Jan Rymarkiewicz

KOCHANOWSKI

Konwersja: Nexto Digital Services

KOCHANOWSKI JAKO TWÓRCA PIEŚNI ŚWIĘTOJAŃSKIEJ O SOBÓTCE

Rymarkiewicz Jan

Jeżeli w tak spóźnionym wieku, z tak starganemi siłami organów mowy i myśli, stawam jeszcze jako mówca obrzędowy przed tak świetnem jak niniejsze zebraniem — i to w okazyi tak uroczystej jak obchód jubileuszu trzechsetletniego, który dziś ku czci i pamięci najpierwszego wieszcza naszego "księcia poetów polskich" święcimy, — skutkiem to jest żołnierskiego posłuszeństwa mojego dla Starszyzny Towarzystwa, którego mam zaszczyt być członkiem, skutkiem oraz wrodzonego pociągu do postaci, jaką z siebie przedstawia wielki wieszcz nasz Jan Kochanowski.

Pobudki te niechaj staną za usprawiedliwienie śmiałości mojej; ale niechaj staną się oraz powodem obecnemu zebraniu świetnemu do pobłażliwości dla słów kilku, które mam wypowiedzieć.

Po jubileuszu, święconym przed czterema laty w Krakowie na cześć największego historyka naszego z XV wieku, Jana Długosza, nie mógł długo czekać na cześć podobną, twórca języka naszego poetycznego, twórca wszystkich rodzajów poezyi i kształtów jej, największy mistrz słowa polskiego, ulubieniec narodu, najwyższy na drodze oświaty i ogłady narodowej przewodnik nasz — Jan Kochanowski.

Owóż na tymże zjeździe Długoszowym już poruszono myśl święcenia podobnego jubileuszu na cześć największego z poetów naszych XVI wieku, a to z okazyi trzechsetnej jego zgonu rocznicy. Z nieuśmierzonemi oklaskami radości przyjęto myśl obchodzenia rocznicy tej z ponowionym zjazdem historycznym. A wybór miejsca jako punktu zbornego dla inteligencji ze wszystkich polskich ziem, padł zrazu — na Poznań.

Aliści Warszawa, nie mniej od innych przejęta czcią dla księcia poetów naszych, poprzednio już podniosła była głos w tej sprawie. Więc zdawało się, jakoby raczej w stolicy, w sercu Polski należało święcić wielką narodową pamiątkę, bliżej Sycyny, kolebki Jana, bliżej Czarnolasu, gdzie poeta najwznioślejsze miewał swoje natchnienia.

Warszawa ofiarowała się nadto uświetnić obchód okazałem wydaniem jubileuszowym wszystkich dzieł Kochanowskiego. Lecz gorącym jej chęciom stanęły na przeszkodzie nieprzezwyciężone trudności. Wzięto się skwapliwie do pomnikowego wydania dzieł, aleć już samo księgarskie tylko wydanie ich na dzień 22 sierpnia, w trzechsetną rocznicę śmierci poety, na tysiączne napotkało przeszkody. Inne wreszcie stosunki przekonały z bólem Warszawę, że nie jej niestety dano witać u siebie zewsząd przybywających uczestników na walny zjazd Kochanowskiego.

Następnie z ubiegiem lat czterech jeszcze inaczej zmieniły się okoliczności. Poznań bowiem w tym właśnie roku, po wieloletnich zabiegach i usiłowaniach ujrzał możność doprowadzenia do skutku u siebie Zjazdu powszechnego lekarzy i przyrodników polskich. Więc z przyczyny tej widział się spowodowanym do ustąpienia Krakowowi przewodnictwa w urządzeniu powszechnego Zjazdu jubileuszowego imienia Kochanowskiego. Jakoż rzeczywiście też odbył się, w Krakowie zjazd ten z okazyi zebrania członków Akademii na dniu 28 maja br.

Poznaniowi zaś, jak każdej innej dzielnicy, przypadło święcić uroczystość już tylko u siebie, na partykularzu, jak się stało również we Lwowie, w Wiedniu, w Paryżu i na innych miejscach zamieszkania polskiej inteligencyi.

Koniec wersji demonstracyjnej.