Zenon Parvi

KNAJPA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY:

AKT I.

Scena I.

Scena II.

Scena III.

Scena IV.

Scena V.

Scena VI.

Scena VII.

Scena VIII.

Scena IX.

Scena X.

Scena XI.

AKT II.

Scena I.

Scena II.

Scena III.

Scena IV.

Scena V.

Scena VI.

Scena VII.

Scena VIII.

AKT III.

Scena I.

Scena II.

Scena III.

Scena IV.

Scena V.

Scena VI.

Scena VII.

EPILOG.

Scena I.

Scena II.

Scena III.

Scena IV.

KNAJPA

Zenon Parvi

Dramat w trzech aktach
z przedmową Gabryeli Zapolskiej
i portretem autora podług rysunku
pastelowego ST. Wyspiańskiego.

SZANOWNY PANIE!
Prosisz mnie o przedmowę do Twej sztuki.—Tytuł jej "Knajpa"— Czyż tu przedmowa potrzebna? —To samo się tłumaczy. Mordownia umysłów i zanik serc, hodowla złych instynktów, chorób i przyczyna domowej nędzy moralnej i materyalnej.— Czy to za ostre?— Nie, wcale.— Knajpa w naszym kraju to rozwielmożniony i do potęgi doprowadzony "Assomoir" proletaryatu.— Tylko ta knajpa, którą Pan z takim realizmem i serdeczną prawdą odmalowałeś — to grób ludzi intelligentnych, którzy w niej toną jak w zgniłych oparach, unoszących się nad bagniskiem.— Nałóg pijaństwa, nałóg kart — są tak silne jak nałóg knajpy.— Pokoje do śniadań, bufety zastawione przekąskami, tumany kurzu i dymu, kufle oblane pianą — i ten nieokreślony gwar, wybuchający z knajpy jak z czeluści wulkanu, musi mieć dziwny czar, ciągnący ku sobie mężczyzn.— Do knajpy idą ludzie pracy, ludzie, którzy żyją złoconą nędzą — którzy mają ledwie na kawałek mięsa i książki i obuwie dla dzieci.— A przecież, codziennie przed bufetem rozpoczyna się taniec kieliszków i delikatny brzęk szkła nie ustaje na chwilę.— Stoliki przepełnione — mali, bladzi, o zuchwałym wyrazie twarzy chłopcy z dziwną ironią roznoszą alkohole.— Wystarczy spojrzeć na twarz takiego "piccola" i wysondować wyraz jego oczu, aby odczuć, ile pogardy mieści się w duszy tego dziecka dla tych, którym służy. W sztuce swojej umieściłeś Pan właśnie taki kwiat dziecinny, więdnący w atmosferze knajpy i równocześnie przeciwstawiłeś mu tragiczną postać subjekta, wybierającego się ciągle na wieś.— Te dwie postacie stanowią już same przez się prawdziwe piękno dzieła Pana.— Co głównie ujmuje w całej sztuce, to owa prawda tła, to umiejętne ugrupowanie smutnych i bolesnych szczegółów, wśród których się rozgrywa los całej rodziny." Assomoir" Zoli, który jest trzymany mniej więcej w tym tonie dramatycznej roboty, grany był w Paryżu... tysiąc razy z rzędu.— "Knajpa" Pana w teatrze nie powinna schodzić z repertuaru. Teatr może zdziałać wiele. Uzewnętrznianie pewnych objawów życia — skoncentrowanie w jednym wieczorze szeregu faktów lat kilkunastu — działa silnie i dodatnio na masy.— Tragiczność wieje z Pana sztuki, tragiczność fatalizmu przyczynowego a więc możliwego do odwrócenia.I w tem widzę dużą moralność dzieła Pana.— Nie zostawia wizyi beznadziejnej — przeciwnie, dozwala wierzyć w to, że tak być nie powinno i być nie może. — Kobiety zwłaszcza powinny być Panu wdzięczne.— Z wielką odwagą odsłoniłeś Pan prawdę i poruszyłeś prawdziwą ranę naszego społeczeństwa. — Na pozór rana to nic nieznacząca i przesadą zda się nazywać pociąg do knajpy "raną".— Ale zastanówmy się tylko, co ta knajpa pociąga za sobą. Pomińmy szczerbę w budżecie, choć to jest może najboleśniejsza strona tej sprawy. Budżet bowiem w niezamożnej rodzinie, to podstawa domowego spokoju, stopień kultury umysłowej dzieci, równowaga w wzajemnem przywiązaniu całej rodziny. Lecz — oto — mąż i ojciec, który w knajpie wypowiedział się cały przy kuflu piwa, który zwierzył się ze wszystkiem swoim towarzyszom, powraca do domu i zasiada do wspólnego stołu zły, kwaśny, milczący. — Niema już mówić o czem, bo tam — w knajpie — interesował się już dosyć zewnętrznie i odkrył to, co miał w głębi swej duszy.— Pod wpływem podniecającym alkoholu, gwaru, towarzystwa- — czuł się ożywiony, pełen energii i sił żywotnych.— Dom wydaje mu się smutny, ciemny i samotny.— Przestaje rozumieć swoich i interesować się nimi. Tu panuje inna atmosfera, tu niema śmiechu i lekceważenia jutra. Jakieś poczucie obowiązku krąży dokoła. Przygnębienie ogarnia go całego. Pragnie wyspać się, a gdy zabłyśnie gaz na ulicach, przypomnienie gazu w knajpach kołace do jego duszy. I już go niema — chwyta palto — od progu rzuca: "ja zaraz wrócę"— i oto tragiczna sylwetka sunie wzdłuż murów kamienic w kierunku, gdzie z jasno oświetlonych drzwi wybuchają kłęby pary i nieokreślonego gwaru. Idzie, jakby zahypnotyzowany, gnany konieczną potrzebą zobaczenia bufetu — marmurowego stolika i pogrążenia osłupiałego wzroku w bombę z "kołnierzem", którą ironiczny "piccolo" postawi przed nim, szastając wykrzywionymi i zbyt wielkimi butami. I powoli zaczynają się ściągać do knajpy — całe serye mężczyzn samotnych lub żonatych.— Jedni twierdzą, że dlatego przychodzą, bo nie są żonaci, inni zaś, że dlatego właściwie, iż są żonaci... Kto prawdę odgadnie? — Piwo leje się strumieniami a z niem ostatni nieraz cent, a z niem całe potoki pustych, czczych frazesów, rzucanych bezmyślnie — dla zabicia czasu, dla wypełnienia przestrzeni. Czasem wybucha kłótnia, czasem słychać odgłos policzka. I — ot człowiek, zbezczeszczony często w chwili nieprzytomnego uniesienia, wywołanego kongestyą krwi od wypitego alkoholu i zatrutego powietrza. Wymiana zdań, poszukiwania sekundantów a rezultat, jeśli nie fatalny, to znów nowa orgia w knajpie i pochłonięcie grosza.— Najczęściej jednak — przetrawienie nocy na bezmyślnem wchłanianiu w siebie trunków i wleczenie się strasznie melancholijne po pustych ulicach uśpionego miasta.—"Chodźmy jeszcze na bombę"— a dalej:"chodźmy na czarną kawę".I tak sunie tragiczna karawana wzdłuż ulic, a wpół otwarte drzwi knajp czyhają na swych smutnych gości. Tymczasem pod lampami, pomiędzy łóżeczkami dzieci, czuwają żony, dręcząc się widmem przyszłości i tem, co będzie jutro. Myśl ich biegnie w ślad za tymi czarnymi cieniami, co wzdłuż domów w szarudze nocnej się snują. — Są takie które śmielsze i bardziej zrozpaczone idą śladem, szukają — czasem znajdą i oto ukazują się nagle z oczyma łez pełnemi.— "Chodź do domu!" — Lecz mężczyzna wspaniały i pełen poczucia własnej godności, odsuwa kobietę szerokim gestem: "Idź, nie rób mi wstydu!" — Idzie dalej, aby pokazać swą wolę — idzie i ginie, tak, jak zginął Karpiński w sztuce Pana. A razem z nim ginie przywiązanie żony, ginie szacunek jego dzieci. — Polecać sztuki Pana nie będę. Jej myśl przewodnia sama mówi za siebie. Prostota jej formy scenicznej jest tu zaletą, gdyż łatwiej duch utworu będzie wyczuty i zrozumiany przez szerokie masy. Wysnułeś Pan swą sztukę z serca, bo pełno w niej tego serca i tej miłości dla społeczeństwa, którego tragiczne śmierci powstają z drobnych przyczyn. Taką "drobną przyczyną" jest knajpa; schwyciłeś ją Pan silnie i postawiłeś w całej nagości przed oczy widza. Niech te oczy spojrzą jasno, szczerze, nie przez zaczarowaną mgłę knajpianej trucizny a pożytek z dzieła Pana będzie wielki i niezaprzeczony.
Zechciej przyjąć wyrazy mego prawdziwego szacunku i najszczerszej życzliwości z jaką pozostaję

Gabryela Zapolska.

Kraków dnia 14 grudnia 1902.

OSOBY:

KARPIŃSKI
KARPIŃSKA
HELA , JANEK --- ICH DZIECI
STEFAN WIEŻAWSKI
NARWIŃSKA
ZIARNAK
BARSKI
WIRSKI
DOKTÓR
RADCA
AGENT INSERATOWY
OFICER I. II. III.
DEKADENT I. II. III.
STAŃSKI, KRZYCKI, FARKAS, ORLEWSKI, FALARZ --- RYGOROZANCI
KOMISARZ POLICYI
AGENT POLICYI
WOJCIECHOWA, stróżka
PAN I. II. III.
GRUBY PAN
KAROL,FRANCISZEK --- SUBJEKCI
ANTOŚ, LEOŚ --- PRAKTYKANCI
GOSPODYNI KAWIARNI "POD RAKIEM"
PAN JÓZEF
HARFIARKA
PANNA STASIA
PANNA MAŃCIA
PANNA FLORKA
INDYWIDUUM I. II. III.
GRAJĄCY W KARTY I. II. III.
DWAJ WYROBNICY
PAROBEK SKLEPOWY.
RZECZ DZIEJE SIĘ W DZISIEJSZYCH CZASACH W JEDNEM Z WIĘKSZYCH MIAST. MIĘDZY AKTEM III. A EPILOGIEM UPŁYWA 5 LAT.

AKT I.

Scena przedstawia sklep korzenny. Na przodzie sceny stoi tylko parę krzeseł pod ścianami, na których półki z towarami — drzwi główne wchodowe od ulicy — z prawej strony sceny w połowie lada — dalej stoi bufet urządzony jak zwykle w pierwszorzędnych handlach śniadankowych. Za bufetem widać przejście do sal i gabinetów. Godzina jedenasta przed południem. Z podniesieniem kurtyny sklep pusty — tylko przy bufecie stoi kilku mężczyzn, którzy wsparci o ladę piją piwo z małych lub dużych kufli. Za bufetem krząta się starszy subjekt Karol i praktykant Antoś.

Scena I.

Kilku panów. Karol. Antoś.

KAROL
( wskazuje Antosiowi na stojące na bufecie flaszki).
.....A tu widzisz jest starka... ta butelka to pomarań-
czówka gorzka, ta — wiśniówka, ta — żytniówka Baczewskiego, ta — zielona, a jeżeli kto zażąda zielonej z mocną, to nalejesz pól kieliszka z tej flaszki — a pół z tej {pokazuje na flaszki) jeżeli znów ktoś...

PIERWSZY PAN
Cóż to pan Karol tak wykłada chłopakowi?

KAROL
A tak, pouczam go, panie sędzio...

PIERWSZY PAN
(do Atnosia)
Jak się nazywasz, smyku!?

ANTOŚ
Antoni Wnęk, proszę pana sędziego...

PIERWSZY PAN
Rodem?

ANTOŚ
Z Wadowic.

PIERWSZY PAN
Lat ile liczysz?

ANTOŚ
Czternaście, proszę pana sędziego.

PIERWSZY PAN
Jakie skończyłeś szkoły?

ANTOŚ
Sześć wydziałówek w Wadowicach...

PIERWSZY PAN
No, podobasz mi się smyku, a teraz nalej mi bombę tylko z niskiem kołnierzem...

ANTOŚ
(idzie z kuflami do windy i krzyczy z intonacyą przesadną)
Bomba raz specyalna z nizkiem kołnierzem dla pana sędziego!!!

DRUGI PAN
(do trzeciego pana)
A to wziął go na spytki... istny sędzia śledczy, nawet w knajpie nie zrzuca z siebie skóry urzędniczej. No nasze... (trącają się).

KAROL
A pouczyć muszę nowego praktykanta tem bardziej, że za kilka dni wyjeżdżam.

PIERWSZY PAN
Jakto, pan nas porzuca... pan porzuca firmę Najerskiego?...

KAROL
Ależ gdzie znowu? Tylko widzi pan sędzia, wyjeżdżam na urlop... jadę na wieś, do swoich. Widzi pan sędzia, miałem 13 lat, kiedy rodzice oddali mnie na praktykę do handlu — dzisiaj mam 32 lat, to znaczy, 19 lat pracuję w tej samej firmie, przez ten długi czas ani razu nie byłem u swoich. 19 lat spędziłem w murach miasta — właściwie w czterech ścianach tego sklepu. Lecz od jakiegoś czasu czuję pewien niepokój, zdrowie też moje szwankować zaczyna, jakaś myśl uparta — a przyszła ona nagle — kazała mi prosić o urlop "starego", jakaś gorączka opanowała mnie, może to z niezdrowia, żeby koniecznie czas jakiś, choćby miesiąc spędzić na wsi (kaszle), rodzice moi żyją jeszcze na wsi, mają się niezgorzej, ja też uzbierałem kilka centów, bo to latami nigdzie się nie wydalałem ze sklepu. Z początku "stary" niechciał mi dać urlopu, ostatecznie zgodził się i w tych dniach wyjeżdżam. (Zwraca się do trzeciego pana) Pan dobrodziej żytnióweczkę każe... służę, proszę bardzo... (nalewa, potem mówi do pierwszego pana) I ten dyabelski katar, bo to tylko katar, ustąpić musi na wsi... a ja przytem cieszę się jak dziecko, jak student wyjeżdżający na wakacye, bo to widzi pan sędzia 19 lat... 19 lat...

DRUGI PAN
( do trzeciego)
Oho... coś ten subjekt zaczyna mi się nie podobać... mówi jak w gorączce.

TRZECI PAN
(do drugiego pot głosem)
Masz profesor słuszność, toż on jest dobrze chory. (Głośno do Karola) Panie Karolu, zanim więc wyjedziesz, daj nam jeszcze dwie nalewki wiśniowe.

KAROL
(nalewając kieliszki)
Proszę bardzo, stoją już naleweczki.
(Za bufet wchodzi jeszcze jeden subjekt Franciszek i jeden praktykant Leoś).

Scena II.

Cii sami: później, drzwiami od sieni wchodzi Karpińska.

KARPIŃSKA
(rozgląda się po sklepie, ubrana ubogo, lecz starannie, z pod kapelusza widać siwiejące włosy. )
Panie Karolu, nie było tu mego męża?

KAROL
Pana oficyała? nie było jeszcze pani dobrodziejko...

KARPIŃSKA
Więc jakby przyszedł, bądź pan tak dobry i oddaj mu ten list...

KAROL
Dobrze pani dobrodziejko...
(chowa wręczony mu list do kieszeni) nie omieszkam oddać...

KARPIŃSKA
Dziękuję panu
(wychodzi)

KAROL
Padam do nóżek...

Scena III.

Ciż sami (bez Karpińskiej).

DRUGI PAN
(do trzeciego)
No cóż? jeszcze po jednym, od przybytku głowa nie zaboli.

TRZECI PAN
Owszem, ale to ja proszę... panie Karolu dwie wiśnióweczki i coś pikantnego...

KAROL
(nalewa kieliszki)
Proszę bardzo, stoją już naleweczki, może jako przekąskę kawałek ost-see-heringe (do pierwszego pana). Widział pan sędzia tę panią, co stąd dopiero co wyszła, zna ją pan sędzia?

PIERWSZY PAN
Boże drogi... któżby jej nie znał... Karpińska, żona oficyała z krajowej kasy, znają ją wszystkie knajpy w mieście, z których co dzień wyciąga swego drogiego męża. Ot i teraz pewnie obiega miasto od knajpy do knajpy, zostawiając w bufetach listy do mężusia, aby wracał do domu. Biedna kobieta. Trzeba być łajdakiem, aby mając taką żonę...

Scena IV.

Ciż sami i Karpiński, (który wchodzi sklepem od ulicy).

KAROL
Sługa pana oficyała... padam do nóg!

KARPIŃSKI
(Lat około 50-ciu, średniego wzrostu, ubrany w wytarte palto i filcowy kapelusz, twarz lekko obrzękła, głos chrapliwy)
Dzień dobry...

ANTOŚ
Bombkę, jak zwykle, dla pana oficyała!...

KARPIŃSKI
Ale z gęstą pianą.

ANTOŚ
(przy windzie krzyczy)
Bomba raz z gęstą pianą!

PIERWSZY PAN
do Karpińskiego)
Jak się miewacie ojcze... cóż tam nowego słychać?

KARPIŃSKI
At, po staremu (podają sobie ręce). A możeby tak przed piwkiem... co?

PIERWSZY PAN
A no w miłej kompanii...

KARPIŃSKI
Panie Karolu, dla mnie wzmocnioną jarzębinkę, a dla pana jak zwykle...
KAROL
(nalewa kieliszki)
Proszę bardzo... stoi już sznapsik... (Tymczasem drugi subjekt z praktykantami obsługują gości innych, którzy wchodzą i wychodzą ze sklepu).

KAROL
Panie oficyale, mam tu liścik od pani dobrodziejki... (wręcza mu list otrzymany od Karpińskiej).

KARPIŃSKI
Do stutysięcy dyabłów! ani chwili spokoju... człowiek się naharuje od 8 do 12 w biurze o filiżance kawy i ani potem kieliszka wódki nie może spokojnie przełknąć (pije). A prosiłem pana Karola, żeby od mojej żony nie przyjmował żadnych listów.

KAROL
Trudno, panie oficyale...

KARPIŃSKI
Jużci prawda, babie trudno się oprzeć... tak, tak, panie Karolu, nie żeń się pan nigdy (pije piwo). Ale coś ty, panie Karolu, zaczynasz źle wyglądać?... no, no chłopcze...

KAROL
To nic, to przejdzie, doktór mówi, że to po influenzy, ale skoro tylko pobędę na wsi...

KARPIŃSKI
Pan wyjeżdża?

KAROL
Tak "stary" mi dał urlop... ach, panie oficyale, 19 lat nie byłem na wsi, nie wiem, zapomniałem już jak wygląda wieś, las, łąki, niebo czyste, w snach je tylko widzę... 19 lat, to okropność...

KARPIŃSKI
(obraca w rękach list żony)
Otworzyć, czy nie otworzyć, drugi Hamlet ze mnie... Ej, nie otworzę, nie chcę lamentami psuć sobie humoru. Antoś! jeszcze bombę!

Scena V.

Ciż sami i wchodzi z impetem Ziarnak.

KAROL, FRANCISZEK I PRAKTYKANCI
(za bufetem)
Padam do nóżek, sługa pana margrabiego!

ZIARNAK
Najpierw dla mnie duży koniak, tylko migiem (wypija podany sobie kieliszek, który zaraz tłucze o ziemię). A teraz ty, panie Karolu, jako specyalista w tym względzie, sporządzisz śniadanie na 12 osób z szampanem, likierami, kawą, cygarami i poślesz je na strażnicę, masz tu pan mój bilet, z tym biletem poślesz pan. Niech żołnierzyska raz poznają, co dobre! {daje Karolowi bilet wizytowy).

KAROL
Do usług, panie margrabio...

ZIARNAK
Nie chcę abyście mnie zwali nadal margrabią, dzisiaj sam siebie zaawansowałem. Od dzisiaj możecie mnie nazywać... no... wielkim księciem... tak, to będzie dobre, wielki książę: Jan Stefanowicz Ziarnak, bo mój ojciec miał imię Stefan a ja Jan jestem. Panie Karolu, daj mi butelkę szampana... ( po chwili podnosi do góry nalany mu kieliszek szampana ) Płacę szampana każdemu, kto pije ze mną... no zdrowie gosudara...

DRUGI PAN
(wytrąca mu kieliszek z ręki )
Zamilcz pan...

ZIARNAK
Co to zamilcz pan?! za swoje pieniądze mogę robić co mi się podoba i pić zdrowie jakie mi się podoba, ot za swoje pieniądze! Paszoł won! ( ręką zgarnia z bufetu kilka talerzy z kanapkami na ziemie ).

KAROL
Ależ, panie Ziarnak, panie kasyerze, nie wyprawiaj pan burd, jeśli pan pijany...

ZIARNAK
Co to pijany? Za swoje pieniądze... ja płacę ( wyjmuje z pugilaresu kilka banknotów i kładzie je na bufecie ) Ja płacę, jeśli jest za dużo, resztę rozdajcie dziadom... niech żyje gosudar! ( zatacza się i wychodzi, trzaskając drzwiami ).

Scena VI.

Ciż sami bez Ziarnaka.
W ciągu tej i następnej sceny przez sklep przewija się mnóstwo osób po zakupy towarów lub na szklankę piwa przy bufecie, których załatwiają: drugi subjekt i praktykanci.

PIERWSZY PAN
Waryat to chyba?...

KAROL
Nie waryat tylko dziwak. Ale płaci.

DRUGI PAN
Bogaty podobno bardzo, żonaty, jedna córka, ot knajpa zrobiła swoję, nudy w domu swoje, ta i cóż ma robić... pije... bije... płaci...

KARPIŃSKI
Ba... ! gdybym ja był kasyerem takiego, jak on zakładu...

PIERWSZY PAN
Panie, pan sądzisz... ?

KARPIŃSKI
Ja nic nie sądzę, Boże uchowaj. Ale co nas ten wielki książę-kasyer obchodzi, ot napijmy się jeszcze po koniaku.

PIERWSZY PAN
Ale po ostatnim już ( patrzy na zegarek ). A do dyabła to już po pierwszej, a ja o pierwszej miałem się zejść w cukierni Leonardiego z Baltachem. No, w ręce wasze, a nie dajcie się tam kobiecie (piją.)

KARPIŃSKI
O gdzież znowu... kobieta ma słuchać — mężczyzna rozkazywać, wiadoma to rzecz przecie. ( Do siebie ) A może przeczytać ten list?...

PIERWSZY PAN
Panie Karolu, ja płacę...

KAROL
Do usług, panie sędzio...

PIERWSZY PAN
Wódeczek razem było sześć...

KAROL
To jest panie sędzio sześć wódek: 48 cencików.

PIERWSZY PAN
Trzy duże i dwa małe piwa.

KAROL
(oblicza sumę ) Sto trzynaście...

PIERWSZY PAN
No i te przekąski...

KAROL
Sto ośmdziesiąt trzy.

PIERWSZY PAN
Halerzy czy centów?

KAROL
Centów, panie sędzio.

PIERWSZY PAN
Nie wolno teraz liczyć na centy, tylko na halerze. Proszę... {płaci ).

KAROL
{chowając pieniądze do kasy automatycznej, stojącej na bufecie — wydaje resztę )
Dziękuję bardzo... sługa, sługa, padam do nóżek panu sędziemu...
{Pierwszy pan żegna się podaniem ręki z niektórymi przy bufecie i wychodzi ).

Scena VII.

( W tej chwili wchodzi do handlu kilku z młodzieży, a to: Stański, Krzycki, Farkas, Orlewski, Falarz, a później kilku oficerów, różnej broni ).

KAROL I FRANCISZEK 
(obaj razem lub na przemiany )
Sługa, sługa, padam do nóg, habe die Ehre, moje uszanowanie, czem można służyć?

FALARZ
Pięć Baczewskiego, pięć bułek z polędwicą, pięć bomb...

KRZYCKI
Wiwat fundator, oblewacie kolego widzę swój egzamin, dobrze, zgoda, brawo i ja to sam uczynię, jeśli go nota bene zdam kiedy.

FALARZ
Kiedyż siadacie... no przyznajecie sami, że czas byłby, wasi koledzy...

KRZYCKI
To niby wy i Stański...

FALARZ
Są już w dziesiątej randze a nawet dziewiątej... Bo widzisz mój drogi... karyera...

KRZYCKI
Do dyabła z karyerą! z mojemi studyami zawsze chleb znajdę.:, naturalnie jak go będę potrzebował... teraz... rodzice gdy mają na to, niech mnie utrzymują. Ot pijmy lepiej... ( nuci ) "niech krążą, niech krążą kielichy wokoło... ".

ORLEWSKI
Dobrze Władek mówi, pijmy lepiej!

FARKAS
To było mądrze powiedziane: pijmy lepiej!

STAŃSKI
Mówi jak prawdziwy filozof, pijmy lepiej!

FALARZ
Naszę, no, nie chciałem cię dotknąć Władku, no, nasze ( trącają się i piją ).pierwszy oficer ( stojący przy bufecie ) Herr Franz, kleines Bier.

FRANCISZEK
Bitte sehr... {woła do windy) duże piwo w małej szklance dla pana porucznika!

FALARZ
Wiecie co, koledzy... chodźmy do seperatki... nie codzień się zdaje egzamin państwowy. Zabawimy się, tutaj nam przy bufecie ciasno, tam będziemy swobodni...

FARKAS
Tak jest, swobodni ( nuci )" w góry, w góry miły bracie, tam swoboda czeka na cie"...

STAŃSKI 
( nuci )
"Zamiast gór do seperatki Odzie napijem się herbatki!"

ORLEWSKI
Psia krew, poeta! drugi Wyspiański!

FALARZ
(do Karola)
Panie Karolu, nasze bomby i przekąski do gabinetu... ( wychodzą na prawo ).

KAROL
Proszę bardzo, natychmiast...

OFICER PIERWSZY
Zahlen!

FRANCISZEK
Bitte sehr Herr Oberlieutenant!

OFICER PIERWSZY
Ein kleines Bier.

FRANCISZEK
Zehne...

OFICER PIERWSZY
Und eine Cigarette.

FRANCISZEK
Zwölwe ( chowa pieniądze do automatycznej kasy na bufecie ) Danke schön... habe die Ehre.
( Oficer wychodzi. Przy bufecie przerzedza się — zostaje tylko Karpiński pijący piwo, oparty o bufet — oraz kilku oficerów ).

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IX.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EPILOG.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej