Edward Lubowski

KIEDYŻ OBIAD

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY:

Scena I.

Scena II.

Scena III.

Scena IV.

Scena V.

Scena VI.

Scena VII.

Scena VIII.

Scena IX.

Scena X.

Scena XI.

Scena XII.

Scena XIII.

Scena XIV.

Scena XV.

Scena XVI.

Scena XVII.

KIEDYŻ OBIAD?

Fraszka w jednym akcie

Lubowski Edward

OSOBY:

MARCIN LICKI właściciel ziemski

PANI LICKA jego bratowa

PANI KRZYCKA siostra

JOANNA EMILIA córka

PAN ANZELM TARAPACKI, właściciel kamienicy w Warszawie

TELESFOR,

JÓZEF,

Scena I.

Oberża u wód galicyjskich, przed oberżą ławka, z drugiej strony duża skrzynia. Przed oberża kręcą się ludzie, ruch, słychać orkiestrę miejscową. Za otwarciem zasłony p. Anzelm Tarapncki, trzymając torbę podróżną, w ręku, parasol, laskę i płaszcz, stoi przed głównemi drzwiami oberży, oglądając się niecierpliwie.

ANZELM.

(do przebiegającego garsona). He, hej, kawalerze, panie... nie słyszy... (spostrzegając drugiego) garson słyszysz, a bodajżeś pękł... co ja tu zrobię, ani numeru, ani gdzie rzeczy położyć, ludzi jak nabił, na szczęście, żem żony nie przywiózł

(do przechodzącej dziewczyny hotelowej) Panienko... słóweczko... panieneczko ładna...

DZIEWCZYNA.

(wstrzymując się i patrząc nań pogardliwie)

Taki stary, a jeszcze mówi komplementa!

ANZELM.

Ale kiedy ja bynajmniej nie chcę... numeru, i żeby kto rzeczy... poszła. O, to ja tu będę stał do nocy, i nawet się na mnie ludzie gapią... (stawiając torbę na ziemi). Ja tu gwałtem przytrzymam jednego z garsonów i za kołnierz poprowadzę (chwytając przebiegającego). Mam cię bratku! stój!

GARSON. 

Ależ proszę pana, ja nie mam czasu na głupie żarty.

ANZELM  (trzęsąc nim).

Kto ci mówił, że żarty — nie odejdziesz, dopóki nie zrobisz co każę.

GARSON.

No, a co pan każe?

ANZELM.

Dasz mi numer najporządniejszy jaki jest...

GARSON. 

Ho, ho! najporządniejszy zajął już pan Telesfor.

ANZELM.

Któż to taki?

GARSON (zdziwiony).

Pan nie wie kto pan Telesfor? — To pan nic nie wie...

ANZELM.

Głupiś.

GARSON.

Ale gdzież tam!

ANZELM.

Więc dawaj jaki masz.

GARSON. 

Jest tylko malutki, tylko że zajęty jeszcze będzie do wieczora przez przyjaciela pana Telesfora...

ANZELM.

Zaczekam do wieczora, ale tymczasem zaniesiesz mi rzeczy, — no, nie krzyw się, masz na iwo...

GARSON.

Dobrze, proszę pana (bierze torbę).

ANZELM.

Czekajże — przecież zjeść co muszę. Dasz mi porządny obiad z czterech potraw...

GARSON.

Ale niema porządnego obiadu... pan Telesfor...

ANZELM.

Zjadł wszystko?

GARSON.

Nie, ale zamówił na czterdzieści osób.

ANZELM.

Coś zjeść musze.

GARSON. 

Nic się nie zostało, dopiero w wieczór przywiozą z miasteczka.

ANZELM.

Bodaj was... wiec przynieś butelkę wina węgierskiego.

GARSON.

Niema, wszystkie zamówił pan Telesfor...

ANZELM.

Cóż to za dziki człowiek?

GARSON.

Ale gdzie tam. bardzo miły pan, grubo płaci za wszystko.

ANZELM.

Przynieś czerwonego...

GARSON.

Nie wiem... ale może się tam znajdzie.

ANZELM.

Tylko się śpiesz, poczekam tu na ciebie.

GARSON. (drapiąc się w głowę)

Przepraszam pana, ale tu nie można siedzieć...

ANZELM.

Co?

GARSON.

A nie można, bo pan Telesfor kazał tu ustawić fotele dla dam... przed obiadem.

ANZELM  (wpadając w gniew).

Kpisz czy co? Że tam jakiś panicz bawi się w fanfarona, to mnie ani jeść, ani spać, ani siedzieć nie wolno? Zobaczymy. Otóż będę tu siedział, dopóki zechcę, i nie ustąpię nawet królowej...

GARSON.

Ja ta nic wiem (odchodzi).

Scena II.

P.. ANZELM. później  P. MARCIN Z PANIĄ LICKA I KRZYCKĄ.

ANZELM (rozpierając się. na ławie).

Zobaczymy. Otóż masz nasze wody krajowe! Przyjedzie jakiś błazenek, rozrzuca trochę pieniędzy, bawi się w pana i już tyranizuje całe towarzystwo, począwszy od pięknych dam, aż do ostatniego kuchty. Nie znam tego pana Telesfora, ale mam go już na wątróbce i jakem Anzelm Tarapacki, rozumu nauczę. Ale muszę wprzódy zachwycić języka, ot idzie jakiś jegomość. Podoba mi się z fozyognomii (zachodzi drogę p. Marcinowi). Przepraszam najmocniej za moję śmiałość, ale widzi pan dobrodziej, jestem przyjezdny, z daleka do tego, i radbym zasięgnąć informacyi...

MARCIN  (oglądając go od stóp do głowy, zimno).

Nie jestem wprawdzie biurem informacyjnem, lecz zważywszy...

ANZELM.

Jak jest, zważywszy na okoliczności, a przytem mam honor przedstawić się panu dobrodziejowi: Anzelm Tarapacki, właściciel trzechpiętrowego domu na pryncypalnej ulicy w Warszawie...

MARCIN (b. uprzejmie).

W Warszawie — a cieszę się najserdeczniej, niechże pan dobrodziej siada, — jestem Marcin Licki, właściciel dwóch wsi, dwie mile ztąd odległych.

ANZELM. 

Bardzo mi przyjemnie.

P. MARCIN.

I mnie, bo ja kocham Warszawę, nie byłem tam nigdy, co prawda, ale znam tylu, którzy tam byli... rozkoszne miasto, kobietki piękne, dosyć powiedzieć, żem miał kucharkę z Warszawy, to nam wszystkim... to jest... całej mojej służbie dworskiej, pozawracała głowy...

ANZELM. 

No i tu, o ile widzę zdaleka, pięknych dam nie brak...

MARCIN.

Są, są, moja siostra, moja bratowa.

ANZELM.

A jakże godność jego?

P. MARCIN.

Kulasiński — stoi w Niesieckim, jak byk.

ANZELM.

Kulasiński... jakoś sobie nie przypominam, choć znam doskonale Warszawę, ale to niczego nie dowodzi. Gdzie tylu mieszka, trudno znać wszystkich.

MARCIN.

Pan go nie znasz?.. To dziwna! Człowiek tak znakomicie się prezentujący... moja siostra, bardzo rozumna kobieta zaręcza, że się jej nie zdarzyło od dawna spotkać młodzieńca tak gładkiego w manierach...

ANZELM.

Wiem, wiem, nawet garson zakochany w nim nadobre.

MARCIN.

Otóż i moje panie, pozwoli pan, że go przedstawię.

Ciż, panie Licka, Krzycka i panna Emilia.

MARCIN  (wstając).

Siostro, bratowo, córko, przedstawiam wam mojego przyjaciela, tak jest, przyjaciela, wszak pan nic nie masz przeciw temu?

ANZELM.

Owszem, honor taki...

P. MARCIN.

Anzelma Tarapackiego, właściciela trzechpiętrowego domu na pryncypalnej ulicy w Warszawie.

P. LICKA.

Kochane miasto!

P. KRZYCKA.

Byłam tam, mając lat szesnaście.

ANZELM (na str. ).

To już pół wieku temu.

PANNA EMILIA

(do pani Lickiej po cichu).

Stryjeńciu, on musi znać pana Telesfora.

P. LICKA.

Wybadam go (głośno). Pan dobrodziej na długo do nas?

ANZELM.

Na kilka tygodni, jeżeli dostanę co jeść i gdzie spocząć, bo podobno wszystko z góry już wynajął jakiś pan Telesfor Kulasiński.

P. KRZYCKA.

Ależ panie, to żaden jakiś, to człowiek znany powszechnie panna emilia. Bardzo przystojny!

MARCIN.

A jak tęgo pije! — dość że mnie dał rady — ale siadajcie państwo, a ja pobiegnę tymczasem dowiedzieć się szczegółów o naszej poobiedniej wycieczce.

PANNA EMILIA.

Pójdę z papą.

P. MARCIN.

Figlarko, wiem dlaczego — chodź, chodź (bierze ja pod ramię i wychodzi).

Scena III.

CIŻ, (bez pana Marcina i panny Emilii).

P. LICKA.

Daleką odbyłeś pan podróż?

ANZELM.

Co gorzej, pani dobrodziejko, żem się potężnie zmęczył, a tu nawet niema się czem popoznasz je pan... o, ja kocham War krzepić...

P. KRZYCKA.

Ah, prosimy do nas na herbatę na wieczór!

ANZELM.

Ślicznie dziękuję (na str. ). A tymczasem zdechnę z głodu, (głośno) Jeżeli się spytać ośmielę pani dobrodziejki — kiedyż tu bywa obiad?

P. LICKA.

Zależy od apetytu.

ANZELM.

Ja bo mam potężny.

P. LICKA.

To mniejsza, ale co za prześliczna okolica, towarzystwo bardzo dystyngowane, bardzo comme il faut, co się rzadko zdarza w naszych kąpielach.

P. KRZYCKA.

O tak! bo nic okropniejszego, jak gdy jacyś nieznani ludzie, wciskają się w nasze kółka.

P. LICKA.

Nie marny między sobą żadnego intruza, co zawdzięczamy panu Telesforowi, który jest w tej mierze nadzwyczaj skrupulatny...

P. KRZYCKA.

Chociaż nie jest bynajmniej arystokratą, ale jak się doskonale wyraził: "lubi być między swoimi.

P. LICKA.

Pan dobrodziej nie znasz tego młodzieńca?

ANZELM. 

Nie mam tej przyjemności, ale zapewne go poznam... Więc obiad?..

P, LICKA.

Dziś jeszcze u nas, na herbacie...

P. KRZYCKA.

Bywa u nas codziennie i jest naszym nieodstępnym towarzyszem.

P. LICKA.

Lubimy go wszyscy.

P. KRZYCKA.

Jak syna.

P. LICKA.

Nawet Emilka...

P. KRZYCKA.

Jak brata.

ANZELM (śmiejąc się).

Z braterstwa do małżeństwa krok niewielki, ha, ha, ha!

(wszyscy się śmieją głośno).

ANZELM  (na str. ).

Ubiję tego łotra, co nie przynosi wina.

P. LICKA.

Jakie miłe spotkanie! Ale dziwna rzecz, że go pan nie znasz.

ANZELM.

Istotnie, mnie to samego dziwi! co się zaś tyczy obiadu...

P. LICKA.

Oto... przyznam się panu... że mamy pewne widoki względem tego szlachetnego młodzieńca.

ANZELM.

Pana Telesfora?

P. LICKA.

Nieinaczej, on nas tylko obchodzi...

P. KRZYCKA.

Bardzo comme il faut. (Garson przynosi wino).

ANZELM.

Nareszcie! mój chłopcze: kiedyż obiad? (garson odbiega, nic czekając na odpowiedź).

Czy panie pozwolą pokrzepić się spragnionemu? obie. Bardzo prosimy.

P. LICKA.

Gdybyś go pan znał tak dobrze jak my, musiałbyś czuć do niego pewną skłonność; my, choć nie znamy jego rodziny.....

P. KRZYCKA.

Podobno jej nawet wcale nie ma!

P. LICKA.

Ale jego osobę znamy już najdoskonalej i charakter jego znamy.

P. KRZYCKA.

Nawet temperament.... tylko co do rodziny, jeżeliby ją miał.... choć nie wątpimy, że jest jego godną.

ANZELM (pijąc).

Ani wątpić, najgodniejszą.....

Przyznam się paniom dobrodziejkom, że wino kwaśne, a usługa haniebna. Mówiłem garsonowi, żeby mi przyniósł co przekąsić, bo jak widzę, dowiedzieć się trudno, kiedy obiad?

P. LICKA.

Dziś pan pewnie nic nie dostanie.

P. KRZYCKA.

Ale jutro znów wróci wszystko do porządku.

ANZELM.

Na miłość Boga, uciekłem z Warszawy przed chorobą, a tu mogę umrzeć z głodu.

P. LICKA.

O! tak źle nie będzie!

P. KRZYCKA. 

Wytrzymasz pan!

ANZELM.

Nie wytrzymam! (na stronie) Bodaj was z waszą pociechą!

Scena IV.

CIŻ I PAN JÓZEF.

Józef, czerwony jak burak, zamaszysty i niezgrabny.

JÓZEF  (wpadając).

Dzień dobry — czy tu niema panny Emilii?

P. LICKA  (surowo).

Bardzo się pan nieprzyzwoicie zapytujesz!

P. KRZYCKA.

O młodą panienkę zdobrego domu, nikt się tak nie pyta.

JÓZEF  (zakłopotany).

Dawniej się tak pytałem, a nikt się o to nie gniewał.

P. LICKA. 

Co było dawniej, to nie jest teraz.

P. KRZYCKA.

Dawniej byłeś pan młodszym.

JÓZEF.

Jakto? — przed miesiącem? Wiem dobrze dlaczego inny wiatr wieje teraz, ale ja się nie dam zjeść w kaszy. Przepraszam (wychodzi na lewo).

P. LICKA.

Szorstki i nieokrzesany.

P. KRZYCKA.

Bez oświaty, choć chłopiec zresztą dobry i ma ładną wioskę w naszem sąsiedztwie.

ANZELM.

Zagniewany czegoś.

P. LICKA  (nie dosłyszawszy).

Tak.... zakochany....

ANZELM.

Mówiłem: zagniewany.

P. KRZYCKA  (śmiejąc się).

Bo zakochany.

P. LICKA.

Ale nie będziemy panu dłużej przeszkadzać, bo pan potrzebuje wypoczynku, oczekujemy jednak z herbatą.

ANZELM (na stronie).

Czemuż nie z obiadem?

P. KRZYCKA. 

Na której pozna pan całą śmietankę tutejszego towarzystwa.

P. LICKA.

I naszego faworyta. (Odchodzą. Pan Anzelm idzie, za nimi kilka krokow, potem zwracając się na przód sceny, mówi).

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IX.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XIV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XVI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XVII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej