Artur Oppman

HYMN WOLNOŚCI

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

HASŁO

MANIFEST LUDU

POZDROWIENIE OJCZYŹNIE

MOWO POLSKA!

KOŚCIUSZKO

MARSZ POLAKÓW

DOWBORCZYKOM

LWÓW! LWÓW!

POGRZEB KAPITANA F.

NAD GROBEM GODEBSKIEGO

FRANCJO!

DO JENERAŁA JÓZEFA HALLERA

MARSYLJANKA W WARSZAWIE

PIEŚŃ O MORZU POLSKIEM

VIRTUTI MILITARI

ŻOŁNIERZOM POLSKIM NA MURMANIE

DO SZKOŁY PODCHORĄŻYCH

CZTERNASTY LIPCA

WASZYNGTON

ZA CO TY WALCZYSZ, POLSKI ŻOŁNIERZU?

MARSZ HALLERA

POWITANIE PUŁKÓW

HYMN WOLNOŚCI

W SETNĄ ROCZNICĘ ŚMIERCI NAPOLEONA

ODSŁONIĘCIE POMNIKA KSIĘCIA JÓZEFA

PROLOG NA OTWARCIE TEATRU NARODOWEGO

DO ZDZISŁAWA DĘBICKIEGO

ŻOŁNIERZ NIEZNANY

GRÓB NIEZNANEGO ŻOŁNIERZA

MARSYLJANKA

HYMN WOLNOŚCI

Artur Oppman

HASŁO

Na skrwawione ojców cienie,
Co za ciebie marli,
Na tyranów pohańbienie,
Którzy cię rozdarli,
W mojej wodzie, w moim chlebie
Zaprzysięgam siebie!

Na ten pacierz, co szeptałem
Usty dziecięcemi.
Na to wszystko, co kochałem
Na ojczystej ziemi,
W twoje ręce, w imię ciebie
Zaprzysięgam siebie!

Na stargane twe kajdany,
Na twe miecze grzmiące,
Na wczorajszy dzień zdeptany
I jutrzejsze słońce,
Na ten sądny grom na niebie
Zaprzysięgam siebie!

Na najdroższych przypomnienie,
Którzy śpią w mogiłach,
Na mej piersi każde tchnienie,
Każdą kroplę w żyłach —
I na grób mój w twojej glebie
Zaprzysięgam siebie!

MANIFEST LUDU

Z powodu Manifestu Radu Regencyjnej,

Wzniósł głowę naród nie zdziwiony:
Jego manifest w krwi mu grał!
Klucz od ojczyzny rozwalonej
Nie przemoc miała — on go miał!
Zawsze mu polskie grzmiało morze,
Tatrzański orzeł leciał w grom,
A zorze wolnych — jego zorze,
A cała Polska — jego dom!

Płaciłeś, ludu, haracz krwawy,
Gryzłeś w milczeniu pięść do krwi,
A dziś królewskie twe dzierżawy
Rozkaz narodów zwraca ci.
Jeszcze łachmanów swych dodzierasz,
Jeszcze krwią ciekniesz z świętych ran,
Ale już berło swe odbierasz,
Ty — Najjaśniejszy prawy pan!
Wyjdź z podłych ciemnic! Prosto w słońce
Z dumą pradziadów obróć twarz,
Po Batorowe Polski końce
Husarski duch twój trzyma straż.
Tyś się o działy nie targował,
Wielkiej puścizny wierny stróż,
A tę koronę, coś przechował,
Teraz na skronie swoje włóż!

Śląsku Piastowy! Do Macierzy
Przypadasz okrwawionych stóp!
Poznańska Warto! grzmotem bieży
Twój prąd, w graniczny waląc słup!
Gdańsku! przypomnij swą dostojną,
Swą złotą przeszłość dawnych lat,
Kiedy bandera z ręką zbrojną
Chwałę Zygmuntów niosła w świat!

Manifest ludu: cześć narodom,
Intonującym jutra śpiew,
Braterstwo Wschodom i Zachodom,
Czy niosły miłość nam, czy krew!
W takie wzniesienia i godziny
Gaśnie nienawiść, pęka broń —
Błysk!
Przebaczone wszystkie winy...
I wyciągnięta Polski dłoń....

8. X. 1918.

POZDROWIENIE OJCZYŹNIE

W proch cię powalił grom pałasza,
Niemiecki drapieżniku!
I cudem wskrzesła ziemia nasza
Od Karpat do Bałtyku!
Wolna, narody wolne wita
Polska Rzeczpospolita!

Jak Boży ornat rozciągnięta,
W purpurze krwi, w zbóż zlocie,
Rwij się do życia, ziemio święta,
W wysokim orłów locie,
Z pieśnią wolności w sercach rytą,
Polska Rzeczpospolito!

Stanie na straży rycerz sławy
U twoich ziem przestworza,
Popłyną w słońce polskie nawy
Przez toń polskiego morza,
I olśni wrogów orzeł wzbity
Polskiej Rzeczpospolitej!

Co tobie króle i korony
Z rubinem krwi, łez perłą!
Ty w naszych sercach masz swe trony,
W miłości naszej — berło!
Odziana Wodza chłopską świtą,
Polska Rzeczpospolito!

Jeszcze krwawiąca dawną blizną.
Jeszcze ze strzałą ostrą,
Ty będziesz zawsze, o, ojczyzno,
Szlachetnych ludów siostrą!
Słabym — twe ramię, głodnym — żyto!
Polska Rzeczpospolito!

Dzień najgórniejszy idzie świata,
Sen Chrystusowy ziszcza:
Wyciąga rękę brat do brata,
A wokół krew i zgliszcza;
Wolna, narody wolne wita
Polska Rzeczpospolita!

MOWO POLSKA!

Mowo polska! Ojczyzno najbliższa,
Sakramencie zatułanych dróg,
Tyś wygnańcom, od tęsknoty chyższa,
Niosła duchy na domowy próg;
Głos twój święty, z dzieciństwa powrotny,
Myśl tułaczą oplatał, jak bluszcz:
On był z tobą i nie był samotny,
Śród sybirskch lodowców i puszcz.

Mowo polska! Skroś płomień zatraty
Biegi ku słońcu zwycięski twój marsz,
Jak duch śniłaś — i grzmiałaś na światy
Huraganem somosierskich szarż!
Złoty piorun kołysał się w chmurze,
By miał strzałę godziwą twój łuk,
Niewolnica — chodziłaś w purpurze
I skowana władałaś, jak Bóg!

Mowo polska! Wróg bluźnił ci męką,
Chciał zabijać, jak Chrystusa zbir,
A tyś rosła pod zbójecką ręką
I słońcami ciskałaś na kir;
Dźwięk twój śpiewał i płakał i szlochał,
Gorzał tęczą, rozkwita!, jak kwiat,
A tak naród cię kochał, tak kochał,
Jak się kocha swobodę z za krat!

Mowo polska! Gdy skrzydłem zatoczysz
Od kresowych, zbryzganych krwią ziem,
Swym uściskiem twój naród zjednoczysz,
Jagiellońskim wyskrzydlisz go tchem;
Z tem się w świecie, co górne, sprzymierzysz,
Jak twój goniec Piastowy, twój ptak,
A gdy wróg ci zagrozi: uderzysz!
I zabity upadnie na wznak!

Mowo polska! Orlico swobodna,
Tyś wichr wzlotów, tyś krwawych miecz starć!
Mowo polska! Słoneczna i miodna,
Tyś pachnąca ojczystych lip barć!
Mowo polska! Pacierzu i gromie,
Tyś szept matki nad dziecka złym snem!
Mowo polska! Ojczyzno i domie,
I czem jesteś?

"Jam sercem jest twem!..."

KOŚCIUSZKO

Polsko! krew, groza, płomienie i zamęt!
Ale Ty musisz ducha tak wytężyć,
Abyś, o Polsko! Kościuszki testament
W czyn spromieniła:
"Umrzeć lub zwyciężyć!"

Z wawelskiej krypty idzie Duch!
Na pola,
Po których groby sypała niewola,
Z omglonej łzami wieku dalekości
Idzie przez krwawe bojowników kości,
Kos racławickich budzi odzew głuchy —
I depce nogą ostatnie łańcuchy!...

Królewski Kraków dzwoni mu Zygmuntem:
Stuletnią męką i stuletnim buntem!

"Biłem idącym na ojczyzny żołdy,
Biłem na Unje — i biłem na Hołdy;

W czerwonej lunie od Moskwy pożarów
Dzwoniłem Polsce na pokłony carów;
Połowy świata dzwoniłem potędze —
I na zwaliskach Kościuszki przysiędze!...

Rozkołysane serce moje w łonie:
Na zmartwychwstanie Litwie i Koronie'"

Polem, malownem chabrem i ostróżką,
Z wawelskiej krypty idzie Duch:
Kościuszko!

Po starych dworach, po zapadłych chatach,
Po dawnych grodach, po krwawych mogiłach,
Legenda Władzy budzi się w szkarłatach
I narodowi krew zapala w żyłach.
Śpiącym od wieków tatrzańskim rycerzom
Przerywa letarg długiego wieczora
I na pioruny zmienionym pacierzom
Każe się modlić: "Już pora! Już pora!"

Z kosą i snopem chorągiew rozwiana,
Czerwona czapka i biała sukmana!...

Gaśnie gwiazdami noc... Bosemi nóżki
Biegnie pacholę na kopiec Kościuszki,
Pod pierwsze blaski porannego świtu
Zatapia oko w otchłanie błękitu;

A kiedy wzrokiem na Polskę zatoczy,
To mu się serce wydziera na oczy
I do kamienia piersiami przypada,
I duszą dziecka z Naczelnikiem gada...

Ani wie o tem, że wtedy nad skronią
Biały mu Orzeł waży się z Pogonią...

Z serc nam męczeńskich krew toczono żywą,
Długą, posępną narodową nocą,
I zaciskane łańcucha ogniwo
Rodzinną mowę dławiło przemocą.
Mogli nam wydrzeć dzban wody, kęs chleba,
Lecz w ten krzyk ducha nie mógł wróg ugodzić:
"Patrz, Kościuszko, na nas z nieba,
Jak w krwi wrogów będziem brodzić!"

O, Naczelniku! Na mogilnym łanie
Sto lat tak stoisz w krakowskiej sukmanie!
Sto lat, z oczyma w niebo wzniesionemi,
Z mieczem, dobytym na obronę ludu,
Sto lat dla Polski oczekujesz cudu,
Cudu wolności dla niewolnej ziemi!

Pod chłopskiej kosy ostrą błyskawicą,
Jak się, o, Polsko! oczy twoje świecą!
Jak za tej drogiej postaci przewodem
Błysnęłaś światu purpurą mocarza,
Gdy u twojego przyklęknął ołtarza
Lud, krwi ofiarą złączony z narodem!

Więc kiedy teraz na narodów wieży
Sprawiedliwości godzina uderzy,
O, Polsko! rdzawe zerwawszy łańcuchy,
Stań cała w świętej miłości płomieniu,
I zwiąż na wolność wszystkie wolne duchy
Wszystkich swych dzieci — w Kościuszki imieniu!

Warszawa, 3. X. 1917 r.

MARSZ POLAKÓW

Na wieść o zwycięstwach armji polskiej w Rosji.

Pod rozkutym własną mocą
chorągwianym ptakiem
Idzie armja stutysięczna
Batorowym szlakiem!
Co raz mieczem wzięły dziady,
biorą mieczem wnuki:
Piorun szabli: Smoleński Witebsk!
Psków i Wielkie Łuki!

Wstają w dziwie białe cary
w krwawe zorze mroźne.
Krwią opite Piotry wielkie
i Iwany groźne!
Depcząc w czapce Monomacha
zgniły zewłok trupi
Rozpędzony koń ułański
wzdryga się i słupi...

Na targnięty dzwon narodów
przez białego ptaka,
Od sybirskich rwie się. lodów
dziki duch Jermaka;
Strach przelata wsie i grody
wiackie i tobolskie:
Wbijać słupy na granicach —
idzie wojsko polskie!

Wojsko polskie! Wojsko polskie!
niech się miecz twój święcił
Niech ci zapach przylatuje
polskiej sianożęci,
Niech po bitwie polskie słońce
śni się nocą tobie,
Niech cię Izami bloyosławią
twoję dziady w grobie!...

Gra ułańska trąbka dzwonna
z przed stu lat i więcej,
Idzie przodem czata konna,
za nią: sto tysięcy!
Rotę mogił szepce Grochów,
drży reduta wolska —
tam czyn buchnął w dymie prochów:
Tak się robi Polska!...

Od niewoli i kajdanów
polskie męstwo starsze,
Dział kradziony carskich panów
mierzą polskie marsze!
Grzmią armaty w polu sławy,
zatoczone frontem,
Szumi z orłem sztandar krwawy
nad płonącym lontem!...

Wojsko polskie! Ty łańcuchów
nie kujesz narodom!
Ty swobodę głosisz duchów
wschodom i zachodom!
Tobie płonie, jak modlitwa,
gwiazda trójjedyna:
Z tobą Polska! z tobą Litwa!
z tobą Ukraina!...

Pieśń, co orłem rwie się z łona,
miecza jest natchnieniem,
Co pieśń marzy, miecz wykona
gromem i błyśnieniem!
Pieśń niech dzwoni, jak paiasze:
Wielka Polsko — wskrześnij!
A zwycięskie szable wasze
dośpiewają pieśni!...

DOWBORCZYKOM

Niema na ziemiach świata takiego zakątka,
Gdzieby gwiazdą nie lśniła polskiej krwi pamiątka.
Niema takiego kraju na przestworach świata,
Gdzieby w słońce nie biła polska myśl skrzydlata,
Myśl, co wolności pragnie swej i cudzej razem,
A walczy o nią duchem i walczy żelazem!

Wyście szli tak, jak wasze dziady i pradziady.
Znacząc świeżą krwią polską stare ojców ślady,
Z miłością, która wznosi bohaterskie łona,
Prawe syny olbrzymów z hufców Napoliona,
Potomkowie rycerzy z Włoch i z San Domingo,
Z mazurkiem Dąbrowskiego, z poświęconą klingą,
Szliście z bitwy na bitwę i z męki na mękę,
Za chleb mając nadzieję, a za moc — piosenkę,
I każda śmierć kamrata, każda własna blizna,
Krzyczała wam na alarm: Ojczyzna! Ojczyzna!

Jak niegdyś, jak przed laty, i dawniej, przed wieki,
Brnęliście w mroźnych zaspach w obczyźnie dalekiej,
Spadkobiercy tych mężnych, którym obce klęski,
Którzy brali Witebski, Połocki, Smoleński,
Wkraczali w mury Moskwy i z Kremlinu szczytów
Wznosili sztandar z orłem pod słońce błękitów.

Żołnierze! Wyście czuli, wyście czuć musieli,
Że myśmy byli z wami! Zbawców i mścicieli
Widzieliśmy w tych pułkach, co z nawałą wschodu,
Walczyły o zwycięstwo dla jutra narodu.
Co na wschód i na zachód strażujące zbrojnie
I z Niemcem i z Moskalem w świętej trwały wojnie.

Dziś, wróceni ojczyźnie, znów jesteście z nami,
Dziś jeden sztandar polski powiewa nad wami
I wiąże w uścisk jeden po rycersku szczytny,
I tamtych z pod Bobrujska i tych z pod Rokitny,
I jeszcze owych braci z pod Arras, z Argonnów,
Co stwierdzili żołnierskim sakramentem zgonów
Związek z siostrzaną Francją, i w ostatniem tchnieniu
Ojczyznę wyzwoloną widzieli — w marzeniu.

Cześć i pokłon poległym! Na ich cichym grobie
Legenda nowej Polski upodoba sobie
I gniazdo tam założy, dzwoniące od pieśni
Cześć i pokłon żyjącymi W was się ucieleśni
Sen pokoleń! Wy, polscy żołnierze ofiarni,
Z pod kamieni omszonych, z pod mogilnej darni
Wywiedziecie na jasność ojczyznę kochaną, —
Po tysiąckroć szczęśliwi, że wam było dano
Spełnić to, czem pierś polska wciąż od wieku bije...
Niech żyje wojsko polskie! Niech żyje! Niech żyje!..

Koniec wersji demonstracyjnej.

LWÓW! LWÓW!

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

POGRZEB KAPITANA F.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NAD GROBEM GODEBSKIEGO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FRANCJO!

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO JENERAŁA JÓZEFA HALLERA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MARSYLJANKA W WARSZAWIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PIEŚŃ O MORZU POLSKIEM

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VIRTUTI MILITARI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŻOŁNIERZOM POLSKIM NA MURMANIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO SZKOŁY PODCHORĄŻYCH

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZTERNASTY LIPCA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WASZYNGTON

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZA CO TY WALCZYSZ, POLSKI ŻOŁNIERZU?

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MARSZ HALLERA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

POWITANIE PUŁKÓW

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

HYMN WOLNOŚCI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

W SETNĄ ROCZNICĘ ŚMIERCI NAPOLEONA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ODSŁONIĘCIE POMNIKA KSIĘCIA JÓZEFA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PROLOG NA OTWARCIE TEATRU NARODOWEGO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO ZDZISŁAWA DĘBICKIEGO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŻOŁNIERZ NIEZNANY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GRÓB NIEZNANEGO ŻOŁNIERZA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MARSYLJANKA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej