Artur Oppman

EPOPEJA NAPOLEOŃSKA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

LEGENDA CESARSKA.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

VIII.

IX.

X.

IDZIE ŻOŁNIERZ BOREM, LASEM...

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

SOMO-SIERRA.

SARAGOSSA.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

MARKIETANKA.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

BEREZYNA.

SZPINET KSIĘCIA JÓZEFA.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

1814.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

TRĘBACZ Z JABŁONNY.

I.

II.

III.

EPOPEJA NAPOLEOŃSKA

Fragmenty Poetyczne

Artur Oppman

LEGENDA CESARSKA.

I.

Uderza legjon spienionych fal
O skalne brzegi Korsyki,
Płomienny wicher polata w dal,
A górą orzeł mknie dziki.

Swobodny orzeł błękitem niknie
Z swobodnym wiatrem w zapędy,
Niezwyciężony wspaniały ptak
Napoleońskiej legendy.

On jeden dumę zachował swą,
Rycerski zapał i siłę,
Gdy dookoła skarlały ród,
A wielcy — poszli w mogiłę.

Z przegniłej ziemi ulata wzwyż,
Ludzka go podłość przeraża,
Z bojowym krzykiem oblata wkrąg
Skaliste gniazdo cesarza!

II.

Na ziemi cisza i noc. Na sklep
Ciemnego niebios błękitu
Wzeszedł księżyca bladawy sierp
I martwo patrzy z zenitu.

Na ziemi cisza i noc. Świat śpi,
Żadne go widmo nie budzi,
Ciężko, bezmyślnie śpi ludzki ród,
I drzemią duchy tych ludzi.

I coś się staje, czyni się coś,
Moc jakaś światem przelata,
Niezwyciężona ogromna moc,
Poezją czynu skrzydlata.

Drgnął w swych posadach uśpiony świat,
Wzdrygły się duchy człowiecze—
Czy to zakrakał cesarski ptak?
Czy brzękły lance i miecze?

III.

Dobosze werbel biją; na gwałt
Trąbią cesarscy trębacze,
Wszczyna się bitwa, kruków i wron
Czerni się staja i kracze.

Dobosze werbel biją; na gwałt
Konnicy trąbka uderza.
Na ono granie bije, jak dzwon,
Waleczne serce żołnierza,

Jeszcze nie widać rycerskich wojsk.
Ni lśniących armat, ni koni,
Li przeraźliwy pobudki dźwięk
Dzwoni — i dzwoni — i dzwoni!

Jeszcze nie widać rycerskich wojsk,
We mgle ukryte ich twarze,
Lecz przerażony uczuwa świat,
Że wódz się wkrótce ukaże.

IV.

U Inwalidów uderzył dzwon,
Rozległ się echem ponurem,
Sława w wawrzynach stanęła tam,
I targa ręką swą sznurem.

U Inwalidów uderzył dzwon,
Sarkofag pęka kamienny,
i brzękła szpada — i wstaje on,
Milczący — groźny — niezmienny!

Zielony mundur na sobie ma
I szarą swoją kapotę,
Trumniane orły do jego stóp
Schylają głowy swe złote.

Kędyś w przestrzenie wpatrzony hen
Śni krew — zwycięstwa — pożogę
I od początku zaczyna znów
Swą dawno przebytą drogę.

V.

Skromny porucznik piersi swych żar
Ukrywa pilnie przed światem,
A świat wziął w ręce żagiew a nóż,
I krwi się poi szkarłatem.

Pada w ruiny odwieczny gmach,
Z karków tysiące głów zlata,
Słoneczne jutro już w chmurach lśni,
Lecz dziś należy do kata!

I kiedyś rankiem zbiera się tłum,
Pijaną wrzawą wybucha,
W wózku skazańców modli się król,
Do tronu Boga śle ducha.

Królewska głowa runęła w pył,
Pobladły motłochu twarze...
O czemś ty myślał, na głowę tę
Patrząc, — jutrzejszy cezarze?

VI.

Już padły Włochy do jego stóp,
Już kraj go Wschodu urzeka,
Z szczytu piramid patrzy na świat,
Bóg wojny w ciele człowieka.

Z szczytu piramid patrzy na świat,
Na jego drogi i dzieje —
Od dni początku któż równy mu?
Pigmeje! same pigmeje!

Goreje słońce, palmowy gaj
Do marzeń wodza kołysze;
Hannibal, Cezar jemu się śnią,
On przy nich imię swe pisze.

On przy nich pisze imię swe!
Ach! Świat swem wypełnia imieniem,
Morza i lądy słuchają go
Z pokorą, lękiem i drżeniem!

VII.

I na swe skronie koronę wziął,
I burzą ziemię przelata,
A za nim wierny, waleczny hut,
Armia zwycięstwem skrzydlata.

Z krańca po kraniec przygniata świat
Potężna tytana stopa.
On trony wali i wznosi je,
I gnie się przed nim Europa!

Sto wielkich zwycięstw! Dziesięć po sto
Zdobytych w boju sztandarów
I miljon trupów w kałużach krwi,
W szkarłatnej łunie pożarów.

Na bojowiskach przejeżdża on,
Blask żywiołowy zeń bije,
A konający podnoszą skroń:
— Niech żyje Cesarz! Niech żyje!

VIII.

Szli na armaty, na pewną śmierć.
Szli i ginęli za niego,
Tarn. gdzie pomarańcz zakwita gaj,
Gdzie srebrne śniegi w dal biega.

Szli na armaty, w objęcia tej
Straszliwej, ponurej pani,
W bezmiernych stepach północnych stron,
W skalnych wąwozach Hiszpanji.

Dość było skinąć, dość było mu
Cisnąć im słówko gorące —
Ułańskie kity rozwiewał wiatr,
I lance lśniły, jak słońce.

Ułańskie kity rozwiewał wiatr,
Ułańska lanca szaleje —
I rozwiewała czujna wciąż śmierć
Życie — i złotą nadzieję.

IX.

Pęka pomału cesarski gmach,
W gruzy się wielkie rozpada;
Nienawiść ludów wstrząsnęła nim
I gorsza od onej — zdrada!

Knują marszałki zdradę! Hej wy,
Na tron wzniesione książęta,
Własnemi dłońmi pragniecie go
W haniebne ujarzmić pęta!

Patrzcie! tam obcy umiera wódz,
Jaśnieje słońcem twarz blada,
Rzuca się w nurty i ginie w nich:
On śmierć nad hańbę przykłada!

Zdradzać nie umie! Nadziei swej
Jedną godzinę nie przeżył —
I nieskalane zdał Bogu to,
Co Bóg mu w dłonie powierzył.

X.

Uderza legjon spienionych fal
O Świętej Heleny skały,
Płomienny wicher polata w dal,
Górą mknie orzeł w lot strzały.

I przyszedł orzeł nad sławny grób,
I zniżył skrzydła skrwawione,
Blademu widmu przypadł do stóp,
U stóp mu złożył koronę.

Lecz widmo, milcząc, pogląda w dal,
Chmurę ma smutku na czole,
W płaczących wierzbin wsłuchany szum
Słyszy łzy jakieś i bole.

Słyszy wyrzuty bezsłownych skarg,
Go przybiegają z oddali —
I niezatarty, wieczysty wstyd
Pali go — pali — i pali!

IDZIE ŻOŁNIERZ BOREM, LASEM...

I.

Od północy wicher śwista,
Pusta droga, noc za pasem,
Idzie sobie legjonista,
Idzie żołnierz borem, lasem...

Obtargane lederwerki,
Nogi czarne jak ta gleba,
A w tornistrze kąsek szperki
I czerstwego kawał chleba.

Gały w łatach mundurzyna
Furażerka — żal się Boże!
Ale jeszcze barwa sina
Przy ponsowym lśni kolorze.

Z kijem w garści, niby ślepy,
Postękując krzynkę czasem,
Przez bezdroża, przez wertepy
Idzie żołnierz borem, lasem...

Koniec wersji demonstracyjnej.

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SOMO-SIERRA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SARAGOSSA.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MARKIETANKA.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BEREZYNA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SZPINET KSIĘCIA JÓZEFA.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

1814.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TRĘBACZ Z JABŁONNY.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej