Alfred de Musset

KAPRYS

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY:

Scena I

Scena II

Scena III

Scena IV

Scena V

Scena VI

Scena VII

Scena VIII

KAPRYS

Komedia w jednym akcie

Alfred de Musset

Tłum. Tadeusz Żeleński Boy

OSOBY:

PAN DE CHAVIGNY.

MATYLDA.

PANI DE LÉRY

Rzecz dzieje się w sypialnym pokoju Matyldy.

Scena I

Matylda, sarna, zajęta robótką szydełkową.

MATYLDA.

Jeszcze jedno oczko i skończyłam! (Dzwoni)
wchodzi służący). Był kto od Janisseta?

SŁUŻĄCY.

Nie, proszę pani; jeszcze nie,

MATYLDA.

To nieznośne; proszę jeszcze raz posłać;

prędko. (Służący wychodzi). Szkoda, żem nie wzięła, jakie

były; jest ósma; ubiera się; jestem pewna, że przyjdzie tu,

nim wszystko będzie gotowe. Znowu dzień ' opóźnienia.

(Wstaje). Robić po kryjomu sakiewkę dla własnego męża,

to uchodziłoby w wielu oczach za więcej niż romantyczne. Po

roku małżeństwa! Co by o tym, na przykład, powiedziała pani

de Léry? A on sam co pomyśli? Ba! będzie się może śmiał

z tajemnicy, ale nie z podarku. Po co ta tajemnica, w istocie?

Nie wiem; mam uczucie, że przy nim nie pracowałabym z takim zapałem;

wyglądałoby to, jakbym mówiła: „Patrz, jak

myślę p tobie"; trąciłoby wyrzutem; natomiast gdy mu pokażę

swoją robótkę po ukończeniu, to on sobie powie, że myślałam

o nim.

SŁUŻĄCY wraca.

Przyniesiona dla jaśnie pani od jubilera. (Oddaje Matyldzie małą paczkę).

MATYLDA.

Nareszcie! (Siada). Kiedy pan przyjdzie,

proszę mi dać znać, (Służący wychodzi). A teraz, droga

sakiewko, wystroimy cię. Czy ci będzie do twarzy z tymi gałeczkami?

Nieźle. Jak cię przyjmą teraz? Czy opowiesz,

z jaką przyjemnością pracowałam nad tobą, jak się troszczyłam o twoją osóbkę? Nie spodziewają się ciebie, moja panienko.

Nie chciałam cię pokazać inaczej niż w pełnym blasku.

Czy dostaniesz całusa za swoje trudy? (Całuje sakiewką
i urywa). Biedna mała! nie wartaś wiele; nie dano by za

ciebie ani dwóch ludwików. Dlaczego mi tak smutno rozstawać

się z tobą? Czyż nie zaczęłam cię po to, aby cię skończyć

jak najprędzej? Ach! zaczynałam cię weselej, niż skończyłam.

A dopiero dwa tygodnie upłynęło od tego czasu;

dwa tygodnie tylko, czy podobna? Nie, nie więcej; ile rzeczy

w tych dwóch tygodniach! Czy nie za późno przybywamy,

maleńka?... Skąd takie myśli? Ktoś idzie, zdaje mi się; to

on; kocha mnie jeszcze,

SŁUŻĄCY wchodzi.

Pan hrabia, proszę pani.

MATYLDA.

Ach, Boże! przyszyłam tylko jedną gałeczkę,

a zapomniałam drugiej. 0 ja niemądra! Znów nie będę mogła

dać mu jej dziś! Niech zaczeka chwilę, minutę, w salonie;

prędko, nim wejdzie...

SŁUŻĄCY.

Pan hrabia. (Wychodzi. Matylda chowa sakiewkę).

Scena II

Matylda, Chavigny.

CHAVIGN.

Dobry wieczór, kochanie. Czy przeszkadzam?

(Siada).

MATYLDA.

Mnie, Henryku? Co za pytanie!

CHAVIGNY.

Wyglądasz zmieszana, jakby czymś zajęta...

Zapominam zawsze, wchodząc do ciebie, że jestem twoim

mężem, i za szybko otwieram drzwi,

MATYLDA.

To, co mówisz, jest nieco złośliwe; ale ponieważ

jest bardzo miłe, uściskam cię i tak. (Ściska go). Czymże

tedy wydaje ci się, że jesteś, kiedy zapominasz, że jesteś

moim mężem?

CHAVIGNY.

Twoim kochankiem, ślicznotko. Czy się mylę?

MATYLDA.

Kochankiem i przyjacielem, nie mylisz się.

(Na stronie).

Mam ochotę dać mu ją, jak jest.

CHAVIGNY.

Co ty masz za suknię? Nie wychodzisz wieczór?

MATYLDA.

Nie, chciałam... Spodziewałam się... sądziłam...

CHAVIGNY.

Spodziewałaś się?... Czegóż takiego?

MATYLDA.

Idziesz na bal? Wyglądasz wspaniale.

CHAVIGNY.

Nie bardzo; nie wiem, czy to moja wina, czy

krawca, ale nie mam już tej figury, co dawniej w mundurze.

MATYLDA.

Wietrzniku! nie o mnie myślisz przeglądając

się w tym lustrze.

CHAVIGNY.

Ba! a o kim? Czyż idę na bal po to, aby

tańczyć? Przysięgam ci, że to męka i że wlokę się, sam nie

wiedząc po co.

MATYLDA.

A więc zostań, błagam cię. Będziemy sami

i powiem ci...

CHAVIGNY.

Zdaje się, że twój zegar spieszy; nie może

być tak późno,

MATYLDA.

Nie idzie się na bal o tej porze, co bądźby

mówił zegar. Ledwo wstaliśmy od stołu.

CHAVIGNY.

Kazałem zaprząc,  mam przedtem wizytę,

MATYLDA.

A! to co innego. Nie,,, nie wiedziałam... sądziłam...

CHAVIGNY.

Co takiego?

MATYLDA.

Przypuszczałam... z tego, co mówiłeś... Ale

zegar idzie dobrze; dopiero ósma. Daruj mi jeszcze chwilkę. .

Chciałam ci zrobić małą niespodziankę.

CHAVTGNY wstając.

Wiesz, moja droga, że zostawiam

ci swobodę i że wychodzisz z domu, kiedy ci się podoba. Sprawiedliwość

wymaga, aby to było wzajemne. Co za niespodziankę chciałaś mi zrobić?

MATYLDA.

Nic; nie mówiłam nic o niespodziance...

CHAVIGNY.

Przesłyszałem się tedy. Masz tu te walce

Straussa? Pożycz mi, o ile ci niepotrzebne.

MATYLDA.

Proszę cię; chcesz zaraz?

CHAVIGNY.

Owszem, jeśli pozwolisz. Proszono mnie

o nie  na parę dni. Nie dłużej.

MATYLDA.

Czy to dla pani de Blainville?

CHAVIGNY biorąc nuty.

Co takiego? Wspomniałaś o pani

de Blainville?

MATYLDA.

Ja! nie. Nic o niej nie mówiłam.

GHAVIGNY.

O, tym razem dobrze słyszałem. (Siada).
Co mówisz o pani de Blainville?

MATYLDA.

Myślałam, że te walce są dla niej.

CHAVIGNY.

A czemu tak myślałaś?

MATYLDA.

Bo... bo je lubi.

CHAVIGNY.

Tak, i ja także;  i ty także, o ile mi się zdaje.

Jeden zwłaszcza: jakże to idzie? Zapomniałem... jak się to

zaczyna?

MATYLDA.

Nie wiem, czy sobie przypomnę, (Siada do
fortepianu i gra).

CHAVIGNY.

To, to właśnie! Urocze, boskie; i grasz to

jak anioł lub, aby rzec lepiej, jak urodzona tancerka,

MATYLDA.

Czy tak dobrze, jak ona, Henryku?

CHAVIGNY.

Kto, ona? pani de Blainville? Zajmuje cię,

jak widzę,

MATYLDA.

Och! nie bardzo. Gdybym była mężczyzną,

nie ona zawróciłaby mi głowę!

CHAVIGNY.

I słusznie. Nie trzeba nigdy, aby mężczyzna

dał sobie zawrócić głowę, ani kobietą, ani walcem.

MATYLDA.

Czy zamierzasz grać dzisiaj, Henryku?

CHAVIGNY.

Moje dziecko, co ty masz za pomysły? Grywa

się, ale nie zamierza się  grać.

MATYLDA.

Masz w kieszeni nieco złota?

CHAVIGNY.

Przypuszczam. Czy chcesz?

MATYLDA.

Ja, dobry Boże! A cóż bym ja z tym zrobiła?

CHAVIGNY.

Czemu nie? Otwieram wprawdzie drzwi na-

zbyt szybko, ale nie otwieram za to twoich szufladek; może

podwójny błąd?

MATYLDA.

Kłamiesz, panie mężu; niedawno spostrzegłam,

żeś je otwierał, i zostawiasz mnie zawsze aż nadto

bogatą.

CHAVIGNY.

Nie, droga moja, póki istnieją biedni. Wiem,

jaki użytek robisz ze swego majątku, i proszę, byś mi pozwoliła

pełnić dzieło  miłosierdzia twoimi rękami.

MATYLDA.

Drogi Henryku! jakiś ty szlachetny i dobry!

Powiedz mi, czy przypominasz sobie ów dzień, kiedy miałeś

drobny dług do spłacenia i skarżyłeś się, że nie masz sakiewki?

CHAVIGNY.

Kiedyż to było? A prawda. W istocie, kiedy

się ma gdzie iść, to nieznośna rzecz polegać na kieszeniach,

które prawie zawsze.

MATYLDA.

Czy podobałaby ci się sakiewka czerwona

dziergana czarno?

CHAVIGNY.

Nie, nie lubię czerwonego. Prawda! Przypominasz mi,

że mam właśnie nowiuteńką sakiewkę; dostałem

ją w podarku. Jak ci się wydaje? (Wyjmuje sakiewką).
Gustowna?

MATYLDA.

Proszę, zechcesz mi pokazać?

CHAVIGNY.

Służę ci. (Podaje sakiewką. Matylda ogląda
i oddaje z powrotem).

MATYLDA.

Bardzo ładna. Jakiego to koloru?

CHAVIGNY śmiejąc się.

Jakiego koloru? Wyborne pytanie.

MATYLDA.

Nie, nie... Chciałam powiedzieć... Kto ci ją

dał?

CHAVIGNY.

Nie! To paradne! Na honor! twoje roztar-

gnienia bywają cudowne,

SŁUŻĄCY oznajmiając.

Pani de Léry,

MATYLDA.

Zapowiedziałam odźwiernemu, że nie ma mnie

dla nikogo,

CHAVIGNY.

Nie, nie, niech wejdzie. Czemu nie mamy

jej przyjąć?

MATYLDA.

Więc cóż, ostatecznie, ta sakiewka... czy można

wiedzieć, kto ją zrobił?

Scena III

Matylda, Chavigny, pani de Léry w stroju balowym.

CHAVIGNY.

Prosimy, prosimy, nie można trafić bardziej

w porę. Matylda właśnie miała dystrakcję, doprawdy nieopłaconą.

Niech pani sobie wyobrazi, pokazuję jej tę sakiewkę...

PANI DE LÉRY.

O! wcale ładna. Proszę na chwilę.

CHAVIGNY.

Pokazuję jej tę sakiewkę; patrzy, dotyka,

obraca w palcach i oddając mi ją, czy pani wie, co mówi?

Pyta, jakiego jest koloru!

PANI DE LÉRY.

Więc cóż! Niebieska,

CHAVIGNY.

No tak! niebieska... to zupełnie  pewne,,, i to

właśnie jest takie zabawne. Czy pani sobie wyobraża, aby

można o to pytać?

PANI DE LÉRY.

Paradne! Dobry wieczór, droga Matyldo! Idziesz dziś do ambasady?

MATYLDA.

Nie, zostaję,

CHAVIGNY.

Pani się nie śmieje z mojej anegdoty?

PANI DE LÉRY.

Ależ owszem. Któż to robił tę sakiewkę?

A, już poznaję, to pani de Blainville, Jak to! doprawdy, nie ruszysz się?

CHAVIGNY żywo.

Po czym to pani poznaje, jeśli łaska?

PANI DE LÉRY.

Po tym, że jest niebieska. Widziałam

ją poniewierającą się wieki całe w jej pokoju; siedem lat

trwała ta praca, i może się pan domyślić, że przez ten czas

niejeden raz zmieniła przeznaczenie. Należała w intencjach

do trzech moich znajomych. Ma pan prawdziwy skarb, panie

de Chavigny; to istna sukcesja.

CHAVIGNY.

Myślałby kto, że jest tylko jedna sakiewka

na świecie,

PANI DE LÉRY.

Nie, ale tylko jedna niebieska. Dla mnie,

zasadniczo, niebieski kolor jest wstrętny; nie ma żadnego charakteru,

ot, głupi kolor. Nie mogę się mylić w podobnej rzeczy;

wystarczy, abym raz widziała, o ile ubóstwiam lila,

o tyle nie cierpię niebieskiego.

MATYLDA.

Kolor stałości.

PANI DE LÉRY.

Kolor fryzjerów. Wpadłam tylko po

drodze, widzicie, jestem w. pełnym rynsztunku; trzeba przybywać

zawczasu do tej krainy, ścisk taki, że można ręce i nogi

połamać. Czemu nie idziesz? Ja nie darowałabym sobie tego

balu za nic w świecie.

MATYLDA.

Nie pomyślałam o tym, a teraz już za późno.

PANI DE LÉRY.

Cóż znowu, czasu aż nadto. Pozwól

tylko, o," zadzwonię. Każ podać suknię. Wyprosimy pana

Henryka za drzwi wraz z jego cackiem. Uczeszę cię, upnę

parę kwiatków i zabieram cię swoją karetą. Więc cóż, rzecz

załatwiona?

MATYLDA.

Dziś nie; stanowczo zostaję w domu,

PANI DE LÉRY.

Stanowczo! więc to poważna decyzja?

Panie de Chavigny, niechże pan zabierze Matyldę.

CHAVIGNY sucho.

Nie mieszam się do niczyich spraw.

PANI DE LÉRY.

Och! och! pan, widzę, lubi niebieski

kolor. A zatem, słuchaj, wiesz, co zrobię? Daj mi herbaty,

zostanę tutaj.

MATYLDA.

Och, jakaś ty poczciwa, droga! Nie, nie chcę

pozbawiać balu jego królowej. Idź, przetańcz parę tur i wracaj o

jedenastej, jeśli będziesz miała jeszcze ochotę; pogawędzimy

sobie przy kominku, skoro Henryk nas porzuca.

CHAVIGNY.

Ja? wcale nie; nie wiem jeszcze, czy pójdę.

PANI DE LÉRY.

A więc, rzecz ułożona, do zobaczenia

niebawem. Ale, ale, słyszeliście wszak o mych niedolach:

okradli mnie, jak w ciemnym lesie.

MATYLDA.

Okradli! Co ty powiadasz?

PANI DE LÉRY.

Cztery suknie, moja droga, cztery cud-

suknie prościuteńko z Londynu, przepadły na komorze.

Gdybyś je widziała, to można się zapłakać! jedna gołąbkowa,

druga kremowa; nigdy nie zrobią tu nic podobnego.

MATYLDA.

Żal mi cię z całego serca. Skonfiskowano je

zatem?

PANI DE LÉRY.

Ale gdzie tam. Gdybyż tylko to, krzyczałabym póty, ażby mi je oddano.

Na całe lato zostałam po prostu nago.

Wyobraź sobie, naszpikowali mi suknie;

wpakowali mi swój rożen — nie, nie wiem już którędy — do

skrzyni; porobili dziury takie, że można palec włożyć. Taką

wiadomość podano mi wczoraj na śniadanie.

CHAVIGNY.

A nie było tam przypadkiem między nimi

niebieskiej ?

PANI DE LÉRY.

Nie, drogi panie; ani na lekarstwo. Do

widzenia, ślicznotko, tylko pokażę się i uciekam. Przebyłam

niedawno moją dwunastą grypę tej zimy; upoluję trzynastą.

Skoro tylko tego dokonam, pędzę tu i tonę w tej berżerce.

Opowiem ci jeszcze raz o komorze, o szmatkach, nieprawdaż?

Nie, smutno mi na sercu dzisiaj, będziemy sentymentalizowały.

Wszystko jedno zresztą! Dobrej nocy, lazurowy panie... Jeśli

mnie pan zechce odprowadzać, nie pokażę się wcale. (Wychodzi).

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena IV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena V

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej