Edward Lubowski

KTO TO

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY.

Scena pierwsza.

Scena druga.

Scena trzecia.

Scena czwarta.

Scena piąta.

Scena szósta.

Scena siódma.

Scena ósma.

KTO TO?

Drobnostka sceniczna w jednej odsłonie

Lubowski Edward

OSOBY.

MOLICKI TOMASZ.

MOLICKI STANISŁAW, syn.

Pani PORZECZKIEWICZOWA.

ANIELA, jej córka.

JÓZIA.

GUSTAW ŁOZICKI.

JEGOMOŚĆ w białym cylindrze.

DAMA.

Rzecz dzieje się w Saskim Ogrodzie.

(Scena przedstawia jednę z alei ogrodu Saskiego blizko cukierni. Dzień czerwcowy, na ławce siedzą: Molicki Tomasz i syn jego Stanisław).

Scena pierwsza.

MOLICCY, później  pani PORZECZKIEWICZOWA i córka jej ANIELA.

MOLICKI.

Gwałtu, cóż się tak przeciągasz, jak  gdybyś nie spał ze trzy dni...

STANISŁAW. 

Nie bardzoś się omylił kochany ojcze.

MOLICKI.

Czasby też było ustatkować się trochę mój Stasiu, toż i ja bawiłem się w swoim czasie...

STANISŁAW.

I jak jeszcze! Mówiła mi panna Ewa.

MOLICKI. 

Ewa nic nie wie.

STANISŁAW.

Mówiła mi o jednym karnawale, w którym ojciec starał się naraz o trzy panny.

MOLICKI.

Ale nie o nią i dlatego się zestarzała, zresztą daj pokój dawnym dziejom... Człowieku, aż ci kości w stawach trzeszczę!

STANISŁAW.

A jak nie maja trzeszczeć, kiedy musiałem wstać o piątej rano, żeby udawać czułego narzeczonego.

MOLICKI.

Do udawania nie przymuszam cię i jeżeli nic do Anieli nie czujesz...

STANISŁAW.

Coś ja tam czuję, tylko niech ojciec sumiennie przyzna, że moje przychodzenie tu o tak rannej godzinie, dlatego, że te panie wody piją, jest prostem okrucieństwem.

MOLICKI.

Dopieroś się pierwszy raz na to zdobył i już narzekasz!

STANISŁAW.

Jakże nie mam narzekać, kiedy ja przyszedłem, a ich akurat nie ma.

MOLICKI.

Musza już być, albo zaraz przyjdą. Mój Stasiu, to nie dosyć mieć pannę za sobą...

STANISŁAW.

O! to grunt.

MOLICKI. 

Trzeba jeszcze mieć względy i u matki.

STANISŁAW.

Przyszłej teściowej!

MOLICKI.

To i cóż? i ja miałem teściową, bardzo dobrą kobietę.

STANISŁAW.

Dziś nie ma już teściowych, dobrych kobiet.

MOLICKI. 

Gadasz ot tak, jak w komedyach francuskich!

STANISŁAW.

Doświadczenie, proszę ojca.

MOLICKI.

Tyś go przecie nabyć nie mógł. Głupstwa i kwita. Pani Porzeczkiewiczowa była najzacniejszą żoną i matką, a że jest trochę rygorystką, to i słusznie, bo ty sobie za mało z niej robisz.

STANISŁAW.

Przyzwyczajam ją do przyszłości.

MOLICKI.

Bierz-że poważnie rzeczy, mój drogi. Panna majętna, ładna, kocha cię i ty ją także... prawda?

STANISŁAW.

Prawda.

MOLICKI.

Więc godzi się poumizgać i do mamy.

STANISŁAW. 

A czegóż ona chce odemnie?

MOLICKI.

Chce się w tobie rozpatrzeć... tembardziej że słyszała o tobie, żeś trochę pędziwiatr. Bądź dla niej nadskakujący.

STANISŁAW.

Będę, będę... zobaczysz ojcze...

MOLICKI.

Zgadzaj się na jej zdanie, a nie zaraz polemizuj, jak to bywa twoim zwyczajem.

STANISŁAW.

Dobrze, dobrze...

MOLICKI.

Przybierz trochę skromniejszą postawę, a nie taką donżuańską...

STANISŁAW.

Przybiorę.

MOLICKI.

Tylko znowu nie wpadaj w druga ostateczność, bo ja cię znam: albo jesteś impertynent, albo tak zaraz przesadzisz, że zakrawa to na drwiny.

STANISŁAW.

Ale bądź spokojny, kochany, ojcze...

(podnosi się i patrzy przez kułak)

Mój ojcze... czy to biały cylinder w połowie alei.

MOLICKI.

Teraz go znowu zajmuje jakiś biały cylinder.

STANISŁAW.

Proszę ojca popatrzeć, bo mi grubo na tem zależy.

MOLICKI. 

(wstaje i patrzy).

Mam wzrok doskonały, ale nie widzę żadnego białego cylindra.

STANISŁAW.

Zdawało mi się...

MOLICKI. 

Cóż cię znowu podleciało?

STANIAŁAW.

Mój ojcze, nie spotykasz przypadkiem jegomości pięćdziesięcioletniego w wysokim białym cylindrze i złotych okularach?

MOLICKI.

Nie przypominam sobie.

STANISŁAW. 

Słowo daję, że można sfiksować.

MOLICKI.

Cóż znowu?

STANISŁAW.

A tak. Wyobraź sobie ojcze, że od trzech lat spotykam jakiegoś jegomości w białym cylindrze — w zimie i w lecie nosi biały cylinder— i w złotych okularach.

MOLICKI. 

Które także nosi i w zimie i w lecie?

STANISŁAW.

A tak. Otóż człowiek ten wita się ze mną najuprzejmiej, rozmawia, pyta o znajomych, ja mu odpowiadam, i nigdy dowiedzieć się nie mogę, kto to taki?

MOLICKI. 

Gadasz, gadasz, przecież mogłeś kogo. spytać!

STANISŁAW. 

Kogo, kiedy go nikt nie zna?

MOLICKI.

Bywasz z nim w towarzystwach?

STANISŁAW.

Nie, tylko widuję go w teatrze, w cyrku, na wyścigach, w Ogrodzie... Nieraz mam już na ustach wprost go zapytać o nazwisko, ale nie śmiem, bo jakże pytać kogoś o nazwisko, z którym się już od lat rozmawia?

MOLICKI.

I co ci na tem zależy?

STANISŁAW.

Ten człowiek działa mi na nerwy, rozdrażnia mnie, pobudza moją ciekawość do szału... Kiedyś już mi się zdawało, że go mam. Na wyścigach wita się ze mną, i z trzema moimi znajomymi. Zaledwo odszedł, pytam się ich: "Kto to?" I cóż ojciec na to? jeden powiada, że nazywa się Rybacki, drugi że Zakrzewski, a trzeci że Zielonacki, czyli że żaden na pewno nie wiedział.

MOLICKI. 

Mniejsza o to.

STANISŁAW.

(gwałtownie)

To mnie do choroby doprowadzi.. Ile razy widzę go w ogrodzie naprzykład, nie ma nikogo, któryby mi powiedział, co to za jeden, a mnie zna doskonale, pyta się o zdrowie ojca... o ciotkę Emilja... dowiaduje się, czy dawno byłem u państwa Józefow słowem, wie o mnie wszystko, a ja o nim nic. Ja go kiedy chyba każę zaaresztować i w ten sposób dowiem się nareszcie.

MOLICKI.

Otóż idą nasze panie! Mój drogi, pamiętajże być miłym dla matki.

STANISŁAW. 

Nic łatwiejszego.

(wchodzi pani Porzeczkiewiczowa z córką).

MOLICKI.

(wstając)

Nie wymawiając, czekamy tu już od godziny.

STANISŁAW. 

A ja chciałem biedz szukać pań.

PORZECZKIEWICZOWA.

O! my już po pierwszym kubku! lecz co się; stało, że pan o tak rannej godzinie?...

(siada — wszyscy koło niej. Stanisław tylko stoi).

STANISŁAW.

Zdarza mi się to bardzo często (na stronie} zwłaszcza po przehulanej nocy...

PORZECZKIEWICZOWA.

Nie wygląda pan wcale na rannego ptaszka.

ANIELA. 

Tem większa zasługa, proszę mamy.

STANISŁAW.

(całując jej rękę).

Jaka pani dobra! bo istotnie przyznaję szczerze, że wolę całą noc czytać książkę, aniżeli wstać rano!... Proszę szanownej pani, ja te wszystkie tyrady o cudowności wschodu słońca" uważam za blagę!

ANIELA.

Nie mówiłbyś pan tego, gdybyś choć raz był widział wschód słońca.

STANISŁAW.

Ale widziałem i nieraz, kiedym naprzykład uczył się na egzamin albo wybierał się na polowanie na błotne ptactwo.

MOLICKI.

No i wtedy, kiedyś gospodarował.

PORZECZKIEWICZOWA.

Panie Molicki, przecież pan gospodarstwa swego syna" nie bierzesz na serjo.

STANISŁAW.

Dlaczego nie, proszę pani?

PORZECZKIEWICZOWA.

Boś pan bardzo prędko gospodarować przestał.

STANISŁAW.

A, szanowna pani, skoro mi za majątek zapłacili podwójną cenę, dla czegożem nie miał sprzedać?

STANISŁAW.

Istotnie, świetnie sprzedał.

PORZECZKIEWICZOWA.

Tak, ale czyż nie grzech teraz nic nie robić?

STANISŁAW.

Nic nie robić? Szanowna pani, ja jestem przemysłowcem, je brasse des affaires, które mi pięć razy tyle przynoszą, co męczarnia na wsi.

PORZECZKIEWICZOWA. 

Jednakże ojcowie nasi pracowali na wsi.

STANISŁAW.

Bo ojcom było dobrze, a nam synom czegoś więcej potrzeba.

PORZECZKIEWICZOWA.

Naturalnie, panowie macie tyle pragnień.

ANIELA.  

Ja się nie dziwię panu Stanisławowi, bo i ja wolę mieszkać w mieście.

STANISŁAW.

Doskonale, panno Anielo, zaręczam, że my się tu nie znudzimy.

MOLICKI.

Ma pani oboje młodych przeciw sobie.

PORZECZKIEWICZOWA.

(chłodno).

Cóż ztąd? przyznasz pan jednak, że życie wymaga surowego pojmowania obowiązków... a pan Stanisław" bierze rzeczy trochę za lekkol...

STANISŁAW.

Mnie przeciwnie koledzy zarzucają, że jestem za wielki sensat.

MOLICKI.

(na stronie),

A to łże!

PORZECZKIEWICZOWA.

Pan sensatem? Żartuje pan sobie ze mnie.

STANISŁAW.

Nigdybym się nie poważył żartować z matki tej, która ma być moją żona.

ANIELA. 

A ja panu wierzę.

PORZECZKIEWICZOWA. 

To jeszcze nie dosyć, moja córko!

MOLICKI. 

Staś, co prawda, ma pozory przeciw sobie...

STANISŁAW.

Ale jakie pozory, kochany ojcze?

MOLICKI.

No, mówisz czasami co innego, niż myślisz, jakby naumyślnie.

STANISŁAW.

(zwracając się nagle w bok, patrzy z wytężeniem).

Mówię szczerze... bo szczerość... tak, szczerość jest w moim charakterze...

ANIELA.

Co się panu stało?

STANISŁAW.

Nic... tylko... nie, nie wytrzymam!... przebaczcie mi państwo!

(wybiega pędem).

PORZECZKIEWICZOWA.

Oto nowy dowód jego powagi.

ANIELA.

Ale co się stało panu Stanisławowi? tak się nagle zmięszał i popędził jak strzała.

MOLICKI.

(śmiejąc się z przymuszeniem).

E to nic...

PORZECZKIEWICZOWA.

Przyznam się pana, że to przechodzi już granice prostej przyzwoitości... przerwać w środku rozmowę i uciec, nie wiedzieć dlaczego.

MOLICKI.

Ma on rzeczywiście dość ciekawy powód.

PORZECZKIEWICZOWA. 

Nie, tego już pan nie wytłómaczy.

MOLICKI. 

Spowiadał mi się tu nawet przed chwilą.

ANIELA.

Przecież nic złego?

PORZECZKIEWICZOWA. 

Bądź spokojna, nowe jakie szaleństwo!

MOLICKI.

Ale zaręczam pani dobrodziejce, że najniewinniejsza sprawa.

PORZECZKIEWICZOWA.

Słyszałam już nie jedno o nim... i szczerze powiem panu, że się zaczynam lękać o los Anieli.

ANIELA.

A ja ci się przyznam mameczko, że mam zaufanie do pana Stanisława.

MOLICKI.

Dziękuję pani, bo on też zasługuje na nie, jest trochę ekscentryczny, ale czyźjto nie lepsze od pospolitej banalności.

PORZECZKIEWICZOWA.

Jeżeli przerwanie w taki sposób rozmowy z damami, które szanować powinien, nazywa się oryginalnością? Ale trudno, żebyśmy czekały na powrót tego pana; Anielciu chodźmy!

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena druga.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena trzecia.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena czwarta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena piąta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena szósta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena siódma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena ósma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej