Deotyma

DO EMIGRANCYI POMNIKÓW

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

DO EMIGRACYI.

DO POMNIKÓW POLSKICH W PARYŻU.

DO EMIGRANCYI POMNIKÓW POLSKICH W PARYŻU

Deotyma

DO EMIGRACYI.

IMPROWIZACYA W DNIU 7 GRUDNIA 1860 ROKU, W PARYŻU

Bracia moi w obcej ziemi!
O pielgrzymów rzeszo biała!
Jam się z wami, jak z dawnemi
Przyjaciołmi powitała.

Chociaż kraje nas dzieliły,
I dzieliło krwawe pole,
T żelaza, i mogiły,
Jam gościła w waszem kole.

Bo poeta wszędzie gości,
Wszystko widzi w snach wróżbity,
Chociaż sam, niewidzialności
Nosi pierścień z gwiazd uwity,
Żyłam w rzeszy różno-licej,
Żyłam życiem serc tysiąca,
I łza każda, łza paląca
Która błysła wam w źrenicy,
W serce wpadła mi na wieki,
Jako w muszlę perła żywa;
Bo łzy ludzkie są jak rzeki:
W morze pieśni każda spływa.

Choć dzieliły nas przestrzenie,
Jam słuchała zachwycona:
Każdą skargę i. westchnienie
Co wydarły wam się z łona,
Jam słyszała jeszcze wcześniej
Niż się zcięły w dźwięków znaki;
Bo westchnienia są jak ptaki,
Wszystkie lecą w niebo pieśni.

Duch mój wziął podróżną trzcinę,
Z nadzgliszczowych wzleciał dymów,
Przez obłoki rwą się, płyną...
Dogoniłam rój pielgrzymów!

Przez tę drogę długą, ciemną,
Gdzie światełek tysiąc mami,
Szłam za wami; żal szedł ze mną,
Lecz Nadzieja szła przed nami!

W szumie kruków, szumie burzy,
Nad potokiem i nad skałą
Pędziliśmy... mnie się zdało
W rozwichrzonej tej podróży,
Że prześcignę Atalantę,
I wypadków bieg skrzydlaty,
Przez trzy światy szłam jak Dante,
Z wychodźcami przez trzy światy:

Niegdyś, weszliście, tułacze,
W jakiś padół mroczny, niski;
Tam ostatnie są uciski;
Tam najpierwsze są rozpacze;
Swiat to, zwany Pożegnaniem.

Kraj tam cały był grobowcem;
Słońce gasło.... chmury za niem
Szły, jak smutki za wędrowcem.

A tam, prosto w zachód słońca,
Zczerwieniony mgłą zachodu,
Szedł gościniec, szedł bez końca,
Jakby krew z serca narodu.

Po drogowej tej purpurze
Szli pielgrzymi wpół-omdleli;
Na ostatnie wyszli wzgórze,
I ostatni raz, spojrzeli
Na krainę co za niemi
Wyciągała drżąc ramiona;
Na śnieg luby, co się plemi
Jak roślinność zkrysztalona;
Na cmentarzów krąg żałosny,
Pełen krzyżów, pełen chwały;

I na brzozy, i na sosny,
Które rosą ich płakały;

Na kościołek modrzewiowy
Z pozielenialemi ściany;

I na dworzec malowany,
Kędy białe przodków głowy
Z portretowej patrzą ramy,
Jak za synem, co w świat bieży,
Ojciec długo patrzy z bramy;

I spojrzeli na łan świeży,
Co odziewa się w pstrokaty
Płaszcz z bławatków i makówek.

— Wtedy, z po-nad polskiej chaty,
Wzleciał bocian, ptak wędrówek.
I przyleciał nad pielgrzymy,
I rzekł: " Idźcie zasmuceni!
Odprowadzę was w jesieni,
A na wiosnę — powrócimy!"

Ach! ze wzgórza zejść nie mogą...
Aż spłynęli —jak obłoki —
Za bocianem — krwawą drogą —
W świat samotny... świat szeroki!

Już głos ziomków cichnie w dali...
Już do obcej weszli ziemi;
Szli milczący — nie płakali —
Duch mój płacząc szedł za niemi.

Noc zapadła.... trzeszczą głogi__
Wicher zerwał się — i oto
Wstępujemy w świat bez drogi,
Świat okropny, zwan Tęsknota.
Tylko przyszłość ma nagrody,
Co zdołają w jednej chwili
Spłacić tych którzy tęsknili!

Czy wy wiecie, o narody
Jakim świeci dola złota,
Ile w jednem słowie takiem
Wre męk? Trzeba być Polakiem,
Aby znać czem jest tęsknota.

Noc tam była — noc głęboka
Jako dno sępiego gniazda.
Czasem w niej spadała gwiazda,
Jako myśl w duszy proroka.

Ludy wkoło przeciągały,
Nikt nie spojrzał na tułaczy.
O mój Boże! Cóż to znaczy?
Swiat-że się nas wyparł cały?

Po czem myśmy tam stąpali,
Czy po lądzie, czy po fali,
Nawet pieśń tego nie zgadnie.
W wiecznem byliśmy rozdrożu,
Grunt nam się obsunął zdradnie,
Jak na zmarzłem nagle morzu.

W mroku znikłeś, o bocianie !
Tylko czasem, szumy skrzydeł
Kierowały wędrowanie.
Często błyskał kraj mamideł:
W gorączkowych rzutach wiary,
W mgłach zwodniczych wyobraźni,
Jako Arat wśród Sahary,
Widzieliśmy najwyraźniej
Na dalekim widnokresie,
Polskie stawy, a przy stawie
Przechadzały się żórawie,
I kmieć rąbał w lesie.

Więc podróżni w pęd lecieli....
Wciąż ta ziemia niedaleka —
Lecz widogrąg wciąż ucieka!
W końcu, tylko mgła się bieli....

Leć bocianie! Leć tułaczu!
Idą bracia w obcej ziemi,
A zanoszą się od płaczu.
Duch mój, pieśnią idzie z niemi.

Teraz szczęścia, teraz kwiaty,
Lećcie na nas wonnym deszczem !
Teraz silny i skrzydlaty,
O mój duchu, stań się wieszczem!

Idą! Idą!... A rozpacze
W obcej ziemi zostawili.
Ach ! Na samą myśl tej chwili,
Lutnia mi ze szczęścia płacze!
Bliska doba się odsłania,
Co nas w świat wprowadzi trzeci
On rubinem jutrzni świeci,
A ma nazwę: Powitania!

Wnet gościniec ów bez końca
Który wiódł was w obce strony,
Już zachodem nie czerwony,
Lecz różowy wschodem słońca,
Odprowadzi stopy wasze
Na pamiętne granic wzgórze,

Przez jutrzenne płynąc róże,
Bocian wróci na poddasze,

Kościół dzwonem się rozbuja
By wam śpiewać: Alleluja!

Ziół procesya z polskiej roli,
Kadzidłami was okoli.

Sosny będą wieść rozmowy
O tułaczce narodowej,

I stu plemion czczone kości,
Do was zerwą się z radości!

Koniec wersji demonstracyjnej.

DO POMNIKÓW POLSKICH W PARYŻU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej