Juliusz Słowacki

HUGO

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

I

II

III

DO MICHAŁA ROLA SKIBICKIEGO

HUGO

POWIEŚĆ KRZYŻACKA

Juliusz Słowacki

I

UCIECZKA

Młoda dziewica dziś w klasztornym murze

Bogu na całe poświęcona życie;

Gdy odrzucała świeże wianku róże,

Łzy z pięknych oczu płynęły obficie;

Gdy pod całunem legła na marmurze,

Ustało prawie drżące serca bicie;

Łzy już nie płyną, lecz bladość straszliwa,

Jak w chwilę  śmierci, jej lica pokrywa.

Już mrok zapadał, już wieczorne chłody

Wróciły niebu barwy lazurowe.

Przed krzyżowemi kryjąc się narody,

Słońce skwarami utrudzoną głowę

Chowało w morza Bałtyckiego wody,

Lecz nim się skryło w fale bursztynowe,

Zajrzało w  gmachu zasępione skrzydła,

Przez szyb kościelnych ciemne malowidła.

Już  lud ze świętych wychodzi podwoi,

Skończone Boskich tajemnic ofiary.

Czemuż ten rycerz nieruchomy stoi,

O marmurowe oparty filary?

Twarzy nie widać  — ale znać ze zbroi,

Że to obrońca chrześcijańskiej wiary.

Lecz w noc tak późną czegoż jeszcze czeka,

Gdy wszyscy wyszli, on odejście zwleka?

Stał nieruchomy, jako posąg z głazu,

Co strzeże grobów zimnego marmuru.

Tam coś mignęło? — nie, to błysk obrazu,

Co tak pozłotą odbija od muru.

Jakiś szmer słychać? - to odgłos wyrazu

Cichej modlitwy, przyniesiony z chóru.

A rycerz zadrżał  - to może ze strachu?

W tak ciemną porę! w tak posępnym gmachu!

Już księżyc wstąpił na niebieskie smugi

I patrzał w ciche klasztoru ustronie.

Wychodzi rycerz - z rycerzem ktoś drugi,

Oba skoczyli z pośpiechem na konie;

Pewnie miał giermka, pazia do posługi.

Lecz czemuż pędzą tak spiesznie przez błonie?

Czemuż tak prędko z bitej zeszli drogi,

Biorąc się w lasy i dzikie odłogi?

Z początku żadnej nie  wiedli rozmowy;

Starszy ostrogą zachęcał rumaka,

A potem nagle gniew gorzkiemi słowy

Wyrwał się z piersi gorącej Krzyżaka:

»Z radośnem sercem jam rzucić gotowy

Kraj ten przeklęty, chciałbym lotem ptaka

Z miejsc tych ulecieć, kędy mojej głowie

Grożą tajemnych wyroków sędziowie.

»Lubię zakonu turnieje, gonitwy,

Ale nie znoszę szpiegów tajnej sprawy,

Od nich uciekam w kraje dzikiej Litwy:

Lasy mi słodsze nad ciągłe obawy.

Jagiełło, z bratem tocząc krwawe bitwy,

Przyzwał nas w swoje odległe dzierżawy,

Już zamek trocki do niego należy

I tam krzyżackich osadził rycerzy.

»Tam ja nad braćmi Zakonu przewodzę,

Śledzę Litwinów i spraszam biesiady;

A ufny w silnej i licznej załodze,

Wrogów, choć licznych, nie lękam się zdrady

I sąd, co trzymał mych czynności wodze,

Puścić je musiał i stracił ich ślady.

W Litwie podstępem zdradnym nie oloczy,

W Litwie nie dojrzy, choć ma bystre oczy.

»Oto krzyżackie zniknęły klasztory,

I błyszczy Niemen szeroki przed nami!«

Zaraz się w rzekę rzucił rumak skory,

Parskał i pianę mieszał z wód pianami.

Na drugim brzegu czerniły się bory,

Srebrnemi nocy uwieńczone mgłami.

Księżyc posępny, płonąc na zachodzie,

Długim się słupem srebrzył w Niemna wodzie.

Nim je grom spali — nim je ludzie wytną,

Piękne są bory, cudny las sosnowy!

Tysiączne kwiaty w jego głębiach kwitną,

Wiatr tajemnicze prowadzi rozmowy;

Tam dzwonki barwą błyszczą się błękitną,

Owdzie kobierce ściele wrzos różowy.

Przez takie bory, zarośnięte wrzosem,

Prędkim tętniły kopyta odgłosem.

W pośpiechu szybko mijają rycerze

Rozległe książąt na Lidzie dziedziny.

Z wschodzącem słońcem witały się wieże,

Choć cień pod zamkiem zalegał doliny;

Ze słońcem jezdzców migały puklerze,

Słońcu nadbrzeżne kłaniały się trzciny,

Niejeden pączek przed słońcem rozkwita,

Błyszczy się ziemia kwiatami okryta.

Lecz prędko szybkie przemknęły rumaki,

Znikł obraz Lidy jak senne marzenie,

Znów ciemne bory, zarośla i krzaki,

I jednostajne rumaków tętnienie.

Słońce, przebiegłszy lazurowe szlaki,

Już za Ponary chowało promienie,

Już cień na ziemię spuszczał się ponury,

Gdy starszy Krzyżak wskazał zamku mury.

»Patrz! oto pyszna Kiejstutów stolica,

To ich dzierżawy, kędy zajrzysz okiem.

Nad zamkiem wieża — to pogan kaplica;

Tam między gęstym kadzidła obłokiem

Boga piorunu szczerozłote lica

Patrzą się jasnym brylantowym wzrokiem.

Widzisz to wielkie błękitu przestworze,

To trocki zamek! a to trockie morze!«

Koniec wersji demonstracyjnej.

II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO MICHAŁA ROLA SKIBICKIEGO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej