruszyli dalej, i to z takim zapałem, że jeszcze przed południem znaleźli się w pobliżu wąwozu Estrecho.

Okolica nadawała się wyśmienicie do ich celów. Od zachodu na wschód rozciąga się tam wąskie, gęsto porośnięte lasem pasmo wzgórz. W pobliżu jego krańca z północy na południe biegnie głęboki parów powstały wskutek długotrwałej niszczącej działalności wody i jednocześnie wskutek gwałtownego wybuchu wulkanicznego, oddziela on stromą i nieregularnie opadającą część wzgórza. Wspomniane wąskie pasmo gór przechodzi w równinę jakby jęzorem, któremu obcięto czubek. Jęzor, jak już wspomniano, porasta gęsty las, odcięty czubek, ze zrozumiałych względów pozbawiony jest roślinności. Zbudowany jest z twardej skały kwarcowej, do której prowadzi miejscami szeroki ledwie na dziesięć kroków przesmyk, który nagle gwałtownie zakręca i po kilku metrach kończy się pionową  ścianą skalną. A krańce tego przesmyku są tak gładkie i strome, że nie ma na nich miejsca, które by umożliwiało wejście na górę. Sprawia to wrażenie, jakby natura pracowała tu przy pomocy piły do cięcia kamieni, aby stopie ludzkiej nie pozostawić najmniejszego miejsca oparcia. Nie było tam ani jednego drzewa, ani krzewu, w ogóle żadnej rośliny, która zdołałaby się tam zakorzenić i czerpać pożywienie.

Parowem tym był Estrecho de Cuarzo, o którym opowiadał Jego Wysokość, że utworzył się wskutek istniejącego tu zapewne ongiś wodospadu.

Przybywszy na miejsce, Komańcze od razu udali się do lasu, nie zbliżając się do wejścia do parowu, chcieli w ten sposób uniknąć pozostawiania śladów. Jedynie wódz podczołgał się do wąwozu, by się przekonać, czy w okolicy prócz jego ludzi nikt się nie znajduje. Kiedy zadowolony z wyniku zwiadu powrócił do nich, wszyscy zajęci byli pilnie zbieraniem gałęzi i gromadzeniem ich w duże, ale lekkie do noszenia wiązki.

Nieco później ujrzeli też Metysa pędzącego na koniu przez równinę. Nie wiedział dokładnie, gdzie się znajdują, toteż wyszli mu na przeciw. Kiedy oddał im niemal zajeżdżonego konia, którego przecież nie mogli zobaczyć biali, pokazał Mustangowi przywiezione nuggaty i po otrzymaniu kilku dokładniejszych wskazówek oddalił się, aby odegrać swą niezbyt bezpieczną rolę. 

Biali, nieświadomi niebezpieczeństwa, jakie na nich czeka w Estrecho, ponieważ nic ich nie nagliło do wyruszenia, spali do rana, po czym opuścili obóz, nie zauważywszy śladów dwóch wrogów, którzy ich podeszli i podsłuchali. Jechali aż do południa, po czym z powodu upału pozwolili sobie i koniom na godzinę odpoczynku, następnie ruszyli dalej, aż dotarli do miejsca oddalonego od Estrecho może o trzy mile angielskie. Teraz droga prowadziła przez zagłębienie doliny, gdzie spostrzegli stojące samotnie drzewo. Przywódca, który jechał na czele wraz ze swym ulubieńcem Humem, wskazał na nie i powiedział:

— Czy widzicie to drzewo w dole? Znam je, to znak orientacyjny, sądzę, że jeśli będziemy jechać jak dotąd, za godzinę będziemy przy Estrecho.

Mężczyźni zaczęli rozprawiać na temat drzewa, a jeden z nich obdarzony bystrym wzrokiem zauważył:

— Widzę tam coś jeszcze prócz drzewa, Wasza Wysokość. Jeśli się nie mylę, to leży pod nim jakieś zwierzę... to może być też człowiek.

— Hm! Samotny człowiek w tej odległej, lecz tak niebezpiecznej okolicy? Czyżby to był jakiś gambusino, który słyszał o Bonanzie i szuka tu złota? Musimy mu się dobrze przyjrzeć!

Już wkrótce zobaczyli, że był to rzeczywiście człowiek, który wyciągnął się pod drzewem i sprawiał wrażenie śpiącego. Aby go zaskoczyć, przywódca wraz z kilkoma towarzyszami zsiedli z koni i poszli pierwsi, podczas gdy pozostali zbliżali się wolno na koniach.

Człowiek pod drzewem musiał mocno spać, gdyż nie słyszał zbliżających się, którzy dotarłszy do drzewa natychmiast go otoczyli. Za pasem miał zatknięty kawałek skóry, złożony jak woreczek, choć niezupełnie, górna jego część wystawała ponad pasek i rozchylała się nieco i oczom białych ukazał się niewiele większy od orzecha laskowego kawałek czystego złota.

— Do pioruna! — wyrwało się przywódcy.

— Ten człowiek ma nuggety! To mieszaniec, prawdopodobnie Metys. Nuggety! Tu, w pobliżu Estrecho? Czyżby?... Musimy go zaraz pociągnąć za język!

W tej samej chwili przybyli mężczyźni na koniach. Tętent kopyt zbudził  śpiącego. Otworzył oczy, a kiedy ujrzał białych, poderwał się przerażony. Mimo woli dotknął ręką pasa, poczuł, że woreczek wysunął się nieco, toteż wprędce trwożliwie wsunął go z powrotem, tak że przybyli musieliby powziąć podejrzenia, nawet gdyby nie widzieli wcześniej złota. Nie był to oczywiście nikt inny, tylko Ik Senanda, który doskonale grał swą rolę. Biali niczego nie podejrzewając wpadli w pułapkę, ich przywódca zapytał ostrym tonem:

— Czy wolno zapytać, kim jesteś, kolorowy chłopcze?

— Nazywam się Yato Inda — odparł zapytany. Nadał sobie owe budzące zaufanie nazwisko, które przybrał już w Firwood-Camp.

— Yato Inda? To znaczy Dobry Człowiek, jeśli się nie mylę? Kim był twój ojciec?

— Białym myśliwym.

— A twoja matka?

— Córką Apaczów.

— Nazwisko się zgadza. W jakim celu włóczysz się po tej okolicy należącej do Komańczów, gdzie w ogóle nie ma Apaczów?

— Moje plemię nie może mnie już znieść.

— Dlaczego?

— Dlatego, że jestem przyjacielem bladych twarzy.

— Hm! A więc jesteś wygnańcem? I to się zgadza, bo masz tylkc nóż, zatem zabrano ci broń.

— Yato Inda pójdzie do bladych twarzy i kupi sobie u nich broń.

— No tak. Czerwonoskórzy cię wygnali, to jest okoliczność, która nam cię oferuje, ale skoro chcesz kupić strzelbę, to musisz mieć pieniądze.

— Yato Inda nie potrzebuje pieniędzy.

— Nie? Czy sądzisz, że dostaniesz ją w prezencie?

— Nie. Blade twarze niczego nie rozdają, ale są zadowolone, kiedy za broń i ognistą wodę otrzymają zamiast okrągłego złota złote nuggety.

— Ach, ognistą wodę! Wydaje się, że ją lubisz?

— Bardzo — odpowiedział Metys jak gdyby nigdy nic.

— I nie posiadasz okrągłego złota, za to masz nuggety?

— Yato Inda, nie ma, ale będzie tak długo szukał, aż jakieś znajdzie.

— Brzmi to tak, jakbyś szukał sławnej Bonanzy of Hoaka!

Jego Wysokość sądził, że wyraża się nader chytrze, wszelako bardziej jeszcze przebiegły Metys utwierdził go w tym przekonaniu, kiedy robiąc głupio zarozumiałą minę odparł:

— Czy mój biały brat również słyszał o Bonanzie? Z pewnością uważa ją za kłamstwo, za wymysł?

— W rzeczy samej, tyle złota bowiem, ile ma się ponoć w niej znajdować, nie może występować w jednym miejscu.

— Uff! —wykrzyknął Metys jeszcze bardziej pewny siebie. —To nie kłamstwo. Bonanza rzeczywiście istnieje.

Można sobie wyobrazić, w jakim napięciu biali śledzili przesłuchanie, i jak triumfował wewnętrznie ich przywódca, kiedy Metys „wygadał się" tym sposobem. Jego Wysokość podszedł krok bliżej do Metysa i powiedział:

— Przejęzyczyłeś się, powiedziałeś więcej, aniżeli zamierzałeś. Nie tylko wiesz, że Bonanza of Hoaka istnieje, ale wiesz także, gdzie się ona znajduje!

— Ja... ja... nie... wiem, nie... wolno... mi... tego...

— ...powiedzieć, nie wolno ci tego powiedzieć! Widzisz, teraz cię złapałem, chłopcze! Gdzie leży Bonanza? Wyznasz to?

— Ja... ja nie mogę niczego wyznać, bo... nie wiem!

— Ach tak! Udowodnię ci, draniu, że nas okłamujesz. Uważaj! Po czym szybkim ruchem chwycił go za pas i wyrwał woreczek. Nie

był on zeszyty, kawałek złożonej skóry rozwinął się i cała zawartość, więcej niż garść nuggetów, wysypała się na ziemię. Metys wydał krzyk przerażenia i schylił się prędko, by w pośpiechu pozbierać rozsypane ziarenka złota, lecz biali byli szybsi, stojący najbliżej rzucili się na nuggety i zagarnęli je. Jego Wysokość złapał go obiema rękoma pod ramię, poderwał w górę i krzyknął:

— Widzisz teraz, łajdaku, udowodniłem ci. Skąd masz nuggety? Metys otworzył usta, ale nie odpowiedział, udawał, że ze strachu nie

może powiedzieć ani słowa, i zaczął coś jąkać dopiero wówczas, gdy pytanie powtórzono kilka razy:

— Te... te nuggety... znalazłem.

— Oczywiście. Wiemy to! Ale gdzie?

— Tam... tam... wczoraj... znalazłem woreczek w lesie.

— W lesie? Woreczek? Nikt nie porzuciłby w lesie woreczka z nuggetami. Masz to złoto z Bonanzy i zaraz nam powiesz, gdzie się ona znajduje!

— Tego... tego... nie mogę powiedzieć!

— Tak? Zaraz ci udowodnię, że możesz! Daję ci minutę czasu. Jeśli jeszcze nie odpowiesz, dostaniesz tyle kulek, ile mamy strzelb! A więc decyduj się! 

Biali skierowali wszystkie swoje strzelby w jego stronę, wówczas Metys wspaniale udając wystraszonego, zawołał:

— Nie strzelajcie, nie strzelajcie!... Przecież słyszeliście, że jestem przyjacielem bladych twarzy! Dlatego musiałem opuścić plemię bez broni i konia, czy z tego powodu mam też zginąć?

— Nie dlatego, ale za twoje kłamstwa. Jeśli rzeczywiście jesteś przyjacielem białych, to bądź szczery!

— Nie mogę! Surowo zabrania się czerwonoskórym zdradzania Bonanzy.

— Nie jesteś Indianinem, ale Metysem, zatem ciebie nie obowiązuje ten zakaz. A gdybym ja był czerwonoskórym, którego wypędzono by z plemienia, to próbowałbym wszelkim sposobem zemścić się. Masz do tego teraz najlepszą okazję, mówiąc nam, gdzie znajduje się Bonanza of Hoaka.

— Zemsta? Ach... ach... uff! Zemsta!—zawołał, jakby zamierzał zmienić postanowienie.

— Tak, zemsta, zemsta za to, że cię tak dotkliwie znieważono! Metys stał jeszcze niezdecydowany, po jego minie widać było wyraźnie, że walczy z sobą, a kiedy wszyscy biali zaczęli go zachęcać, powiedział bardziej stanowczo:

— Nawet jeśli... bym chciał... to nie mogę tego zdradzić!

— Dlaczego?

— Dlatego... bo... bo zostałem wyrzucony. Nie wolno mi już nigdy powrócić do mojego plemienia, muszę odejść do bladych twarzy, mieszkać i żyć u nich, a do tego potrzebuję złota, wiele złota, bo białym za wszystko trzeba płacić. Jeśli wam zdradzę, gdzie leży Bonanza, zabierzecie mi je!

— Głupstwa pleciesz! Ile złota może znajdować się w Bonanzie?

— Uff!-wykrzyknął jakby nierozważnie. — Tyle, że i pięćdziesiąt koni by go nie uciągnęło.

— Czy to możliwe?! — zawołał Jego Wysokość. — Czy to prawda? Czy to rzeczywiście prawda?

— Tak. Widziałem to.

— Kiedy?

— Parę razy. Ostatni raz dziś przed południem.

— Słyszycie, ludzie? Słyszeliście? Uważajcie, na Boga, żebyście zmysłów nie postradali! Taka masa, taka ogromna masa złota! To starczyłoby, żeby kupić całe Stany Zjednoczone! A ten głupek myśli, że będzie potrzebował wszystkiego dla siebie, aby móc zapłacić za strzelbę i wodę ognistą! Człowieku, powiem ci, że jeślibyś miał tylko tyle złota, ile potrafisz unieść w rękach, mógłbyś zaspokoić największe swe pragnienia i pić wodę ognistą do końca życia. Ale wcale nie dostaniesz tak mało. Jeśli wskażesz nam Bonanzę, to się podzielimy, ty dostaniesz jedną połowę, my zabierzemy drugą, wówczas możesz śmiać się ze wszystkich Apaczów i żyć lepiej aniżeli prezydent, którego nazywacie Białym Ojcem!

— Lepiej... niż... niż Biały Ojciec? Czy to prawda? — zapytał oszołomiony radością, tak jakby wyobrażał sobie, że życie prezydenta jest tysiąckroć rozkoszniejsze niż byt w Krainie Wiecznych Łowów.

— Tak! Przysięgam ci na wszystkie świętości. Dostaniesz wszystko, wszystko, czego tylko zapragniesz.

— I wody ognistej, ile będę chciał?

— Więcej, o wiele więcej, niż może pomieścić nawet Missisipi! Tylko powiedz szybko, gdzie znajduje się Bonanza!

Twarz Metysa coraz bardziej się rozpromieniała, było jasne, że był bliski wyznania drogocennej tajemnicy, lecz wyraził jeszcze swą ostatnią myśl:

— Jest was przeszło trzydziestu wojowników, ja zaś jestem sam i bez broni. Kiedy wskażę wam Bonanzę, zabierzecie sobie wszystko i przepędzicie mnie, tak że nic nie dostanę!

— Bzdury! Jesteśmy uczciwymi ludźmi i damy ci połowę. Powiedziałem i dotrzymam słowa! Ale jeśli nie powiesz, zostaniesz bezlitośnie zastrzelony, i to natychmiast, na miejscu, tu gdzie teraz stoisz. A więc wybieraj, szybko! Albo śmierć, albo tyle wody ognistej, ile będziesz mógł wypić do końca życia.

Jego Wysokość był nieopisanie zdenerwowany, nie mniej niż pozostali biali. Ponad pięćdziesiąt wozów czystego złota! To niemal niewyobrażalne! Ich pożądliwe spojrzenia skupiły się w istocie na ustach Metysa. Wydawało się, że jego wahanie roztrzygnąć może ponowiona groźba śmierci, jak również nadzieja na całą Missisipi wody ognistej. Wprawiając wszystkich w zachwyt powiedział:

— Yato Inda zaufa wam, wierzy, że będzie mógł zabrać połowę złota, i wskaże wam, gdzie leży Bonanza!

Po tych słowach zapanowała powszechna radość, radość określona przez westmanów mianem „shout". Nawet Jego Wysokość wywijał w powietrzu rękoma jak skrzydłami wiatraka i raz po raz podskakiwał z radości mimo swego wieku, siwej brody i śnieżnobiałych włosów. Jedynie wysoki Hum posiadał dość siły, by opanować nieco swoje podniecenie i choć twarz jego promieniała radością, krzyknął donośnie w ten rozgardiasz, tak że wszyscy go słyszeli:

— My lords, gentelmen i seńores! Czeka nas wielka radość, ale nasza uczciwość nie powinna być mniejsza. Obiecaliśmy temu człowiekowi połowę złota i sądzę, że obietnicy dotrzymamy!

— Tak, tak — zaśmiał się Jego Wysokość.

— Tak, tak — zawtórowali pozostali.

Ów śmiech aż nadto wyraźnie wskazywał na to, że bynajmniej nie zamierzali tego uczynić. Metys udał, że śmiech w ogóle mu nie podpadł, wyjaśnił wręcz:

— Jeśli mam was zaprowadzić do Bonanzy, to nie musicie wcale daleko jechać.

— Niedaleko? — zapytał Jego Wysokość. — Tak też myślałem! Bonanza leży w Estrecho, nieprawda?

— Tak.

— To znaleźlibyśmy ją i bez twojego wskazania!

— Nie — odpowiedział teraz tajemniczo. — Moglibyście szukać jej przez wiele, wiele lat i mimo to nie znaleźć jej.

— To chodź i prowadź! Ale nie próbuj czmychnąć! Nasze kule natychmiast cię przedziurawią!

Metys udał, jakby w ogóle nie słyszał tej groźby i bez namysłu ruszył w drogę, wszak wiedział, że kroczą na pewną zgubę. Przeprowadzenie chytrego planu przyszło mu o wiele, wiele łatwiej, aniżeli sobie wyobrażał.

Zrozumiałe, że zafascynowani i niepodejrzliwi biali mówili teraz jedynie o Bonanzie. Hum był spokojny, jechał z dala od pozostałych, i zachodził w głowę, jakby tu nakłonić swych towarzyszy do godnego zachowania. Po jakimś czasie przyłączył się do niego dowódca i z uśmiechem na ustach zapytał:

— To, co mówiliście wcześniej o uczciwości, to był tylko żart, prawda?

— Nie, sir. Ten człowiek wydaje nam połowę swych skarbów za nic, bylibyśmy najnędzniejszymi draniami, gdybyśmy nie dotrzymali danej mu obietnicy.

— A więc rzeczywiście poważnie macie taki zamiar? Pshaw! Nigdy nie byłem pozbawiony honoru i nigdy nie będę, ale każdy wie, że Indianom nie potrzeba dotrzymywać danych obietnic.

— To tak podle, sir, że ja... Hm! A poza tym ten Yato Inda nie jest Indianinem, jego ojciec był białym!

— To tym bardziej nie jest powód, by sobie coś z niego robić, Metysi bowiem są o wiele gorsi, bardziej zdradliwi i niewierni aniżeli Indianie czystej krwi. Niech nam pokaże Bonanzę, a potem idzie, gdzie mu się podoba.

— Bez swojej połowy?

— Naturalnie! Zostawić mu taką niesamowitą ilość złota to byłoby z naszej strony czyste szaleństwo!

— Nie zgodzę się na to, żeby został oszukany!

— Nie wystawiajcie się na pośmiewisko! Nic przecież nie wskóracie przeciw pozostałym!

— A jednak...

— Cóż niby? Co zamierzacie? —zabrzmiało ostrzejszym tonem.

— Co uczynię, a czego zaniecham, będzie zależało od waszej uczciwości.

— Czy to ma być groźba, sir?

— Jeśli nie postąpicie uczciwie z Metysem, to jest to groźba! Winnetou nazwał złoto śmiercionośnym piaskiem, ponieważ znał

liczne wypadki, kiedy szybko i łatwo zdobyty metal „szczęśliwym znalazcom" przynosił nieszczęście. Również tutaj, choć nie widziano jeszcze Bonanzy, widać było następstwa żądzy posiadania. Przywódca, którego Hum zawsze dotąd był ulubieńcem, odrzucił wszelką przyjaźń z wyrazem bezlitosnej wrogości na twarzy i zagroził:

— Nie waż się ostrzegać Metysa ani przedsiębrać nic przeciw nam! Jeśli w grę wchodzi Bonanza of Hoaka, to nie znam się na żartach. Chcę cię ostrzec i powiadam: możesz liczyć tylko na kulę!

Po tej groźbie, którą wypowiedział zupełnie poważnie, popędził konia, by znaleźć  się w pobliżu Metysa na czele pochodu, Hum zaś został na końcu, celowo zwalniał krok konia, jadący bowiem blisko niego towarzysze słyszeli rozmowę z przywódcą, odwracali się w jego stronę i nie mniej stanowczo przypominali mu o wiszącej nad nim groźbie. W końcu stracił ich z oczu. Równie silnie pożądał złota jak i oni, lecz gniew z powodu zamierzonego przez nich oszustwa nakazywał mu nie podążać za nimi w pośpiechu w stronę Estrecho.

Toteż ujrzał skały otaczające rzekomą Bonanzę później aniżeli oni.

Kiedy skierował na nie swój wzrok, zdziwił się i zatrzymał konia. W chwilę później zeskoczył z siodła, aby nie zostać zauważonym, nie opodal Estrecho bowiem ujrzał biegające postacie, których w żadnym wypadku nie mógł uznać za swych towarzyszy. Wkrótce potem buchnął w górę jasny ogień i dotarło do niego wycie wielu głosów, co świadczyło o tym, że miał przed sobą Indian.

Opanowała go trwoga. Na szczęście zapadał zmrok, który sprawił, że czerwonoskórzy go nie zauważyli, a poza tym byli tak zajęci wąwozem Estrecho, że w ogóle nie zwracali uwagi na stronę, gdzie się znajdował. Sądzili, że mają wszystkich białych w pułapce.

Hum zamierzał podjąć próbę uratowania swych towarzyszy. Nie chciał, by Indianie zauważyli go, poczekał, aż się zupełnie ściemniło, i pogalopował, lecz nie na wprost, gdzie ogień stawał się coraz bardziej widoczny, lecz trzymał się bardziej lewej strony, na wschód.

Ogień buchał od zachodniej strony wierzchołka góry, pojechał zatem na wschód i znalazł tam ukryty zakątek, gdzie przywiązał konia. Potrzebował więcej czasu, by zbliżyć się do czerwonoskórych, gdyż musiał się poruszać ostrożnie. Przemykając na zachód dotarł w końcu do zagłębienia, które odcinało wylot Estrecho od głównego pasma wzgórz. Położył się na ziemi i poczołgał się do miejsca, z którego po lewej ręce ujrzał ogień w odległości około dwustu kroków. Ogień buchał tak wysoko i rozlegle, że jego blask docierał i do niego. Nie odważył się posunąć dalej, gdyż widział wielu czerwonoskórych, zajętych dorzucaniem nowych wiązek gałęzi do ognia.

Indianie jednak byli nie tylko tam. Jasność oświetlała i góry i kiedy spojrza ni w ich stronę, zobaczył wielu Indian, którzy z nie znanego mu powodu wspinali się na górę i tam rozbiegali. Potem usłyszał jakiś głos z góry. Sądząc po doborze słów i wyrażeń mówiący musiał być czerwonoskórym, używał bowiem owej mieszaniny języka angielskiego i indiańskiego, którą posługują się jedynie Indianie. Wprawdzie Hum nie mógł zrozumieć każdego słowa, lecz był w stanie śledzić sens wypowiedzi, a ten krótko mówiąc brzmiał:

— Rzućcie wszelką broń i cofnijcie się w głąb Estrecho! Kto zacznie strzelać albo będzie się inaczej bronił, tego czeka śmierć na palu męczeństwa, kto podda się bez stawiania oporu, temu darujemy życie!

„Ach, teraz rozumiem! pomyślał Hum. Biali zostali uwięzieni przez Indian wewnątrz Bonanzy. Bonanza? Hm? Teraz spada mi zasłona z oczu i rozumiem wszystko! Tu nie ma w ogóle żadnej Bonanzy! Ten podły Metys był szpiegiem czerwonoskórych i dlatego omamił nas swoimi nuggetami, by nas wpędzić w ich ręce. Jak to dobrze, że jestem uczciwym człowiekiem, gdybym nim nie był, siedziałbym teraz również na dole w tym ambarasie! Muszę ich wydostać z tego bagna, tylko ja mogę im pomóc! Ale jak? Jest ich tylko trzydziestu, podczas gdy Indian jak się wydaje, jest trzykroć więcej".

Zastanowił się chwilę, w jaki sposób mógłby pomóc swym towarzyszom, po czym rozważał dalej: „To będzie trudne, niesłychanie trudne, jeśli w ogóle nie zupełnie niemożliwe. Nie mogę się ruszyć w stronę ognia ani wspinać po skałach, gdyż tam w górze jest równie jasno jak tu na dole. Hm, co wydaje się niemożliwe po północnej stronie, może okaże się możliwe od południa.

Zawrócił się i pośpieszył, by przedostać się na drugą stronę. Ale nie zrobił jeszcze stu kroków, kiedy nagle pojawiła się przed nim niewielka szczupła postać i niespodzianie zawołała do niego w języku niemieckim:

— Stój, drogi nieznajomy! Z kim to się pan tak ściga? Niech pan łaskawie zatrzyma swoje nogi, w przeciwnym wypadku zaraz do nich wypalę z mojej strzelby!

Hum znał niemiecki. Przemawiał do niego Niemiec, a zatem w każdym razie nie wróg, lecz Hum tak był pochłonięty myślą o szybkim przedostaniu się na drugą stronę Estrecho, że nie pomyślał o tym, jak osobliwe i niezrozumiałe było to nagłe spotkanie, nie miał też czasu posłuchać wezwania i zatrzymać się. Odparł jedynie w pośpiechu również w języku niemieckim:

— Niech mi pan da spokój. Nie mam sekundy do stracenia! Podczas gdy pędził dalej, słyszał za sobą ten sam głos:

— Ten, widać, nie uczył się biegać od ślimaka! No, ale daleko nie zajdzie, czuję, że oberwie!

Hum nie wiedział, co to ma znaczyć, zrozumiał to po kilku chwilach, nie przebrzmiały bowiem jeszcze te słowa, a wyrosła przed nim druga postać, wstrzymała go jedną ręką w biegu, drugą zaś wymierzyła pięścią taki cios w głowę, że padł bez słowa. Mimo wszystko znalazł się w lepszym położeniu aniżeli jego towarzysze, których chciał uratować.

Ci zaś, jak już wspomniano, dotarli na czele z Metysem wyprzedzającym nieco korowód do nie porośniętych skał krzemowych, w które wdzierał się wąsko i głęboko Estrecho de Cuarzo. Jechali w ślad za nim bez zastanowienia, z pełnym zaufaniem i nie powzięli żadnego podejrzenia nawet wówczas, kiedy zatrzymał się i wskazując miejsce przed sobą rzekł:

— Niech blade twarze zsiądą z koni i tam za zakrętem wąwozu niech je spętają. Ja w tym czasie otworzę wejście do ukrytej kopalni, by pokazać wam Bonanzę.

Po czym ukląkł przy ścianie skalnej i zaczął rozgarniać zebrane tam kamienie, jak gdyby chciał odsłonić wejście do Bonanzy. Oni zaś wszyscy przejechali obok niego i tylko Jego Wysokość zsiadłszy z siodła stanął przy nim i zapytał z zaciekawieniem:

— A więc to tu spoczywa złoto zakopane w takich ilościach?

— Tak — skinął Metys.

— To pomogę ci, żeby poszło szybciej!

— Otwór jest tu tak wąski, że jedynie jeden człowiek może kopać. Zamierzał zająć przywódcę, by odwrócić jego uwagę od siebie, ten zaś powodowany niecierpliwością nie przeczuwając niczego przystał na to, proponując Metysowi:

— Odsuń się! Chcę to sam zrobić.

Po czym przykucnął i zaczął z zapałem odrzucać rękoma żwir. Metys przyglądał się temu przez chwilę, a następnie cofnął się po cichu kilka kroków.

Szybki rzut oka przekonał go, że żaden z białych, którzy jeszcze zajęci byli końmi, nie zwracał na niego uwagi. Bezszelestnie czmychnął więc z powrotem do wejścia wąwozu.

W tym momencie Jego Wysokość odwrócił się w jego stronę.

— Na Boga!-zawołał.-Metys!

Jednym ruchem wyciągnął rewolwer zza pasa. Padł strzał i z przekleństwem na ustach Ik Senanda runął na ziemię.

Odgłos wystrzału odbił się niesamowicie o ściany wąwozu, by wkrótce potem znaleźć odpowiedź w huku dalszych strzałów. Przy wejściu do wąwozu wybuchnął płomień, który w ciągu kilku sekund tak się powiększył i rozszerzył, że całkowicie wypełnił wąską szczelinę, na zewnątrz zaś za ścianą ognia dał się słyszeć przenikliwy okrzyk wojenny Komańczów.

Jego Wysokość skoczył natychmiast do Metysa, złapał go silnymi rękoma i ciągnął go za sobą, pomimo jego oporu i wyrywania się na wszystkie strony, w głąb wąwozu.

— Jesteśmy otoczeni Indianami! — zawołał. — Szybko za zakręt, gdzie nie będą nas mogli trafić, i pomóżcie mi związać tego zdrajcę!

Natychmiast wykonano jego rozkaz i w mig związano Metysowi ręce na plecach. Cicho postękując kucnął wśród białych, z rany, którą otrzymał w kolano, sączyła się krew.

— Zdaje się, że wpadliśmy w ładną pułapkę, chłopcy — odezwał się ochrypłym głosem dowódca. — Ten łajdak był szpiegiem i zwabił nas tu. Ale myślę, że niedługo będzie się tym cieszył. Zafundujemy mu piękny postronek. Przede wszystkim jednak kilku z was musi pójść ze strzelbami zabezpieczyć wejście, aby nie zakradł się tu żaden czerwonoskóry.

Polecenie wykonano, a dowódca spojrzał teraz badawczo na ściany skalne.

— Nie mogłaby się tu wspiąć do góry żadna wiewiórka, a co dopiero człowiek — stwierdził jeden z mężczyzn. — Ale spójrzcie, tam sterczy występ skalny jakby stworzony dla tego draba. Nadaje się do stryczka jak gałąź!

I z zimną krwią rozwinął swe lasso, by zarzucić je na ów występ.

— Dobrze, Fred — powiedział Jego Wysokość. — A ty, mój kolorowy chłopcze, gotuj się, gdyż masz jeszcze pięć minut na przygotowanie się na śmierć. Skoro jesteśmy zgubieni, to ty nas chociaż wyprzedzisz!

Podczas tych pośpiesznych i okrutnych przygotowań Metys zrobił się szary na twarzy i wyjąkał dygocząc:

— Czego... chcecie? Puśćcie mnie! Wy... nie poznaliście się na mnie! Ja... jestem... niewinny!

— Możesz o tym opowiedzieć na tamtym świecie, teraz to bezcelowe. Przejrzeliśmy cię. Zdradziłeś się ucieczką.

— Ja... nie... uciekałem... chciałem się tylko rozejrzeć... bo usłyszałem jakiś podejrzany szelest.

— Tak, ten szelest był tak podejrzany, że zostaniesz teraz zlinczowany. Nie gadaj tyle niepotrzebnie, pierwsza minuta już minęła!

Dwóch mężczyzn pociągnęło Ik Senandę do ściany skalnej pod występem, z którego właśnie zwisała pętla.

— Mylicie się, naprawdę się mylicie! — zawołał pełen strachu.— Jestem przyjacielem białych, możecie w to wierzyć! Czy jesteście mordercami? Jeśli mnie rozwiążecie, zobaczycie, że pomogę wam z Indianami!

— Wolimy nie próbować, chłopcze — mruknął Jego Wysokość, spoglądając na staromodny, niekształtny niklowy zegarek, który wyciągnął z kieszeni bluzy.

— Nie zapominaj, że pozostały ci jeszcze jedynie trzy minuty! Metysowi pot wystąpił na czoło, pomimo jego oporu wprawnymi rękoma zarzucono mu pętlę na szyję i lekkim ruchem zaciśnięto.

— Dam wam złoto, wiele złota — jęknął  — jeśli darujecie mi życie! Beze mnie nigdy nie znajdziecie Bonanzy of Hoaka!

— W to wierzymy — skinął Jego Wysokość  — lecz i z twoją pomocą chybabyśmy jej nie odkryli. Zresztą twoje złoto na niewiele by się nam zdało, gdyż teraz chodzi o nasze skalpy!

— Mogę je uratować, jeśli mi zaufacie. Tokvi Kava wypuści was na wolność, skoro ja się za wami wstawię!

— Aha, więc znów się zdradziłeś! Skąd wiesz, że to on nas tu zamknął? A więc wydałeś nas najgorszemu oprawcy. A zatem nie możemy mieć nadziei, lecz i twoje skamlenie o łaskę jest daremne.

— Jeśli mnie uwolnicie, nic się wam nie stanie. Lecz jeśli mnie zabijecie, czeka was pewna śmierć w najokrutniejszych męczarniach! Bądźcie roztropni i nie gubcie samych siebie!...

— A więc teraz dodajesz do koloru! Nie damy się mamić. Zamiast pleść bzdury, przygotuj się lepiej na tamten świat. Jeszcze minuta. Przygotujcie się, messieurs!

Słowa te skierowane były do obu mężczyzn trzymających drugi koniec lassa, by związanego w odpowiednim momencie pociągnąć w górę.

Metys zaparł się z rozpaczy i usiłował pomimo rany w kolanie unieść się i wyrwać, kilku ludzi musiało go przygnieść do ziemi, gdyż śmiertelny strach podwoił jego siły.

— Nie możecie mnie zabić! Na pomoc! Tokvi Kava! Tok-vi Ka-va! Pomóż!

— Ostatnia minuta minęła — spokojnie powiedział Jego Wysokość, stojąc przy tym bez ruchu. — Ciągnijcie, chłopcy!

Gwałtowny ruch poderwał ciało Ik Senandy w górę. Przez chwilę nogi dyndając próbowały trzymać się ziemi, po czym zawisnął w powietrzu. Targały nim jeszcze gwałtowne konwulsje, lecz z czasem stawały się one słabsze, ciało bezwładnie zwisło. Metys nie żył.

Tymczasem nastał zmrok i w wąwozie było jeszcze ciemniej aniżeli na zewnątrz. Nikt nie słyszał wołań Metysa o pomoc, gdyż Indianie wyli bez przerwy, słychać też było, że wdrapywali się z obu stron na skały i zajmowali skraj wąwozu. Po czym z wolna wszystko ucichło.

Biali spuścili ciało Metysa i zawlekli je w najdalszy zakątek wąwozu. Następnie naradzili się szeptem, w jaki sposób wydostać się z pułapki. Ściany skalne były zupełnie nie do zdobycia, dlatego postanowili posłuchać Jego Wysokości, konno popędzić w kierunku wejścia do wąwozu i w galopie przedrzeć się przez ogień.

Ledwo jednak przemierzyli kilka kroków, usłyszeli z góry donośny, rozkazujący głos:

— Zatrzymać się, niech blade twarze nie jadą dalej! Jestem Tokvi Kava, wódz Komańczów, i mam sześć razy pięćdziesięciu wojowników. Jeśli będziecie skakać przez ogień, wszystkich was wystrzelamy!

— Do stu diabłów!—zachrypiał Jego Wysokość zwracając się do swoich ludzi. — Czyście słyszeli, co powiedział? Ma rację. W ten sposób nic nie wskóramy. Nie wydostaniemy się. Zechce zapewne naszych skalpów i możemy mówić o szczęściu, kiedy da się namówić na to, abyśmy uszli tylko z życiem!

Ponownie dał się słyszeć głos Czarnego Mustanga:

— Jeśli blade twarze będą się bronić, są zgubione. Daruję im jednak życie, jeśli się poddadzą.

Na te słowa biali zeskoczyli z koni, ponownie szybko się naradzili, postanowili rokować z czerwonoskórymi i przebiegłością osiągnąć możliwie najwięcej ustępstw. Toteż Jego Wysokość zawołał teraz w stronę wodza:

— Co macie przeciw nam, że traktujecie nas jak wrogów? Przecież nic wam nie zrobiliśmy!

— Wszystkie blade twarze są naszymi wrogami -zabrzmiała odpowiedź. — Nie macie żadnego wyjścia i możecie uratować swoje życie jedynie w ten sposób, że poddacie się nam wszyscy bez oporu. Odrzućcie broń i wydajcie waszego jeńca!

— Ale, ale! tak daleko jeszcze nie doszliśmy! To prawda, żeście nas otoczyli, ale spróbujcie nas stąd wydostać! Właśnie nasze strzelby udowodnią wam, że bez sensu jest traktować nas jak bezbronnych jeńców.

— Uff! Rozejrzyj się wpierw dobrze po swym więzieniu! Tu na górze na występach skalnych stoi dziesięć razy po dziesięć wojowników Komańczów, gotowych na jedno moje skinienie strzelać w waszą stronę.

— Fatalna sytuacja — szepnął na to Jego Wysokość. — Jeśli to prawda, to wykończą nas z góry, zanim zdążymy ich nawet zadrasnąć. Posłuchajmy, jakie chce nam postawić warunki!

Po czym zwracając się znów do góry zawołał:

— Może was być wielu, nie boimy się. Ale słyszałem, że Tokvi Kava jest odważnym i sprawiedliwym wodzem, nigdy nie żywi on wrogości do ludzi, którzy go nie obrazili czy też nie skrzywdzili. Dlatego jestem przekonany, że natychmiast wstrzymasz swe działania, kiedy dowiesz się, kim jesteśmy i że nie szukamy niczego w tej okolicy, tylko chcemy ją szybko przemierzyć. Zatem jestem gotowy do rozmowy z tobą.

— A więc chodź! Moi wojownicy poprowadzą cię na górę.

— Dumny wódz Komańczów nie może poważnie wymagać, bym do niego przyszedł. Jest nas tylko trzydziestu, podczas gdy on, jak sam powiedział, posiada trzystu wojowników. Gdybym się stąd oddalił, naraziłbym życie, podczas gdy on nie ryzykuje nic schodząc tu do nas do Estrecho.

— Jestem wodzem i nie potrzebuję uganiać się za jakąś bladą twarzą  — odparł dumnie Mustang. — Lecz przyślę do was jako pośrednika Kitę Homascha. Czy wypuścicie go z powrotem na wolność, kiedy zechce?

— Tak.

— Również wtedy, kiedy nie dojdzie z wami do porozumienia?

— Również wtedy.

— Czy mówisz prawdę?

— Tak, zapewniam cię, że niczego nie knuję.

— My wierzymy w Wielkiego Ducha, którego wy nazywacie Bogiem, co przysięgniecie na niego, tego musicie dochować. A więc obiecaj mi na waszego Boga, że kiedy Kita Homascha zechce odejść, nie ruszycie go.

— Przysięgam i obiecuję ci to.

— Więc zejdzie.

Trwało chwilę, nim odsunięto nieco na bok palące się drzewo przy wejściu do wąwozu, tak że między płomieniami a skałą powstała luka, którą Kita Homascha przeskoczył. Dumnym krokiem z podniesioną głową czerwonoskóry podszedł do Jego Wysokości, po czym obaj usiedli. Tymczasem zapadła głęboka noc i tylko wolno wschodzący księżyc i jasno migocący ogień rzucały skąpe światło na wąwóz.

Stary westman wiedział, że według zwyczajów Indian rozmowę zaczyna zwycięzca, toteż milczał i czekał, aż Kita Homascha po dłuższym czasie rozpoczął rokowania pytaniem:

— Czy blade twarze zrozumiały, że byłoby szaleństwem walczyć przeciw nam?

— Nie — odparł biały — tego jeszcze nie zrozumieliśmy.

— Urodziliście się więc bez rozumu. Żaden człowiek nie wdrapie się na te skały ani też  żaden koń, ani żaden jeździec nie przeskoczy przez żar ognia. Z góry zaś patrzy na was dwa razy sto oczu i sto strzelb przygotowanych jest do zniszczenia was.

— Pshaw! Nie obawiamy się strzelb. W Estrecho znajduje się dość dogodnych miejsc, w których można się ukryć przed waszymi kulami.

— Jak długo potrwa to skrywanie się? — rzekł czerwonoskóry z pogardą. — Wcale nie musimy trwonić na was kul. Na zewnątrz mamy pod dostatkiem wody i dziczyzny. Wystarczy, że poczekamy, aż wypędzi was głód i pragnienie.

— To może długo potrwać!

— Uff! Im dłużej to potrwa, tym szybciej skończy się nasza pobłażliwość i wówczas nie będziecie mogli liczyć na litość. Jeśli się teraz poddacie, zobaczycie, że w naszych sercach gości jeszcze łaska!

— Czego od nas żądacie?

— Wykopaliśmy topór wojenny przeciw wszystkim bladym twarzom i właściwie powinniście wszyscy zginąć na palu męczeńskim. Tokvi Kava zlecił mi zaoferować wam życie i wolność, jeśli wydacie jeńca i oddacie całą waszą broń.

— Czy konie również?

— Nie, wojownicy Komańczów są tak bogaci w dobre konie, że nie przyjmą waszych lichych szkap.

— A pozostałe rzeczy, które posiadamy?

— Pshaw, wszystko, co macie, warte jest dla nas tyle, ile cienkie źdźbła trawy, które przegania wiatr. Chcemy waszej broni, niczego więcej!

— Ale wówczas nie będziemy mogli polować, aby przeżyć, i jeśli trafimy na nieprzyjaciół, będziemy zupełnie bezbronni!

— Zachowacie przecież swoje konie, a najbliższy fort bladych twarzy nie leży tak daleko. Możecie się do niego szybko dostać, a tam otrzymacie wszystko, czego potrzebujecie. Zdecydujcie się prędko, gdyż Czarny Mustang nie będzie zbyt długo czekał.

— Muszę wpierw pomówić z moimi ludźmi.

Jego Wysokość wstał i wraz z towarzyszami wycofał się za zakręt wąwozu, tymczasem Indianin pozostał siedząc nieruchomo.

Stary przywódca powiadomił swych towarzyszy o treści rozmowy i szepnął:

— Nie mają pojęcia, że ten kolorowy szubrawiec już wisi. Żądają wydania jego i całej naszej broni. Przeklęta sprawa, mesch'schurs! Jedyna nadzieja w tym, że wysoki Hum zdołał zbiec, bo gdyby go schwytali, to ten czerwony łajdak już by się tym pochwalił.

Odbyli naradę i doszli do wniosku, że przystaną tylko wówczas na żądania Tokvi Kavy, jeśli będą mogli zachować choć parę strzelb i noży. Chcieli ukryć  śmierć Metysa, przywiązać ciało do konia i w ciemności zabrać z sobą jako zakładnika, przyrzekając uwolnić go później.

Jego Wysokość wstał i ciężko krocząc, z opuszczoną głową wrócił do Kity Homascha.

— Coście postanowili? — zapytał.

— Chcemy zgodzić się z waszymi warunkami, jeśli zostawicie nam strzelby i dziesięć noży, aby...

W tym momencie u góry ponad nimi dały się słyszeć głosy, jakieś zamieszanie, a następnie donośne wołanie:

— Zatrzymajcie się, Komańcze! Tu stoi Winnetou, wódz Apaczów, a do każdego, kto odważy się zbliżyć, przemówi zaczarowana strzelba Old Shatterhanda.

Odpowiedział mu ryk wściekłości:

— A tu stoi Tokvi Kava, wódz Komańczów! Zbliża się czas zemsty, wasze skalpy są moje! Ruszajcie na nich, wojownicy Naiini!

— Zbliżcie się tylko, jeśli macie odwagę, czerwone łotry! -odparł im jakiś kiksujący głos. — Ciotka Droll przyjmie was łaskawie, Poczekaj, łajdaku, zaraz poślemy cię w dół! Dał się słyszeć odgłos jakiegoś spadającego przedmiotu i wkrótce potem czyjeś ciało runęło na skalne podłoże tuż obok Jego Wysokości. W blasku migoczącego ognia widać było, że był to Indianin.

— Uff, uff!-wykrzyknął przerażony Kita Homascha — to...

— Czy wskazałeś mu drogę w Krainę Wiecznych Łowów, kuzynie Droll? — zabrzmiał z. góry inny głos.

— Uważaj, zaraz jeszcze jeden zniknie z widowni!

I już drugie ciało leciało w otchłań padając ciężko i głucho. W ślad za nimi spadło trzecie i czwarte, a kilka następujących szybko po sobie strzałów wskazywało na to, że przemówił zaczarowany sztucer Winnetou. Po czym zrobiło się cicho. Wyszedł księżyc, który przez pewien czas skrywał się za chmurami, i stojący w dole spostrzegli na skraju skał ciemne sylwetki dwóch zaciekle walczących ze sobą mężczyzn. Nagle jeden z nich został podrzucony w górę i wkrótce szerokim łukiem wyleciał w powietrze.

Kita Homascha z przerażeniem cofnął się, jakby nie wierząc własnym oczom, pochylił się zaraz nad upadłym i rzekł bezdźwięcznie:

— Tokvi Kava, wielki wódz Komańczów nie żyje!

Nagle nad ścianą skalną zarzucone zostało lasso i jakiś człowiek spuścił się po nim, by podejść do czerwonoskórego rozjemcy.

— Uff, uff — wykrzyknął Kita Homascha — Old Shatterhand!

— Tak, to ja. Pokrzyżowaliśmy wasze łajdackie plany, a wódz kilku innych Komańczów przypłaciło to życiem. Sądzę, że jesteś upoważniony do prowadzenia ze mną rokowań, rozpoczętych z tymi zacnymi mężami.

Czerwonoskóry opanował się i z indiańskim spokojem rzekł:

— Kita Homascha zastępuje zmarłego wodza. Co Old Shatterhand ma mi do powiedzenia?

— Wyjdź do twych wojowników i rozkaż im, aby w mig zebrali się w odległości dziesięć razy po dziesięć kroków od wejścia do wąwozu. Jeśli to uczynicie, nie potrzebujecie obawiać się  żadnych wrogich działań z naszej strony i pozwolimy wam zabrać waszych zmarłych. Jeśli tego nie uczynicie, to nasze strzelby będą dalej mówić, a wtedy płacz i lament w wigwamach Komańczów będzie jeszcze większy i głośniejszy. Pospiesz się, gdyż pilnie oczekujemy waszej odpowiedzi!

Kita Homascha nie powiedziawszy ani słowa udał się w kierunku wyjścia, zaś zdziwiony Jego Wysokość zbliżył się do przybyłego.

— Good evening, mister! To poszło tak szybko, że syn mojej matki w ogóle nie jest w stanie tego objąć swym stoczonym przez robactwo rozumem. Jestem jeszcze zupełnie osłupiały ze zdziwienia, sir. Rzeczywiście jesteście Old Shatterhandem?

— Tak sądzę. Czy mogę usłyszeć wasze nazwisko?

— Moje nazwisko nic wam nie powie, sam tak rzadko je słyszę, że go niemal nie pamiętam. Zazwyczaj nazywają mnie Jego Wysokością.

— Ach, Jego Wysokość! Jeśli nim jesteście, to słyszałem o was. Jesteście ponoć obeznanym i wytrawnym westmanem i tym bardziej dziwi mnie, że daliście się tak naiwnie wywieść w pole przez Czarnego Mustanga i jego wnuka!

— Przez wnuka? Nie znam go wcale!

— Znacie go, nawet zbyt dobrze. Metys, który was tu przyprowadził, jest synem białego, którego squaw była córką Czarnego Mustanga.

— On... on był wnukiem oprawcy myśliwych? Do stu piorunów, kto by to pomyślał! No, wyprzedził szczęśliwie swego dziadka w drodze w zaświaty!

— Co mówicie? Metys nie żyje? Podsłuchaliśmy czerwonoskórych i słyszeliśmy z ich rozmów, że został waszym jeńcem.

— To prawda, sir, ale nie był nim długo. Znaleźliśmy ładną pętlę, w którą wsadziliśmy jego głowę, aż mu dech zatkało w piersiach. Tam z tyłu leży ten łobuz, jeśli chcecie go zobaczyć! Ale skąd wiecie, że ten hultaj nas tu przyprowadził?

— Powiedział mi o tym jego trop i wasze ślady. On i wódz podsłuchali was w miejscu, gdzie obozowaliście.

— Rzeczywiście! Czy to możliwe?! A my, głupcy, nie zauważyliśmy tego! Byliśmy właśnie gotowi do oddania Komańczom naszej broni. Musieliśmy to uczynić, chcąc ratować nasze życie.

— Ratować  życie? Dlaczego?

— Właściwie mieliśmy ponieść  śmierć, lecz wódz w zamian za oddanie broni obiecał nam nie tylko życie, ale i wolność.

— I uwierzyliście mu?,Z pewnością nie miał zamiaru dotrzymać obietnicy, chciał pozbawić was broni, by następnie z całym spokojem was wymordować!

— Do pioruna!! Tak sądzicie?

— Nie tylko sądzę, ale jestem o tym przekonany. Wydaje mi się, że nie wiecie najważniejszego. Jak sądzicie, ilu Komanczów mieliście przeciwko sobie?

— Trzystu.

— Było ich tylko stu, a i tym odebraliśmy broń i konie. W związku z tym penetrowali okolicę, by zdobyć broń i skalpy. Chcieli wam to zabrać, i do tego wasze konie.

— Do stu diabłów! To ładnie daliśmy się wyprowadzić w pole. Lecz Mr Shatterhand, ciągle jeszcze nie mogę się nadziwić, że was tu widzę. W jaki sposób przybyliście tu?

— W najprostszy sposób na świecie. My, mianowicie ja, Winnetou i jeszcze czterech westmanów, spotkaliśmy kilka dni temu Czarnego Mustanga, usłyszycie jeszcze o tym, przy tej okazji odebraliśmy Komańczom strzelby i konie. Oni dowiedzieli się, że mamy zamiar udać się do Santa Fe, więc można było się spodziewać, że będą na nas czatować po drodze, by się zemścicze, zatem pilnie wypatrywaliśmy ich tropu. Dzisiaj rano dotarliśmy do ich wczorajszego miejsca obozowania, zobaczyliśmy i wasze ślady i stwierdziliśmy, że byliście podsłuchiwani. Oczywiście podążyliśmy za nimi i przybyliśmy tu w momencie, kiedy zapalono ogień, który miał wam uniemożliwić wyjście z Estrecho. Podeszliśmy bliżej i przy tym został powalony na ziemię jeden z waszych towarzyszy. Nazywa się Hum, w zapale ratowania was był tak nieostrożny, że wziąłem go za wroga.

— Co za człowiek! Nie potraktowaliśmy go dobrze, a on chciał nas ratować! Jest rozsądniejszy od nas i lepszy!

— To rzeczywiście prawda. Prędko go też uwolniłem. Potem ukradkiem wdrapaliśmy się na skały i Winnetou udało się podsłuchać czerwonoskórych. Większość Indian porozstawiana była przy wejściu do wąwozu, a ich niewielka liczba, tych którzy wraz z Tokvi Kavą stali na górze na ścianie skalnej, nie była wystarczająca. Mimo to gdyśmy się zbliżyli, odkryto nas i rozwinęła się walka wręcz, czego byliście świadkami. Wódz, któremu sam się przeciwstawiłem, był ostatnim ze spadających w dół, pozostali uciekli. Już wcześniej związaliśmy razem trzy lassa, po których się opuściłem, by wam o wszystkim powiedzieć. Popatrzcie, Kita Homascha już wraca.

Następca wodza zbliżał się powoli, ani jeden rys jego twarzy nie zdradził, co działo się w nim, kiedy mówił:

— Jesteśmy gotowi pójść na wasze warunki, gdyż nie mamy dość broni, aby wam stawić opór. Tokvi Kava przypłacił swój plan życiem. Wojownicy Komańczów cofnęli się daleko od wąwozu. Old Shatterhand pozwoli, że kilku z nas zbliży się tu bez broni, aby zabrać ciała zabitych, bo chcemy natychmiast wyruszyć do naszych wigwamów.

W krótkich słowach biały wyraził zgodę i wkrótce zobaczono zbliżających się kilku czeiwonoskórych, którzy zabrali zwłoki. Wnet biali mieli możność przekonać się, że Indianie oddalili się tworząc długi szereg.

Biali przygasili rozniecony przez czerwonoskórych ogień, a następnie usiedli w jego pobliżu, by gruntownie omówić wydarzenia tego wieczoru. Gdy Jego Wysokość wymienił przy tym nazwę Bonanza of Hoaka, Old Shatterhand zapytał:

— A więc nie chodziło o Estrecho, ale o Bonanzę?

— Yes, sir. Bonanza miała być właśnie tu, w Estrecho.

— Ach, tak!—zaśmiał się myśliwy. — Czy wiecie, co znaczy ta nazwa?

— Nie. Nie ma człowieka, który by to wiedział.

— A jednak są tacy. Wie o tym Winnetou, a i ja mogę wam o tym powiedzieć. „Hoaka" jest słowem z języka Akomów i oznacza tyle co „niebo". Bonanza of Hoaka znaczy więc Bonanza Nieba. Podczas gdy żądne złota blade twarze szukały tu wszędzie dookoła, by znaleźć błyszczący metal, i najczęściej przypłacały to życiem, starzy padres nauczali o prawdziwych skarbach, które można znaleźć tylko w niebie. Stąd powstało wyrażenie Bonanza of Hoaka, ono żyje w legendzie, pokutuje też w głowach poszukiwaczy złota i gambusinos, jak słyszę, opanowało i wasze myśli, messieurs.

— Ach tak, tak więc to wygląda — stwierdził wielce rozczarowany dowódca. — Z powodu starej legendy o włos skończylibyśmy na palu męczeńskim. Jedyną korzyścią z tego jest fakt, iż ta piękna okolica uwolniona została od dwóch wielkich szubrawców!

— To oczywiście prawda — zgodził się Hobble Frank. — Teraz Czarny Mustang może sobie zapuścić nową czuprynę w Krainie Wiecznych Łowów. Gaudeamus igelkur!

Wysoki Hum nie znał niewielkiego myśliwca ani jego osobliwego sposobu wyrażania się, toteż uważał za wskazane poprawić cudaczny błąd Hobblego i odezwał się:

— Pan wybaczy, Mr Frank! Nie mówi się  „gaudeamus igelkur", tylko „gaudeamus igitur"!

Na to moritzburczyk zmierzył go gniewnym wzrokiem i odparł parsknąwszy:

— Ach tak? Ech, co pan powie! A czy pan wie, drogi panie, jak ja się nazywam?

— Owszem. Wszak mi pan to powiedział. Nazywa się pan Frank.

— Frank? Jedynie Frank? Tylko Frank? A więc bardzo proszę! Urodziłem się i zostałem ochrzczony jako Heliogabalus Morpheus Edeward Franke, łowca prerii i Moritzburga. Zrozumiano? A teraz niech mi pan powie jeszcze raz swoje nazwisko!

— Nazywam się Hum. 

— Hum? Hum! To przecież nie jest nazwisko. Musi się pan jeszcze jakoś inaczej nazywać! To tak jak u Timpów, prawda, Kas?

Przy tych słowach wysoki Hum nadstawił uszu i spytał:

— Timpe? Jak pan doszedł do tego nazwiska?

— Ja? Ja w ogóle nie doszedłem, to nie moje. Dziękuję pięknie! Gdybym nazywał się Timpe, to skoczyłbym do morza, w największą głębinę!

— Ale może znał pan kogoś o nazwisku Timpe?

— Tak, rzeczywiście znałem dwie pożałowania godne osoby, znam je jeszcze.

— W pana ojczyźnie?

— Nie, tu w Ameryce. Wystarczy, że spojrzy pan na tych dwóch młodzieńców, na Hasa o kasztanowych włosach i Kasa blondyna. Już od dłuższego czasu beznadziejnie ciąży im owo nieszczęsne nazwisko.

— Rzeczywiście? Panowie, panowie nazywają się Timpe? — zapytał Hum zwracając się do obu kuzynów.

— Tak — odrzekł Kas. —Ja nazywam się Kasimir Obadja Timpe, a stojący tam mój kuzyn nazywa się Hasael Beniamin Timpe. Zdaje się, że zna pan nasze nazwisko?

— Rzeczywiście. Ale powiedzcie mi, proszę, z jakiego powodu opuściliście waszą ojczyznę?

— Nie ma potrzeby tego przemilczać. Poszukujemy spadku, którego nas pozbawiono.

— Pozbawiono? Dlaczego? Kto?

Można było poznać, że przedmiot rozmowy zaprzątnął całą uwagę Huma. Kas odpowiedział:

— Uciekł z nim nasz kuzyn. Nazywa się Nahum Samuel Timpe i ma teraz ponoć siedzieć w Santa Fe. Dlatego zdążamy do tego miasta, aby zdemaskować oszusta.

— Do diabła! A po kim to miał być spadek?

— Po naszym wuju, Josefie Habakuku Timpe, który zmarł bezdzietnie w Fayette.

— Moi panowie, to rzeczywiście nader interesujące. Powiedzcie mi jeszcze tylko, skąd wiecie, że ten wuj pozostawił jakiś majątek?

— Od moich kuzynów, Petrusa Michy Timpe i Markusa Absaloma Timpe w Plauen, którzy właśnie otrzymali sto tysięcy talarów.

— I przyjechaliście tu po to, aby zabrać swoją część?

— Tak. Najpierw kilkakrotnie pisałem, ale nie otrzymałem odpowiedzi, dlatego wyruszyłem w drogę, by złapać oszusta, który czmychnął z całą sumą.

Wówczas Hum wybuchnął gromkim śmiechem i śmiejąc się mówił:

— I dlatego zamierzaliście się udać do Santa Fe? To w ogóle nie jest potrzebne. Możecie go złapać tu, w pobliżu Estrecho, gdzie siedzicie!

— Co? Jak? Pan żartuje! Pan chyba kpi z nas? — pytali jeden przez drugiego Kas i Has.

— Mówię zupełnie poważnie, chociaż się  śmieję. Czy jeszcze niczego nie zauważyliście? Zdrobniliście swe imiona, Kasimir i Hasael, do Kas i Has. Mnie nazywają Hum, a to jest zdrobnienie od Nahum. Ja właśnie nazywam się Nahum Samuel Timpe, i jestem owym podstępnym kuzynem, którego szukacie. A więc łapcie mnie prędko!

Has i Kas zaniemówili początkowo ze zdziwienia, lecz zawsze gotowy do zabierania głosu Hobble Frank zawołał zachwycony:

— Teraz go mamy! Nareszcie wpadł nam w sidła Timpe przestępca. Jeśli natychmiast nie wypłaci pieniędzy, powiesimy go jak nietoperza, mianowicie głową w kierunku środka matki ziemi. I oto znowu: pycha z nieba spycha. Gaudeamus igelkur, panie Hum!

Teraz zerwali się Kas i Has i zaczęli zarzucać Huma pytaniami, wyrzutami i groźbami. Lecz on tego nie słuchał, tylko wyciągnął z kieszeni pieczołowicie przechowany papierowy woreczek, wyjął z niego list i śmiejąc się wręczył im go ze słowami:

— Te oto teraz zupełnie bezwartościowe papiery, które kosztowały mnie sporo pieniędzy, stanowią cały spadek po stryju Josefle Habaku-ku. Niech je wszyscy zobaczą i przejrzą. Najpierw jednak przeczytajcie to pismo, które szlachetny testator otrzymał z Plauen. Nadeszło ono krótko przed jego śmiercią i ja je odziedziczyłem. Była to jedyna część spadku, za którą nie musiałem zapłacić z własnej kieszeni. Możecie go zatrzymać.

Obydwaj kuzyni rzucili się chciwie na list, czytali go równocześnie, lecz im więcej się z niego dowiadywali, tym bardziej miny im rzedły, a kiedy skończyli czytać, upuścili go na ziemię i spojrzeli na Huma głęboko rozczarowani.

— No więc jestem oszustem? — zapytał Hum. — Stryj pozbawił mnie samego całego mojego spadku, a wasi kuzyni zażartowali z was, gdyż Timpe z Plauen byli skłóceni z rodziną Timpe w Hof. Ci z Plauen mieli szczęście wygrać sto tysięcy talarów na loterii i wmówili swym krewnym w Hof, że odziedziczyli tę sumę od wuja Josefa Habakuka. 

Napisali do wuja ten list krótko przed jego śmiercią, w którym się z was wyśmiewają, i choć to zabawna sprawa, mimo to przykro mi, że zagnała was tak daleko, aż połączyła nas tu na Dzikim Zachodzie. Jeśli pomimo to macie zamiar mnie aresztować, to jestem do waszej dyspozycji.

Aczkolwiek ów list był niezbitym dowodem niewinności Nahuma, Kas i Has potrzebowali sporej chwili, by pogodzić się z nowym stanem rzeczy. Nie przyszło im łatwo porzucić wszelką nadzieję dotarcia do spadku. W końcu Hum wstał, wyciągnął obie ręce w ich stronę i powiedział:

— Nie martwcie się! Wy nie otrzymacie urojonego majątku, ja zaś straciłem przez Josefa Habakuka majątek prawdziwy, który pozostawiłby mi ojciec, gdyby nie został oszukany przez swego brata, dobry stryjaszek roztrwonił nie tylko swoje, ale i moje pieniądze. Skoro ja musiałem się z tym pogodzić, to i wy z pewnością zdołacie porzucić nadzieję, która była wszak zupełnie bezpodstawna. W zamian za to zamiast krewniaka oszusta znaleźliście uczciwego kuzyna, który cieszy się niezmiernie z tego spotkania i gotów jest dzielić z wami dole i niedole życia. I myślę, że to też jest coś warte!

Poruszyło to do głębi niewielkiego Hobblego. On, jeszcze niedawno mówiący o powieszeniu Huma do góry nogami, wykrzyknął teraz w zachwycie:

— Co tak stoicie, panowie, jak dwie suszone śliwki przed kuchennymi drzwiami! Drogi i niezastąpiony Hum powiedział wszystko, co leżało mu na sercu. Nie ma nic lepszego na świecie jak kuzyn, którego można poważać, ja doświadczyłem tego na osobie mego kuzyna Drolla. Nie wzdragajcie się tak długo przed szczęśliwym związkiem przyjaźni, tylko uściśnijcie sobie mocno ręce. I pozwólcie, że poczynię pierwszy krok do pojednania i zaśpiewam wam z Biegu Fridolina za latawcem:

Ja będę, usilnie się dopraszam,
Czwartym w sojuszu waszym.

Żart Franka wywołał ogólną wesołość, Kas i Has musieli roześmiać się wraz z innymi i wreszcie chwycili ręce Huma, a pierwszy z nich rzekł:

— Masz rację, kuzynie, nie ma powodu, abyśmy się na ciebie dalej gniewali, a pieniądze może by nas wcale nie uszczęśliwiły. Jesteśmy tu w pobliżu Bonanzy of Hoaka, z której nazwy wypływa nauka, że istnieją też inne skarby, o które winno się zabiegać. Będziemy odtąd trzymać się razem, tak by dla określenia wiernej przyjaźni można było kiedyś powiedzieć: „Właśnie jak u Timpów!"

— Tak, jak u Timpów! — zgodził się Hobble. — Wprawdzie do tej pory nie mogłem się przekonać do tego nazwiska, lecz czego nie może pojąć rozum myślącego, to wyczuje cierpiący na reumatyzm, kiedy jest przeciąg. Dlatego biorę rozbrat z mą niechęcią, a ponieważ wszyscy wyróżniacie się zdrobniałymi imionami, to i ja jako czwarty w sojuszu postąpię podobnie i skreślę dwie sylaby. Zatem w przyszłości mówcie do mnie jedynie Heliogabalus Morpheus Edeward, Franke możecie opuścić, na całej kuli ziemskiej będą dokładnie wiedzieć, że należy pod tym rozumieć słynnego Frankego. Powiedziałem. Howgh!