Kazimierz Bartoszewicz

KOŚCIUSZKO KANDYDUJE

Konwersja: Nexto Digital Services

KOŚCIUSZKO KANDYDUJE!

(żarcik satyryczny)

Bartoszewicz Kazimierz

Śnił mi się Kościuszko — ten w białej sukmanie.

Przyszedł do mnie i mówi : obywatelu, pragnę kandydować na posła do Sejmu...

— Ty, Naczelniku?

— Tak. Widzę swary i kłótnie, pogoń za interesem, małostkowe intrygi, rozbicie narodu na drobne kółka walczące zajadle ze sobą. Podzieloną Rzeczpospolitą dzielą jeszcze więcej jej właśni synowie. Uleciała myśl narodowa, znikły ideały. Chcę zabrać głos w jedynym polskim sejmie. Chcę powiedzieć szlachcie: bracia! pomnijcie na dzień 3 maja — zostawcie niechęci w przysionku rad publicznych świątyni — dobru ojczyzny z własnego przekonania uczyńcie ofiarę — niech w ciągu waszego urzędowania publicznego ani cudzoziemska, ani krajowa, ani przyjaciół, ani niczyja wola nie kieruje waszem zdaniem — ponad interes stanu waszego stawiajcie interes Rzeczypospolitej (1). Chcę powiedzieć do mężów uczonych : w mądrości waszej szukajcie sposobów dźwignięcia Ojczyzny — budujcie taki gmach praw narodowych, aby w nim wszystkim było dobrze — ukujcie tarczę wolność roztropną zabezpieczającą — postawcie na swym czele obywateli, którzy w prywatnem i publicznem życiu nieskażonej cnoty powinności dochowali, którzy stale do Praw Narodu i Praw Ludu przywiązani byli (2). Pragnę moim chłopom przypomnieć Racławice i zawołać: Dzieci moje! macie to, o czem nawet nie marzyłem... Jesteście wolni, równi, wspólną ze wszystkimi opieką prawa zabezpieczeni. Nie dajcie przystępu podszeptom złości domowej — pracując pilnie koło roli swojej równie miłą Ojczyźnie czynicie ofiarę, jak ci, którzy jej orężem bronili (3) — kochajcie tę matkę co was karmi i odziewa — wypłacajcie się jej szczerą ochotą (4) — unikajcie waśni, strzeżcie się nienawiści, hamujcie zazdrość — pracujcie ze szlachtą i mężami uczonymi nad dobrem całości — niech wam przyświeca pamięć owego Wojtka Bartosa ze Rzędowic co pod

Racławicami na czele chłopów poszedł na armaty, kiedym zawołał: Bóg i Ojczyzna! naprzód wiara! Po chwili Naczelnik mówił dalej :

— Chciałbym, aby sejm wydał uniwersał do narodu. Niech w nim będzie wezwanie: Polacy, róbcie dzieło polskie. Krew, majątek, szczęście osobiste, życie nawet wasze, niczem są wobec szczęśliwości Ojczyzny. Dość tego ziarna nienawiści, które sieją agitatorzy dla zysków własnych. Korzystajcie z tego, że na tym kawałku Rzeczypospolitej macie drogę w części otwartą do szczęśliwości waszej i potomków waszych. Dość burzenia, nadszedł czas budowania. Inaczej Bogu, mścicielowi krzywd narodów, odpowiecie za wzajemne nieufności, za opieszałość, za wahanie się wasze — a gorzki wyrzut sumienia ścigać was nie przestanie...

Przerwał Naczelnik, zadumał się, wreszcie zapytał:

— Czy mógłbyś obywatelu, być mi pomocnym w załatwieniu formalności tyczących się uzyskania mandatu?

— Z największą chęcią — odrzekłem — byłbym bardzo szczęśliwy gdybym dopomógł Naczelnikowi, ale...

— Ale co?

— Naprzód czy Naczelnik posiada prawo czynnego i biernego wyboru ?

— Prawo? Krew przelałem za Ojczyznę...

— E! na takie rzeczy świat dziś nie zważa. Ale może Naczelnik opłaca podatek zarobkowy, osobisto - dochodowy, gruntowy, domowy, rentowy...

— Nie.

Koniec wersji demonstracyjnej.