Tadeusz Nalepiński

KAZIA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

MOJEJ KSIĘŻNICZCE

NAGŁY OBŁĘD.

DO PRZEDOSTATNIEJ.

KSIĘŻNICZKA INEZ.

HOMO NACTUS.

KAZIA

Powiastka o niegrzecznej pannie

Nalepiński Tadeusz

Kazia, stojąc w długim muślinowym peniuarze przed panieńską swą tualetą, mizdrzyła się do lustra. Płową, strzyżoną a la scout czuprynę spinała, zaczesywała grzywkę, to znów odgarniała na czoło, rada, że za każdą nową próbą przybywa jej, lub ubywa po kilka lat. Wreszcie, mając dosyć tej zabawy, potrząsnęła wdzięczną główką i uśmiechnęła się do własnego odbicia prawie naturalnie. Wypadło to właśnie najrozkoszniej, i sprytna dziewczyna instynktem niezawodnym w lot pochwyciła tajemnicę własnej urody, lub raczej dziecinnego jeszcze wdzięku. Wprawdzie epitety "dziecinny", "pensjonarski", od dłuższego czasu bardzo ją już oburzały, ale że, jak się okazało, było jej "we własnym typie" najbardziej do twarzy, postanowiła zachować w swej powierzchowności status quo ante. Przynajmniej do czasu, gdy jej szczupła, nazbyt szczupła figurka...

Ach, ta figurka!...Oryginalna, to prawda, ale nic, napewno nic w niej zmysłowego nie widzą ci, z którymi z konieczności musi obcować! Wysoki wzrost — to piękne, lecz żadnej innej wybujałości — to okropne!... Czemuż natura spóźnia się tak nielitościwie?...

Kazia, rozpiąwszy górną haftkę szlafroczka, wyprostowała się, przekręciła do profilu, i głęboko oddychając, obserwowała w lustrze bardzo ubogą jeszcze linię falowania biustu. Ogarniał ją żal i bezsilna złość.

— Pewno mię nazywają deską...

Lecz w tej chwili stanęła jej przed oczami koleżanka Zuzia, pulchna i już w siedmnastym roku życia przyotyła blondynka, żywy wizerunek młodzieńczy własnej matki, zupełnie już "rozlazłej". O Zuzi niktby nie powiedział, że jest deską, a przecie podobała się znacznie mniej naogół. I słusznie, bo cóż może być wulgarniejszego na świecie, jak krótka, choćby najbielsza szyja, grube, wiejskie łydy, i wszelka inna pękacizna kształtów?...

— Ja mam śliczną szyję... — przyznała sobie Kazia, poruszając głową. — Żyrafą nazywają mię przez zazdrość.

Istotnie, wiotka, i jeśli nie żyrafia, to conajmniej antylopia szyja Kazi ślicznie harmonizowała z jej niezwykle smukłą sylwetką, a jako najbardziej ruchoma i pieściwa jej część, rozsiewała dokoła najwięcej czaru i życia.

— Co zaś do reszty — zakończyła Kazia, rozpinając jednym ruchem pozostałe haftki — to kiedyś przyszły mój nieszczęśliwy mąż przyzna, że jestem fausse maigre...

I to również było prawdą, jak zaświadczyło lustro. Ogólna strzelistość Kazi sprawiała, że główka jej wydawała się za mała, stan jakoby za nizki. W rzeczywistości budowę miała najzupełniej regularną, biodra jędrne i zaokrąglone w śmiałych, silnych łukach, zaś nogi nietylko rzadko proporcjonalne do całości, ale, jak na kobietę, nieomal za długie, a przez to nastręczające całej postaci epitet: wytworna.

Gdy tak pełna śmiałego bezwstydu robiła przegląd swych symetryi, do drzwi pokoju zapukała służąca.

— Proszę panienki na śniadanie, bo zara będę sprzątać.

Wtedy Kazia nagłym ruchem zrzuciła peniuar na łóżko. Klasnęła się po nagich biodrach, uśmiechnęła najrozkoszniej w świecie do własnego odbicia po raz ostatni. Potem, przechyliwszy małe, różowe usta do szkła, pożegnała się z dziewiczym obrazem:

— Kiss me quick!...

Za chwilę, ubrana w skromną bluzkę marynarską i jeszcze skromniejszą szarą spódniczkę skautowską, przepołowiona męskim skórzanym paskiem z kozikiem u boku, schodziła na dół do pokoju stołowego, gdzie czekała na nią wystygła kawa, zostawiony przez kogoś wczorajszy dziennik, i również niewiadomo przez kogo podrzucony podręcznik chemji, historja wieków średnich i rozmówki angielskie.Życie Kazi w Babinie, modnej miejscowości kąpielowej, płynęłoby bez troski, gdyby nie lekcje zbiorowe, zorganizowane przez rodziców jednej z koleżanek, gwoli zaokrąglenia panieńskiej edukacji. Przystąpiło do nich kilka panienek, a światła i postępowa pani Gaździńska uważała za swój obowiązek zachęcić do nich Kazię, jako swoją pupilkę. Rodzice hożej skautki byli jej sąsiadami z dawnych czasów, gdy posiadali jeszcze nieprawdopodobnie obdłużony majątek ziemski na kresach. Od lat kilku zamieszkiwali w Warszawie, i z tradycyjną fantazją ludzi kresowych wyciągali co pewien czas wtarabaniony aż po osie wóz kłopotów rodzimych na nieco pewniejszy trakt życia towarzyskiego, w którem byli rozmiłowani po staropolsku.

Tranzakcja z ulokowaniem Kazi w Babinie odbyła się bardzo poprostu. Któregoś lipcowego poranku Kazia całkiem incognito wylądowała na przystani babińskiej i, nająwszy najwspanialszy dwukonny powóz (za połowę posiadanych pieniędzy), kazała się wieźć do willi pani Gaździńskiej, której zresztą prawie nie znała. Zajechawszy na miejsce, rzuciła się nasamprzód na szyję rezydentce, starej i brzydkiej, niesłychanie wstrzemięźliwej w objawianiu wszelkiego rodzaju uczuć pannie Teresie; przyjęta przez nią za warjatkę, obleciała dokoła cały dom, ściskając kolejno wszystkie osoby płci żeńskiej, aż dopiero na końcu, stawiona przed oblicze zdumionej pani domu, wydobyła z zanadrza mocno wymiętoszony list i z wdzięcznym dygiem wręczyła go "JWielmożnej Pani Gaździńskiej".

Pismo to brzmiało, jak następuje:

Czcigodna i łaskawa Pani Sąsiadko i Dobrodziejko!

"Ciężki stan interesów uwięzi nas zapewne tego lata w Warszawie, a przeto tembardziej dziękujemy jej za dobre serce i życzliwość dla tej oto naszej smarkatej, i tuszymy, że nie będzie z nią na wsi takiego kłopotu, jakiego nam przysparzała w zimie w mieście. Dziewczyna jest w okresie przejściowym do dojrzałości, dużo czyta, za dużo myśli, wogóle wydaje się nam zbyt imaginacyjna. Atmosfera miasta jej nie służy, boimy się, by jej nie spaczyło charakteru, nie podkopało gruntu, który jest bardzo dobry, ale delikatny i kruchy, tak, jak i ona cała. Urosła nam, jak tyka, co Sz. Pani i Dobrodziejka niewątpliwie i sama zechce podziwiać.

Mówią o niej dokoła, że ładna, my tego nie widzimy, ale to pewne, że przy takiej tyce chętnieby się już niejeden bluszcz osiedlił (sic!).

Pozatem charakteryzować jej nie będziemy, boć sama Sz. Pani przekona się w krótkim czasie, jaka jest ta nasza młodsza latorośl. W zacnym domu Sz. Pani Kazia zazna nietylko opieki macierzyńskie], ale i nauczy się hamować swe nieraz nazbyt indywidualne zapędy. Szczególnie i gorąco prosimy o niepobłażanie jej wybryków, ile że nam samym już walczyć z tem było trudno: matka pieszczochę rozpuściła za młodu, ja przy zajęciach swych nie mogę wszystkiemu podołać..."

Następowały różne myśli i wspomnienia, nie odnoszące się do Kazi, i p. Gaździńska, rzuciwszy na resztę epistoły "sąsiedzkiej" okiem, spostrzegła, się ze wstydem, że Kazia z winy tego listu wciąż jeszcze znajduje się poza progiem, w postawie wyczekującej. Ogarnął ją ogromny żal i nagła czułość. Uściskawszy dziewczynę po macierzyńsku, poprosiła ją w serdecznych wyrazach, by się rozgościła, jak u siebie.

Kazia łatwa była do komitywy. Widać to było ze wszystkiego. Ale równie widoczne było, że w danym wypadku zależy jej na zachowaniu pozorów wobec dystyngowanej pani domu. Nie długo jednak "połykała kij". Instynktem nieomylnym wyczuła jedyną drogę do celu: rozbrojenie natychmiastowe. A że przytem pożerała ją ciekawość, co mogli o niej w liście napisać rodzice, poczęła odrazu póty modlić się o ten list, aż wymodliła.

— Tylko na chwileczkę, moja złota paniusiu!...

Przeczytała "wszystko o sobie" jednym haustem, a potem, wzniósłszy patetycznie oczy do nieba, zawołała:

— Przysięgam, że tatusiowie się mylą!... Ja — imaginacyjna?... Ja, proszę paniusi, jestem zwykłe ciele!... Zobaczy pani!...

Pani Gaździńska nie wiedziała, jak ma protestować, bo Kazia, aby dać dowód prawdy, puściła się w takie "szprynce" po całym domu, że zdawała się troić w oczach, dziesięciorzyć. Puste, dumnie drzemiące apartamenty byłej dziedziczki jeszcze nigdy nie widziały takich błazeństw. Wycałowawszy swą nową opiekunkę po rękach, kolanach, stopach, to piszcząc z uciechy cieniutkim głosikiem, to zalewając się srebrzystym śmiechem, Kazia rozgwarzała życiem nudę wyniosłych komnat, topiła wszelkie lody, podbijała serce nietylko pani domu, ale i całego otoczenia.

Wymodliwszy sobie list rodziców na własność, schowała go z powrotem w zanadrze. Niebawem, upatrzywszy odpowiedni moment, wpakowała go do ust i ku szczególnemu zgorszeniu panny Teresy... zjadła.

— Co pani robi?... — zawołała struchlała rezydentka.

— To taki zabobon — objaśniła Kazia. Musiałam w ten sposób przekreślić swe dawne opinie. Tu przyjechałam, by rozpocząć — nowe życie...

... Zarówno pani Gaździńska, jak panna Teresa, całą noc przemedytowały z rozrzewnieniem o nowoprzybyłej, a nazajutrz nie znalazły w sobie dla niej ani odrobiny tej surowości spartańskiej, o jaką tak prosili obarczeni innymi kłopotami rodzice Kazi.

Pomimo to Kazia miała dużo zmartwień.

Ascetyczne uniformowe suknie na codzień, które musiała donaszać, a pomimo najlepszych chęci nigdy dodrzeć nie mogła, drażniły ją nadewszystko ze względów estetycznych. Znała wartość swej postaci, wyczuwala własny styl jakiejś bajecznie arystokratyczna] miss, z chartem na smyczy, z pękiem kwiatów cieplarnianych pod stopami, lub na białym arabskim rumaku. Znakomity muzealista przejezdny dostrzegł nawet uderzające podobieństwo profilu Kazi do słynnej żółto-fioletowej bogini Ma, z najpiękniej wystylizowanem strusiem piórem, jakie zna sztuka egipska.

Upodobania dziewczyny były ponad wszelką możność wybredne, lecz życie nauczyło ją wyrzeczeń.

Począwszy od ciastek i drogich perfum (na drugie musiała zawsze długo ciułać, wyrzekając się pierwszych), a kończąc na doborze towarzystwa, wybredność Kazi rozwijała się ponad jej wiek. Dzięki zaś wrodzonej przewrotności dyplomatycznej umiała być miłą dla wszystkich, szczególniej dla osób starszych, ze szczególną predylekcją dla wszelkich znakomitości, które się na lato zjechały do Babina.

Wprawnie i z lubością, prawie zawsze z głupia frant, wciągała każdą nową "osobistość" w rozmowę tak niewinną, że nie omal dziecięcą; potem, olśniwszy nagłym woltem, najczęściej błysnąwszy erudycją, pozostawiała interlokutorów w niepewności, czy ten i ów "ekiwok" wyrwał jej się nienaumyślnie, czy też, jak przypadkiem wyzwolony z pod błotnej skorupy gejzer, trysnął z ukrytych pokładów istotnego dowcipu? Nawet po jednarazowem skrzyżowaniu broni z tym podlotkiem czuło się, że jest to natura podminowana najrzadszym z eksplozywów: własnem, bezwzględnie od nikogo i od niczego niezależnem spojrzeniem na świat. Wydawało się to nieprawdopodobne ze względu na młodociany wiek tyle obiecującej "panienki z dobrej rodziny", i tem bardziej intrygowało cały Babin.

Przez parę pierwszych tygodni "wybryki" Kazi ograniczały się do ekswersacji i sprawiły, że zdania o niej były podzielone. Nazywano ją: ekscentryczną intellektualistką, ekscentryczną uwodzicielką nieletnich, zdziwaczałym podlotkiem, pozującą na podlotkowatość kokietką. Angielska śmierć — i polski pierwiosnek, niedoszła samobójczyni, piotrowinka, przyszła mniszka wreszcie — dziedzicznie obciążona sadystka — to nie były jeszcze najzłośliwsze z krążących po Babinie wersji o Kazi.

Do różanych uszu jej samej dochodziły wszakże określenia wyłącznie banalne i nie przenikające poza jej powierzchowność: śliczna panna.

Byłoby rzeczą zbyt trudną zbadanie, dlaczego Kazi podobali się naogół mężczyźni starsi. Przypuszczalnie raziło ją nieopanowanie młodych. Lubiła wysoką grę; nie poznawszy właściwie jeszcze (bo i kiedy?) tajników zwykłego flirtu, już się interesowała grą daleko wyższego rzędu: czemś, co jest szczytem życiowej poezji, maskowaniem duszy aż do męczeństwa, menuetem tłumionej namiętności, jak w "Popiołach", który to ustęp umiała na pamięć.

Ci młodzi — adoratorzy, sztubacy!... Każdy pozował: ten na geniusza, ów na dżokieja, tamten na błękitną krew, inny znów na anglika, ten na Siebla, ów na idjotę... W każdym odnajdowała gotowy już typ powieściowy, i mogłaby z nich sporządzić encyklopedję podręczną.

Wszyscy zaczynali jednakowo, zdaleka. Żaden nie wiedział wyraźnie, czego chce, choć mówili naprzemian to o swej sile, to o nerwach (stara szkoła!...) — a wszyscy zawsze i zgodnie obnosili swą równie przypadkową, ile problematyczną wyższość męzką — nad nią, "słabą kobietą", skautką, zależną od komendy, panną, zależną od rodziców. To wszystko nie mogło jej nie bawić, gdy widziała, jak bardzo imponuje im niezależnością własnych sądów, jak łatwo może utrącić każdego z nich z piedestału, na który się z małpim uporem, ale bez małpiej zręczności gramolili.

W pełni sezonu na horyzoncie Babina zjawił się Malicki, rozgłośnej sławy poeta i pianista w jednej osobie, człowiek już przez to samo niebanalny. Mógł mieć lat 30, ale nigdy nie wyglądał inaczej, jak na 25, albo 35, zależnie od "swego dnia". Powierzchowność "mistrza" klasycznie odpowiadała dwoistemu wnętrzu jego artystycznej natury. W miarę, jak na poetę, roztargniony, nigdy, jak przystało wirtuozowi, nie posuwał zaniedbania form do ich całkowitego lekceważenia. W Babinie strzyżono się krótko, jak zwykle w miejscowościach kąpielowych. Malicki dostosował się i do tego: włosy nosił stanowczo za krótkie, jak na muzyka, ale za to w sam raz, jak na inteligientnego, pobierającego wysokie honorarja poetę. Przebierał się po trzy, cztery razy dziennie, jak wszyscy, na każdą porę dnia, z pedanterją anglika, "rigolował" w kąpieli z humorem paryżanina, zabierał się do płci pięknej z łapczywością turka.

Ci, co go bliżej znali, podziwiali w nim lekkomyślność dziecka, przy głębokości mędrca, zmysłowości fauna i liryzmie polaka. Ostatecznie był rozrywany przez starsze panie, właścicielki wielkich pensjonatów, i przez młodsze, posiadaczki nieobecnych mężów.

Malicki zainteresował Kazię nietylko dlatego, że był sławny, ale że naprawdę grał cudownie i bez pozy, a przytem nigdy nie dawał się prosić. Pozatem atrakcję dla Kazi stanowiło, że był zawsze osaczony przez inne kobiety, że ruchy miał zniewieściałe, i że raczej był brzydki, niż piękny. Najwięcej jednak podobała jej się jego niezaprzeczona sztuczność (nie poza!...) i domniemana fałszywość. Te chciałaby za wszelką cenę zdemaskować, by go ośmieszyć.

Poznali się na wielkim raucie w prywatnej willi. Malicki grał piorunujące, efektowne i szalenie trudne transkrypcje Wagnera własnego układu. Słuchano go z zapałem, a gdy otwarty fortepian zdawał się pękać od grzmotów i jazdy Walkirji, tłum gości powstał z foteli, i jakby zaczarowany, począł otaczać kołem muzyka. Ostatnie akordy zagłuszono wściekłem brawem.

Kazia, której Malicki w zamieszaniu ogólnem nie został przedstawiony, porwana żywiołowym rozmachem jego gry, misternie wkręciła się między wianuszek pań, oblepiających mistrza, aby mu wpaść w oko. Panie sadziły się na słowa zachwytu i na różne domyślniki, które Malicki zdawał się puszczać mimo uszu, jako rzecz zwykłą i należną. Lecz gdy przyjaciel jego, pewien jowialny a niemuzykalny aktor, kładąc kres powadze, zaproponował" coś weselszego" — Malicki nagle utkwił wzrok w nieznajomej Kazi, a palce jego zaczęły przebierać na klawiaturze popularny motyw:

... Ja jestem figurynka z por... ce — la — ny!... krajowy wyrób jestem ja...

Towarzystwo przyjęło dobry humor mistrza z entuzjazmem. Niektóre panie poczęły podciągać, siląc się na pikantne staccato, zapewne by dowieść, że bywały w kabaretach. Kazia wytrzymała bezczelne spojrzenie "kabotyna", jak go w tej chwili w myśli przezwała. Na twarzy jej wystąpiły rumieńce złości. Nagle zakręciła się po łobuzowsku na pięcie, gwizdnęła i znikła. Całej tej scenie nikt się nie przyglądał, więc też na nikim szczególnego wrażenia nie wywarła.

Ale Malicki musiał się czuć dotknięty, bo wkrótce, opuściwszy salon, odszukał Kazię w towarzystwie najmłodszych jej adoratorów i nieodłączonych koleżanek: Zuzi i Dziuni. Podszedł z powagą i wdziękiem gentlemana - artysty i symulując zaambarasowanie, przemówił:

— Pozwolą panie, że się przedstawię. Jestem Malicki.

— A co?... wygrałam!... — pomyślała Kazia.

Poważniej, niż sytuacja tego wymagała, wyciągnęła rękę. W tej że chwili jedna z koleżanek parsknęła śmiechem, a tak zaraźliwie, że Kazi, zamiast własnego nazwiska, zerwało się z ust:

— Krajowy wyrób jestem ja!...

Poczem wybuchnęła szalonym już nie śmiechem, lecz rechotem, i ścigana przez grono rozwydrzonych towarzyszek, wybiegła do ogrodu.

Malicki z miną zwycięzcy, powrócił do salonu, gdzie go otoczyły kołem wielbicielki.

Od owego wieczoru minęło parę tygodni, a Kazia, pomimo że ciągle biegała po najbardziej uczęszczanych miejscach, nie spotykała Malickiego. Najwidoczniej musiał być kimś zajęty doszczętnie, i to ją złościło.

Ale któregoś dnia, ściślej popołudnia, gdy, chroniąc się przed upałem, spoczywała z frywolną Zuzią i z intellektualną Dziunią w sosnowym lasku, dojrzały zdala mistrza, kroczącego w nieokreślonym kierunku z jakąś panią. Przypadłszy do ziemi, wytężyły wzrok, słuch, i wszystkie inne zmysły. Zaczem Zuzia, pogardliwie wydawszy wargi, oznajmiła:

— To ta malowana ze Lwowa.

"Malowana ze Lwowa" była ponętną mężatką o lotnych włosach, przelewnych, jakby płynnych, biodrach, i o bezwzględnie ustalonej opinji.

W Kazi aż coś zadygotało, ale przed koleżankami udała zupełny spokój. Przez jakiś czas, leniwie rozwalona, czytała w dalszym ciągu na głos przyniesioną książkę. Wkrótce jednak Kazia ziewnęła i rzuciła od niechcenia:

— Czy tamtędy, gdzie "oni" poszli, można się przedostać na plażę?...

— To zależy — odparła Dziunia — czy poszli prosto?

— Spróbujmy pójść za nimi, przysięgłabym, że się całują w tej chwili — zaproponowała Zuzia.

— I cóż nam z tego przyjdzie?... — rzekła Kazia — chyba nie zechcesz im przeszkadzać?...

— A gdyby?... — zaśmiała się Zuzia ku zgorszeniu Dziuni.

Kazia zamyśliła się.

— Wiecie co? Możemy sobie zrobić skautowskie ćwiczenie. Wyśledzimy ich, każda na własną rękę. Spotkamy się za godzinę z raportem. Będzie bardzo bycze porównanie...

— Ja się wstydzę — rzekła Dziunia.

— No to ty siedź i pilnuj rzeczy. Zuziu, idziesz?...

— Idę. Jak tylko ich dojrzymy, rozchodzimy się i każda ma widzieć swoje...

— Czuwaj!... — rzuciły Dziuni.

— Czuwaj!... — brzmiała odpowiedź.

Po pewnym czasie, cicho przekradając się między drzewami, obie skautki dojrzały jasną plamę. "Malowana ze Lwowa" stąpała leniwie i ociężale pod górę, podtrzymywana przez mistrza.

— Jak on ją trzyma? wpół?... — zapytała Zuzia, której oczy na widok "nieprzyjaciela" się zaiskrzyły.

— Nie, "depache" — odparła szeptem Kazia, wytężywszy wzrok. No, to teraz się rozstajemy... Do!... za pół godziny!... Czuwaj!...

I data susa na lewo. Co widząc, Zuzia skoczyła na prawo.

Lasek kończył się na wzgórzu żółtą piaszczystą wydmą, wyzierającą, jak skalp, wśród sosnowej gęstwy. Nieco powyżej otwierał się widok na zatokę, ale sama polanka schroniskiem była zamkniętem, i z tego powodu omijał ją los innych tego rodzaju ustroni, jak majówki, ognie, import towarów kolonialnych i t. p.

Kazia, posuwając się w zielonym swym uniformie od drzewa do drzewa, podeszła wreszcie na odległość rzutu do owej pary. Widziała więc doskonale, jak mistrz, zrzuciwszy marynarkę i upatrzywszy wygodne legowisko na mchu, zaprosił towarzyszkę, by spoczęła. Ta po chwili usiadła przy nim. Pochyleni ku sobie, rozmawiali tak cicho, że do uszu Kazi dochodziło czasem tylko zalotne, bezsłowne brzęczenie melodyjnego głosu blondyny, lub cichsze jeszcze bezbarwne gruchanie mistrza.

— Mówi pewno, że ją kocha... — pomyślała Kazia, i cierpliwie czekała na bieg wypadków.

Bała się podejść bliżej, bo pierwszy, choćby najlżejszy trzask gałęzi mógł ją zdradzić. Ale stanowisko obrane nie zadawalało jej, zwłaszcza z chwilą, gdy "tamta" wyciągnęła się jeszcze "wygodniej" na mchu, a mistrz, zbliżywszy twarz do jej głowy, począł coś szeptać, z namiętnością, której stopień dobra skautką łatwo mogła poznać po gwałtownie rozdmuchiwanych włosach "Malowanej".

W jakiejś chwili mistrz niespokojnie obejrzał się dokoła. Kazia przywarła do sosny. Potem, widząc, że znów pochylił głowę i prawie że zakrył sobą partnerkę, postanowiła za wszelką cenę przenieść się na dogodniejszy punkt obserwacyjny. Rozglądając się badawczo, w lesistym terenie, dostrzegła opodal sękatą sosnę, na którą można się było wdrapać bez żadnego mozołu. Popełzła ku niej ze wszelkiemi ostrożnościami lecz uniósłszy głowę z pod pnia, skonstatowała, że przez ten czas para zasłoniła się od niej parasolką. Tedy nie tracąc czasu, poczęła się piąć na drzewo aż do iglastej korony. Z wysokości kilku metrów, przylepiona, jak wąż, do sosny, widziała znów całą rzecz, a w dodatku także Zuzię, zaszytą we wrzosach z przeciwnej strony polanki, w pozycji nierównie mniej pomyślnej.

Na szczęście dla Kazi, parasolka, potrącona gwałtowniejszym ruchem mistrza czy blondyny, zatoczyła się, odsłaniając głowy obojga. Nie ulegało wątpliwości, że się całują.

Kazię wzruszyło to do tego stopnia, że oczy jej zaszły mgłą, i, zamiast notować w pamięci szczegóły faktyczne dla raportu, odwróciła głowę. Zrobiło jej się nagle niezmiernie smutno. Pieszczoty rozpustnej pary przestały ją interesować. Całują się — to niech!... Okropnie głupio to wygląda, widziane z boku... Zwłaszcza, gdy się wie, że w tem miłości ani krzty. Zwierzęta!...

Ale po chwili, jakkolwiek z niesmakiem, spojrzała znów na parę. Usta mistrza błądziły po szyi blondyny i spływały niżej.

Kazia zakryła rękami zarumienioną twarz. Bezwstyd tych bardziej przeczuwanych, aniżeli widzianych pieszczot przejął ją nagle słodkim dreszczem. Wydało jej się, że sama przeżywa w tej chwili rozkosz owych nie - zaznanych pocałunków...

Gdy wróciły, zastały Dziunię zatopioną w studjowaniu "Pierwszej pomocy w nagłych wypadkach".

— I cóż?... — zapytała apatycznie.

Kazia z Zuzią spojrzały po sobie, jak wytrawni gracze, gdy rzucają sąsiadowi "passę parole".

— On ją... uwiódł — wycedziła wreszcie Zuzia.

— Phy!... Skąd wiesz, że nie ona jego?... — zaprotestowała Kazia.

— Wyście "to" widziały?... — pytała, siląc się na spokój, mocno zmieszana Dziunia.

— Gdybym nie widziała, nie mówiłabym. Co za pytania?...

— Więc ona... więc naprawdę ona mu się oddała?...

— Naturalnie!... — z dumą oświadczyła Zuzia.

— Kłamiesz... widziałaś?... — wyrwało się Kazi.

— Koleżanko, proszę się nie zapominać. Ja widziałam, bo od tego mam oczy. Mogę to stwierdzić pod przysięgą skautowską...

— A ja stwierdzę pod taką samą przysięgą, ze tego, co ty mówisz, nie było.

— Słuchajcie, uspokójcie się. Opowiedzcie spokojnie po kolei, to wtedy się okaże przecie, która z was się myli — przemawiała rozsądna Dziunia.

— Pod gołem niebem!... — wyrwało jej się jeszcze w zgorszeniu.

— Czy ty chcesz pierwsza opowiadać? — zapytała ostro i urzędowo Kazia Zuzię.

— O, wszystko mi jedno, możesz ty mówić pierwsza.

— Owszem, mów ty, a ja będę prostować twe hallucynacje...

— Hallucynacje?... moja droga, tylko bez impertynencji!...

— Czekajcie, nie kłóćcie się! Czuwaj!... — zgromiła koleżanki Dziunia. Ja będę zadawać pytania.

— No, to dobrze.

Dziunia, zmarszczywszy surowo brwi, rozpoczęła indagację.

— Z jakiej odległości badałyście rzecz? Ty — Zuziu?...

— W sam raz tyle, żeby widzieć, jak ją...

— To nie odpowiedź. Masz określić odległość w metrach.

Zuzia zagryzła wargi i pomyślawszy, odrzekła:

— Dwadzieścia dwa.

— Bardzo dobrze — pochwaliła Dziunia. A ty, Kaziu?

Kazia robiła półgłosem kalkulacje:

— Piętnaście w linii poziomej, dziesięć do góry...

— Razem dwadzieścia pięć!... — przerwała z dumą Zuzia.

— Wcale nie!! mogłabyś się przedtem poduczyć geometryi... Jaka jest formuła przeciwprostokątni?.. Dziuniu?

Dziunia zajrzała do "szpargałki".

— A2+B2 = C2[tw. Pitagorasa]. Czyli 225 + 100=325. Pierwiastek z 325...

Wszystkie trzy na dłuższą chwilę zatonęły w pracy myślowej. Zuzia przymierzała wszelkie dwudziestki, ale rychło się zniechęciła.

— Ośmnaście!... — oznajmiła wreszcie z tryumfem Kazia. — A więc w linii powietrznej miałam o cztery metry bliżej...

Najprzód niewiadomo, bo nikt tego nie mierzył a potem ja mam lepszy wzrok — zaperzyła się Zuzia.

— Najprzód niewiadomo, kto ma lepszy, a po drugie, tu chodzi głównie o punkt obserwacyjny — odpowiedziała z godnością Kazia. — Ja widziałam całą historję z góry...

— Proszę o spokój!... — zgromiła koleżanki Dziunia. Ja będę udzielać głosu. Zuziu, powiedz, coś widziała ze swej placówki, po porządku. Nasamprzód więc...

— Nasamprzód... — poczęła Zuzia — nasamprzód usiedli zupełnie przyzwoicie!..

— Krytyka do rzeczy nie należy. Mów, co robili.

— Co robili?... Z początku... hamowali się. Kazia parsknęła śmiechem.

— Ty to widziałaś?... — zapytała.

— Nie masz głosu. Do ciebie mówię, Dziuniu; ja się wyrażam, o ile można, ściśle...

— Więc powiedz, jak to wyglądało?... — zapytała urzędowo przewodnicząca.

Nastała chwila milczenia. Kazia wyciągnęła się wygodnie na wznak i wyczekująco założyła, nogę na nogę, ukazując aż do kolana jedwabną pończoszkę, przedmiot dumy i luksu, nie harmonizujący z resztą spartańskiego stroju.

— Psiakosteczka nóżki baranie!... podarłam sobie pończoszkę na tem drzewie... Nie masz igły,

Dziuniu?...

Zuzia, dotknięta okazywanem jej lekceważeniem, wreszcie zaczęła na nowo:

— To wyglądało tak. Spoczywając w odległości 300 centymetrów od siebie, trwali czas jakiś, powiedzmy dwie minuty, bez widocznego ruchu. Potem on, zachęcony prawdopodobnie tem, o czem mówili, a czego słyszeć nie mogłam, przysunął się o...

— O 300 centymetrów — wtrąciła Kazia niecierpliwie — bo ją pocałował.

— Która z nas ma glos, ja, czy ona?... — zapytała oburzona Zuzia.

— Ty, Kaziu, udzielam ci surowej nagany!... — oświadczyła sprawiedliwie Dziunia.

— No, bo czego ona tak rozwlekle piłuje?... — żachnęła się Kazia. Proszę, nakaż jej, by się streszczała.

— Ja mówię, treściwie i rzeczowo!... Zobaczymy, jak ty to opowiesz później...

— Czuwaj!... — huknęła na nie Dziunia. Zuziu, masz głos.

— Ale ona niech milczy...

— Kaziu, ty milcz.

Kazia rozwaliła się na mchu jeszcze wygodniej.

— Po tym pierwszym pocałunku, przy którym odległość między obojgiem zmniejszyła się do minimum, przez parę minut nie mogłam widzieć dokładnie, co robią, a to z powodu nierówności terenu. Zapomniałam bowiem nadmienić, ze obserwowałam rzecz całą w postawie leżącej, kryjąc się za kępą mchu. Kazia, o ile istotnie była na drzewie, mogła ten moment widzieć lepiej...

— W kwestji formalnej — odezwała się Kazia.

— W kwestji formalnej masz głos — zezwoliła Dziunia...

— Nasamprzód proszę raz jeszcze, by się trzymano samego raportu, bez uwag, co kto inny mógł widzieć, lub nie. Następnie, jak te 22 metry pojmować? czy do podeszew, które były zwrócone w stronę opowiadającej, czy do głów, których zpoza wymienionych podeszew i innych przeszkód nie mogła wcale w owym momencie widzieć?...

— Zuziu, czy zechcesz dać wyjaśnienie w kwestji formalnej?

— Owszem. 22 metry liczę od swoich tych tu oczu do pierwszych placówek nieprzyjaciela, któremi w danym wypadku były 4 upodeszwione stopy. Zwracam uwagę, że oponentka moja, zabraniając mi uwag najzupełniej naturalnych i logicznych o tem, co ona mogła lepiej widzieć, z właściwą jej arogancją sama kwestjonuje to, co ja widziałam. Ja zachowuje, styl raportu, objektywny, nikomu nie ubliżam, o niczem nie wydaję przedwcześnie sądu. To, co ona mówi, ma na celu zlekceważenie mego szlachetnego wysiłku i ubliża skautce. Jest śmieszne i głu...

— Zuziu!... czuwaj!... — przerwała Dziunia. — Miałaś odpowiedzieć w kwestji formalnej.

— Już skończyłam.

— Kaziu, czy jesteś zadowolona z wyjaśnienia?

— Najzupetniej. Konstatuję, że odległość pomiędzy tą skautką a zlokalizowanym przedmiotem jej obserwacji, wynosiła w danym momencie conajmniej 23 metry, i była zawalona przeszkodami. Poza tem konstatuję nietakt i...

— Kaziu, nie masz głosu. Zuziu, mów dalej!

— Dalej następuje moment drastyczny — odchrząknęła Zuzia. W całej rozciągłości obstaję przy tem, co zaraportowałam na początku...

— "W rozciągłości" — zachichotała złośliwie Kazia, ale skarcona wzrokiem Dziuni, umilkła i słuchała z zajęciem większem, niż przystało antagonistce.

— Nie mam zamiaru operować tu pornograficznymi domyślnikami, co może by komu tu przypadło do gustu — ciągnęła z godnością Zuzia. Ale raz jeszcze zwracam uwagę na punkt dla mnie orjentacyjny, czyli na skrót tego żywego, lub raczej dwuch żywych przedmiotów... Z ukrycia mego widziałam na pierwszym planie cztery stopy, lub — jak tamta skautką to nazywa — cztery podeszwy... które istotnie przesłaniały mi widok całości...

— No więc jakże mogłaś coś widzieć i wywnioskować tak śmiało, jak na początku?...

— No właśnie. Z tego, co widzia łam, twierdzę że... ona mu się oddała!

Skromna Dziunia wykonała desperacki ruch głowy i rąk.

— Takich sądów się nie wydaje, sądząc po podeszwach — rzekła zgorszona.

Ale tu, najniespodziewaniej w świecie, Kazia i Zuzia zaśmiały się zgodnie a serdecznie.

— Mylisz się, Dziuniu — rzekła Kazia. Zuzia była w stanie stwierdzić fakt nieomylnie... I skoro gotowa złożyć przysięgę na to, co jej powiedziały podeszwy, ja ustępuję i przyznaję, że w owym decydującym momencie nie byłam dość spostrzegawczą...

Co powiedziawszy, podała Zuzi zamaszyście dłoń. Poczem spojrzały się na siebie porozumiewawczo, jakby litując wspólnie nad naiwnością Dziuni.

Ta przez chwilę wysilała mózg, by zrozumieć. Drastyczne tematy zawsze były obce jej czystym, skautowskim myślom. Nie mogąc przeniknąć w sposób logiczny do dna relacji, co do której zapadła tak nagła a niespodziewana zgoda oku koleżanek, nie chciała jednocześnie stać się przedmiotem pośmiewiska. Instynkt jej podpowiedział, że przy dalszej indagacji straciłaby tylko sama na powadze; powstała więc, zebrała książki i oświadczyła:

— Wszystko to było głupie od początku. Chodźmy do domu.

— Wcale nie takie głupie — zaoponowała Zuzia. I wziąwszy Kazię pod rękę, odprowadziła ją na stronę, by się z nią podzielić bliższymi szczegółami...

Co widząc, Dziunia rzuciła z żalem, ale i z godnością:

— Być może, jeżeli kto lubi... grube świństwa.

I prawie obrażona zawróciła do domu, nie oglądając się już na koleżanki, które zwolna postępując za nią, chychotały od czasu do czasu do siebie w djabelski sposób.

Pożegnawszy się z Zuzią, Kazia wpadła w zamyślenie.

Całe zdarzenie wydało jej się nagle niesmacznem prawie smutnem.

Jakże nędzną rolę odegrały z Zuzią, wtrącając się, choćby nawet w czapce-niewidce, do czyichś spraw tak osobistych?... Prawda, że tamta blondyna nie warta żadnych względów, farbowana małpa... ale "on!" No, on jeszcze gorszy, farbowany lis. Jak to wszystko poprostu, wprawnie załatwia sobie!... To mi życie — żadnych przeszkód, dramatów! Idzie taki sobie przez cudzy ogród, jak przez łąkę, i pełną garścią zrywa kwiaty, nie pytając, czyje? Do takich powinien należeć świat — bo są brutalni i bezczelni, ale i odważni. To zdanie podpowiedziała Kazi cała jej filozoficzna erudycja, ale także własny instynkt.

Natura jej bowiem była równie wyrozumiała dla cudzych grzechów, ile kategoryczna w żądaniu szczęścia dla samej siebie.

Zrezygnowawszy z podwieczorku, na który musiałaby wracać do domu, Kazia skierowała swe kroki nad morze. Na deptaku o tej godzinie przygrywała orkiestra i kręciło się mnóstwo ludzi, w tem połowa znajomych. Nie miała ochoty spotykać się z nimi, tembardziej, że musiałaby się przedtem gruntownie oporządzić. Poszła więc sobie luzem przez piaski z powrotem do lasu, i tam, uniósłszy się na pewną wysokość wzgórza, usiadła samotnie. Cały deptak widać było ztamtąd, jak na dłoni.

Przymknęła śliczne, lazurowe oczy, ziewnęła parę razy nerwowo, i po chwili zapadła w stan cichego odrętwienia, które nieraz zastępowało jej sen.

Duszę Kazi kołysało dalekim szmerem morze — i woń żywiczna wysmukłych sosen, pnących się ponad nią ku niebu.

Przetarła oczy i spojrzała na morze, za którem właśnie chowała się czerwona, jak dukat, kula słońca. Dziewczyna wyciągnęła nogę w kierunku tej ognistej kuli i koniuszczkiem trzewika zarysowała w powietrzu jej nieskazitelny kształt. Była jakaś nieswoja, nierozpogodzona, kwaśna.

— Nie pójdę do domu — postanowiła. I powlokła się w zakosy do lasu.

W głowie czuła dziwny szum, w ustach zgagę, w całem ciele jakiś niepokój i niesyt, w duszy bezbrzeżną pogardę dla świata. Gdyby w owej chwili spotkał ją który z młodych wielbicieli, napewno uśmierciłaby go jednem spojrzeniem.

Usiadłszy na piasku pod sosną, wydobyła tani, zgnieciony zeszyt i poczęła pisać.

"D. 30 sierpnia. Nuda, nuda, nuda (po włosku: naga). Jeszcze raz się przekonałam, że kobiety — to błażnice, niezdolne do królowania, na które się silą. Czyżbym była jedną z nich? Am I to be one of them?

A przecie to tak łatwo panować nad nim — nudnym, głupim samcem!... Trochę pochlebstw (albo dużo), stopniowanie ustępstw, symulacja niewinności na przemian z bezczelnością bezwstydu, — przerywanie ich brutalnych zapędów w momentach decydujących...

Nadewszystko: umiejętnie podrwiwać z ich poetyzacji, tak (oczywiście!), by czuli, że mam poezji w sobie więcej, niż oni w słowach; aby każdy agresywny ich giest stawiał im przed oczy małpie zwierciadło.

To stanowczo są rzeczy ciekawsze od wielu innych w życiu — (Kazia zamyśliła się i wyraźnie wykaligrafowała:) — młodej pięknej kobiety — of a young beautiful lady).

Zuzia ma do nich olbrzymi instynkt, ale za mało danych i karjery nie zrobi. Dziuni oczy się otworzą, gdy wyjdzie za mąż za cymbała. Ale ja nie mam prawa żyć tak, jak węgorz pod kamieniem — lub jak mucha w bursztynie.

Trudność i głupota polega na tem, że zbyt rzadko dobierają się pary godne siebie. Ja dotychczas spotykam samych idjotów — i moje biedne "ja" — my poor little I — nie znajduje partnera. Ci, którzy mię mogliby zainteresować, odznaczają się poziomym gustem... M. jest typowy genialny kogut. A może poprostu BYDLĘ!..."

To ostatnie zdanie Kazia napisała prawie z furją i zatrzasnęła kajet. Przypomniała sobie, że ma w torebce połowę wczorajszego papierosa, wygrzebała go, ale w żaden sposób nie mogła znaleźć zapałek. To ją wprawiło w najgorszy humor; zaszywszy się w piasek, skuliła długie nogi pod siebie i poczęła kozikiem dłubać w korze swe inicjały.

W takiej chwili powyżej drzewa dał się słyszeć lekki trzask chrustu i z głębi lasu wyłoniła się postać Malickiego. Był sam. Schodził szybko na dół, na przełaj ku morzu, w głębokiem zamyśleniu. Kazia zatrzymała oddech w piersiach.

— Puścił tamtą. Dba o pozory. Gentleman... — ślizgnęło się jej po myślach. I zupełnie niewiadomo z jakiego powodu zachciało jej się wszcząć z Malickim rozmowę. Mogła wybierać: albo, poruszywszy się, wpaść mu w oko, i tem samem zmusić do ukłonu, co byłoby ryzykowne, bo mógłby na ukłonie poprzestać, albo odezwać się pierwsza, np. o godzinę, zwiększając prawdopodobieństwo rozmowy, albo nie ruszać się wcale i mieć zadowolenie, że się podpatrzyło także "epilog romansu".

W bystrym umyśle Kazi kalkulacje te defilowały szybciej, niż kroki mistrza. Trudniej było o decyzję. Gdy Malicki już był blizki, Kazi przemknęło przez myśl, aby udać zemdlałą, ale natychmiast z żalem odrzuciła ten wcale niezły skądinąd projekt:

— Na to trzeba było się inaczej ubrać od rana...

Ale ta refleksja, uprzytomniając jej, że jest skautką, nakazała Kazi nagle być odważną. Malicki właśnie przebiegał o kilka kroków obok drzewa, gdy Kazia zawołała nań głosem melodyjnym:

— Proszę pana!... przepraszam na chwilkę... Mistrz zatrzymał się, zdziwił, wreszcie, jakby nie zupełnie poznając, uchylił kapelusza.

— Dzień dobry... Czem mogę pani służyć?...

— Czy nie ma pan przypadkiem zapałki? (Wypróbowany sposób kokot i rzezimieszków... czerwieniła się w duszy Kazia).

— Mam zapalaczkę.

— That will do. Proszę o ogień.

Zapalając swój niedopałek, Kazia utkwiła wzrok w widocznie przemęczonej twarzy Malickiego. Wydała jej się bardziej interesującą i sympatyczniej roztargnioną, niż za pierwszym poznaniem.

— Dziękuję i przepraszam.

— Proszę, niema za co. Pani wypoczywa? Malicki schował zapalaczkę i zabierał się do odejścia. Pytanie jego nie mogło być niczem innem, jak tylko uprzejmem zaokrągleniem przygodnego spotkania. Toteż Kazia, ażeby je przedłużyć, zaryzykowała:

— Niekoniecznie. Siedzę tu na pokucie.

— Ach tak?... — zaśmiał się dyskretnie. A za co, można wiedzieć?...

— Za zły raport.

— Patrzcie, państwo!... — zdziwił się. Ale palić pani wolno?

— I palę za pokutę. Wcale tego nie lubię — Kazia nerwowo wyrzucała kłęby dymu.

— To widać, bo też nie umiem...

— Dlatego nie umiem, że nie lubię.

— Jeszcze ma pani dużo czasu do nauki...

— I dobrych chęci... — Kazia zaśmiała się z pogardą dla tak banalnego djalogu.

Malicki niewiadomo dlaczego ociągał się z odejściem.

— Bardzo tu ładnie o tej porze — rzekł. Czy pani tu zawsze przychodzi na pokutę?

— Przeważnie.

— Ale to nie bywa często?

— Owszem, bo prócz pokuty, piszę także Pamiętnik.

— Naprawdę?... — zainteresował się szczerze Malicki. — I teraz pani pisała?

— I teraz pisałam.

Kazia poruszyła się tak, by ukazać róg kajetu. —

— Pana to dziwi?

— Dlaczego? Nie, zazdroszczę pani i wogóle wszystkim, kto pisze pamiętniki. Stanowczo najsympatyczniejszy, najgłębszy rodzaj twórczości...

— Niezawsze chyba — odparła Kazia. Mój pamiętnik jest płytki.

— Nikt sam o tem nie może sądzić. Gdyby mi wolno było...

Kazia potrząsnęła czupryną i "zrobiła dziewczynkę".

— Proszę, jeśli pan się nie boi znudzić... Malicki wziął do ręki zeszyt i na widok stanu jego okładki nie mógł pohamować ironicznego uśmiechu.

— Jak psu z gardła — przyznała się z żalem właścicielka.

— Szatan i Szatynka — czytał. To tytuł dzieła? Kazia skinęła głową, nie bez dumy.

— Motto: Homo virgini lupus est. Zaśmiał się.

— Pan rozumie po łacinie?

— Trochę. To "est" bodaj że nie potrzebne. I czy właściwie "virgo" — dziewica — nie jest zbyt silne? Może by wystarczyło dla wyrażenia myśli "puella", który to wyraz oznacza dziewczynkę?

— Nie, to byłoby za mało.

Malicki spojrzał z podełba na autorkę pamiętników i zanurzył się w odczytywaniu zawiłych bazgrot. Kazia rzuciła papierosa. Dostrzegł to, podszedł do niedopałka i przydeptał.

— Virgo silvae lupa — rzekł, wracając.

— Co to znaczy? — zapytała Kazia.

— To znaczy, że dziewica chciałaby las spalić. Kazia zagryzła wargi.

— W każdym razie: za sobą — rzuciła w przestrzeń.

Ale Malicki musiał trafić na coś bardzo zajmującego, bo puścił zaczepkę mimo uszu. Kazia, oparłszy kędziory swe o pień sosny, zezowała na czytającego, starając się z twarzy jego odcyfrować coś więcej, aniżeli ironię, która jakby zastygła w obrzydliwym uśmieszku.

W lekko rozdęte nozdrza pochwytywała mdły zapach chypre'u (tani, za 3. 50!...), jakim blondyna nasyciła mistrza. Panował on nawet nad żywiczną wonią, sączącą się dokoła z lasu.

— I ten człowiek, przed godziną...

W mózgu Kazi dojrzewał plan nowej ofenzywy. Ryba połknęła haczyk. Literat dorwał się do literatury. Chodziło o to, by szarpnąć za wędkę we właściwej chwili. Kazia domyślała się, że "taki" człowiek z czytania "Szatana i Szatynki" odbierze wrażenie nieomylnie fałszywe. Mianowicie, że autorka conajmniej połowę swych spostrzeżeń przeżyła... I że to mu równie zaimponuje, ile zniechęci do niej, jako do kobiety... Jedyny sposób pogmatwania go w intrydze bez wyjścia widziała w graniu "dziewczynki", szarej, zszeregowanej skautki.

Malicki wolno wertował zeszyt, uśmiechając się wciąż nieprzyjemniej.

— Jakie on ma brzydkie usta... ale potwornie zmysłowe — zastanawiała się Kazia, trochę zła, że czytanie odbywa się w milczeniu.

— "M. jest typowy kogut... A może poprostu BYDLĘ!... " — Ostra charakterystyka... Cóż to za M. ? jeśli wolno zapytać?

— Megaloman — odparła Kazia, skromnie spuszczając oczy.

— Tak bardzo pani nim pogardza? — zapytał Malicki, jakby trochę dotknięty.

— Nie. Każdy ma taką manię, na jaką go stać. Malicki, niezupełnie pewny, czy to o nim mowa, musiał pomimo wszystko przyjąć odpowiedź tę za komplement. Przyszło mu do głowy, ze jednak ta "szatynka" ma za dużo przytomności umysłu i że o wiele ciekawiej się z nią rozmawia, aniżeli z "blondyną". Z tem wszystkiem uważał, że i tak dość długo się już udzie. lał i że skautką gotowa się spoufalić.

Powstał więc, podziękował za pozwolenie czytania, spojrzał na zegarek i oświadczył, że musi się śpieszyć na podwieczorek.

— A pani zostaje jeszcze? już się ściemni niedługo...

— Ja zostanę. Mam pokutę.

— Pani ma talent pisarski. Powinna pani spróbować komedji.

— Przecie pamiętniki to "najgłębszy rodzaj twórczości"? — zdziwiła się Kazia.

— No tak. Ale pani ma dar obserwacji i bystrość niepowszednią; djalog pani byłby doskonały...

— Spróbuję może — odparła skromnie.

— Do widzenia — podał jej rękę. Przytrzymał jakby sekundę dłużej, niż należało, westchnął do jakiejś ukrytej myśli, i rzucił z sentymentem:

— Pani nawet nie wie, co jest dziś!...

— Czwartek. Machnął ręka..

— Do widzenia!...,

— Do widzenia! Dziękuję za ogień...

Malicki uśmiechnął się i raz jeszcze podał Kazi rękę; czuła, że się namyśla, czy ma już pewne prawo do poufałości. Tedy bez wahania podsunęła mu tę ręką pod sam nos:

— No!..."dziękuję za wodę"!... Pocałować!...

I wybuchnęła śmiechem tak dziecinnie rozkosznym, że Malicki, nie umiejąc znaleźć słów odpowiednich do sytuacji, zamaskował chwilowe zamieszanie śmiechem o intonacji nieszczerej, bo przygłośnej. Poczem odszedł, czując [się w głębi duszy zwyciężonym w tej drobnej potyczce pod laskiem.

Przez kilka następnych dni Kazia misternie unikała spotkania z Zuzią i Dziunią, zapuszczając się natomiast na coraz dalsze samotne spacery, podczas których "Pamiętnik" jej zbogacał się zawsze o kilka, czasem o kilkanaście kartek. Przelewała na papier tysiące kombinacyj psychologicznych i praktyczno-życiowych, jakie się jej nasuwały na myśl wciąż obficiej. W sarkastyczno-fejletonowej formie znajdowała ulgę dla niepojętej, bezprzyczynowej złości, w jaką ją pogrążyło owo spotkanie z Malickim. Nieraz, gdy brakło jej słów, zabierała się do rysowania, utrwalając na wszystkich wolnych jeszcze kartach zeszytu wizerunek Szatana, wijącego się w mękach u stóp Szatynki - Sfinksa,. któremu to Sfinksowi usiłowała nadać podobieństwo do siebie. Cierpiący Szatan zamiatał ogonem stos głów, serc i kadłubów, w których nietrudno było rozpoznać miejscowe piękności niewieście. Doszedłszy wreszcie do pojęć tak oderwanych od konwenansu, że aż jej samej wydały się niebezpieczne, wynalazła dla nich hieroglify, i przy ich pomocy sklecała przeróżne tajemnicze formuły.

Samego Halickiego widywała tylko przelotnie, zdaleka, i zawsze w towarzystwie. Parę razy ukłonił się jej z roztargnieniem, jakby pierwszej lepszej znajomej, raz zdawał się nie poznawać wcale, ale znów kiedyindziej złożył ukłon głęboki, indywidualny, wyraźnie ją wyróżniający. Te wszystkie subtelności Kazia chwytała kącikami źrenic, idąc szybko przed siebie i udając, że jej się bardzo śpieszy. Po paru dniach Zuzia nabrała pewnych podejrzeń co do dziwnego zachowania się Kazi, ale ani sama, ani dwie podkomendne młodociane skautki nie zdołały wytropić nic poza tem, że unika ludzi i przesiaduje w lasku. Nawet najzawziętszy "purytanin" nie mógłby dopatrzeć się w tem skazy, ile że samotność jest pierwszym postulatem doskonalenia duszy. Że zaś Zuzia bynajmniej nie była purytanką, uznała, że "Kazi coś jest" — i postanowiła szukać pociechy w swem sieroctwie na własną rękę i w sposób znacznie mniej ekscentryczny.

W połowie września sezon dobiegał pełni i Babin roił się od najbardziej eleganckiej publiczności. Zjechał teatr, cyrk, trzy kinematografy, a prócz tego prawie co wieczór urządzano koncerty amatorskie, dobroczynne. Miały one powodzenie największe, zwłaszcza gdy na afiszu ukazywało się nazwisko Malickiego.

Kazia bojkotowała te światowe rozrywki. Raz tylko, usilnie zachęcana przez panią Gaździńską, towarzyszyła jej w loży. Gdy sala trzęsła się od oklasków, wyszła na korytarz, i przez niedomknięte drzwi pogardliwie się przyglądała niezgrabnym ukłonom Malickiego, rozsyłanym między panie w pierwszych rzędach foteli. Czuła się wtedy strasznie opuszczoną, bezwartościową, niepotrzebną, a przez to bardzo nieszczęśliwą. Traciła resztę nadziei na pozyskanie dla siebie Malickiego, który z każdym dniem powszedniał w jej oczach, ile że miał tani gust, ulegał pochlebstwom i zadawalniał się łatwemi zwycieztwami.

— Bydlę, bydlę... — wmawiała w siebie z pasją, lecz pomimo to nie omijała okazji do spotykania go na plaży o każdej możliwej i niemożliwej porze.

Znano ją już powszechnie i tem chętniej brano na języki, im bardziej intrygowała światek babiński swą niedostępnością. Gdy wyprostowana, sztywna, zlekka tylko naprzód pochylona szła wybrzeżem, uszu jej coraz częściej dolatywały ciche zachwyty pań i głośne starych panów, a nawet te najmilsze — dzieci:

— Jaka śliczna panna!...

Co do młodzieży, ta wprost sport sobie urządzała z prześladowania Kazi mniej lub bardziej wyszukanymi konceptami, mającymi na celu zmianę jej usposobienia. Znając surowość domu pani Gaździńskiej i nie doznając znikąd otuchy, młodzieńcy ci nie szukali znajomości w zwykłej drodze towarzyskich stosunków, lecz starali się pozyskać względy pięknej skautki na własną rękę. Kazię bawiły te sposoby zwracania na siebie uwagi: bohaterskie czyny na morzu, złośliwe paszkwile na lądzie, anonimowe cukry i sonety...

Najwyraźniej uczucia swe deklarował wysoki, szczupły i zawsze posągowo blady młodzieniec, zwany Fredem. Był on jedynym synem bogatych przemysłowców, którzy nie szczędzili trosk i środków, na dogadzanie wszelkim jego zachciankom, tembardziej, że był chorowity i bardzo słabej budowy. Pomimo że miał zaledwie dwadzieścia lat i przed rokiem dopiero skończył gimnazjum, uważano go w całym Babinie za świetną partję, i młodzieniec ten na brak powodzenia u panien skarżyć się nie mógł. Ale tu należy wspomnieć, że Fred, jakkolwiek cieplarniano chowany, nie ustrzegł się grasującej naówczas w Polsce epidemji literackiej i pisał nałogowo poezje. Namiętność ta, oczywiście, czyniła go jeszcze bardziej interesującym w oczach piękniejszej połowy babińskiego towarzystwa, ale jego samego wpędzała w beznadziejną miłość do Kazi. Uważał bowiem, że piękność jej — "okrutnej Księżniczki" — jest "hors concours", a przeto ona, i tylko ona, stanowi godny pryzmat jego natchnień. Pisywał wiersze całymi dniami, a wszystkie obracały się dokoła "tej fatalnej kobiety" — jaką Kazia stała się w jego imaginacji. Z tem wszystkiem nie był mniej inteligientny od innych, zaś wiersze jego posiadały tę nieocenioną zaletę, że były krótkie.

Kazi pochlebiała ta "nieszczęśliwa miłość zamożnego młodzieńca", ale brzydziła się sposobem, w jaki przyjmował hołdy polujących na niego panienek, i nazywała go nietylko w duszy, ale i głośno "pudlem".

Któregoś wieczoru gwiazdy wysypały rzęsiściej niż zazwyczaj, i wyzłociły rozbity nad szumiącem morzem namiot firmamentu konstelacjami nieomal czytelnemi nawet dla tych, którzy wiedzy tej nie posiadają...

Kazia, spożywszy błyskawicą kolację, jeszcze przed dziewiątą wyszła nad morze, i oczarowana wspaniałością nieba, ruszyła samym brzegiem piasku, wymijając fale, co lubieżnie wysuwanymi językami podpełzywały do jej lakierowanych pantofelków.

Wybrzeże o tej porze było puste, natomiast długi rząd willi i hoteli jarzył światłami, które dziwnie żałośnie i trywialnie majaczyły na tle uilluminowanej Natury.;

W duszy Kazi, zobojętniałej ostatnimi czasy na wszystko, skamieniałej w zawziętości przeciw wszelkiemu pięknu, które nie było jej własnością, ta noc gwiaździsta poczęła nagle potrącać jakieś oddawna przygłuszone struny, przemawiać do niej najistotniejszą potęgą swego bezmiaru, cisnęła jej przemocą na usta wyrazy tak stare, że aż nowe:

"Dlaczego, skąd ta krzywda?

"Dlaczego ja, dziewczyna siedemnastoletnia, nie dziecko — człowiek, czujący, tak jak inni, pragnący więcej może od innych, żyć mam, jak marjonetka, pociągana za drucik gwoli zabawie innych?...

"Nic, nic zupełnie dla siebie, prócz myśli skażonych nadmierną samotnością...

"A przecie jestem młoda, piękna, zdrowa, intelligientna. Nie lubię i nie szukam ścieżek wydeptanych. Kto wie, czy nie jestem duchem twórczym? Lecz jeśli tak, nikt nigdy, ani ja sama o tem się nie dowiem...

"Ogień, który we mnie tleje... Kto inny przyjdzie i rozdmucha, i roznieci pożar, w którym się spalą wszystkie moje dary.

"Ale wy mię znacie, gwiazdy moje — wyście mnie nieraz słyszały, fale czarne, tak oddalone, a tak mi blizkie! Wy świadczyć możecie, żem kochała zawsze rzeczy trudne, a nie mogąc żyć prawdą, brzydziłam się frazesem. Czyż moja wina, że gdy mi każą żyć kłamstwem, duszę się... i kłamię lepiej od innych?...

"Dokoła mnie pełza miernota, obwija, jak żmija, kala, kusi. Ale ja do was uciekam, fale moje, słucham głosów, jakie mi z bezdni przynosicie, a gdy z wami sam na sam jestem, nie straszny mi poryk i zaduch ludzkiego stada.

"I gdy rozmawiacie ze mną, nie piszę poezyj, nie wieńczę czoła swego waszym blaskiem, o gwiazdy, ale napełniam dusze, milczeniem waszem.

A to milczenie jest mi modlitwą — i jedynym moim czynem możliwym".

Tak idąc w zamyśleniu tuż koło fal, Kazia nie dostrzegła postaci czarnej, idącej naprzeciw, która nagle wyrosła przed nią, jak widmo.

— Pani tutaj?... — zapytał znajomy głos. Wpatrywała się w Malickiego, jakby nie poznając.

Ten, którego pracą mózgu, serca, i całego swego jestestwa zdołała już wyrwać ze świata codziennych ckliwych myśli, ten, dokoła którego oplatały się przez tyle dni i nocy jej wielkie tęsknoty i drobne, płoche zachcianki — stał przed nią tu oto sam, sam z gwiazdami.

Wróciło nagle wszystko. "Przeznaczenie" — szepnęła Kazia, potrząsnęła czupryną, i przemówiła prawie nienaumyślnie, a gorzko:

— Czy i pan uważa, że mi tego nie wolno? Malicki ujął ją za rękę.

— Panno Kaziu — rzekł miękko i serdecznie — skąd ten żal?

Kazia milczała chwilę, pragnąc za wszelką cenę opanować łezkę w głosie.

— Skąd i za co mogłabym mieć żal... ja — do pana?

— Nie wiem — odparł — ale tacy, jak ja, to czują.I przykro to. Tem przykrzej, że właśnie idę grać, mam dziś własny koncert. Potwornie mi się nie chce...

— Och, jak kłamie — trzeźwiła się szybko Kazia. I dziwiło ją, że fale z kłamstw tych się nie śmieją...

— O ileż wolałbym módz tak, jak pani, sam, albo jeszcze lepiej z nią razem... teraz iść — iść wprost przed siebie, między gwiazdy, w morze...

Kazię nawiedziła niespodzianie jedna ze zwykłych wizyj: dusza jej — w postaci białego talerza, o który mistrz skrobie widelcem. Znienawidzona poetyzacja działała na nią, jak amoniak.

— Nikt panu przecie nie przeszkadza — odrzekła poprostu.

Malicki nerwowym ruchem Scarpii, odpychanego przez Toskę, zarzucił na ramię połę płaszcza, i Kazia, zerknąwszy na śnieżny gors, którym w owej chwili zabłysnął, z niepojętem zadowoleniem skonstatowała, że jest we fraku.

— Jak zawsze, jestem niewolnikiem — odparł. Przychodzi taki dzień przeklęty, gdy wszystkie sny o potędze, o wolnych skrzydłach i wolniejszych jeszcze latach, stają się złośliwą legiendą. Może to pierwszy dzień starości, może ostatni prawdziwego życia, które w ten sposób chce zakpić samo nad sobą... Ale i wtedy, gdy człowiek wprzągł się już w jarzmo, przychodzą do niego czasem dnie, czasem wieczory takie, jak ten. Spotyka go Los na brzegu morza, zaklęty w białą postać (Kazia miała na sobie biały sweaterek), zagląda do oczu i kusi... w dal...

Kazia słuchała już zupełnie trzeźwo, uchem autorki "Szatan? i Szatynki".

— Albo pierwszy raz w życiu sili się coś szczerze wyrazić — myślała — albo kłamie lepiej, niż zazwyczaj. W jednym i drugim wypadku stara się specjalnie dla mnie... Trzeba udać głupią... — wywnioskowała praktycznie a paradoksalnie.

— Proszę pana — przemówiła, wyczekawszy chwilkę, jakby z uszanowania dla stanu, w jaki mistrz pogrążał swą duszę — proszę pana — powtórzyła słodko i prosząco.

— I cóż, panno Kaziu? — zapytał, zniżywszy głos i prawie ujmując ją pod rękę.

— Mam do pana wielką prośbę...

— Wszystko, co pani zechce!...

Kazia czekała jeszcze chwilkę. Był przypływ, i fale ślizgały się wciąż śmielej, zostawiając dokoła po sobie rozległe płaty białej, topniejącej piany, co syczała, jak żywa.

— Jutro ma być wycieczka skautowska, na cały dzień, z obozem. Zgubiłam swoją manierkę polową... Czy pan nie ma przypadkiem i czy nie mógł by mi na jeden dzień pożyczyć?...

Malicki tym razem nie wykonał ruchu Scarpii, ale w głosie zdradził pewne rozczarowanie,

— Tylko tyle? Prześlę pani dziś jeszcze przez posłańca.

— Dziękuję — rzekła Kazia, jakoby uszczęśliwiona bezmiernie.

Malicki zatrzymał się nagle i spojrzał na zegarek.

— No, na mnie już czas.

Kazia z jedną z najskromniejszych swych minek patrzyła na morze. Malicki zwyczajem swym ociągał się z odejściem.

— Ktoś powiedział, że gdyby poezja nie była nieśmiertelna, kobiety by ją dawno zabiły... Czasem im zazdroszczę tej potęgi destrukcyjnej. Zwłaszcza, gdy mi sztuka moja staje się ciężarem. Wyzwolenie, koleżanko Kaziu, tak — wyzwolenie!... Wy je dajecie....

— Jak on to powiedział: "wy"?... — przemknęło przez myśl Kazi. Czy to jako do jednej z kobiet, czy jako do "koleżanki"?...

I milczała.

Duża fala skłębiła się z łoskotem o kilka kroków od rozmawiającej pary. W tej że prawie chwili spienione języki ślizgnęły po ulotnym piasku z taką szybkością, że oboje znaleźli się po kostki w wodzie. Malicki skoczył w bok, jakby na widok pythona, ale Kazia została na miejscu i poczęła się głośno śmiać.

— Chce pan "wyzwolenia"?... — zapytała już zupełnie innym głosem.

Mistrz otrzepywał wodę z lakierków i odchrząknął niewyraźnie coś, co się kończyło na "krew".

Kazia wyciągnęła ku niemu zamaszyście dłoń.

— Daję je panu!...

— Jak Boga kocham, może innym razem — odmamrotał, nie podnosząc głowy, pochłonięty swą czynnością.

— Daję panu wyzwolenie!... — zawołała Kazia. Prędzej, raz, dwa...

Malicki. spojrzał na nią pytająco i machinalnie podał rękę.

— Trzy... — krzyknęła z tryumfem Kazia. I ścisnąwszy dłoń Malickiego, jak tylko mogła jaknajmocniej, poczęła z nim biedz wprost na fale.

— Panno Kaziu... — wrzasnął zirytowany.

— Prędzej, dalej, w morze, w gwiazdy... — wołała dziewczyna, pociągając ofiarę za sobą.

Mieli wnet wody powyżej kolan, a fale, jakby uradowane z niezwykłego łupu, ubiegały się z wielu stron z sykiem złowrogim.

— O, duży idzie, duży!... — krzyknęła z zachwytem Kazia, i skoczyła z Malickim po pas.

— Kto... — pytał jej napół osłupiały z niezwykłych emocyj towarzysz...

— Bałw... — próbowała odpowiedzieć dziewczyna. Lecz w tejże chwili zakotłowało tuż przed nimi; zakłębił się, zawirował, jaśniejszy od wszystkiego, groźny, grzebieniasty wał — i nagle o piersi Malickiego i Kazi rozbiła się szalona fala, zbijając z nóg oboje. Gdy powstali, mokrzy i oblepieni, wyglądali, jak dwie foki. Przypływ szamotał nimi w dalszym ciągu, lecz teraz trzymali się już za obydwie ręce, i — o dziwo! — Malicki wcale się nie złościł...

— Kobieto morska — zaczął, śmiejąc się śmiechem człowieka, który już nie ma nic do stracenia.

Kazia kusząco wygięła się w tył. Brunatne fale, chlaszcząc ją w plecy, popychały w stronę Malickiego.

— Kazili — mówił, starając się przyciągnąć ją do siebie — nie kłamałaś... Znalazłem swoją drogę. Tak, trzeba być zuchwałym, bezczelnie zuchwałym... Byłem nędznym tchórzem. Daj mi w twarz, uderz, błagam cię!... Ale potem...

Od morza doleciał ich ryk.

— Ale potem — — pozwól mi znaleźć to, coś mi obiecała...

Przemożnie, stanowczo, zbliżał do siebie jej twarz, cudną w oprawie z. gwiazd i piany morskiej.

— Moje... moje szczęście...

Bury wał powstawał tuż za Kazia, spiętrzał się w chrapliwym chychocie, grzechotał, i nagle całą siłą uderzył o jej plecy, rzucając nią, jak taranem, o pierś Malickiego. Zachwyt zwyciężył w dziewczynie. Mokremi, uszczęśliwionemi ustami odszukała usta Malickiego. Ten, jakby zamroczony, porwał ją i w mocnym uścisku pociągnął na piaszczyste łono.

— I moje!... — krzyknęła.

A nad głowami obojga, niby piorun, rozbił się bałwan trzeci, najpotężniejszy.

Nie odrywając ust, Malieki wziął dziewczynę na ręce i, popychany przez zalewające ich fale, wyniósł na brzeg, złożył z galanterją na piasku. Sam stanął przy niej, i z ponurym komizmem wyżymał poły fraka a także obmokłe wiechcie włosów, z których żywioł mu zdarł kapelusz.

— Co my będziemy teraz robić?...

Kazia konała ze śmiechu, tarzając się po białym piasku.

— Pójdziemy na koncert, mój wyzwoleńcze! Malicki popatrzył na morze.

— Dobrze, ale może poczekamy chwilkę na mój kapelusz?...

Po raz pierwszy w życiu spodobał się Kazi naprawdę. Prozą serce jej dawało się łatwo podbić.

— Mój że ty biedaku!...

To jej tak jakoś samo przyszło, powiedzieć mu "ty". Wcale nie dlatego, że po całowaniu się jest tak zwyczaj...

Ale "biedak" dominował nad nią poczuciem realności, może dlatego, że bardziej od niej trząsł się z zimna.

— Wiesz co?... lepiej wynieśmy się stąd — poradził.

— A dokąd? Do domu mi się nie chce, bo byłaby chryja — oświadczyła Kazia.

— Do domu nie może żadne tak iść — miarkował. Ale wysuszyć się można w lesie przy ogniu.

— Masz zapalaczkę?

— Mam. Dobył i skrzesał ognia z powodzeniem.

— A jak spotkamy kogo?

— Pójdziemy jak najdalej brzegiem i w razie czego wejdziemy do wody. Teraz nam przecie już wszystko jedno...

— To prawda — zgodziła się Kazia.

— No, to jazda! Ale przedtem...

Malicki objął Kazię wpół, i długo, długo, a umiejętnie wcałowywał się w jej usta. Kazia z rozkoszą, ale bardziej jeszcze z zainteresowaniem, poddawała się tej czynności, odważając w myśli, co w tem jest z eksperymentu, a co z pieszczoty.

— Słodkie są twoje usta, kobieto morska — odezwał się wreszcie przemocą. Malicki.

— Chyba słone — odparła zawsze jednakowo przytomna dziewczyna.

Pobrnęli, ująwszy się wpół, poprzez języki fal.

Tymczasem na plażę wyroiły się gniazda letników. Coraz częściej i gęściej zastępowano mokrej parze drogę, zmuszając ją do chowania się zawczasu w wodzie. Wspólność tych manewrów zbliżała ich do siebie, nietylko w przestrzeni. Kazia nie mogła uwierzyć, że właściwie dopiero trzeci raz w życiu rozmawia z Malickim. Zdawało jej się, że się znają od wielu lat, jakkolwiek teraz dopiero nastał moment, gdy sobie mogą wszystko opowiedzieć. Jakie "wszystko", o to mniejsza. To będzie zależało zawsze od sytuacji, bo "miłość" zupełnie nie wymaga przyjaźni. A jej celem ostatecznym jest tylko miłość. Jego oczywiście też. Przyjaźń improwizowana potrzebna im tylko, jako decorum, jako pewna przybudówka, do czasu.

Przeczekawszy w wodzie jakieś większe towarzystwo, które brzegiem plaży dążyło na koncert, śmieli się do siebie, jak dwa trytony. Najwięcej zajmowały ich przypuszczenia, jakie publiczność poweźmie z powodu niestawienia się mistrza.

— Blondyna rozpłynie się z żalu — dogryzała Kazia.

— Która? — pytał.

— Ta z lasku...

Żadną miarą nie mógł sobie przypomnieć.

— Lola Montez? czy Messalina?...

— Niewiem: malowana ze Lwowa.

— A!... ta gruba?.. O tę niema obawy: to by jej nie ominęło...

Ale po chwili zapytał podejrzliwie:

— A skąd ty wiesz, że byłem z nią w lasku?

— My skautki wszystko wiemy.

— Wszystko?

— Wszystko.

— To koleżanki twoje wiedzą, że siedzimy tu w tej chwili, w wodzie, i całujemy się?...

— Przecie się nie całujemy — odparowała zalotnie Kazia.

— A teraz?... — Malicki w lot zgadywał życzenia kobiece...

"...Kocha, kocha naprawdę" — mdlała z radości dziewczyna.

Wydostawszy się nareszcie w miejscu bezpiecznem poza linią domów na kamienisty brzeg, wciąż trzymając się wpół, poszli ostrożnie w stronę lasu. Entuzjazm Kazi o wiele przewyższał ochotę mistrza. Ją bowiem naprawdę nic nie obchodziło, co powiedzą w domu, gdy się nareszcie stawi. Oddawała się przygodzie swej, jak szczęściu wymarzonemu, jako grze Przeznaczenia, śmiało i bez zastrzeżeń. Malicki zaś, przeciwnie, musiał się nad tem zastanawiać, i to w ten sposób nie koniecznie radosny. Wiedział, że na jego sumienie, dość już znękane, spadnie nowa odpowiedzialność za całą "eskapadę" — i nazwisko jego okryje skandalem, bądź co bądź, pierwszorzędnym. I rozważał, czy będzie to bardziej pożyteczne, czy szkodliwe? Skądinąd, odrzucając na bok względy praktyczne, zaciekawienie jego i jakiś nieznany pociąg były szczere, i odmładzały go w jego własnych oczach o dziesięć lat.

Kazia, zachęcona nadzwyczajnością początku, postanowiła odtąd ustąpić Malickiemu wszelką inicjatywę. Podobał jej się wciąż bardziej ten ujarzmiony lampart i zdegienerowany gieniusz w swej jednej, zmokłej, zbiedzonej, tak nader dostępnej osobie. Takich panów we fraku, co skaczą do wody, widywała dotychczas tylko w kinematografie i nie wierzyła, by mogli istnieć w życiu. Imponowało jej, że uczynił to za jej sprawą i jakby dla niej; na przyszłość jednak bezpieczniej chyba będzie nie prowokować już go na nic. Postępując obok Malickiego, rozważała tę całą pierwszą, już zaokrągloną scenę, bynajmniej się niczego nie wstydząc. Chciała koniecznie, choćby dla przyszłego zanotowania w pamiętniku, ująć swe obserwacje w jakąś formułę, i wreszcie wydało jej się, że najściślej i najwykwintniej da się to wyrazić tak:

"Jego savoir faire jest bez zarzutu; zobaczymy, jakie będzie faire savoir!..."

I milczała, czekając na bieg zdarzeń.

Doszedłszy do lasu, Malicki wyraził ubolewanie, że się im obojgu chce pić, a nie będzie czem przepłukać gardła. Na to jednak już nie było rady. Następnie zlekka począł krytykować celowość, a nawet bezpieczeństwo całego projektu. Mogło się bowiem zdarzyć, że podczas suszenia ubrań wyśledzą ich miejscowi apasze, a wówczas wypadnie zapewne wracać do domu w kostjumach lżejszych, aniżeli rajskie, ile że sosny, jak wiadomo, nie rodzą liści figowych.

Kazię ubodły trochę te pesymistyczne myśli, uważała bowiem, że owo "suszenie" powinno wszechstronnie pochłaniać wyobraźnię takiego artysty, jak Malicki. Tłómaczyła to sobie a outrance jego zniewieściałością i przyzwyczajeniem do wygód. Trudno, ma do czynienia ze skautką, kobietą morską i leśną. Las znała już doskonale, a dostrzegłszy, że Malicki nieświetnie się po nocy orjentuje, prowadziła go krętemi ścieżkami na owo miejsce, już ongi wypróbowane. To była sobie postanowiła już dawniej i poprzysięgła na piśmie w "Szatanie i Szatynce".

Gdy jednak zaszli na polankę, Malickiego zupełnie humor opuścił. Miejsca nietylko nie poznawał, ale mu się wydawało brzydkie i nieodpowiednie do rozpalania ognia. Wyraźnie, słyszał głosy, a nawet błyski, pewno sztyletów. Napróżno Kazia tłómaczyła mu, że jeśli jej nie wysuszy natychmiast conajmniej sweateru, skona nazajutrz na zapalenie płuc. Napróżno krztusiła się i kurczyła. Malicki ogarnął ją ramieniem i zaproponował, by się grzali wzajemnie własnem ciepłem... Kazi to się zupełnie nie podobało, bo wobec minimum komfortu nie dawało żadnych wrażeń. Zresztą dłuższe doświadczenie zawodu zbyt jej ubliżało. Ażeby to wyraźnie zaznaczyć, wymknęła się zwinnie z ramion towarzyszowi i zapytała:

— Czy pan ma zegarek?

Pstrzyknął ostrożnie ognia z zapalniczki.

— Stanął.

— To źle. Pewno już po jedenastej. Boże, jak ja wrócę, furtkę zamykają na klucz o północy...

Kłamała, bo furtki nie zamykano wcale, a do jej pokoju prowadziło osobne wejście, od którego miała klucz, jak zawsze, w kieszeni. Ale Malicki zasępił się jeszcze bardziej.

— Przez płot nie potrafisz przeleźć?

— Potrafię, ale nie taka mokra. Żebym choć spódniczkę mogła wysuszyć, bo przecie widzi pan, że wdrapać się w takiej, jak jest, nie sposób!...

— Ha, to trzeba osuszyć — zadecydował wreszcie. — Róbmy ogień.

Trochę po omacku, a trochę przy świetle gwiazd począł zgarniać gałązki i mech na brzeg piaszczystej polanki. W duszy Kazi uderzył zwycięzki akord. Nasamprzód pośpieszyła z pomocą mistrzowi, potem, uznawszy, że już dość nazgarniali paliwa, znikła w lesie.

Malicki, oblepiony we fraku, mając utrudnione ruchy, poruszał się ciężko. Ospale rozniecał ogień, przykładając zapalniczkę. Gdy wreszcie stos się zajął, w cichą polanę leśną wstąpiło życie.

Trzaskały cichutko, dyskretnie, suche gałązki, łyskając tuż przy ziemi, syczał mech, wykłębiając z siebie ołowiane, ciężkie obłoki dymu, który leniwie rozchodził się na wszystkie strony, spowijając polanę i las w mgłę siną, fantastyczną. Wkrótce ogień przedarł się przez grubsze sęki, ogarnął cały stos, a wtedy cała polana zajaśniała blaskiem żółtym, radosnym i zwycięzkim.

Zdjął frak, i wywróciwszy go poszewką do góry, zawiesił na sęku. Rozejrzał się dokoła, ale Kazi nie było.

Widok i natura ognia powracały mu humor. Tyle niezwykłych wrażeń z tego wieczoru zawdzięczał owej dziewczynie, szarej skautce, której prawie nie znał!... Jeżeli kiedykolwiek przedtem, przelotnie, nią się interesował, to tylko ze względu na jej śliczną głowę, łobuza i cherubima, oryginalność sylwetki, o której dużo mówiono, a może trochę podrażniony jej sprytem. Teraz, zakosztowawszy jej ust, równie świeżych, ile nienasyconych i niewyczerpanych w pomysłowości swej wymowy, zbliżał się do tajemniczej dziewczyny już tylko zmysłowo, drapieżnie, i jak do należnej mu zdobyczy. Zbyt długo i zbyt bezczelnie go drażniła, aby jej pozwolił ujść cało i wyśmiać go nazajutrz w gronie innych djablic. Te wszystkie poboczne refleksje i postanowienia topniały natychmiast w ogniu namiętności prawdziwej, bezwzględnej, z chwilą gdy, uprzedzając wypadki, uprzytomniał sobie moment decydujący: Kazia, jak dzika koza, albo dryada, wpadnie w jego ramiona, przy tym ogniu ofiarnym, zniczu, którego kadzidlane dymy i t. d.

... Bo taka już jest natura "artystów", zwłaszcza przeintellektualizowanych: "prozę" swą przy każdej okazji zdobią w sztuczne choćby kwiaty literatury, a "poezję" swych przeżyć górnolotnych naszpikowują pustką miłości własnej. To razem składa się na widok smutny nigdy anielskiej rozkoszy, zawsze padalczej pychy...

Namyślając się, jakby osuszyć resztę garderoby, Malicki umyślił skakać przez ogień. Ale sport ten rychło go zmęczył i naogół chybił celu. Aby się czuć, o ile możności w danych warunkach najdogodniej, zdjął z kolei szpetnie trapiące go lakiery, i podpisując na nie wyrok śmierci, ulokował je przy samym ogniu. Sam usiadł opodal od strony wiatru, boso, i wyżymał ażurowe skarpetki.

W takiej chwili nagle nad głową jego zatrzepotało coś, jakby olbrzymi głuszec, i zanim się spostrzegł, na oczy opadła mu ciężka, wilgotna zasłona, budząc niemy przestrach. Złapał zręcznie napastnika za skrzydła, i nie bez mozołu wyzwoliwszy się wreszcie z fatalnego uścisku, ze zgorszeniem rozpoznał halkę i inne części garderoby Kazi. Jej samej nie było. Uśmiechnął się z takiego "żartu" i począł rozglądać za zuchwałą dziewczyną. Zbliżał się więc moment najwyższej poezji... Nieśmiertelność dosięgła go tem skrzydłem...

— Przepraszam za omyłkę, szukałam kołka... — odezwał się skądciś skromny głosik, w którym dygotał wszakże szatański śmiech.

— Dryado, ukaż się — odpowiedział z fałszywą swobodą, zlekka dotknięty bezczelnością skautki. Był niezmiernie ciekawy, jak wygląda, ale impertynencja jej kazała mu udawać, że go to niewiele obchodzi.

Zamiast odpowiedzi jednak usłyszał tylko trzask gałęzi, a uniósłszy głowę, dostrzegł jakby widmo oddalającej się postaci. Zniecierpliwiony patrzył w dalszym ciągu na malejący ogień; suche gałęzie już się spaliły; dorzucił od niechcenia garść mchu, spowijając otoczenie w siny, przyćmiony półcień.

A wtedy, wpatrując się przed siebie w ów smutny, niewyrażalnie tajemniczy dym, oczy jego rozpoznały nagle biały, wysmukły kształt kobiecy, przedzierający się poprzez ołowiany obłok. O kilka kroków przed nim, oddzielona ogniskiem, stała Kazia — naga — w pozie Venus Callipige.

Zadrżały w nim na ten widok najgłębsze pokłady jestestwa, rozwarła się dusza artysty. Dziewczyna była bardziej, niż piękna, ale zjawisko jej piękne wprost nieprawdopodobnie. Żadnemi środkami nie zdołałby nigdy wyrazić zachwytu, który go unieruchomił, stężył, przygwoździł do ziemi.

Kazia musiała to wszystko widzieć. Zwyciężała podwójnie: bo nietylko cudem swego ciała, tak zazdrośnie i umiejętnie strzeżonym pod szarą, niekształtną sukienką, ale i odwagą, która nawet takiego Malickiego biła w twarz.

I spoglądała na niego w świadomości Piękna, jakie stwarza, w nieświadomości Grzechu, jaki dokoła się lęgnie. Cały świat jej erotyzmu składał się zawsze dotąd z przypuszczeń, możliwości, aluzyj, z bliższych lub dalszych projekcyj namiętności. Nigdy nie znała i nie chciała zaznać niczego, coby było czynem. Natura jej nakazywała oddać odrazu wszystko, więcej, niż siebie samą, bo własny wstyd, własną niepewność siebie, zagadkę. Wzamian za to żądała adoracji bezwzględnej człowieka wybranego — gdyby na twarzy jego wyczytała choć cień krytycyzmu, rzuciłaby się z rozpaczy w ogień.

Ale nic podobnego twarz ta nie mówiła. Malicki wpatrywał się w nią z początku, jakby nie wierząc oczom, podziwiał całość zjawiska, wyławiając ją zamglonym ze wzruszenia wzrokiem z sinego dymu. Potem, jakby pogodziwszy się z tem, że cud jest ciałem, począł błądzić po szyi dziewczyny, po jej małych, ale prześlicznie romantycznych piersiach — zdumiał się — i spłynął wolno oczami po linji biódr.

"Kwiat krzaku ognistego"!...

Nagle Kazia, jakby mając już dosyć tego podziwiania, zapytała z łobuzowską miną:

— Podobam się tak panu?

Wiedziała, że tem go pobije w grze. W swej roli uwodzicielki musiała używać atutów tylko pewnych. Kto wie, ile kobiet przedtem ukazywało mu się w ten sposób? Ażeby być oryginalną, winna być sobą, taką, jaką się. przestudjowała w zaczepnej naiwności głosu, ruchów, uczuć, dreszczów, bezwstydu, wszystkiego, czem go teraz olśniewa...

Malicki w lot przejrzał tę grę, uśmiechnął się, jakby więcej do siebie, niż do pytania, i odparł z udanym żalem:

— Niestety, jestem krótkowidzem...

Kłamstwo to było krzyczącem, wobec poprzedniej wymowy oczu, które ją całowały. Dlatego spodobało się Kazi.

"Jaki przewrotny" — pomyślała — "ale jeśli myśli, że tak zaraz do niego przyjdę, to się myli"!...

— Ale ogień pan widzi?... — zapytała ze współczuciem, cofając się o kilka kroków w mrok.

— Ogień widzę.

— To niech pan skacze do mnie.

— Kiedy mi okropnie ciężko w tem mokrem ubraniu...

— To... — Kazia po raz pierwszy się zaczerwieniła — niech się pan z niego "wyzwoli"...

Malicki ociągał się, uważając, że propozycja ta przekracza już granice zwykłej ekscentryczność!.

— To się źle skończy — szepnął do siebie. Poczucie solidarności jednak przemogło, i, zrzuciwszy resztę ubrania, skoczył.

Kazia zaśmiała się radośnie z tego skoku i wyciągnęła ręce, jakby chcąc go pochwycić. Zaledwie wszakże zdążył się jej dotknąć, gdy już, przesadziwszy przez dymiące ognisko, znalazła się po przeciwnej stronie. Skoczył z powrotem i chwycił ją za rękę, lecz znów wyślizgnęła mu się i z piskiem poczęła biegać naokoło ognia. Napróżno usiłował ją złapać, napróżno zaklinał, śmiał się, prosił, wreszcie złorzeczył. Podobała się jej ta szalona, iście fauniczna zabawa, w której raz jeszcze zwyciężała, spychając go do roli śmiesznego, zacietrzewionego wielbiciela, jednego z tłumu...

Wreszcie Malicki dał za wygraną.

— Pani jest szelma — oświadczył, siadając zdyszany na swe dawne miejsce.

— A pan może nie?... — odgryzła się dziewczyna zza ognia.

— Zupełnie nie można z panią rozmawiać, jak człowiek z człowiekiem...

— Pewno że nie, bo przecie jestem kobietą.

— Też "kobieta"!... Kiwnąć jednym palcem — rozśmieje się: kiwnąć innym — będzie beczyć...

— Może pan kiwać nawet wszystkimi... Ach, żeby pan wiedział, jak potwornie komiczny bywa "mężczyzna" w swej bezsilnej złości! Co zaś do "exterieur", to daleko panu do greckich rzeźb... Lepiej niech pan się ubierze...

Kazia tak powiedziała z przekory, ale wnet zmiarkowała, że taka uwaga nie mogła nie sprawić Malickiemu głębszej przykrości, i pożałowała swych słów. Co innego przecie rąbać komuś prąwdę w oczy o duszy, a co innego o ciele. Ale dlaczego on z niej kpi?

Malicki umilkł i posmutniał.

Niezadowolona z siebie, Kazia dorzucała zewsząd gałęzi do gasnącego stosu. Gdy nowy wesoły ogień raz jeszcze rozgorzał, oświecając nieomal całą polanę, spojrzała, co robi Malicki?

Leżał na boku pod drzewem, z głową wspartą na łokciu, i dość bezbarwnie spoglądał w radosny płomień. Z lekka zarzucony płaszcz odsłaniał mu ramię — muskularne, i jak Kazi na myśl przyszło: prawdziwie męzkie.

Obeszła go pocichu dookoła, przyczołgała po piasku do drzewa — i, wyprężywszy giętką szyję, jak mogła, skręcona cała w jeden znak pytania, złożyła mu głowę zza pnia na ramieniu. Malicki drgnął i wyciągnął ręce, lecz mając przed sobą tylko głowę dziewczyny, nie mógł jej do siebie przygarnąć.

— Przepraszam... — przemówiła cichutko Kazia.

Przebierał palcami jej płowe kędziory i z uśmiechem wciągał w nozdrza zapach jej szyi i całego ciała, które już przesiąkło wonią lasu. Wreszcie począł mówić:

— Dziewczyno leśna, widzę, że wolisz zbytki dla zbytków, aniżeli szał bachantki, do którego — na Apollina! — jesteś stworzona... Z tem wszystkiem pomogłaś mi odkryć wielką prawdę o miłości... Jesteś cudownie, nieludzko przytomna — i to w tobie podziwiam. Więc widzisz: ludzie dzisiejsi z miłości robią zawsze rzecz smutną. Bez tego nie mogłaby istnieć ich "sztuka"; bez "poezji smutku" miłość wydawałaby im się czemś smutniejszem od dnia powszedniego, a więc czemś już zupełnie zwierzęcem... I w tem tkwi wielkie kłamstwo, omyłka omyłek: miłość piękna bowiem może być także przytomnie wesoła...

— Naturalnie... — wyrwało się Kazi.

Po raz pierwszy w życiu filozofowanie takie jej nie nudziło; owszem, imponowała jej precyzja, z jaką Malicki formułował ideę, której ona poświęciła z mniejszą wprawą tyle kartek "Szatana i Szatynki"...

— Dlatego też nie będziemy więcej ani szaleć, ani się smucić — ciągnął Malicki, któremu jednak blizka obecność Kazi zdawała się utrudniać bieg myśli. — Bierzmy oboje miłość, jak dwoje ludzi przytomnych, co, chodząc po bajecznym ogrodzie botanicznym, przystają obok rzadkich i pięknych okazów, by im się przyjrzeć, poznać ich kształt, barwę, zapach, i wszystkie cechy istotne. I w tem szukać swego zachwytu — i znajdować go...

Nastała chwila płodnego milczenia.

I oto Kazia, jakby na dowód, że "wykład" pojęła i... że już ma dosyć słów, podała Malickiemu usta, oddawna już głodne pocałunków, spragnione tej słodyczy, jaka kryje się na dnie przytomnej, mądrej pieszczoty...

... A gdy "wyczerpani z sił po parogodzinnej nauce zastygli, jak dwa bliźnie kwiaty, jedną kosą skoszone, — ogień, cicho potrzaskując u ich stóp, opowiadał im dzieje swego wnętrza, tak inne, a tak dziwnie podobne do dziejów oceanu. I Kazia, przymknąwszy omdlałe w długiej rozkoszy lazurowe oczy, zasnęła na chwilę, z myślą, że jej ostatni pocałunek niepodobny był do pierwszego.

Wracali tą samą, drogą nad ranem. Plaża była zupełnie pusta, dął na niej ukośny wicher, rozpluskując słabe, odpływowe fale, zanim zdążyły wbiedz na ławicę.

Byli oboje śmiertelnie bladzi i umęczeni bezsennością. Ubrania ich wyglądały przerażająco, jakby szaty rozbitków morskich. W pobliżu uśpionej willi p. Gaździńskiej przystanęli, by się rozstać. Biła gdzieś trzecia.

— Za trzy godziny zbiórka. Nie będę mogła pójść na wycieczkę — odezwała się sennie Kazia.

Potem, trochę trzeźwiej:

— Mój drogi, jak się prześpisz, idź zaraz tam, gdzieśmy byli, i przeszukaj, czy nie zgubiłam czego... Kto wie, czy w ciągu dnia nie zajrzy tam jaki skaut...

Malicki kiwnął zmęczoną głową na znak zgody, choć wiedział z całą pewnością, że nie trafi.

Kazia jeszcze się nie żegnała; w jej sennej głowie roiły się myśli do niczego niepodobne.

— Jakie to wszystko dziwne. Chyba nie rzeczywiste...

— Aha, i tobie się teraz wydaje poetyczne... — przyciął Malicki.

— Nie, nie to... Tylko dlaczego to się tak mówi., jakże tam?... omne animal...

— Triste — dokończył. — Nie, to się do nas nie stosuje...

— A do kogo? — pytała uparcie.

Mistrz westchnął i odrzekł, jakby niechętnie:

— Do mnie i do tamtej blondyny...

— Dobranoc — rzekła Kazia po krótkim namyśle.

— Dobranoc, śliczna moja! Nie umawiamy się, bo i tak...

— I tak... — powtórzyła z przekonaniem w głosie, w istocie zaś myśląc zupełnie o czem innem, jeżeli to można było nazwać myślą. Dziwiło ją mianowicie, ale już jakby bardziej we śnie, niż na jawie, że jej się wcale nie chce "danego człowieka" całować, no raz choćby, na dowidzenia?...

Rzecz dziwna, że i Malicki się nie napierał i zadowolił ucałowaniem podanej rączki. Poczem, wyczekawszy cierpliwie, aż przeszła przez ogród ku swemu "osobnemu wejściu", powlókł się ociężale brzegiem morza do swego hotelu.

Przez cały dzień następny Kazia nie wychodziła z domu. Wysławszy na dół komunikat o strasznej migrenie, od samego rana przystąpiła do pracy. Zajęcia jej nie brakło. Nasamprzód, sprowadziła z kuchni żelazko i wyprasowała całe odzienie; potem przez kilka godzin spisywała pamiętnik; wreszcie ku wieczorowi o dziwo, zeszła na dół z książkami i zaproponowała pani Gaździńskiej czytanie na głos Tennysona.

Dostojną opiekunkę wzruszył, ale wnet też zastanowił niezwykły odruch jej rozhasanej pupilki, która dawno już wszelkimi sposobami wywalczyła sobie najszerszą autonomię. Gdy jednak Kazia ze skruchą oświadczyła, że wobec zbliżających się szkół, jesieni i t. d. chciałaby się "wkoleić" — zasiadły obie przyjaźnie w najmilszym z kącików dużego salonu, a melodyjny głosik Kazi na tle śpiewnego szumu morza przenosił czcigodną matronę w czasy, gdy sama taka świeża, deklamowała na pewnym wieczorze ten sam wiersz, tak do przelewania się fal podobny:

"For I am to be Queen of the May, Mother, I'm to be Queen of the May "...

Ale już nazajutrz przed południem do cichego ustronia Kazi, waląc okutemi obcasami po schodach, wtargnęły obie jej przyjaciółki.

— Czuwaj!... — rzuciły, siadając, jedna na łóżku, druga na stole.

— Czuwaj! — odparła Kazia. — Cóż tam dobrego słychać?

— Dobrego?... — phy!... nie bądź zbyt wymagająca... — rzekła Zuzia.

— Dlaczego się nie stawiłaś wczoraj na zbiórkę? — zapytała surowo Dziunia.

— Nie mogłam.

— To nie odpowiedź. Trzeba się usprawiedliwić. — No, to nie chciałam. Dziś wypisuję się ze Skauta — oświadczyła Kazia.

Koleżanki skoczyły na równe nogi.

— Kaziu, w tem coś jest!... — zaczęła zgorszona Dziunia.

— Czy ty się może chcesz przejść za mąż?... — zapytała przyciszonym głosem Zuzia, kochająca wszelkie intrygi.

Kazia wydęła pogardliwie wargi.

— Nie, tylko mi się znudziło. Rażą mię wasze obyczaje. I te pedały końskie...

— Zawsze byłaś estetką... — wtrąciła z przekąsem Dziunia.

— To nie to: ona "kręci" — zadecydowała Zuzia — Kaziu, ty się musiałaś w coś wsypać...

— Naprzykład?

— Nie wiem jeszcze. Ale różne rzeczy dzieją się na tym najlepszym z światów. Naprzykład — patrz...

I dobyła pomięty papier z obdartemi rogami.

— Co to, nowy paszkwil? — zapytała Kazia.

— Czytaj to zobaczysz. Kazia czytała:

"Onegdajszej nocy — w lasku sosnowym — ZGUBIONO CNOTĘ. Znalazca proszony o odniesienie do Hotelu "Parnass". Nagroda: dwie struny basowe z ostatniego rozwalonego fortepianu i 5 funtów poezji z dedykacją autora".

— To świństwo — i stary kawał — oświadczyła Kazia, spokojnie drąc papier.

— Pewnie, że stary, i niedowcipny, bo za długi. Ale z niczego by nikt tak nie urządził Malickiego. Bo chyba zgodzisz się, że to o nim mowa?

— O nim i o "tamtej". Nie rozumiem, co mnie to może obchodzić? — rzekła Kazia.

— "Tamta" wyjechała przed tygodniem, i nie jest panną. Zresztą są poszlaki, że tu mowa o skautce...

— Naprawdę?... to ciekawe.

Spokojnie wytrzymywała wbite w nią dwie pary oczu.

— Nawet bardzo. Byłyśmy dziś rano na owej polanie, i oto nasz plon.

Zuzia zaprezentowała skautowski kozik w skórzanym futerale.

— O wa — rzekła Kazia niezmieszana. Dziś takie wszyscy noszą.

— To też to nie dość — odparła surowo Dziunia. Zbadałyśmy teren. Palono tam ognisko. Obok niego wysiedziane, a raczej wytratowane miejsce. Na korze najbliższej sosny znalazłyśmy osiem włosów przylepionych do żywicy. Oto są.

Kazia, spojrzawszy na "corpus delicti", zrozumiała, że sytuacja jest poważna.

— Czego wy chcecie odemnie? — zapytała głucho.

— My chcemy — odparła uroczyście Dziunia — żebyś nie kłamała przed nami, zanim się wypiszesz ze Skauta.

Chwilę stały naprzeciw siebie, milcząc. Kazia aż zbladła z gniewu. Nigdy w życiu nikt nie przemawiał do niej w ten sposób, bo nie miał po temu powodu, ani prawa. Zniewaga wyszła z ust dziewczyny, równie uczciwej, ile ciasnej, ale pod każdym innym względem jej równej i przyjaznej. Z tem się musiała liczyć. Jej honor koleżeński i cała dotychczasowa praktyka wzajemnego stosunku wymagały rzetelnego wyjaśnienia, zmiażdżenia inkwizytorek, upokorzenia ich przyznaniem się do występnego, ale śmiałego czynu. Już miała gotową odpowiedź: tak, zrobiłam, co mi się podobało, i jeszcze sto innych rzeczy, a wam od tego wara! — gdy nagle przed oczyma stanęła jej cała owa noc pamiętna, ryczące grzebienie fal, gwiazdy na czarnem niebie — i ich dwojga szalony rozpęd... Dusza się w niej wzdrygnęła na myśl, że miałaby swem wyznaniem zadowolić ciekawość tych dwuch smarkatych, które każdą głębię chcą zmierzyć Unią i mikroskopem, zacietrzewionych skautek o jakiejś abstrakcyjnej, "smutnej" etyce. Co zrobiła, to zrobiła dla siebie. Tylko ona wie, co jest w jej czynach poza złem i dobrem, tylko przed własnem sumieniem zda z tego sprawę, jeśli ją ono o to zapyta! Winna to zresztą nietylko sobie, ale i jemu. Śmiał się z niej, nazywał błaźnicą. Niech że się dowie, że miał do czynienia z człowiekiem, który umie szanować świętość sprawy, własnej i cudzej. Choćby gromy całego społeczeństwa spadły na nią — mówić nie będzie!

Uśmiech najgłębszej pogardy wystąpił na jej bladej twarzyczce. W oczach błysnęły iskry złe, nieznane jej przyjaciółkom. Wzrok ten powiał obrzydzeniem — zarówno dla frywolnej, trywialnej — wścibskiej Zuzi, jak dla szlachetnej, ale ubogiej duchem Dziuni.

Wreszcie, modląc się sama do siebie o spokojną intonację głosu, przemówiła:

— Proszę stąd wyjść.

W każdych innych okolicznościach, choćby najbardziej poważnych, oświadczenie tak teatralne, wywołałoby salwę śmiechu. Ale tu się ważyła sprawa donioślejsza od wszystkiego, czem dotychczas wszystkie trzy z osobna i razem żyły. Chodziło przecie o honor, lub straszną w ich pojęciu infamię munduru skautki.

Dziuni nogi drżały nerwowo, jak w febrze, w piersiach głos jej zamarł. Spojrzała na Kazię tak głęboko, jakby w spojrzeniu swem chciała pogrzebać całą siebie na zawsze w jej duszy. Potem łzy jej się pokręciły w oczach, poruszyła kilka razy wargami, zdawało się, że chce jeszcze coś powiedzieć, lecz nagle zrezygnowała — i milcząc wyszła.

Zuzia, orjentując się, że jej samej nie wypadało zostać, skoro zjawiły się w charakterze urzędowym, ruszyła śladem Dziuni. Ale przy drzwiach wróciła jej zwykła przedsiębiorczość, skoczywszy żywo do skamieniałej jak posąg, Kazi — pochwyciła ją za rękę.

— Słuchaj — szeptała — po co ma być chryja?... Załatwimy to wszystko między sobą, nie wyjdzie z tego domu...

— Ty wyjdź — odparła twardo, nieporuszenie Kazia.

— Dajże pokój!... Ja dla twego dobra...

— Wyjdź!... — powtórzyła Kazia nieswoim głosem.

Zuzia spojrzała na nią, jak na warjatkę. Potem melancholijnie zakręciła się na pięcie.

— Czuwaj!... — rzuciła machinalnie.

Lecz nie usłyszała zwykłej odpowiedzi.

Kazia, chwiejąc się na nogach, zamknęła drzwi na klucz. Potem rzuciła się na łóżko. Ciałem jej począł wstrząsać szloch okrutny, serdeczny.

W chaosie myśli, jakie oblegały i szturmowały do mózgu Kazi, refleksje praktyczne znajdowały najmniej miejsca. Było jej zupełnie obojętnem, skąd, kto, jak, po co podpatrzył tamtą historję, skąd, kto, jak i po co napisał na ten temat paszkwil, dlaczego świstek ten wpadł w ręce Zuzi. Nie obchodziły jej w dalszym ciągu wszelkie skutki doraźne, ani dalsze, jakie skandal rozgłoszony mógł pociągnąć. Cała dusza jej przywarła do jednej, jedynej ważnej rzeczy, a tą była istota tamtej przeżytej nocy.

Dotąd zmysły przypomniały jej ten i ów epizod. Na ogarnienie całości brakło jej chęci, brakło wysiłku woli. Wiedziała przecie to jedno, zasadnicze: że noc ta przez nią stworzona, że ona pokierowała najpierw faktami, potem naturą wybranego człowieka. Ona to sama sprawiła, że zawodowy uwodziciel stał się powolnem narzędziem w jej ręku, że wszystko musiało się dziać według jej pomysłu, począwszy od mise-en-scene, a skończywszy na kapryśnych, wyszukanych pieszczotach. Jej zasługa czy grzech, jej ryzyko i czyn, jej najświętsza wolność. Szczęście, czy zbrodnia — ale zawsze tryumf twórczej woli.

Wszystko pozatem było trzeciorzędne i znikało. To zaś było zupełnie pewne.

Scena z przyjaciółkami napełniła ją jednak goryczą, budząc różne sprzeczne uczucia. Te Kazia kryła zawsze głęboko, starając się utrzymać je na uwięzi nawet w momentach krytycznych, jako coś wstydliwego. Nigdy się nie roztkliwiała, nawet na najbardziej osobistych stronicach "Szatana i Szatynki". Czasem, gdy budził się w niej bunt przeciw uprzywilejowanym, a niższym od niej istotom, znajdowała płomienne, nigdy głośno niewypowiedziane wyrazy dla swej krzywdy. Ale zwykle po nich następowała pogodna rezygnacja, zwłaszcza, jeźli okoliczności sprzyjały samotnym dumaniom.

Gdyby nie ta nieprzyjemna wizyta, Kazia, przemyślawszy fakty do dna, napewno by ujęła życie swe za wodze, i wszystko by poszło dalej, jakby chciała. Przyjaciółki i przyczajona za. niemi opinia całego Babina wytrąciły ją z równowagi przedewszystkiem estetycznie, przerzucając środek ciężkości z rzeczy twórczych, rzadkich, księżycowo-wykwintnych — do bezpłodnych, pospolitych, gminnych. Trudno jej było liczyć na wspaniałomyślną lojalność ex-przyjaciółek wobec występnej skautki. A gdy już wpadła raz w zwątpienie, myśli jej poczęły się obwijać dokoła osoby moralnej Malickiego, wyłapywać pamięcią przeróżne ironiczne jego uwagi, i nagle zachwiała się w niej wiara nawet w tę nieodzowną, elementarną lojalność, jaką jej winien jedyny wspólnik. Nie sprawca, nie!... wspólnik.

Przez cały dzień ubiegły nie dał znaku życia. Spodziewała się listu, albo choćby samych kwiatów. Może myślał, że ją spotka, i szukał na plaży? Może to, co jej ma powiedzieć, jest zbyt ważne, aby mógł zaufać listownie — a kwiaty zbyt banalne?...

Ale jeśli przyczyna jego milczenia inna: jeśli skandal rozszedł się po Babinie i zniechęcił go do kontynuowania "przygody", równie pochlebnej, ile interesującej, ale zawsze bardziej męczącej, niż przyjemnej? Znając lenistwo i despotyzm Halickiego, poczęła się obawiać, że zbyt trudna była dla niego, zbyt ekskluzywna w swych koncepcjach rozkoszy. Wieleż razy, tam, pod sosną, przy ognisku, z ust jego, misternie pieszczonych, wydarł się głos tortury, jaką zadawała całej jego istocie zmysłowej — tylko, tylko, własnemi ustami!...

— Nie męcz mię... dlaczego...

Więcej mu nigdy nie pozwoliła powiedzieć. Pieściła go bez przerwy, jednym, szalonym wybuchem namiętności — i tak, by mógł adorować wszystkie niespodziewane cuda jej prawie dziecinnego ciała. I rozkoszą jej był ten jego podziw. Wiedziała, że nie kłamał, mówiąc jej, że jest jak kwiat lilji, wyrwany z łodygą z dna stawu... Bo taka była naprawdę — z chwilą, gdy się obnażyła. Wielbił to, co było przedmiotem i jej uwielbień. Robił błędnie wszystko, co mu kazała, całował aż do nieprzytomności jej twarde, nierozbudzone do życia piersi, łamał uściskiem ją całą, aż trzeszczały stawy — ale nigdy nie było mu dane posiąść ją tak, jak chciał. Nadeszła chwila, gdy zrezygnował z brutalnych żądań i przyjmował wszystko w jakiemś cichem, rozmodlonem zamyśleniu.

Bez wątpienia on rozpamiętuje tę noc teraz tak samo, jak ona — i co postanawia?

... Cóż, jeśli odważywszy radość i udrękę, zlęknie się tej ostatniej — i odejdzie?...

... Nic łatwiejszego, jak opuścić Babin, nie będąc zauważonym. Setki ludzi przewalają się codzień przez modny bad, w poszukiwaniu zdrowia, rozrywki, lub

awantury, wsiąkają w deptak, puszczają, się, wyją, albo uciekają z nudów, a o najgłośniejszych nawet zapomina się z chwilą, gdy znikną... Gdyby Malicki nagle wyjechał, gadano by może przez dwa dni o paszkwilu i o nim, potem by się zajęto kim innym. Nie zostałoby po nim nic, nic zupełnie, prócz tego, co ona czuje w oczach, w ustach, w piersiach, w sobie całej!...

Czuje!... Kazia z przerażeniem dostrzegała, że nie może już temu zaprzeczyć. Czuje dla Malickiego, z jego powodu, przez niego i do niego wyraźnie tęskniąc, coś, czego nigdy przedtem nie czuła dla nikogo, coś, co się jej wydało zawsze obcem, literackim zlepkiem second-hand frazesów, podawanych, jako mowa duszy, czy serca. Czuła to, nad czem się nie panuje — przeciwnie, im więcej chciała zagłuszyć w sobie, tem uparciej i złośliwiej "złe" poczynało pulsować we wszystkich jej fibrach, w zagadkowo niespokojnym rytmie.

— Czyżby to była "miłość"?

Kazia unikała z zasady definicyj utartych. Nie przez pozę, ale poprostu dlatego, że nie odpowiadały one prawdzie rzeczy. To, co ją pchnęło ku Malickiemu, nie było ani zimną ciekawością zmysłową, ani ekstazą chwili, ani lirycznem uczuciem. Raczej było wszystkiem potrochu. Oddała mu się na swój sposób, lecz nie dlatego, by go kochała. Z początkują tylko drażnił, potem — tam, nad morzem — spodobał się tak jakoś swojsko, intymnie. Właściwie spodobała się sama sobie, przez niego. On bowiem pomógł jej odszukać w samej sobie szczodrość, która zawsze była jej miła, ale dla której nie znajdowała pola. W dalszym ciągu porywała ją jego bierność, a własne zuchwalstwo. Aż dopiero, gdy się wszystko stało, gdy w oczach świata, czy choćby tylko paru koleżanek stała się "upadłą" — poczuła, jak dalece ów człowiek był jej blizki.

Tyle razy w życiu słyszała, że "takie rzeczy nie przechodzą bezkarnie" — i śmiech ją ogarnął na myśl, że ją kiedykolwiek mógłby kto do siebie przykuć przez coś, co jest maskowaniem własnych braków i grą na cudzych nerwach, czy próżności. Teraz, wygrawszy raz, widziała zbliżanie się dotkliwej porażki, już w obrębie szańców najtroskliwiej strzeżonego uczucia. Bo — jeśli go kocha, to napewno nie będąc kochaną!...

Rira mieux qui rira le dernier...

I gdy drugi dzień dobiegał końca, a Malicki się nie odzywał, męka Kazi stała się nieznośna. Potęgowało ją ciągłe, nieustanne okłamywanie najbliższego otoczenia, do czego była przyzwyczajona, ale co teraz jej szczególnie ciężyło. Zwłaszcza dobra i zacna pani Gaździńska!... Jej zawdzięczała najwięcej, kochała, jak matkę, ale właśnie dlatego nigdy w życiu nie wtajemniczyła by w nic podobnego!... Nietylko tej opiekunki ale i wszelka inna dobroć i wyrozumiałość zwiększały w niej złość na samą siebie. Chwilami wolałaby bodaj, żeby skandal stał się głośny, żeby się zebrał na deptaku tłum ohydny, niezliczony, wrzaskliwy, rojowisko wszystkich skautek, ich matek, ciotek, i, jakie tylko są, bab, nie wyłączając kokot, żeby wydano na nią wyrok ukamienowania. Wtedy by się ukazała im wszystkim naga, jak Fryne, wyszłaby, jak Afrodyte, z piany morskiej, mając złotą tarczę słońca za sobą, zmierzyłaby je jasnem a bezmiernie pogardliwem spojrzeniem. I gdy tłuszcza babska zawyłaby wielkim głosem:

— Jawnogrzesznica!...

— Zaśmiałaby się im pogodnie w twarz swym dziecinnym, rozbrajającym śmiechem, który byłby dla nich policzkiem. I skonałaby pod kamieniami, rozpryskując krew z hardego czoła, z głowy królewskiej na karku nieugiętym.

Męka Kazi, w tylu [sprzecznych uczuciach naraz skłębiona, nie znajdowała usprawiedliwienia w rzeczywistości. Zuzia i Dziunia bowiem, zaraz po wyjściu od byłej przyjaciółki, udały się na tajemną naradę, gdzie postanowiły pod straszną przysięgą nic a nic o Kazi "do czasu" nie komunikować. Obie skautki były zrazu spiorunowane występkiem Kazi, ale jeszcze bardziej oburzone cynizmem jej gestu. "Zjadła całe figi i nam napluła na brodę" — wycedziła w serdecznej złości Zuzia. Ale już wieczorem tego samego dnia, gdy się zeszły, Zuzia spolszczyła poprzednią arabską sentencję:

— Każdej się to może zdarzyć, a Kazi łatwiej, bo ładna i oryginalna.

I Dziunia, choć zgorszona, nie mogła w głębi duszy odmówić Zuzi słuszności. Dawna przyjaźń i szczególna słabość dla Kazi wzięły górę, i nietylko jej przebaczyły, ale postanowiły dołożyć starań, by wszystko zapadło, jak kamień w wodę.

— Prawdziwego przyjaciela poznajesz w potrzebie...

Ponieważ zaś autor, czy autorka paszkwilu, nie widząc żadnych skutków "balonu próbnego", zamilkli, — horyzonty Kazi stanowczo były jaśniejsze, niż się jej w pierwszej chwili pod wrażeniem wydało. Spostrzegła to i doświadczyła, wyszedłszy trzeciego dnia po owej nocy rano do kąpieli. Znajome i znajomi witali ją zupełnie zwyczajnie. I gdy napróżno bystremi spojrzeniami, jak hakiem, usiłowała wydobyć z ich twarzy jakąś wiadomość, choćby dalekie echo myśli wrogiej — zrozumiała wreszcie, że wszystko było grą jej wyobraźni i powiedziała sobie: "cheer up, old girl!... all right"!

Wtedy jednak, gdy odpadły obawy "praktyczne" — przekonała się już ostatecznie, że nie wszystko jest "all right"... Bo choć nic jej od ludzi nie groziło, duszę opuścił spokój i szczęście — i tęskniła o każdej porze dnia i nocy.

Trzeciego dnia przed wieczorem, gdy Malicki wciąż nie dawał znać o sobie, Kazia, ubrawszy się w miejski kostjum "tailleur" koloru lila, spiąwszy włosy złotą opaską pod zgrabnym canotierem, wyruszyła na błędne poszukiwania "wybranego człowieka".

Minęła jej jednak na tem godzina, a choć po deptaku przewinęli się prawie wszyscy znajomi, Malickiego nie było widać. Dopiero, przechodząc koło kawiarni, dostrzegła go w głębi, i to nie werandy, ale ostatniej sali. Siedział sam obok pliki illustracyj i coś pisał. W sali owej było pusto, nie mniej w żaden sposób nie wypadało jej do niego podejść. Zresztą chciała, by on ją spostrzegł pierwszy. Przeszła tedy przez ową salę raz i drugi, trzaskając drzwiami, potem ze złości skierowała się do kontuaru po ciastka. Idąc, strzygła okiem w stronę kąta, starając się manewrowi temu nadać siłę magnetyczną.

Ale Malicki, pochłonięty pisaniem, nie oderwał głowy ani na chwilę.

Kazia w roztargnieniu zakupiła przeszło dwadzieścia ciastek, i to najgorszych. W pasji i głosem podniesionym kazała wyjąć połowę, bowiem pieniędzy starczyło jej tylko na dwanaście. Myślała, że ją pozna po głosie i spojrzy. Gdy nic nie pomagało, zapytała od niechcenia przechodzącego kelnera:

— Czy ten pan w kącie, to pan Malicki?

— Tak jest.

— Proszę go poprosić na chwilkę.

I zmieszana trochę, odwróciła się plecami do sali, a twarzą do lustra.

— Jestem dziś naprawdę śliczna — zdążyła zauważyć.

Lustro odbijało jej całą scenę rozmowy garsona z Halickim. Mistrz najwidoczniej nie chciał się ruszyć, nie wiedząc, kto go pragnie widzieć. Służący zaś, naprzód dyskretną, obfitszą gestykulacją starał się scharakteryzować powierzchowność, tualetę, a prawdopodobnie i stopień urody Kazi. Ale pertraktacje te nie doprowadziły do pożądanego rezultatu. W pewnym momencie Malicki wyciągnął szyję, by się własnemi oczami przekonać, kto go wzywa. Nie poznawszy Kazi w jej eleganckiej sukni, odprawił garsona z niczem.

— Pan Malicki bardzo przeprasza, ale jest bardzo zajęty — z temi słowy wysłaniec podążył do innych gości.

— Cham... — o mało nie wyrwało się Kazi. Ale w tej że chwili przeszło jej przez myśl, że Malicki jej nie poznał, a w takim razie cała scena świadczyłaby o nim bardziej, niż dobrze. Idąc za nagłym popędem, ruszyła wprost do kąta. Wtedy Malicki oderwał głowę, przetarł oczy, poznał, a poznawszy, powstał i z niekłamaną radością wyciągnął do dziewczyny obie ręce:

— Panno Kaziu!... co za szczęście!

Kazi zrobiło się na duszy dziwnie rzewnie i słodko. Lecz taka już była przewrotność jej natury, że, opanowawszy wzruszenie, odparła:

— Czy- szczęście — niewiem. Ale mógłby pan być grzeczniejszy, a w dodatku bardziej słowny...

Malicki ścisnął skronie, jakby chcąc z nich wydusić, co na nim ciąży?

— Jak Boga kocham... Czy to [ja może miałem przyjść z wizytą?

— Miał pan mi przysłać manierkę, sam, czy przez kogo.

— Na śmierć zapomniałem!... Ale... — zniżył głos — czy my — wbił w nią oczy —... poza manierką nie mamy sobie nic do powiedzenia?

— Tu w każdym razie nie — rzekła Kazia, kładąc ciastka na papierach mistrza i zdejmując rękawiczki.

— Na chwilę tylko. Niech pani usiądzie. Tu nikt nie przyjdzie.

Popatrzył na nią oczyma jasnemi i dobremi, i Kazia, w której serce biło z radości, że go widzi, nie mogła dłużej udawać.

— Dobrze: chwilkę tylko.

— Czem mogę pani służyć? — chciał zadzwonić na służącego.

— Niczem. To ja pana częstuję...

Usiadła, rozpakowała ciastka, i wybrawszy pięć "najlepszych", udekorowała spodek, na którym stał nietknięty jeszcze, bo też zapewne nie pierwszy kieliszek koniaku. Milczeli przez chwilę ze szczęścia i radości.

Nagle Kazia, rzuciwszy błyskawicą oczu w stronę drzwi, ujęła misternie ów kieliszek i wychyliła go duszkiem.

— Nasze kawalerskie!... — zaśmiała się srebrzyście.

Mistrz, zerkając ku szybom, całował ją po rękach, w zachwycie.

— Moja ty śliczna... A co za strojna dama!...

I pieścił ją wzrokiem, rozbierał... czuła wyraźnie, że wskrzesza w sobie "tamto"...

W żaden sposób nie mogła się zdobyć na kłamstwo. Po co?...

— Co pisałeś? — zapytała.

Malicki pomięszał papiery i zgarnął pod kapelusz na kanapę.

— Nic: testament, wiersze i inne głupstwa...

I przylgnąwszy do niej biodrem, czego mu wcale nie broniła, oczu ani na chwilę nie odrywając ode drzwi, objął ją wpół i przycisnął mocno do siebie. O takiem zuchwalstwie swem, choćby biernem, Kazia nie mogła marzyć, jako żywo. Spodobało jej się.

— Mam godzinę wolną — oświadczyła. Chcesz?...

— Chcę!...

Już ją całował po szyi, zapomniawszy o świecie. Nie myślała mu bronić, bo czynił to z przedziwną wprawą. Raczej poczynało ją gniewać, że to nie ona pierwsza...

— Wartoby jeszcze przedtem trochę koniaku — zadecydowała.

Malicki skoczył w stronę bufetu. Ale wnet przystanął.

— Najlepiej byłoby samemu przynieść — zmiarkował — ze względu na sytuację... Tylko że mnie zaraz moje baby oblezą...

— Idź, idź — zachęcała Kazia — bab byś się bał?... Poszedł więc ostrożnie, a Kazia zapaliła sobie natychmiast pod stołem papierosa, i upajała się słodyczą wszystkich grzechów naraz.

Wzrok jej raz jeszcze upadł na rękopisy mistrza. Wzięła pierwszy z brzegu i zaczęła czytać:

— "Moja Dziewczynka"?... To o mnie!...

Dziewczynka moja ma figlarne usta,

włosy trefione i układną minkę;

lubię na swoją patrzeć się dziewczynkę,

choć ma przewrotne i figlarne usta...

Dziewczynka moja nie wie, co rozpusta,

i woli grzechu kwiaty, niźli pączki;

z zasady trzyma na kolanach rączki —

a jeśli czasem ktoś... w figlarne usta...

Dziewczynka moja nie wie, co rozpusta.

— Doskonale!... jak on to gienialnie uchwycił!

Czytała dalej:

Dziewczynka moja dobrym jest kolegą:

każdego zawsze jedną miarą mierzy;

lubi studentów, poetów, żołnierzy,

dla męzkiej młodzi dobrym jest kolegą.

Lecz czasem także wybiera jednego;

tedy — na Jego pieszczot będąc żołdzie —

gotowa wszystkie ciastka dać mu w hołdzie,

by dowieść, że jest wyb...

Tu napotkała pierwszy wyraz nieczytelny: "wybornym", czy "wybranym"? Przekreśliła go i napisała sama: lojalnym.

... by dowieść, że jest lojalnym kolegą...

Dziewczynka moja... niech ją bogi strzegą!...

Śmiała się do rozpuku. Malicki wracał, rozpromieniony może nazbyt widocznie.

— Co ci się stało? — zapytał, dobywając z kieszeni odkorkowaną już flaszkę.

— Nic, podziwiam twój talent obserwacyjny... Stanowczo powinieneś "zabrać się do komedji",..

— To wcale nie o tobie...

— Tralala... pewnie że nie o mnie, tylko o moich zmysłach.

Powiedziała to z takiem przekonaniem i z tak komiczną pogardą wydęła usta, że zachwyt Halickiego osiągnął zenitu.

— Czekajże!... Ty pij... — nalał jej kieliszek — a ja dokończę te strofki, jeśli ci się podoba...

— Pisz, tylko prędko.

Kazia wypiła ów drugi koniak, zagryzła ciastkiem, nalała trzeci, zaś Malicki pisał, dyktując sobie sam półgłosem:

Dziewczynka czasem chce być kobietą.

Figurkę wtedy prostuje sztywną,

i zagadkową staje się, dziwną —

rzekłbyś, naprawdę idziesz z kobietą...

prawie to właśnie, a jednak nie to...

O zmysłach prawi, że nasze zmysły

od duszy mają byt niezawisły,

że więc nic złego niema w nich przeto —

Dziewczynka czasem chce być kobietą...

— Doskonale!... exceedingly clever!... — radowała się Kazia wsłuchując się w przedziwny szum własnej głowy.

— Słuchaj — pytała, wyłapując z chaosu myśli pierwszą lepszą, — czy ja jestem podobna do paryzkiej gryzetki?

— Nie, jesteś ciekawsza — odparł z przekonaniem Malicki.

— A to, co my robimy, to jest "bohema"?

— Nie, to co my robimy, to jest miłość.

— A bohema nie? Koniak, kawiarnia, wiersze, kobieta?

— Co ci na tem zależy, jak to się ma nazywać?...

— Nic, nic, pisz. A potem pójdziemy... Pochylił głowę, umaczał pióro, namyślając się, o czem by tu jeszcze pisać. Wtedy Kazia ustami mokremi od trzeciego koniaku przywarła lekko do jego ucha i poczęła je ni to nadcałowywać, ni to nadgryzać, a w sposób taki, że aż dreszcz zimna wstrząsnął autorem tryoletów. Lecz bohatersko, nie odrywając ręki od papieru, i jakby automatycznie idąc za dyktandem doświadczonej pieszczoty, pisał:

Dziewczynka moja umie całować;

woli tę sztukę, niźli naukę,

ale w tej sztuce jedną ma lukę,

że... zbyt figlarnie lubi całować.,.

Dziewczynka moja twarz zwykła chować,

gdy zbyt zuchwale kto z nią poczyna...

Dziewczynka moja — to nie dziewczyna

chciałaby wciąż się tylko całować...

Dziewczynka moja... Boże ją prowadź!...

— Nie!... ty jesteś geniusz!... — zawołała Kazia, przeczytawszy. Ja, gdyby mię tak ktoś całował, nie potrafiłabym napisać dwuch słów!

Ale nagle zamyśliła się, i zbliżając zamglone oczy do oczu Malickiego, zapytała:

— Co to znaczy:

"dziewczynka moja — to nie dziewczyna"?...

Malicki przymrużył oczy, i też zamyślił się...

— Sam nie wiem... Pierzchła mi myśl. Ale coś przecie znaczy...

— Chodźmy już — rzekła Kazia.

— Razem nie możemy — ty naprzód sama. Skręcisz zaraz od wyjścia na prawo, pójdziesz w górę, ciemną stroną. Dopędzę cię za dwie minuty.

— Dobrze...

I Kazia, krokiem trochę chwiejnym, ale dumnie wyprostowana, królewska w swej wysmukłej postawie, zlekka kołysząc się na biodrach, wyszła z kawiarni.

Za chwilę cień czarny ją dopędził, ujął mocno wpół; usta ich spotkały się w błogiem milczeniu. Oboje zginęli w ciemnej przecznicy, prowadzeni przez siłę niewiadomą w kierunku pustego o tej porze parku.

Nazajutrz Kazia obudziła się z mocnym bólem głowy.

W gardle czuła obrzydliwą zgagę. Wypłukała usta, wypiła dwie szklanki wody, poczem zadzwoniła na służącą.

Ta nie rychło zapukała, zajęta obiadem.

— Trzy razy do panienki stukałam, a panienka nic. Postawiłam kawę na schodach i kot wypił. Tera zara będzie obiad: kluski i mleko kwaśne... Bo pani wyjechała...

— Dokąd?

— Nie wiem, mówiła, że za trzy dni wróci. A co panienka chciała?

— Co ja chciałam?... Która godzina?

— No, a którażby? przecie już dawno po jedenastej.

Kazia przeciągnęła się leniwie, potem usiadła na łóżku i spuściła nogi.

— Czego ty się na ranie tak gapisz?

— Bo panienka chyba niezdrowa...

— Dlaczego?...

— Tak mi się widzi, że źle panienka wygląda. Może poprosić panny Teresy?...

— Niepotrzeba, zdrowa jestem zupełnie. Czy niema jakich listów do mnie?

— A jest ta jakiś, co go skautka przyniosła... Pokojówka podała Kazi dużą zapieczętowaną kopertę, złożoną na tacy, z której kot pił kawę.

— Możesz iść.

Otworzyła list i czytała:

"Związek skautek Babińskich, przychylając się do prośby Kazimiery X., udziela jej dwutygodniowego urlopu, w miejscu, a to dla poratowania zdrowia".

Następowała pieczęć i podpis Dziuni sekretarki.

— Smarkate... — skrzywiła się Kazia.

Podarła "urlop" na kawałki, i w braku kosza, rzuciła strzępy na podłogę, jak w kinematografie.

Potem wstała i podeszła do lustra. Istotnie, wyglądała mizernie. Oczy miała podsiniałe, cerę przyblakłą, znużoną. Na szyi, i niżej, czerwieniły ślady świeżo przeżytej "godziny".

— Jaki on namiętny... — szepnęła do siebie z zadowoleniem, lecz wnet odeszła od lustra, jakby bojąc się wywołać zeń dłużej wspomnienia innych pieszczot.

... Nie oddała mu się i tym razem, choć była prawie pijana. Ale dziwna rzecz: już tylko przez pospolitą obawę. W odurzeniu wszystkich zmysłów zdobywała się na niepojętą trzeźwość, ilekroć Malicki w natarczywości swej zmuszał ją "dziewczynkę", by "chowała twarz". Ślepy, przez to samo uparty i w uporze swym silny instynkt wyręczał ją w ciężkiej potrzebie. Owej pierwszej nocy, w lasku, wszystko musiało być i było posłuszne jej kaprysom i rozkazom. Za "drugim razem", gdy zmysły jej zdawały się szaleć, jak huragan, broniła się cichą, pokorną prośbą napastowanej "dziewczynki":

"Dziewczynka moja — to nie dziewczyna"...

Napisał, sam nie rozumiejąc, a właściwie, napisawszy, przestał rozumieć. To bywa często, wiedziała z własnego doświadczenia. Czar największy i mistyczna wartość pisanego słowa, literatury, kryje się w tych pierzchających, łatwo płoszących się na widok ludzkiego umysłu, cieniach myśli. Co chwila miała wrażenie, że rozumie, i znów rozwiązanie wymykało jej się z obręczy mózgowej.

— Jestem dziewczyną, biorąc objektywnie; ale także można mię nazwać "dziewczynką", bo mam taki "typ" — subjektywnie. On mię pragnie i kocha naogół po swojemu: jako "dziewczynkę". Z tem wszystkiem musi się liczyć z faktem, że jestem dziewczyną... Ponieważ zaś dziewczyn zapewne posiadał dużo, więc mówiąc:

"dziewczynka moja — to nie dziewczyna..."

— przeprowadza wyraźną różnicę. Dla niego — subjektywnie — stanę się "dziewczyną" z chwilą, gdy nią być przestanę... objektywnie. Wtedy bowiem upodobnię się do innych dziewczyn, i nie będę już więcej "dziewczynką", tylko — kobietą, której papierów nikt zresztą nie ma prawa badać...

— Idea... idea....

Kazia, zrozumiawszy rzecz, streściła sobie w pamiętniku, przy pomocy hieroglifów, potem poczęła się szybko myć i ubierać. Gdy zeszła na dół, już na nią czekała panna Teresa, kluski i podśmietanie.

Sezon dobiegał końca.

Goście znikali chronicznie, całemi gniazdami. Co kilka dni pustoszała naraz cała grupa willi, a odpowiednio do tego plaża.

Kazia, mając się spotkać z Malickim dopiero wieczorem, wyszła po południu, na spacer, wzdłuż łazienek, dokoła których tu i owdzie babrały się jeszcze w piasku dzieci. Miała wśród nich znajomych i ulubieńców. Znaczna część ich już wyjechała, ale i z pozostałych wiele podbiegło do wysmukłej panny, by się przywitać i pomizdrzyć. Chłopcy zwłaszcza przepadali za Kazią i, tarzając się po piasku, fikali na jej cześć kozły, lub lecieli w podrygach ku niej z okrętami, aby zademonstrować nowy tryumf floty karaibskiej nad abisyńską.

Wyminąwszy linię łazienek, szła otwartym brzegiem morza, do pamiętnego miejsca "wyzwolenia". Fale cicho szemrały, cofnąwszy się daleko w głąb, i obnażywszy piaskowisko, po którem skakały tu i ówdzie szare, brzydkie mimicry...

— Wszystko się zmienia, wszystko płynie — pomyślała za Heraklitem Kazia.

Rzuciwszy na piasek chusteczkę, usiadła i zaczęte tęsknić.

W takiej chwili usłyszała za plecami kroki. Odwróciwszy głowę, poznała Freda, który, gniotąc w garści kapelusz, z pochyloną głową, melancholijnie zatrzymał się opodal.

— Nie chciałbym pani przeszkadzać... Czy można?..

Kazia, choć myślą była gdzieindziej, poczuła litość.

— Ależ proszę, niech się pan "zakkomoduje"... Wskazała mu miejsce obok siebie na piasku. Fred upuścił kapelusz na wskazane miejsce, ale sam nie odważał się spocząć.

— No!... — zniecierpliwiła się Kazia — czemu pan nie siada?...

Fred westchnął, podłożył sobie chusteczkę, i podwinął długie, chude nogi.

— Co słychać? — spytała.

— Nic... Mam tu jeden wiersz...

Wyjął z zanadrza pewne prowincjonalne pismo, i, starannie chowając jego tytuł, okazał Kazi odrazu w miejscu odwiniętem. Potem, nie czekając na zaproszenie, począł czytać.

MOJEJ KSIĘŻNICZCE

— parjas wygnany.

Mrok i bezludna przestrzeń sinotrupia

uwagę moją na sobie skupia.

Czerwone gwiazdy, jak upiór, migocą

nad mojej duszy czarną nocą...

Sztylet za tępy, trucizna za słaba,

czuję, żem... ( — chrząknął),

— Baba... — zaokrągliła w myśli Kazia.

... żem stworzon na Nababa — (ciągnął)

a oto muszę żywot swój bezpłodny,

jak nędzny parjas pędzić w puszczy głodny!...

Ziemia mię nie chce, i skały mną gardzą,

a przecz że cierpię, i to cierpię bardzo...

Od kuli, jadu, sztyletu i stryczka —

nielitościwsza Księżniczka!...

— To ładne i mocne — zauważyła Kazia.

Fred spojrzał na nią z wdzięcznością, i, zachęcony, czytał głośniej:

He — he, jak się masz, bracie mój, szakalu...

Otom przed tobą ja — rycerz Graalu,

na tej pustyni, wśród przepastnej tundry!...

Z haszczów rozpacznych uśmiecha się Kundry —

jej płowa głowa Słowa w sobie chowa...

— Co?... — zdziwiła się Kazia.

— To przenośnia — objaśnił Fred. "Chowa w sobie słowa" — czyli, że kryje odpowiedź, niewyrażoną dotąd "Słowa" — dużą literą...

— Ale dlaczego aż cztery razy "owa?"

— To moja własna alliteracja suggiestywna. Posługiwał się nią zresztą Wagner, choć trochę inaczej..

— Trochę inaczej... — powtórzyła Kazia w zamyśleniu. — No, dalej...

—... a ja na głowę tę patrzę okrutną — och, jak mi smutno!...

Fred westchnął i zerknął na swą Kundry, która strzepywała natrętne morskie insekty.

Szakalu — bracie!... może ty swem wyciem

lak mi przyjaznem, pokrewnem i blizkiem,

uchronisz nawę moją przed rozbiciem —

obronisz sławę moją krwawym pyskiem!...

Los mój występny, a cel niedostępny,

ale wśród mroków zachowamy cześć...

Niedoli mojej wypadł rok przestępny —

— Dni 366!... — wyrwało się Kazi.

— Tak — zdziwił się Fred. Skąd pani wie?

— Z Kalendarza. Pana nie embetują moje uwagi?

— Och nie. Krytyka pani jest dla mnie wyrocznią. Żadnej innej nie uznaję...

"Szakalu stój!... nam grozi śmierć głodowa"

Ta płowa głowa, która Słowa chowa,

ani nas zbawi, ani nie przytuli —

jej Słowo łez nie utuli —

i to ci, bracie, zwiastuję, szakalu:

na jednym z tobą zawiśniemy palu...

— To niemożliwe — oświadczyła Kazia.

— Dlaczego?

— Bo pal ma jeden koniec.

— Prawda!... — zdziwił się Fred. Pani ma ogromnie głębokie odczucie rzeczywistości.

— Tembardziej, że nie byłam nigdy na palu...

— Tembardziej — powtórzył Fred melancholijnie. — Zamiast "palu" może być "szalu"... Czy panią może nudzą moje wiersze?...

— Nie, przeciwnie... Have you got some more?

— Mam, i to jeszcze nie drukowane...

Odłożył gazetą, wyjął z zanadrza grubą paczkę rękopisów. Kazię zdjął strach. Ale Fred już czytał:

NAGŁY OBŁĘD.

Drzwi mojego Niesytu skrzypnęły w zawiasach

zgrzytem nieukojenia. Szczęknął łańcuchy hardy,

i ujrzałem kawałek ostrza halabardy

Strażnika, który stał, jak w średniowiecznych czasach.

Pytałem, czego żąda — on nie odpowiadał...

Może nie mógł zrozumieć mej piorunnej mowy?...

Z lochu się wydobywał szelest zagrobowy

i na duszy mej uszy w katuszy upadał...

— Uszy! uszy — szy — szy — to onomatopeja, illustru-

jąca metafizyczny szelest — objaśnił Fred Kazi, zauważywszy, że ta trochę rozszerzyła oczy.

... Precz, precz z oczu mych, maro!... ryknąłem zajadle,

I oto postać szydna zapadła się z trzaskiem,

a wtedy wybuchnąłem zaświatowym wrzaskiem;

bowiem samego siebie dojrzałem w zwierciadle!...

Kazia milczała tajemniczo. Wtedy Fred, przeczekawszy chwilkę, sam się odezwał:

— Prawda, że to makabryczne?

— Owszem. A która godzina?

— Jeszcze wcześnie. Teraz przeczytam pani: Smutek Miłości.

— Kiedy ja tego nie odczuję — oświadczyła rezolutnie Kazia.

— Dlaczego? Można czegoś — tu głos mu drgnął żalem — nie przeżywać samemu, a przecie wyczuć mękę cudzą... Istota tak subtelna, jak pani...

— Nie wiem, czy subtelna, ale jestem inna. Dla mnie miłość to nie smutek!... Miłość — to rzecz wesoła... — powtórzyła, mrużąc oczy do swego wspomnienia.

— Jak pani może tak kategorycznie twierdzić — żachnął się Fred. Pani ma jeszcze całe życie przed sobą, pani nie wie, nie może wiedzieć, co to jest miłość, z jej piekłem namiętności kąsających...

Kazia patrzyła trochę drwiąco na mówiącego, i nagle, dostrzegłszy coś na jego otwartej szyi, zaczęła się śmiać do rozpuku:

— Och, coś pana kąsa!... ale to nie miłość!...

— Gdzie?... — zerwał się blady Fred, który się śmiertelnie bał owadów. — Na rany Bozkie!...

— Spadł, spadł do środka, pod ubranie!... — klasnęła w ręce z radości dziewczyna.

— Skorpion!... — ryknął nieludzkim głosem Fred. I pomknął do najbliższej otwartej łazienki.

Zaś Kazia chwilę jakąś tarzała się ze śmiechu po makabrycznych rękopisach młodego poety. Uspokoiwszy się, wzięła je do ręki. Pod "Nagłym Obłędem" postawiła ołówkiem stopień: trójkę minus. Potem zaczęła perlustrować gazety z utworami Freda.

"Dzwonek Wołyński". — Żytomierz, Równo, Łuck, Berdyczów...

Czytała dla zabicia czasu różne żydowskie ogłoszenia:

"Kino Dwugłowy Orzeł. Tajemnice Białych Niewolnic — niezmiernie wstrząsający film z życia na 6500 metrów. Tylko prawdziwie poważne i pikantne".

"Kino Eldorado. Zabezpieczony od deszczu Szał zmysłów".

"Cinema Wampir. Taki śmiech u nas jeszcze nie był! Wszyscy pod łóżkiem"...

Fred wracał.

— Pani ze mnie żartowała — rzekł, starając się wywołać uśmiech na bladej twarzy. Żadnego skorpiona nie znalazłem.

— Bo też to była pchła morska, z których wiele jest jadowitych — odparła Kazia.

Fred, milcząc, zbierał swe utwory. Nagle Kazi wydało się, że dostrzegła w oczach jego łzy.

— Czy pan naprawdę płacze?

— To łzy smutku, którego pani nie wyczuwa. Ja... ja naprawdę jestem nieszczęśliwy!... Błędny rycerz pogardliwej, okrutnej, złej księżniczki...

— Panie Fredzie — rzekła Kazia, której nagle zrobiło się szczerze żal chłopaka. — Ile pan ma lat?...

— Mam dwadzieścia, ale...

— Ale co?... czuję się już zgrzybiałym?

— Nie... zgrzybiałym nie... To nieścisłe i nieładne... Czuję się zmęczonym, bo cierpiałem wiele. Dla mnie Cierpienie — Weltschmerz — rozlane jest w bezmiarach i przenika duszę mą w każdym momencie...

Z kolei westchnęła Kazia.

"Jakie to dziwne" — myślała — "że każdy z nich musi przejść przez tę pozę!... Bez niej Fred byłby zupełnie sympatyczny i nawet niegłupi"!

— Za lat pięć się pan zmieni zupełnie — rzekła głośno.

— O nie!... — zaprzeczył żywo i z łezką w głosie. — Za lat pięć!... Pani myśli, że tacy, jak ja, nie mają odwagi dać losowi policzek, wtedy, gdy im się zechce?... Przebierze się miara moich cierpień — i odejdę... Odejdę bez żalu tak, jak żalu po sobie nie zostawię... O, gdybym mógł mieć przyjaźń anioła!...

Łzy zarosiły się znów na twarzy Freda, a spojrzenie jego nie zostawiało wątpliwości, o jakim aniele mowa.

— Płowa głowa słowa chowa — wyskandowała nagle Kazia.

— Jakie?... — zapytał,

— Chce pan, zrobimy układ. Ja pana... lubię, i mam dla pana znaczną dozę bezinteresownej życzliwości. To jeszcze nie przyjaźń, ale musi pan na tem poprzestać. I wogóle, cokolwiek by się ze mną działo, a panu przywidziało, zawsze będzie pan musiał poprzestawać na tem, co jest... Ja zaś, choć bardzo wątpię, żeby taki stosunek mógł się w cokolwiek rozwinąć, obiecam panu w zamian, że gdyby się coś we mnie na rzecz pana zmieniło, dam panu znać niezwłocznie. Chce pan takiego "anioła"?...

Fred słuchał z wytężoną uwagą, i jakby z rosnącą nadzieją.

— Dobrze, ale co mi...

Lutnia jego o mało nie brzdąknęła w ton: "co mi z tego przyjdzie" — lecz wnet z wprawą dojrzałego mistrza naciągnął struny na ton właściwy, i odchrząknąwszy, wystylizował replikę:

— Co mi w życiu na teraz zostanie?...

— Nic — odparła Kazia stanowczo — nic.

— Jedna tylko nadzieja?... — zabrzmiało smętne recitativo.

— Nie, nawet nadziei. Bezinteresowny hazard.

— Hazard polega na ryzyko na nadziei...

— A nadzieja?... Przecie pan jest człowiekiem rozumnym...

— O, okrutna!... — wybuchnął Fred, ale jednocześnie ucieszył się, bo mu w głowie począł świtać, czy może raczej mrocznieć, nowy wiersz makabryczny.

— Więc jakże, przystaje pan?

— Cóż mam czynić?... przystaję!... W ciszy zamyślenia kwiatami drogę siać ci będę...

— W takim razie, mój przyszły przyjacielu, muszę pana prosić, aby pan zaniechał w teraźniejszości przysyłania mi kwiatów..,

— Och, panno Kaziu, to dla mnie taka przyjemność...

— Tak, ale to kosztuje, a ja...

Fred, jakby zgorszony tak prozaicznym zwrotem, spuścił oczy.

— ... A ja, jeśli już pana kieszeń świerzbi, wolę perfumy...

Oczy Freda rozbłysły.

— Jakie?...

— Fleurs inconnues — wymieniła firmę — niech pan zapisze.

— No, wstawajmy, muszę wracać. Bywam tu często o tej porze...

— O, ja to wiem... — westchnął Fred.

Powstali oboje i, wysmukli, jak dwie topole, ruszyli w kierunku domu. Sylwetki ich w zachodzącem słońcu ciskały po ławicy cienie niezmiernej długości. Ktokolwiek ich widział na plaży w owej chwili, przymrużył oczy i podziwiał niezwykle dobraną parę.

W pewnem miejscu księżniczka i postępujący ze czcią obok niej paź przystanęli. Kazia podniosła ręce ku niebu, i odwróciwszy się twarzą do morza, jakgdyby błogosławiła przez chwilę falom. A wtedy Fred, stojący za nią, cofnął się nagle, jak przed prawdziwą Kundry — rycerz Graalu... Ciałem jego wstrząsnął ból zmysłowy.

Albowiem na tę chwilę właśnie słońce — ostatnim spazmem już prawie poziomo konających promieni — prześwieciło na wskroś zwróconą ku niemu dziewczynę, i oczom Freda ukazało ją w całym przepychu kuszącej nagości.

I stało się, że Fred poraz pierwszy w życiu poczuł rzeczywiste wzruszenia artysty. Ukląkł, i, ująwszy rąbek sukienki Kazi, przycisnął go do ust ze czcią najwyższą.

— Co panu jest?... — zapytała, zdziwiona tym czynem.

— Nic... nic. Ale ja panią już pożegnam — odparł cicho i pokornie.

— Do widzenia... — rzuciła mu jakoś cieplej i prawie miękko.

Fred, nie nakładając kapelusza, krokiem szybkim począł się oddalać. Gdyby, umiejąca czytać w oczach, Kazia mogła go w owej chwili widzieć, dojrzałaby może coś więcej, niż łzy: radość poety z tryumfu duszy twórczej nad cielesnem pożądaniem. Wargi jego już szeptały pierwsze słowa "Modlitwy Banity", a usta zacisnęły się kurczowo, jakby bojąc uronić jednej litery z bezcennego daru natchnienia. Doszedłszy do pierwszej budki, zamknął się szczelnie. W dwie godziny później zakończył wiersz, wydrukowany po ośmiu miesiącach w "Motylu Warszawskim".

Lecz zanim to się stało, Kazia — po chwili namysłu nad wybrykiem młodego "niewybranego człowieka" — ruszyła ramionami, i — zwycięzką w swej przeświecającej urodzie — stawiła się ze znacznem spóźnieniem na podwieczorek.

Tegoż wieczoru Kazia niezłomnie postanowiła być u Malickiego.

Oddawna przemyśliwała nad tem, by fakt ten, mający uczynić ją kobietą, odbył się według jej pomysłu. Zbyt wiele upokorzeń wewnętrznych kosztowała ją dotychczasowa walka, walka najgłębsza pomiędzy zuchwałą potrzebą, nakazem zdzierania cudzej i własnej obłudy, radosnego obnażania się dwojga silnych — a bojaźliwym instynktem maskowania tego zuchwalstwa i tej nagości, znieprawiania swych pragnień i pożądań — w imię czego?... Jakiejś przedwczesnej, niezasłużonej Klątwy, smutku pierwszych rodziców — wygnańców z Raju?... O, wstydzie!...

Postanowiła oddać się bezwzględnie — duszą i ciałem — i to tak, by miał całkowite przeświadczenie, że ją zdobył. Bowiem wtedy tylko ów fakt posiadania — jak wyczuwała — da mu zupełną radość.

"Ja swoje miałam — na niego kolej"...

Dalej nie analizowała swych zamiarów. Lubiła, zaglądając do losu swego, jak do studni, dojrzeć odbicie swe wyraźne i pewne, a potem zapatrzeć się w nie aż do zawrotu głowy. Lecz nudziło by ją wyczerpywanie do dna wody zdarzeń. Musi być: wygodnie, bezpiecznie, pięknie. Bezpieczeństwo i wygoda — to cztery ściany jego pokoju. Piękno — to ona.

Ponieważ spotkać się mieli w wiadomem miejscu o dziewiątej, Kazia już o ósmej przełknęła skromną kolację, a potem wykonała zwykły manewr zamykania się na górze, i, niby to, wczesnego spoczynku.

Gdy, wyczekawszy, aż cisza zaległa na dole, poczęła cicho zsuwać się po schodach, nagle drzwi na dole się otworzyły i, stanęła oko w oko z pokojówką. Obie wydały okrzyk zdziwienia, z przymieszka przestrachu, ale Kazia pierwsza "wsiadła", by zapanować nad sytuacją.

— Czegóż się włóczysz i mnie straszysz? — zapytała groźnie.

— Bo ja wiedziałam, że panienka na schodach? — broniła się tamta.

— Chciałam zejść do panny Teresy, bo zapomniałam jej powiedzieć jedną rzecz — uważała za stosowne wytłómaczyć Kazia. A ty tu czego?

— Bo to przyszedł do pani list i jakieś pudełko, i kazali mi zaraz panience oddać...

— Kto?...

— Posłaniec. Jakiś durny, bo nic nie chciał więcej gadać...

Kazia odebrała od służącej pudełko i list, i wróciła do siebie. Cóż — jeśli Halicki nie może się z nią widzieć?... Drugi raz takich walk przeżywać nie chciała.

Lecz, rozerwawszy kopertę, odetchnęła, List był od Freda, i zawierał ów wiersz. Kazia, nie czytając, wsadziła go sobie za gors, poczem otworzyła pudełko, w którem było inne mniejsze puzderko, w tem zaś przebajeczny flakon jej ulubionych perfum.

— Poczciwy paź...

Przedmiot luksu, oddawna niedostępny, podniecał jej wyobraźnię, grał na wszystkich zmysłach. Przez jakąś chwilę pieściła się przy świetle świecy bursztynowym kolorem płynnego wnętrza, którego każda kropla zamykała w sobie tajemnicę mowy tysiąca bezimiennych kwiatów; była to jedna z nielicznych rzeczy materjalnych, trójwymiarowych, namacalnych, w których się kochała na zabój.

Wreszcie ruchem szybkim, nerwowym, zdarła łańcuszek, pieczątkę, i gumowy "kapelusik" flakonu, przekręciła szklany korek i wciągnęła w nozdrza woń tak pożądliwą, a subtelną, że aż w głowie jej zawirował rozkoszny tuman — i opadła na łóżko. Lecz na dole poczęła bić dziewiąta, a o szyby pokoju uderzyły pierwsze krople deszczu. Nie mając czasu do stracenia, przechyliła flakon na chusteczkę, przetarła nią sobie wyciętą szyję — potem, nie przekraczając granic właściwej sobie dyskrecji, potrafiła upodobnić się cała do pęku "nieznanych kwiatów"... A uczyniła to wszystko tak szybko i wprawnie, że gdy wychodziła znów na schody, zegar dopiero kończył bicie. Lecz serce jej uderzało tak mocno, że dopóki nie wypadła do ogrodu, zdawało jej się, że stary zegar bije bez końca, dziewiętnastą i dziewięćdziesiątą...

Narzuciwszy kaptur na głowę, pomknęła w dobrze znanym kierunku.

Malicki już czekał i niecierpliwił się. Dojrzawszy wreszcie Kazię, wysunął się z ukrycia i — tym razem już pewny łupu — poprowadził ją w stronę hotelu, w którym zamieszkiwał. W tej krótkiej zresztą drodze unikali zarówno rozmowy, jak latarni, śpieszyli niby dwoje przestępców, co zabarwiło twarz Kazi rumieńcem nie samego tylko zmęczenia. Tuż pod hotelem Malicki rozstał się z Kazia, nakazawszy jej zapuścić jak najszczelniej kaptur — i poszedł zagadać portjera, by odciągnąć jego uwagę od schodów. W tym momencie samotnego przyczajenia "u wrót szczęścia" — Kazi nagle stanęło przed oczyma całe dzieciństwo... jakaś daleka, cicha wieś polska, dworek pochylony, ogród — nade wszystko ukochany ogród, po którym chodzą pyszne, nieujarzmione w swej pysze, tęczopióre pawie... Za sprawą zimnej kropli, która natrętnie utorowała sobie drogę do jej gorejącej piersi, ocknęła się ze swego snu na jawie, trwającego zaledwie kilka sekund. Poczem wślizgnęła się szybko do przymkniętyah drzwi wejściowych i, nie spuszczając kaptura, pomknęła na drugie piętro. Szczęśliwie nie napotkawszy nikogo, zamknęła się w pokoju kochanka.

Pokój ten, narożny i bardzo duży, zachwycił ją. Wszystkie okna wychodziły na morze, i ktoś, nie chcący się ruszać z szezlonga, mógłby oglądać jednakowo dobrze wschód, jak zachód słońca. Przyległa połowa pokoju mogła się nazywać salonem, stały tam bowiem miękkie meble na rozkosznym dywanie; mahoniowy stolik z przyborami do czarnej kawy symbolizował teren jadalni" i stanowił przejście do niczem nieodgrodzonej "sypialni", czyli wygodnego łoża, od którego Kazia natychmiast, nietyle wstydliwie, ile niechętnie, odwróciła głowę. Przeciwległa, zaś połową była "pracownia". Wypełniał ją duży koncertowy fortepian i olbrzymi, nielakierowany stół, doszczętnie zawalony papierami. Lekka warstwa kurzu, pokrywająca wszystko, co się na owym stole znajdowało, mogłaby dawać do myślenia, że "artystyczny nieład" gospodarza był raczej sztuczny, aniżeli wynikał z natury jego usposobienia.

Kazia usiadła przy tym warsztacie natchnień swego "wybranego człowieka" i z ciekawością oglądała tytuły rozłożonych rękopisów. Były tam szkice filozoficzne, jak "Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki Śmiechu", "O pierwiastkach biernych w naturze", utwory niewątpliwie satyryczne, jak "Kobieta, jako pióropusz Gieniusza", jakiś rozpoczęty fragment bez tytułu, wreszcie cała teka z wierszami lirycznemi. Kazia wzięła pierwszy z brzegu i czytała:

DO PRZEDOSTATNIEJ.

Więc takie wszystko — jak klątwa Hiobowa,

jak lot kanarka ponad klatki szczeble —

te same skargi, i te same słowa,

uczucia, myśli, martwe — jak te meble...

Zamyśliła się. Rytm wiersza dziwnie przemawiał do jej duszy. Od pierwszych słów sugierował nietylko chwilowy nastrój poety, ale jakby cały świat jego wieczystych myśli. I przemknęły jej w pamięci ciężkie, sztuczne, wypocone, utwory Freda, tak czołobitnie i męczeńsko dla niej pisane... Czytała dalej:

— Spójrz: nad mem łożem wisi pajac tłusty,

Twarz ubieloną skrzywił w uśmiech niemy —

i gdy po ustach twoich wodzę usty,

kiwa nam głową: kłamiemy — kłamiemy...

Więc aż tak strasznie tęsknota zatraca,

że między usta nam wtrąca pajaca?...

Malicki zapukał umówiony sygnał. Kazia otworzyła mu drzwi. Gdzieś w korytarzu wicher trzasnął drzwiami, a deszcz gwałtowniej zasiepał o szyby.

— Jak tu u ciebie dobrze. — szepnęła, siadając na kanapie u okna.

— O tak, bardzo — odparł z prostotą Malicki. — Rozgospodaruj się...

Z wprawą światowca, przyjmującego u siebie często wizyty niewieście, i z pewnością człowieka, który wie, że go nic nie minie, począł się krzątać koło kawy. Przysunął do kanapy stolik i umieszczał na nim filiżanki tak, by Kazia nie potrzebowała się ruszać z miejsca. W trakcie tej czynności dziewczyna siedziała, wesoło i bez żenady wyciągnąwszy nogi, trochę rada, ale trochę jakby zdziwiona spokojem kochanka. Zdawało jej się, że cała "scena" musi się rozpocząć od najsilniejszego akordu... Wyobrażała sobie, że Malicki, zaledwie drzwi się zamkną, pochwyci ją w objęcia i zacałuje w uścisku szalonym. Tymczasem on poruszał się z całą swobodą, uprzejmie pocałowawszy ją zaledwie parę razy w rękę, którą jakby umyślnie w tym celu złożyła na poręczy kanapy.

— Mam mokre buciki — odezwała się.

— Hm... — zamyślił się Malicki. — Przede wszystkiem trzeba je zdjąć.

Pochylił się i ujął w kostce zmokłą nóżkę Kazi ciepłą, niezmiernie pieściwą w dotknięciu ręką. Odstawił z flegmą pantofelki do kąta, pochwaliwszy za nizki numer. Kazia wyciągnęła nogi jeszcze wygodniej, prezentując najsubtelniejszą parę swych jedwabnych pończoszek. Ale dziwak - gospodarz, nieczuły na ten wdzięk tualety, zastanawiał się raczej nad tem, w co by te kończyny gościa przyodziać? Wreszcie zawołał radośnie:

— Już wiem!...

I wyciągnąwszy z kąta skórzaną angielską walizkę, począł przetrząsać jej zawartość. Po chwili wydobył cały stos sprzętów, wyłącznie wschodniej roboty, i złożył je na fotelu przy Kazi.

— Ostatnia podróż — objaśnił. — Te sztylety, każdy innego pochodzenia, to falsyfikaty starożytnych. Ten jeden prawdziwy i nie od kupca. Ma ślady krwi. Te naramienniki z Egiptu zupełnie ładne... Szal perski, haftowany ustępami z Koranu... Jeszcze sztylet turecki, do użycia dobry. A to babusze damskie — w kwiatki "anakokosu", co znaczy: kwiat ulubiony matki — jakby znalazł...

I wzuł Kazi dwa białe cacka jedwabne, których przeznaczeniem jedynem mogła być dekoracja ściany. Kazia przyjęła to, jako rzecz zupełnie jej należną.

— Lubisz słodką? — pytała, nalewając kawę.

— Dwa kawałki. A tu mam pierścienie, ale na tem trzeba by się znać. Złota jestem pewien, kamieni w żadnym razie nie...

Wyjął i podał jej cztery pierścienie, różnej wielkości i każdy inaczej zdobny. Kazi najbardziej się spodobał mały, rżnięty w misterne arabeski i z turkusami w półksiężycu. Włożyła go na mały palec niczem innem nieozdobionej dłoni i przyglądała się, kręcąc.

— Ładny — rzekła wreszcie, zdejmując.

— Zostaw go sobie na pamiątkę — prosił Malicki

— O nie — odpędziła Kazia pokusę — takich prezentów się nie przyjmuje...

— Żaden prezent — pamiątka spotkania. Proszę cię o to serdecznie — rzekł Malicki.

— Nie, stanowczo nie. To się nie zgadza z mojemi zasadami — oświadczyła, oddając mu pierścień. Zaś po chwili dodała:

— Czy ty tak wszystko rozdajesz "znajomym"?...

— Prawie wszystko — odparł szczerze. — Ale nie wszystkim.

— Tylko komu?

Malicki, ani na chwilę niezbity z tropu, wzruszył zlekka ramionami:

— Komu chcę.

— A tym "kimś" bywa?... — indagowała dziewczyna.

— Ktoś, kto mię o dar nie prosi.

— To znaczy, że jak cię kto poprosi, to mu odmawiasz?

— Zawsze.

— To daj mi tamten sztylet turecki, "dobry do użycia"...

Malicki zawahał się przez chwilę, potem rzekł twardo:

— Nie mogę.

— Ja cię o to proszę!...

— Nie mogę, wybacz!...

— Mój złoty, jedyny... jeśli mię kochasz!... Uklękła przed nim i znienacka pocałowała w rękę. Malicki wyrwał jej się z niesmakiem.

— Kaziu, nie rób mi przykrości. Powiedziałem, że nie mogę!

— Czy dlatego, że ja cię o to proszę? i że masz zasadę?...

— Nie... nie wiem.

— Więc dlaczego?...

Kazia powróciła na kanapę, zapaliła na pokutę papierosa i poczęła puszczać kłęby dymu z wyrazem źle maskowanego zdenerwowania na twarzy.

Malicki zaś, jakby trochę zmartwiony całą sceną chował dary Wschodu, za wyjątkiem pierścienia, który zostawił na stoliku. Potem, nalawszy do kieliszków likieru, usiadł obok Kazi i ujął ją za rękę.

— Masz prześliczne ręce — rzekł cicho, pieszcząc się jej drobną dłonią, zlekka muskając ustami.

— Tylko ręce?... — zapytała.

— Wszystko. Ale ręce chyba najwymowniejsze: zawsze blade, nerwowe, niespokojne... Żyją jakby odrębnem życiem.

Kazia ruszyła się na kanapie trochę niecierpliwie. Odsłoniła przytem nieco wyżej pończoszkę. Ruch ten mógł oznaczać:

— A nogi?...

Lecz Malicki, wychyliwszy likier, podszedł do fortepianu.

— Tyle razy miałem zagrać coś tylko dla ciebie — i nie było po temu okazji. Jeśli chcesz, zagram teraz. Jest godzina czasu na to: potem robią piekło...

— Zagraj...

Pomimo całego uwielbienia dla jego gry i wielkiej przyjemności, jaką ta jej sprawiała, w owej chwili wolałaby raczej wszystko inne, niż muzykę. I gdy Malicki, wziąwszy parę akordów, jakby namyślając się, co by gościowi zagrać, począł balladę As-dur Szopena, Kazia próżno usiłowała pogrążyć się w słuchaniu. Dusza jej nie podążała za rytmem fantastycznej opowieści, trzeźwiona i skubana przez małe, namolne djabły względów i względzików, co się czepiały jej myśli. Przyszła, by zatryumfować, jako kobieta — i, jako kobieta właśnie już poniosła klęskę... Odmowa sztyletu drasnęła ją boleśnie. Jeśli to uczynił istotnie dla zasady, tem gorzej dla niej... Chyba stać ją na to, by się dla niej robiło wyjątek od dziwacznych zresztą zasad?... Prawdopodobnie "zasada" była tylko frazesem, w rzeczywistości sztylet przeznaczony był dla kogo innego, czyli — dla innej. Musi go zdobyć za wszelką cenę!... I musi to zrobić tak, by on ją na kolanach prosił o przyjęcie daru — tego właśnie.

Pozatem, pomijając ten drobiazg konkretny — czyż nie spotykał ją zawód w tem traktowaniu jej, jako "miłego gościa"?...

Sama nie wiedziała, co mianowicie czynić powinien, ale wydawało jej się, że jest za wstrzemięźliwy. To, co zawsze w nim najwięcej ją "brało", co właściwie rozstrzygnęło o pierwszych jej ku niemu kro-

kach — teraz stawało się czemś oszukańczem, wciągało w wąwóz bez wyjścia. Sympatja, zaciekawienie, pociąg zmysłowy, wszystko, co czuła wobec Malickiego pierwotnie, teraz zmogło się do potęgi w jednem uczuciu bezmiernego podziwu, który był już prawie miłością. Demaskowała ongi z powodzeniem frazeologję, giesty, próżność i wszelkie kabotyństwo "mistrza". A oto teraz on — ten prosty, wykwintny, opanowany i stanowczy w swej postawie człowiek i wielki artysta — demaskuje ją, świadomie docierając do jej rozzmysłowionej duszy z taką oburzającą łatwością!... Wszystko w nim, w miarę, jak grał, ją onieśmielało. Poczuła, że w człowieku tym można zatopić się bez śladu, jak w oceanie. Żaden, żaden nigdy z najdalsza nawet nie był do niego podobny. Żaden nie był godzien, żeby do niego przyszła, a ten przyjmuje to, jako rzecz najzwyklejszą... Jaka walka możliwa z takim?...

Dłonie Malickiego latały po całej klawiaturze, rozsypując to perliste, to huczne warjacje Ballady. Fortepian trząsł się i jęczał żałośnie, odczarowując Szopenowską wizję, lecz niezdolen był Kazi oderwać od jej ponurych zagadnień, niemocen unieść w świat legendy. Stanowczo, poetyzować we dwoje nie umiała!...

W pewnej chwili nalała sobie kieliszek likieru, wypiła, nalała natychmiast drugi, przelewając na tacę. I gdy Malicki kończył Balladę, zbliżyła się doń cicho w swych babuszach, stanęła za jego plecami kornie i wyczekująco, jak mała dziewczynka. Gdy uderzył ostatni akord, zarzuciła mu w tył ręce na szyję, i przywarła zamkniętemi ustami do jego ust.

Zaśmiał się, posadził ją sobie na kolana, sączył wolno likier, w pocałunku głębokim i nigdy jeszcze niezaznanym. Czuła namacalnie, że dziwactwo tej pieszczoty przenika, jak piorunująca trucizna, do rozkołysanej muzyką jego duszy. Że każda kropla benedyktyny, sączona do jego ust, wciąga nieomylnie w zasadzkę wszystkie jego ośrodki nerwowe, nad którymi przed chwilą panował, wydobywając z martwego pudła fortepianu idealny poemat uczucia. A świadomość tego była dla niej rozkoszą, od której aż bladła jej twarz, bardziej, niż kiedykolwiek anielska i zamierały usta bardziej niż kiedykolwiek przewrotne. I dopiero w chwili, gdy ręka Malickiego, pieszcząca ją nieprzytomnie, poczęła błądzić zbyt wyraźnie, Kazia szepnęła, gorącem tchnieniem parząc kochanka:

— Dziewczynka nie chce twarzy chować,..

Lecz, że likier ich był wypity — zamknął jej pocałunkiem usta, a zbyt blizkie już i łudząco czarowne było dno otchłani, by się umiała przed niem bronić. Więc ruchem rozkosznym sprężyła mu się nagle w uścisku. Głowa jej całym ciężarem opadła w tył, omal nie dotykając podłogi, a wtedy ręka uderzyła w otwartą klawiaturę.

Struny basu odpowiedziały akordem ponurym, przeciągłym, — fałszywym.

Kazia, wsparłszy łokcie na rękopisach, z głową wsuniętą w dłonie, siedziała tyłem do pokoju. Była niezwykle zdenerwowana, a całem jej ciałem wstrząsał dreszcz pragnień, nienasyconych pieszczotami.

— Palnę sobie w łeb — rzuciła głośno w przestrzeń Malicki chodził po pokoju, czasem rzucając na nią okiem. Był znowu już tylko dyskretnie zalotnym kochankiem i uwodzicielem.

— Jakże one wszystkie jednakowe — myślał z bladym uśmiechem.

Podszedł uprzejmie do Kazi.

— Chcesz kawy, dziecinko?

— Nie nazywaj mię tak!... — rzuciła prawie opryskliwie. — Ja jestem podła, podła, podła!... Mówię, ci, żem powinna sobie palnąć w łeb!

— Czekajże, pogadamy — odparł, westchnąwszy lekko i siadając obok niej.

— Czy masz sobie co do zarzucenia? — zapytał.

— No!... też pytanie!...

— Więc co, na przykład, — mówmy po kolei, spokojnie, jak to lubisz i umiesz.

Kazi pochlebiło takie dictum.

— Dziwne, że ty sam się tego nie domyślasz!...

— Co ja myślę, to o tem potem... Ale z czego ty jesteś niezadowolona?

— Więc ci powiem otwarcie i krótko: nie powinnam była tego wszystkiego robić...

— Dziś, czy wogóle? — pytał uparcie.

— Dziś i przedtem. "Tego" właśnie. To mnie hańbi.

Malicki podnosząc w owej chwili chusteczkę, którą Kazia przypadkowo upuściła, zatrzymał głowę przy ziemi i pociągnął nozdrzami.

— Jak tobie ślicznie pachną... kolana...

— Biedny Fred — pomyślała Kazia i odwróciła zlekka zawstydzoną twarz.

— Trzeba rozróżniać rzeczy — ciągnęła. — Gdybym ci się raz była oddała, byłoby mi już wszystko jedno. Ale ja muszę być w zgodzie z samą sobą. A tego niema we mnie od... pierwszej tamtej nocy w lesie.

Mówiła powoli i uważnie, jakby nie tylko licząc się z każdym wyrazem, ale go żałując. Rozmowa ta bowiem była dla niej niebywałem upokorzeniem. Sama dziwiła się, dlaczego musi z nim o tem mówić?...

Zapalili oboje papierosa.

— Moja Kaziu — rzekł Malicki. — Trzeba się co do niektórych rzeczy porozumieć raz na zawsze, wtedy nadejdzie ta zgoda, o której mówisz. Albo się kocha, albo nie kocha. Kochasz mnie?

Kazia puściła dym do sufitu.

— Przypuśćmy, że tak. A ty?

— Bardzo dobrze — rzekł, stosując tę pochwałę najwidoczniej tylko do wyznania Kazi — mnie na razie zostawmy na uboczu, bo mój stosunek jest ściśle regulowany przez ciebie. — Więc, jeżeli mnie kochasz — masz bezwględne prawo własne, prawo swej natury do tego, by mi się oddać, a, oddawszy raz, nadal, dopóki kochasz, oddawać się...

— Tak, ale to co innego...

— Zaraz, zaraz... Oddawać się można tylko bezwzględnie. To wynika z samego pojęcia. Ale formy mogą być różne: to znów zależy od okoliczności, od upodobań, temperamentn i t. d. — prawda?

— No, przypuśćmy...

— Bardzo trudno o tem mówić — zauważył jakby na stronie Malicki — masa rzeczy uchyla się od ujęcia ściślejszego... Godzisz się chyba na to, że dziewczyna w pocałunku, wyraźnie mówię: w pocałunku dwojga ust — może się oddać, właśnie oddać bezwzględnie; duszą i ciałem?

— Tak, ale...

— Zaczekaj... Więc może — i wiemy to oboje dobrze, a raczej ja wiem, a ty to czujesz, że tak jest? Niema dla niej żadnej istotnej różnicy pomiędzy całowaniem kochanego człowieka, a oddaniem się, nazwijmy to tak brzydko: formalnem. Niema: to czujesz sama, i to by nam powiedziała każda uczciwa, dbająca o zgodę wewnętrzną, dziewczyna.

— Czy i kobieta?... — zapytała Kazia.

— Kobieta... cudza żona?... Tam to się komplikuje z różnych względów — odparł. — Ale mówmy o naszym wypadku... W twoim poszczególnym wypadku klasyczniej, niż kiedykolwiek, wyziera na jaw ta prawda. Bo — tu głos mu zlekka drgnął, a ręka -spoczęła na ramieniu słuchającej go uważnie dziewczyny — ty umiesz tak całować, jak nikt, i w swych pocałunkach oddajesz się tak, jakby...

Powstał, zły doszczętnie na wszystko, o czem mówi, i nie mógł skończyć.

— Formalnie!... — wyręczyła go z przewrotnym uśmiechem zadowolenia.

— Psiakr... cóż za dyskusja!... — uśmiechnął się z kolei Malicki. — Ale nie traćmy wątku. Skoro już masz taką naturę — dla mnie skarb i szczęście!... — skoro mi się oddajesz w pocałunkach, wszystko pozatem nie może obarczać twego sumienia, bo jest przypadkowe, wynika już z mojej natury, upodobań, i t. d.

— Nieprawda!... w tem się strasznie mylisz — zawołała, nagle powstając, cała w ogniach.

Malicki zdumiał się.

— Jakto?...

— Wszystko wynika z mojej woli, ja wszystko robię tak, jak chcę — i nigdy, nigdy ci się jeszcze nie oddałam!... I dlatego jestem podła.

Pomyślał chwilę.

— Skoro w pocałunkach... — zaczął.

— Nie mów nic, bo nic nie wiesz. Nic, a nic.

A potem, zbliżając twarz do jego twarzy, ręce założywszy w tył giestem apaszki, wycedziła:

— Ja ciebie widocznie wcale nie kocham. To wynika ze wszystkiego.

Malicki zmieszał się trochę, ale odparł spokojnie:

— O tym warjancie mieliśmy mówić potem.

— Kiedy, człowieku, to nie żaden warjant, to nie teorją, tylko fakt! Ja, tu, stoję przed tobą, ja — twoja kochanka, która przed chwilą... I nie kocham ciebie, bo — gdybym kochała — jużbym oddawna nie była... no, nie oszczędzajmy już sobie żadnej ohydy: "półdziewicą"!...

— To zależy, a raczej zależało... — usiłował zaprzeczyć.

— Czekaj, teraz ja powiem... Jeżeli zależało, to tylko ode mnie, od kobiety. Możesz się śmiać ze swojej dziewczynki, ale to niczego nie zmieni. Dlaczego to wszystko robiłam?... Poprostu dlatego, że ty byłeś silniejszy ode mnie, a mnie to drażniło. Byłeś jedynym człowiekiem, który mię tu zainteresował, potem wzbudził we mnie pogardę, a potem, odrazu, gdyśmy się zbliżyli, umiał pobijać mię na całej linji... Im bardziej traciłam własną wolę, tem silniejszy był mój bunt, żeby cię zrzucić z siebie... I kopnąć! Bo ty jeden jesteś dla mnie niebezpieczny... Powiem wyraźniej: dla moich zmysłów. Nie dlatego, że masz talent, że jesteś sławny i poszukiwany, ale że jesteś tak głęboko, tak doskonale podły!... To mi okropnie imponuje i do złego kusi. Ale gdy w tobie się już nigdy nic nie budzi, ja swoją podłość jeszcze widzę, bom niedoskonała...

— Dobrze — próbował zacząć Malicki. Cóż ja...

— Ty nic!... — przerwała. — Bardzo trafnie określiłeś swoją rolę, jako przypadkową. Tylko, że tym przypadkiem ja ciebie czynię, nie ty sam go stwarzasz. W tem tkwi olbrzymia twoja zarozumiałość, a raczej, zaślepienie, zdaje się, że to się nazywa monomania? Czyż ty jeszcze po tylu swoich eksperymentach nie zrozumiałeś tej zasadniczej rzeczy, że wszystko zawsze stwarza kobieta?... Mówię o sobie, o kobiecie mądrej — chyba tego mi nie zaprzeczysz?... Zdemoralizowało cię może, żem ci się wydała tak "łatwą zdobyczą"... Wszystkie błędy twoje z tego pochodzą. Ja o wszystkiem stanowią. Nic się dotychczas takiego nie stało, i to ostatnie też, czegobym ja nie chciała! Gdyby nie ja, siedziałbyś w tej chwili i grał w dalszym ciągu. To był mój kaprys, tu przemówiła moja własna podłość. Zachciało mi się zbadać twoją zdolność oporu i przekonałam się, że... jest równa zeru!

Malicki śmiał się cicho, serdecznie, po swojemu. Słyszał już takie teorje kobiece nieraz, jakkolwiek nigdy jeszcze z ust tak młodych.

— Szczerością, czy kłamstwem, powściągliwością, czy rozpasaniem, rozumem, czy głupotą — zawsze kobieta sama sobie stwarza miłość, jakiej jest godna — oświadczyła Kazia, jakby cytując zdanie, które oddawna stało się jej dogmatem. — Ja — ponieważ lubię i umiem kłamać, ponieważ nie jestem ani wstrzemięźliwa, ani głupia — mogłam sobie pozwolić na "luks" wzięcia sobie ciebie za kochanka, chociaż wiadomo mi, że większość twoich nimf mogłaby pasać gęsi... Chyba, mając w pamięci świeży fakt, nie będziesz się zapierał tego, że to ja cię wzięłam?...

— Nie, to jest prawda — rzekł Malicki, prawie uroczyście.

— Otóż właśnie. I powinnam była dalej iść konsekwentnie. A ja się wsypałam...

— Czem?... — zapytał, naprawdę zdumiony.

— Jeszcze nie wiesz?... Boże, jacy wy jesteście ślepi!...

— Przysięgam ci, że nie... Sama dowiodłaś przecie, że wszystko się działo i dzieje według twojej woli?...

— Sztylet!... — krzyknęła Kazia z pasją.

Malicki szeroko otworzył oczy. Powstał. Milczał chwilę — i zrozumiał.

— Nie prosisz o niego?.. — zapytał wreszcie i jakby półżartem.

— Nie!... — odparła zagadkowo, niepewnie. Podszedł do kufra i wyjął broń turecką.

— Więc ja cię proszę, byś go przyjęła.

Kazia patrzyła na niego uporczywie i z najgłębszym żalem.

— Bierz, Kaziu — i zgoda między nami.

Ale dziewczyna już nie mogła dłużej panować i rozpłakała się.

— Jak ty możesz, jak śmiesz tak się pastwić nademną!... Przecie nie może być, żebyś był aż tak gruboskórny... Wiersze twoje są zupełnie inne... Muzyka twoja porywa... A ty sam jesteś...

— Bydlę, bydlę jestem — przemawiał do niej dobrodusznie — nic już na to nie poradzę... No, weź ten sztylet...

Kazia zerwała się z błyskawicami w oczach.

— Zabierz go i rzuć na dno kufra!... Mnie nie litości trzeba... Zabierz, bo...

Malicki pokornie wziął sztylet i rzucił go na łóżko.

Potem podszedł do fortepianu i począł grać etiudę, własnego układu, co mu nieraz pomagało w myśleniu,

Zaś Kazia powstała, oparła się o framugę okna i patrzyła na szumiące w mroku morze.

Po pewnym czasie znaleźli się obok siebie na kanapie, milczący i jakby źli. Kazia chętnie odurzała się kawą i likierami, co ją przenosiło razem w stan ukojnego omdlenia. Godzina była późna, o jakiej zazwyczaj dawno spała. W hotelu i dookoła zalegała cisza, a deszcz, tłukący o szyby, nie zachęcał do powrotu.

— Dziewczynka położy się spać — oświadczyła nagle. — Musisz ją rozebrać, otulić, i obudzić przed szóstą... Masz budzik?..,

— Mam — odparł spokojnie, jakby nigdy nic. Wróciwszy, usiadł znów przy niej i wziął za ręce.

— Gniewa się?

— Wszystko mi jedno — rzekła, i poczuł, że mówi prawdę.

W bladości swej była zawsze piękniejsza, niż w podnieceniu. Osunął się, głowę złożył na jej kolanach, a rękom jej kazał pieścić swe włosy. Czyniła to, jakby machinalnie, lecz on czuł, że każda chwila — w tej wiecznie myślącej i naelektryzowenej dziewczynie — może sprowadzić zmianę.

"Fleurs inconnues" Freda, niewywiane wiatrem, deszczem, ani czasem roztaczały woń dyskretną, wieczyście kuszącą, niemal uduchowioną. W wyobraźni Malickiego, tem usilniej pracującej, że niewolno mu było w obecności Kazi w zwykły sposób poetyzować", zapach ten wyczarowywał wizję omdlewających z zachwytu nad własnem pięknem wielkich i ciężkich róż, jakie widział kiedyś w jednym z rzymskich ogrodów... Był wtedy także nie sam, lecz z kobietą kochaną. Zrywali te róże, splatali je w wianki, i wieńczyli się wzajem, jak na dawnych ucztach. W nocy spoczywali na łożu przeróżnych kwiatów i szaleli... Zaś w błogich godzinach odpoczynku wciągali w nozdrza ich woń, zgadywali, odcyfrowywali jej pochodzenie, dowodzili sobie, lub przekomarzali się, gdy zdania ich były różne...

Tamta kobieta była dojrzała w swej urodzie, w zamiłowaniu grzechu, w świadomości stwarzania "nowych dreszczów". Tu oto głowę trzymał na kolanach dziewczyny, młodej i cudnej, dla niego tylko rozkwitającej w pąki grzechu, pachnące zagadką dla obojga. Bo i dla niego także. Pomimo wszystkie doświadczenia i przeżycia zrozumieć Kazi nie mógł i czuł się przez to jej niewolnikiem. Ilekroć przemawiała do niego swą obecnością, zrywała się w nim tęsknota za pierwszą wiosną zmysłów, z przed lat wielu, gdy był młodym, idealnym studentem. Chciałby i umiałby przemawiać do niej, dobierając słów z owej szlachetniejszej epoki, cofając wstecz ciężkie lata lekkiego podboju życia. Ale tego ona nie chciała i umiała zmusić go do posłuszeństwa jednym pogardliwym uśmiechem...

— Miłość jest rzeczą wesołą... czyż nie sam jej to powiedział, z przekonaniem najgłębszem?... Czyż nie tem ją zdobył?

Powoli dłonie jego sięgały wyżej ku szyi i ramionom Kazi — głowy nie odrywał od jej sukni.

Po lekkiem drżeniu piersi Kazi poczuł, że ta się cicho śmieje.

— Kochasz mnie?... — spytała nagle.

Zamiast odpowiedzi wpił się ustami w jej ciepłe, zbyt dobrze wyczuwalne biodra.

— Chłopczyk też czasami "twarz chowa".., — śmiała się w dalszym ciągu. A śmiech ten rozgrzewał go ogniem.

Szarpnął ręce, zdarł stanik i podniósł głowę. Kazia nie broniła się. Trwała w postawie zlekka odchylonej, przyglądając mu się z ważnym, pobłażliwym, lecz w istocie swej miażdżącym uśmiechem. Nie broniła mu żadnych pieszczot; przyjmowała pocałunki szyi, piersi, ramion, z ledwie dostrzegalnem drżeniem. Nie oddawała żadnego. Gdy raz sięgnął do jej ust, powstrzymała go zimnem, surowem spojrzeniem — poczem twarz jej natychmiast przybrała wyraz poprzedni — subtelnej, jak woń perfum, pogardy, czy tylko litości.

Wtedy zaczął do niej przemawiać językiem prawie niepojętym, wyrzucając z ust, jak z krateru, lawą słów wciąż namiętniejszych, zastępując pocałunkami wszystko, czego słowom tym brakło, oplatał ją uściskiem wciąż mniej skromnym, spalał ją całą oddechem. Kazia trzęsła się w nerwowym dreszczu, lecz nie odpowiadała na żadną z jego pieszczot.

...Aż dopiero, gdy, poszarpawszy na niej całą suknię, wyłusknął napół nagie ciało, porwał na ręce i uniósł w powietrze, Kazia na chwilę objęła rękami jego głowę i ustami zdawała się szukać jego ust. Lecz w ostatniej chwili cofnęła się i opuściła głowę bezwładnie. Szybkim krokiem przeniósł ją na łóżko, i w pocałunkach nieprzytomnych, prawie kąsających, zdawał się, jak napastliwe zwierzę, raczej rozjątrzać w niej złość, byle by nie mieć przed sobą martwego, ofiarnego ciała. W trakcie słodkiego dla obojga szamotania, Kazia na sekundę tylko otworzyła zamglone oczy, i dojrzała go całego nad sobą, jak szeptał jej do ucha wyrazy już zupełnie bez sensu, bez śladu znaczenia, lecz silne i groźne tem właśnie. I w owej chwili gdy przed własnym szałem już się dłużej nie mogła bronić — nagle wyczuła pod sobą zimny kawałek stali.

Ruchem błyskawicznym, przez niego niepochwyconym, sięgnęła po broń, zręcznie wyślizgując sztylet z pochwy. W tym momencie ciało jej już nie mogło dłużej walczyć, lub — nie chciało. Skroś sztuczną, męczeńską martwotę przemknął i wdarł się żywy płomień: blizkie zwycięstwo rozkoszy. Rozwarła się — i przyjęła kochanka w uścisku, który przeszył ją bólem, grozą, ale i radością niewyrażalną. Piersi jej sprężyły się, by wydać ów — jedyny w życiu — krzyk. Lecz gdy Malicki, miażdżąc resztę jej słodkiego oporu, usta jej pochylał ku sobie — ręka Kazi, wyrwawszy się z pod ciężaru, błysnęła sztyletem ku górze.

— Zabij... — rzekł. I pogrążał ją we wciąż większej rozkoszy.

— Nie... — szepnęła.

I pochwyciwszy zakrzywioną klingę w usta, ostrzem ku niemu, by jej w żaden sposób nie mógł całować — oddała się tajemniczej chwili szczęścia w milczącym, martwym, jak perłowy dwurząd jej kurczowo zaciśniętych zębów — uścisku.

Dopiero po południu następnego dnia deszcz przestał padać. Kazia, dziwnie spokojna po burzliwej nocy, nie chcąc rozpamiętywać sam na sam z sobą swych dziwnych, nieprawdopodobnych przygód, wyszła na plażę, w nadziei, że spotka Freda.

Właściwie to wolałaby porozmawiać z Zuzią, jedyną skautką, jaka jeszcze nie wyjechała z Babina. Ale pójść do niej — oznaczałoby Canossę.

Raz jeszcze postanowiła pogodzić się z myślą, że wszystko, cokolwiek zaszło, pozostanie w niej samej, bez doraźnej, a fałszywej ulgi, jaką dają zwierzenia.

Sztylet turecki, ofiarowany jej nad ranem na klęczkach przez kochanka, — a jak mu sama w twarz rzuciła — kupiony", cisnęła pogardliwie na piasek i patrzyła posępnie, jak naskakujace i cofające się fale poruszały nim, niby pierwszym lepszym wyrzuconym badylem. Mózg jej, przemęczony pracą nadmierną, pragnął skupienia dokoła jakiegoś realnego przedmiotu, i sztylet ów odpowiadał temu zadaniu.

Zamykał on bowiem w sobie zagadkę jej natury, która dla zadowolenia kaprysu gotowa była zaprzepaścić najwyższe bogactwo, jakie posiadała: samą siebie. Gdyby była jedną z kobiet możnych, wsławionych, znanych z historji, jak Kleopatra, Aspazja, Teodora, postawiłaby na kartę klejnoty, życie milionów, bodaj własną wolność, wykonałaby giest w stylu najznakomitszej tragedji. W skromnych i banalnych warunkach życia współczesnego, mogła zaryzykować jedynie własne dziewictwo, swój spokój, bezpieczeństwo, przyszłość. Oczywiście, sztylet, jako taki, ani nawet, jako symbol, nie okupywały faktu oddania się, jako ofiary. Dla Kazi jednak nie była to ofiara, tylko giest, który równie dalekim był od sztucznego patosu, ile silnym i pięknym w swej niemej wymowie.

Umysł jej operował wyłącznie pojęciami przegranej, lub zwycięztwa. Oddanie się Malickiemu w sposób, jaki zainscenizowała ona, uważała za wyzwanie nieprzyjaciela ostateczne. Zwycięztwo pewne miało przyjść teraz.

Jak i kiedy — nie wiedziała jeszcze, lecz czuła niezawodność tryumfu instynktem nieomylnym, który ostatnio pozwolił jej tak cudownie udręczyć kochanka, rozpiąć go pomiędzy nasyceniem zmysłów, a niesytem duszy, rzucając między jedno i drugie ów sztylet magiczny.

Po jakimś czasie Fred ukazał się w oddali na deptaku. Kazi na chwile, przeszło przez myśl, że jeśli ten jej cichy wielbiciel tak uważnie ją obserwuje w dzień, to kto wie, czy nie czyni tego samego także o innych porach. Cóż, gdyby był ją wczoraj wyśledził?...

Ale podejrzenie takie nie pasowało jakoś do Freda, który, zresztą, wieczorami przesiadywał w domu i przepisywał wiersze.

Był bardziej blady, niż zazwyczaj, i gardło miał owinięte flanelowym szalikiem. Na Kazi zrobił wrażenie człowieka chorego.

- Dziękuję za perfumy — przemówiła pierwsza. Pan niezdrów?

Fred ucałował wyciągniętą doń rączką.

— Nie, nic mi nie jest... tylko ta bezsenność. Całą noc dziś pisałem...

Kazia wiedziała, że oznacza to, by go poprosić o przeczytanie, ale wolała na razie pomówić o czem innem.

— Podły czas... Pan się powinien strzedz.

Fred machnął ręką.

— Wszystko mi jedno. "Komu się nie udało życie, zawsze się uda śmierć" — powiedział...

— ... Ktoś, kto miał źle w głowie — zaprotestowała Kazia. — Pan musi żyć, pisać i być zdrowym, bo ja pana o to proszę...

Fred spojrzał, jakby niespokojnie: Kazia nigdy jeszcze do niego w ten sposób nie mówiła!

— Pani jest aniołem...

Wiatr powiał po plaży. Kazia, zapinając się pod szyję, poczuła raz jeszcze przesubtelną woń "Fleurs inconnues"; w tejże chwili jakaś większa fala popchnęła sztylet do jej stóp.

— Niech pan mi to podniesie — poprosiła.

Fred, zdziwiony, ostrożnie wziął do ręki broń i podał Kazi.

— Co to?

— Pan poeta i pan pyta?... To dar morza dla Księżniczki, która tęskni na brzegu... Ma pan temat.

— To naprawdę bywa tak?... — pytał, wziąwszy z niedowierzaniem raz jeszcze broń do ręki. — To jest wschodnie — zauważył dalej, ocierając klingę — jakim cudem tu mogło się dostać?...

— Och, jak pan mało jest poetą, jeśli pan się cudom dziwi!... Daję panu ten sztylet w prezencie — zadatek przyjaźni.

— Panno Kaziu!...

Nie, nie uklęknie... to byłoby za mało!...

Kazia przyglądała mu się z łagodnym, dobrym uśmiechem na zlekka rozwartych usteczkach. Miała wrażenie, że trzyma w ręku duszę Freda, trzepocącą, jak złapany ptak. I sprawiało jej dziwną przyjemność chuchać i głaskać takie biedactwo. Bo serce miała dobre...

— Cóż, długo pan musiał czekać od wczoraj? — pytała żartobliwie.

— Gdybyż każda noc przynosiła taką zmianę!... — westchnął Fred, składając ręce, jak do modlitwy. — Dzisiejszej nocy, pisząc, myślałem o pani bez przerwy. Może myśli nasze się spotykały w jakiejś chwili...

Kazia prawie z rozrzewnieniem kiwnęła głową na znak, że tak było istotnie...

Tedy oczy Freda zajarzyły szczęściem bez granic.

— Ja wiem, żem ciebie nie godzien, pani... Ani uśmiechów, ani myśli twych nie wart... Ale, jeśli dzień jeden potrafi cię przekonać do mnie i nawrócić — teraz nikt mi nie zabroni wierzyć, że może... rok przyniesie to, co będzie mojem szczęściem... O, nie chcę o tem marzyć, boję się spłoszyć...

— Dlaczego?... — przerwała Kazia. — Nazywajmy rzeczy po imieniu...

— Nie, nie!... zaklinam panią, nie mówmy o tem...

— Właśnie że mówmy. Taka była umowa. Panie Fredzie, pan ma zamiar za rok prosić o moją rękę?

Pod Fredem zatrzęsły się nogi, twarz zbielała z jakiegoś niepojętego przerażenia, które mu zarazem odjęło mowę.

— Tak, czy nie?...

— Tak... — szepnął Fred ledwo dosłyszalnie.

— Ale uważa pan, że przed rokiem byłoby zawcześnie?...

— Ja... nie... ja... nie wiem. Litości... — wybąkał nieszczęsny poeta.

— Panie Fredzie, niech się pan uspokoi!... Jeśli pan ma mi coś do oświadczenia, chociażby co takiego, co wczoraj jeszcze mogło się panu wydawać nieprawdopodobnie śmiałem — proszę, niech pan mówi...

Mocniejszą ostrogą nie można było już spiąć nieśmiałego młodziana.

—. W takim razie — rzekł głosem nieswoim, w którym obok tuzina wszelkich wzruszeń drgała nuta solennej powagi — panno Kazimiero, proszę panią uroczyście o rękę.

— Oto jest — rzekła Kazia.

Fred drżącymi palcami podniósł do ust wyciągniętą dłoń księżniczki", lecz w połowie drogi ją zatrzymał, jakby jeszcze nie wierząc niespodziewanemu szczęściu. Nagle mózg jego przeszyło podejrzenie okrutne, a wtedy oczy błysnęły chytrze, lisio:

— Pani żartuje?...

— Jeszcze chwila, a nic z tego!... — zawołała groźnie Kazia, którą nagle wstrząsnął dreszcz ni to zgrozy, ni to odrazy fizycznej: palce Freda były. wilgotne i zimne — palce Malickiego były zawsze suche i gorące...

Zły ogień zgasł w oczach Freda. Podniósł: rękę Kazi do ust i wycisnął na niej długi, oddany pocałunek. Poczem milczeli oboje dłuższą chwilę.

— Jestem pańską narzeczoną od tej... rozmowy — rzekła Kazia poważnie i prawie surowo. — Proszę o trzy rzeczy: 1) nie dawanie mi pierścionka; 2) zachowanie wszystkiego do czasu w tajemnicy; 3) nie pytanie mię się nadal o nic — i o nikogo.

Żadne z tych trzech żądań nie było w stanie unicestwić radości Freda. To też, czując się w siódmem niebie, pożegnał wkrótce Kazię.

Tegoż wieczoru począł kompozycję pierwszego słonecznego swego hymnu, któremu dał tytuł: "TRYUMF SZTYLETU. "

... Zaś Kazia, nietylko przy podwieczorku, na który się nie spóźniła, ale także przez całą resztę, dnia, zdumiewała pannę Teresę pogodą towarzyskiego usposobienia, oraz tendencją do wzniosłych cytat, w rodzaju:

"Jak miło bywa uszczęśliwiać innych!... "

Parę następnych wieczorów Kazia spędziła z Malickim, ale tylko do północy. Mając stosunkowo niewiele czasu, stęsknieni swego widoku, słów i słodyczy pieszczot — oddawali się sobie, rzucając w ogień namiętności wciąż doskonalszej, który ich zajmował, jak dwa snopy.

Kazia, choć cała przejęta teorją i praktyką "wesołej miłości", nie mogła się oprzeć wrażeniu, że postulat ten jest względny i dotyczy tylko pewnych czynnych, zaczepnych momentów. Nietylko refleksje domowe, ale także reakcje doraźne, bezpośrednie, nie były w istocie swej wesołe, choć starali się oboje nawet w chwilach znużenia nie opuszczać "ogrodu botanicznego o rzadkich okazach".

Gdy zaś już tak się działo, Kazia poczęła spostrzegać, że Malicki wciąż bardziej się przyzwyczaja do przyjmowania jej daru, jako rzeczy należnej, zwykłej i codzienej. Poznała, że niebezpiecznie jest ulegać mu duszą i ciałem, jak to uczyniła parę razy w zapomnieniu — bowiem on nigdy nie należy do niej bezwzględnie. W rzeczach tak nieuchwytnych niepodobna jej było zdać sobie dokładnie sprawę, czy była to już taka jego natura i przyzwyczajanie, czy — i to wydawało jej się prawdopodobniejsze — skutek kochania zupełnie kogo innego? Duchowa nieobecność Malickiego sprawiała, że nieraz bywał roztargniony w chwilach, gdy cały świat powinien był istnieć dla niego tylko w niej — żywej, namiętnej dziewczynie, oplatającej go w uścisku Sulamitki.

Podejrzenia swe Kazia chowała, jak największą hańbę. Męczyły ją one jednak coraz nieznośniej. Piękne wiersze, wytworne i niezmiernie namiętne, jakie Malicki dla niej, o niej i w jej obecności pisał na owych wieczorach, przestały dogadzać jej próżności z chwilą, gdy nabrała przeświadczenia, że dogadzają jemu. Figurowała w nich bowiem zawsze, jako cudna, naga, płomienna jego kochanka, niby nałożnica, czy odaliska padyszacha. On — i zawsze on tylko — czynił w tych wierszach z nią wszystko, co mu się podobało. On był panem i bogiem — ona tylko niewolnicą, rozkosznem ciałem, jego własnością niepodzielną, niezaprzeczoną. Czasem także grał, improwizując własne kompozycje, na których nie mogła się poznać, lub — ażeby ją bardziej jeszcze roznamiętnić — to, co lubiła: płomienne i perliste, jak tokaj, rapsodje Liszta, tę, lub inną fantazję z jej ulubionych oper Puccini'ego, czasem, tęskne, bezimienne romanse cygańskie.

Lecz choć wieczory te krótkie, pełne nowych wrażeń, ziszczały w sobie najśmielsze dawne Kazi marzenia, dusza jej w pewnej chwili zaniemówiła, ogłuchła, i, widząc się poniżoną, przestała porozumiewać z kochankiem. Kazia cofnęła się w dawną siebie: zimną, nielitościwą postrzegaczkę ludzi i zjawisk. W umyśle jej dojrzewał plan, który albo ją miał podźwignąć i dać zwycięztwo, albo — jeśli i to zawiedzie — uspokoić przynajmniej doraźnie, wyrwać z przepaści, w jaką się staczała, w dwoistem swem życiu nie mogąc się o nic pewnego zaczepić.

W jakiś tydzień później Malicki wieczorem oczekiwał na Kazię w umówionem miejscu. Deszcz jesienny sfolgował od niedawna, jakby przez grzeczność, ale po niebie ciągnęły ciężkie chmury i noc była prawie czarna. Czekał pięć, dziesięć minut, wreszcie kwadrans — co chwila spoglądając na zegarek przy bladem świetle latarni.

— Tego się. nie spodziewałem... chyba chora? — myślał, chodząc zdenerwowany. — Mogła w każdym razie dać znać w ciągu dnia... Nie jest "lojalnym koegą"...

Zatrzymał się i postanowił czekać ostatnie pięć minut.

Nie był to "jego dzień"... Wyglądał na trzydzieści pięć lat z górą...

Minęły te i pięć dalszych minut, i Malicki zabierał się do odejścia, gdy nagle w oddali dojrzał dwie wysmukłe postacie. Poznał w nich odrazu Kazię i Fre-da, którego zresztą znał tylko z widzenia. Stali przy trzeciej, licząc od niego, latarni i najwidoczniej się żegnali. Malicki dobył polową lornetkę i przy jej pomocy rozpoznał na młodzieńczej twarzy Freda uśmiech szczęścia.

— Pudel... — przypomniało mu się i splunął. Kazia nigdy z Malickim o Fredzie nie mówiła.

"Pudlem" nazwała go raz tylko, na początku znajomości, gdy razem robili przegląd jeneralny wszystkich osób w Babinie. Malicki zresztą nigdy o nikogo zazdrosny nie był, bo same kobiety wmawiały w niego, że stoi na piedestale niedostępnym. Tym razem irytowało go, że z powodu Freda, który się najwidoczniej po drodze do Kazi przyczepił, musi tracić drogi dla nich dwojga czas...

Kazia zbliżała się wolno i po chwili stanęła obok kochanka.

— Jakże się miewa młodzieniec?... — zapytał złośliwie i zamiast powitania.

— Mam tylko kwadrans Czasu — rzekła Kazia, puszczając mimo uszu pytanie. — Co pan ma zamiar robić?

— Oho... — pomyślał Malicki. Zaś głośno odparł:

— Kwadrans?... To w sam raz tyle, abym panią odprowadził do domu.

— Nie, do domu mię "odprowadzi mój narzeczony — oświadczyła spokojnie Kazia. — Z panem możemy się przejść wzdłuż tego parkanu i z powrotem.

Weszli w ciemności i nie mogli widzieć własnych twarzy. Wyraźna niechęć wzajemna zdradzała się zato bardzo przezroczyście w głosie, jednakowo wprawnie przez oboje hamowanym.

Szli wzdłuż parkanu i żadne nie chciało pierwsze mówić.

— Nie wiedziałem, że i pani ma narzeczonego?... — zaczął wreszcie Malicki, jak umiał najspokojniej. — To chyba od niedawna?

— Od tygodnia — odparła Kazia.

— Naprawdę?... ja bo mam od trzech miesięcy... Jakkolwiek wiadomość ta była zupełną dla Kazi niespodzianką, udała, że ją to wcale nie obeszło. Zresztą, mógł przecie kłamać, przez zemstę.

— Jaka jest pańska narzeczona? — zapytała od niechcenia.

— Jaka?... śliczna i utalentowana.

Kazia szła jakieś kilkadziesiąt kroków w milczeniu. Wreszcie rzekła:

— Jakakolwiek jest, nie zazdroszczę jej — i współczuję...

— Ona od pani tego nie wymaga. Ja zaś będę. pani szczerze zobowiązany, jeśli zechce o mej narzeczonej nie mówić, a lepiej jeszcze — nie myśleć.

— Phy, dużo mię ona obchodzi!...

— Istotnie, sądzę, że nie powinna obchodzić wcale. To też conajmniej dziwią mię pani aluzje, skoro ja np. nie wyrażam współczucia dla człowieka, którego pani nazywała "pudlem"...

— Proszę pana w ten sposób o mym narzeczonym się nie odzywać! — wybuchnęła gniewem Kazia.

— I owszem. Nawzajem.

Rozmowa rwała się w przykry sposób.

— Ponieważ po tej mojej deklaracji — tak się wyraziła Kazia — zapewne zrozumie pan, że się więcej widywać nie będziemy, chciałam pana zapytać, czy pan życzy sobie, abym mu zwróciła jego wiersze?

— Po co?... — zdziwił się.

— No, może pan będzie chciał drukować, albo co...

— Nie, zupełnie mi niepotrzebne.

— Mnie też — rzekła Kazia, trochę podrażniona marmurowością kochanka — i nie wiem, co z niemi robić...

— Wszystko, co pani chce. Powtarzam, że mnie do niczego niepotrzebne.

I znów pauza.

— Po drugie — ciągnęła Kazia — przyniosłam panu sztylet, którego się pan wyrzekał z takim trudem. Obecnie domyślam się, że był przeznaczony nie dla mnie. Tem przyjemniej mi go zwrócić...

— Sztylet nie potrzebny mi tak samo — odparł spokojnie Malicki. Dawno o nim zapomniałem. Z zasady przytem nie odbieram prezentów.

— Ja go mieć nie chcę — oświadczyła Kazia, podając mu błyszczącą broń. Niech pan zrobi z niego jakikolwiek inny, właściwszy użytek.

— Przecie już zrobiłem najwłaściwszy, dając pani — odparł znudzonym głosem. — Wolno go pani przerzucić przez płot — i nie mówmy o tem.

Kazia namyślała się, czy spełnić propozycję, ale pożałowała sztyletu — i może pamiątki.

— To byłby za trywialny giest — odparowała szyderczo, chowając broń w zanadrze.

— I ja tak sądzę. Cóż jeszcze ma mi pani do powiedzenia, skoro to ma być nasza ostatnia rozmowa?...

— To, co mam panu jeszcze do powiedzenia — powtórzyła słowo w słowo Kazia — jest ważniejsze i chyba się pan sam domyśla...

Malicki milczał chwilę.

— Domyślam się i... Czy pani wogóle chce o tem mówić?...

Kazia zagryzła wargi.

— Tak. Niech pan mówi, a ja w razie niedokładności sprostuję...

— Pani sobie życzy, abym zachował cały nasz... romans — w tajemnicy. Czyli chce mi pani przypomnieć obowiązki gentlemana... Czy tak?

Kazia milczała.

— Niewątpliwie — odpowiedział za nią Malicki — Ale, jeśli tak, to nie jest pani dobrym psychologiem, za jakiego panią miałem. Nie mówiąc już o stronie praktycznej kwestji, która nakazywałaby takie gwarancje sobie zapewniać zgóry, nie post factum...

— Jeśli pan ma zamiar drwić — przerwała Kazia, która nagle przejrzała całą głębię upokorzeń, w jaką ją wciągał ostatni temat — to zwalniam pana od wszelkich obowiązków.

— Dziękuję pani, ale obowiązki moje wypływają z mych własnych przekonań — i w danym wypadku bynajmniej się z obowiązku dyskrecji nie zwalniam. Czy pani może ma mi wstecz co do zarzucenia?

— Nie — odrzekła po namyśle — zaczerwieniona po uszy ze złości.

— Więc tak samo będzie na przyszłość. W takich rzeczach nic się nie powinno zmieniać z powodów czysto zewnętrznych, że komuś tam — za kogoś zachciało się nagle wyjść za mąż. Wybaczy pani to moje lekceważenie — uprzedził nowy wybuch Kazi — ale dla mnie to, co między nami było, zbyt pięknie żyje w pamięci, abym chciał, albo mógł inaczej odeprzeć jej posądzenie... Pomijając już to, że mi skądinąd ubliża...

— O, o to niema obawy — wtrąciła Kazia. — Znam dobrze stosunek pański do moich "poprzedniczek"... I jak się pan o nich wyraża...

— Cóż, do licha, czy ty...

Malicki z trudnością się pohamował, i spokojniej nieco odparł:

— Nie myślałem, naprawdę, że pani z takim naciskiem będzie kiedykolwiek wciągać siebie na listę, czy do szeregu "poprzedniczek"... Nawet teraz, dowiedziawszy się dość niespodziewanej nowiny o tem narzeczeństwie, nie miałem nietylko zamiaru, ale nawet najdalszej idei uważać panią w przyszłości za jedną z wielu. Ale pani przyzwyczaiła się, zanim mię jeszcze poznała, wydrwiwać wszystko, co się jej poważnie mówi, jako "frazes!"... Może z tem pani dobrze... Ja, choć starszy, mam więcej iluzyj. Dla mnie — czemkolwiek pani była — wszystko jedno, zresztą, czem — tem pozostanie.

Kazia uważnie słuchała tych ważkich słów, lecz jeszcze uważniej intonacji głosu, która jej się wydała prawdziwa.

— Jeśli tak — rzekła po chwili trochę łagodniej — jak mam sobie teraz tłomaczyć fakt, że od trzech miesięcy miał pan i ma narzeczoną?

— O, to zupełnie niema nic do rzeczy!... — odrzekł swobodnie.

I zaraz dodał prosząco i szczerze:

— Czy nie moglibyśmy narzeczonej mojej tu nie poruszać?...

Kazia raz jeszcze zagryzła wargi. Wtedy Malicki, zaryzykowawszy nagle cały kapitał zakładowy powściągliwości, ujął ją pod rękę.

— Może ci się, Kaziu, wydaje dziwne — i zapewne tak jest... że po tem wszystkiem, co między nami zaszło, choć widziałaś, miałaś dowody, że cię kocham namiętnie, nigdy nie wspomniałem o przyszłości, nigdy nie prosiłem cię... o rękę. Ale właśnie dlatego, że...

— Że... — podchwyciła Kazia zaciekawiona.

— Nie, tego ci nie mogę powiedzieć — zakończył po chwili zmagania się z sobą. Kiedyś się sama dowiesz — i zrozumiesz... Mogę cię tylko gołosłownie zapewnić, że byłabyś ze mną naprawdę nieszczęśliwa. I to niech mię tłómaczy.

— Tajemniczy powód, jak w poematach. Pan jest ze szkoły Byrona — skrzywiła się Kazia rozczarowana i wysunęła mu rękę z pod ramienia.

Potem westchnęła głośno:

— No, na mnie czas!...

Obojgu było jakoś niewyraźnie i ciężko w tych niedopowiedzeniach.

— Co ma być — to będzie!... — rzuciła jeszcze filozoficznie.

— To prawda.

— Spotkamy się może na szerokim świecie — rzekła dziewczyna, mrużąc oczy, jakby do dalekiej wizji.

— Spotkamy — odpowiedział, jak echo.

— Na wszelki wypadek — żegnam pana — i dziękuję za naukę.

— Żegnam i ja — rzekł poważnie, nie zwracając uwagi na ironię.

Podali sobie ręce.

— Kiedy pani jedzie?... — zapytał Malicki u latarni.

— Pojutrze — a pan?

— Jutro rano.

Sylwetka Freda ukazała się w odległości dwuch latarni.

— Aha — przypomniał sobie Malicki — oto jest list, który służący znalazł raz u mnie pod łóżkiem. Jako żywo, nie do mnie...

— Jaki list?... — zawróciła się Kazia na pięcie.

— To już nie moja rzecz — odparł, wręczając jej kopertę.

Był to wiersz "Modlitwa Banity". Kazia, milcząc, schowała utwór narzeczonego. Potem, kiwnąwszy głową Malickiemu, przeszła do Freda, który na nią czekał, jak cierpliwy tancerz w kadrylu.

Co widząc, Malicki wrócił do hotelu i do późnej nocy pakował kufry.

Kazia, zamknąwszy się w swym panieńskim pokoiku na górce, długo nie mogła zasnąć. Po północy, czując, że w żaden sposób nie zdobędzie spokoju, zanim nie zlikwiduje w pamiętniku wszystkiego, co się z nią stało, wydobyła z pod poduszki "Szatana i Szatynkę" i przy słabem świetle kaganka, streszczała:

"Tout est perdu — meme l'honneur" — wobec niego!.. Na całej linji, z kretesem... Dobrze mi tak, bo zdradziłam...

(Następował hieroglif w postaci pawiego pióra z misternie wycieniowanem okiem. — Byłaż to aluzja do wizji, jaką Kazia miała pamiętnego wieczoru, przed hotelem)?

Cudowna, najgłębsza prawda: wszelka zbrodnia się mści.

Zbrodnią moją było kłamstwo wobec samej siebie. Kłamstwo, albo fatalny błąd. Bo ja naprawdę myślałam, że jestem bardziej skomplikowana, zaborcza, a — zmysłowo — bodaj wynaturzona. Okazało się, żem za normalna i "porządna"; pokutuje we mnie cnota szlachcianki ze dworu — wiek jej nie wyżarł.

I dobrze się stało.

Dlatego nie zostanę, jak tego zresztą nigdy nie chciałam, heterą.

Dlatego unikać będą M — ich, bo nie spalają, lecz parzą.

Czyżby istotnie w życiu nie było już nic ciekawszego?... i mniej zawodnego?...

Zbłądziłam, zmyliwszy ścieżkę, ale zmyliłam ją świadomie, bo mierziły mię cudze tropy. W dziewiczy las zapuściłam się za daleko: inna by może stąd nie wyszła — ja wyjdę. Jedyna rada w takich razach: cofnąć się do miejsca pierwotnego, a więc — o trzy miesiące wstecz.

Byłam wtedy naprawdę pełna czegoś lepszego!.. Jasne polskie dziewczę...

Wiem i czuję, co by mię mogło wstrząsnąć i podnieść: albo praca 10-godzinna, albo jaki kataklizm dziejowy.

Na szczęście wszyscy o nim mówią już, jako o czemś pewnem, i spodziewają się z przyszłą wiosną"...

Koniec wersji demonstracyjnej.

KSIĘŻNICZKA INEZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

HOMO NACTUS.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej