Bronisława Ostrowska

LIRYKA FRANCUSKA I

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

ALFRED DE VIGNY

THEOPHILE GAUTIER

THÉODORE DE BANVILLE

LECONTE DE LISLE

CHARLES BEAUDELAIRE

LÉON DIERX

ACHILLE MILLIEN

LOUIS XAVIER DE RICARD

CATULLE MENDÈS

HENRY CAZALIS

SULLY PRUDHOMME

JOSÉ MARIA DE HEREDIA

PAUL VERLAINE

ARTHUR RIMBAUD

STÉPHANE MALLARMÉ

LIRYKA FRANCUSKA

Serya pierwsza

Bronisława Ostrowska

ALFRED DE VIGNY

MADAME DE SOUBISE.

Ładujcie kolubrynę, arkabuzycrowie, hej!

Lancknechty ciągną! — baczę

— każdy na piersi swej

Ma wreszcie święty krzyż. Krzyże się na nich Iśknią

Podwójne i czerwione; — znaczone, rzekłbyś, krwią.

Zapóźno już. Panny Maryi dzwon

Nicdocnaż nas wytrzeźwił dzisia? Śnię ja?

Zadługom pili wczora. Na duszę mą!

Lecz pilim w noc świętego Bartłomieja!

"Szpadę mocno zostrz,

Godź ładunki świeże,

Pistolety z olstr

I święte szkaplerze.

ad czarny Luwr

Dzień pozostaje kołem:

Wszemu staniem czołem!

Córze mojej mów —

Niech ogląda społem"

Tak prawi baron stary z okniska szkliwych błon.

Nielża się zmylić — wierz — gdy rozkazowa on.

Bieżajcie, koniuchowie, pachoły, giermków rój!

Paziowie, heroldowie, łuczników wierny strój!

Jej miłość Marya- Anna schodzi już

Z wieżycy krętych stopni, niby we śnie...

Do ziemi halebardy — pokłon złóż!

Niechaj się 'wszelki przed nią gnie pocześnie.

Konie dębi strach,

Że się rwą do pędu

W kiściech piór i skrach

Paradnego rzędu.

Lecz pan rodzic wrósł

W półtęcze strzemienia;

Córę swą zrumienia:

"Nie sromnoż ci śluz,

Trwóg i zawodzenia?"

"Ze cnych baronów gniazda wiedziesz się, panno ma!

Z rodu, — jenże niewieście za gańbę zdawna ma

Niewczesny szloch, — a to dla prawych wróż,

Że z lękliwego łona łacno się leże tchórz.

Podniesie wzrok, a zapuść niżej kwew.

W konie! Pachoły zadmijcie w rogi wieszcze!

Sekwana we mgłach broczy się by krew.

Na żywy Bóg! Chcę widzieć więcej jeszcze"..

"Wże wyrasta gród;

Dołem par się snowa...

Bacz! pod krwawy wschód

Siedziba królowa.

Straż u Luwru bram...

Co? drżysz z za zasłony

Pod śmiertnymi dzwony?

Z za okniska ram

Król. — Oddać pokłony".

I tedy baron stary, na piersiach znacząc krzyż,

Na Katarzyny dwór w krużganki idzie wzwyż.

Córa usiadła xv dole, pod głaźnych stołbców słup,

Zasię człowiecze ciało westchnęło z pod jej stóp.

"Jam jeszcze żyw... jam żywy, wasza mość!

Strzymajcie się, podajcie mi swą rękę,

A tako duszy mej zmażecie złość, —

Bo będę słuchał mszy, — na Bożą mękę!"-

"Hugonoto, słysz"

(Marya-Anna rzecze)

"Szkaplerz weź i krzyż

się w pieczę

Zbądź śmiertelnych zmór,

Zzuj rdzawą zbroicę

I weź tę gromnicę!

Ja ubłagam dwór, —

Ty — błagaj Dziewicę".

I Marya rozkazuje, by orszak wiernych sług

TV opończy pazia za nią rannego na koń zwlókł.

Każe mu zdjąć z ramienia zbyt ważkie pasy zbrój,

Zarzuca mu na piersie płaszcz aksamitny swój,

Kładnie relikwiarz własny na koral srogich ran,

I ludziom swym oświadcza niewzruszona:

"Wiernym kościoła synem jest ten szlachetny pan,

O czem w świątyni Bożej was przekona".

O, święty Eustachy!

Jakiż krwawy tłum

Okropnymi strachy

Zalega twój tum?

Włóczy stosy ciał

Pośród wirydarza,

Szydzi i znieważa

I czyni z nich wał

U stopni ołtarza!

Na rok, w którym żyjemy, spuść Panie łaskę Swą!

Niewiasty te i męże — zaprawdę — ludzie są.

Ich tłum zalega nawę (z chóru Te Deum grzmi )

I żywe serce ludzkie szarpie i pławi w krwi.

Wyrwane z piersi wodza, oną-że przemógł grzech,

I przeżarł jako trąd odstępczy błąd Kalwina.

Tłumy je rwą. Szyderstwa wrą i śmiech —

Dzielą się krwią: "To cud chleba i wina!".

Szalejącym wkrąg

Mnich zamaskowany

Czyta z Księgi-Ksiąg

Psalmowe peany.

Celebruje śpiew

Z organnymi szumy, —

Zasię z rąk na tłumy

Trzykroć strząsa krew

Skroś pomroczne tumy.

"Przepuśćcie" rzeszom każe.

Zdzierżyć przysięgę trza:

Klęlim się szczędzić wszystkie,

dla których świętą nisza!

Przepuśćcie! Owo dwoje pacholąt baczę tam...

Jeszcze nie rzezać ich! W świątyni wara wam!

Póki są tu — pod moją pieczą są:

(Dla wszystkich kościół mój — rzekł Paweł święty)

Tutaj — jam włady żywotem ich i krwią,

Gdy wyjdą — rozrządzicie pacholęty".

"Bez rodzica tu

Wam się zdaję w pieczę!".

Dwakroć, jak bez tchu,

Marya-Anna rzecze.

"On poszedł na dwór,

Ja — w was zadufana —

Wiedę tego Pana

Błagać Łaski wzór,

By nań była zlana!"

Lecz ranny przerzute Annie:

"Nicrychło Wasza mość!

Nie zbawisz ciała mego — zakrótkim już tu gość.

Lecz mi swej ręki zwól, a zbędę wszelkich win,

I zginę jako prawy twego kościoła syn.

Diuk jestem dc Soubise. Weź ze mną ślub!

Już nie zacięży ci on ślub księżęcy:

Na jeden li to dzień! W kościoła grób

Wszedłem dziś snadź, bym zeń nie wyszedł więcej".

Ciecze krwawy szlak...

"Jestźeś żoną moją"

—"Górze!" rzekła "tak".

Dłonie ich się spoją —

Żeni jeden ruch

Jego wzrok w zachwycie

W Maryi odbicie

Śle żywota duch —

I zbiega zeń życie.

Tako się Marya-Anna księżną z tym stała dniem.

Zaczem zrzekła się kornie władyctwa lennych ziem,

Na Jezusową brać przelała skarbów zdrój

I własnem nadto wianem dar zbogaciła swój.

Dziewicze serce, zranione nadmiar wcześnie,

Nie przetrwa długo, że bolu czerw je zgryzł:

W klasztorze na Saintonge

w dwudziestej życia wieśnie

Zgasła dziewicza wdowa po diuku de Soubise.

Koniec wersji demonstracyjnej.

THEOPHILE GAUTIER

W BURZY. MODLITWA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

THÉODORE DE BANVILLE

PENTHESILEA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

RZEŹBIARZU, SZUKAJ DŁUGO...

Rzeźbiarzu! szukaj długo, czekając ekstazy,

Na nieskalaną wazę — marmuru bez skazy.

Szukaj długo dlań kształtu, ani ryć w nim śpiesz

Tajnych bożków miłości, ni bojowych rzesz.

Ani pychy zwycięzcy nad smokiem Nemei,

Ni narodzin Cyprydy śród wonnej zawiei,

Ani buntu Tytanów, zwyciężonych gróz;

Ni Bachusa, co lwice ma wprzęgnięte w wóz,

Na który bujna pycha winnych gron się kładzie...

Ni Ledy igrającej w łabędziowem stadzie,

W cieniu rozkwitłych laurów, ani w łonie wód

Artemidy spłoszonej jako kwietny cud...

Niech wkrąg wazy, zbyt czystej dla szału bachantek,

Liść wawrzynu się splata z szlachetnym akantem, —

A poniżej, parami jak pod cieniem drzew

Niechaj idą rytmiczne korowody dziew,

Opuściwszy ramiona w prostych szat zawiązki

I oplótłszy warkocze wokół głowy wązkiej.

LECONTE DE LISLE

SMIERĆ HIALMARA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ELFY.

Strojne w macierzanki, cząbry i tymiany,

Weselnice elfy tańczą śród polany.

Ze ścieżyny leśnej na odludną błoń

Rycernego jeźdźca niesie kary koń:

W mrocznej nocy błyszczą złociste ostrogi,

A gdy blask miesiąca padnie wpoprzek drogi,

To oświeca nagły, tajemniczy blask

Na bujawej głowie szczerosrebrny kask.

Strojne w macierzanki, cząbry i tymiany,

Weselnice elfy tańczą śród polany.

Wkrąg rycerza zwiodły lekki okrąg swój,

Co powietrzem płynie, nito mgielny zwój...

Hej, rycerzu śmiały! — nocka księżycowa!

Gdzież tak późno dążysz — pyta go królowa,

W uroczyszczach leśnych kusi nocą zły —

Pójdźże lepiej tańczyć na wilgotne mchy!

Strojne w macierzanki, cząbry i tymiany,

Weselnice elfy tańczą śród polany.

Nie, kochanka moja, słodki czar i lub

Czeka mię, a jutro weźmiem z sobą ślub!

Niechajcie mię elfy, elfy łąk weselne,

Co pląsacie rojem nad kobierce zielne, —

Nie dzierżcie mię zdala od miłości mej,

Bo już dzień prześwieca skroś wierzchołki kniej.

Strojne w macierzanki, cząbry i tymiany,

Weselnice elfy tańczą śród polany.

Wstrzymaj się rycerzu! ja ci wzamian dam

Złoty pierścień magów, opal cudu sam —

I więcej nad złoto, sławę i zaszczyty,

Własny rąbek srebrem księżycowem lity...

— Nie. — Więc idź! I oto białym palcem swym,

Tknąwszy pierś rycerza, znika niby dym.

Strojne w macierzanki, cząbry i tymiany,

Weselnice elfy tańczą śród polany.

Pod ostrogą złotą rumak dęba wstał,

Niespóźniony rwie się i pomyka wcwał...

Ale śmiały rycerz chwieje się na siodle,

Widząc marę białą, która kroczy wpodle —

Bez szelestu kroczy, w przestrzeń dłonie rwie

— Elfico-szatanie! zczeźnij! nie kuś mnie!

Strojne w macierzanki, cząbry i tymiany,

Weselnice elfy tańczą śród polany.

Nie strzymuj mię maro ! próżnych niechaj prób

Miła na mnie czeka, śpieszą wziąć z nią ślub,

— O małżonku luby, wieczysta mogiła.

Będzie naszem łożem — cicho przemówiła —

Umarłam. — Więc rycerz, gdy ją widzi tak,

Z karego się konia martwy wali wznak.

Strojne w macierzanki, cząbry i tymiany,

Weselnice elfy tańczą śród polany.

PANTHOUM MALAJSKIE.

V.

O szkliste oczy! blade wargi!

W sercu mam gorycz niewyznaną...

Żagiel wzdymają wichru skargi,

Morze się w dali srebrzy pianą.

W sercu mam gorycz niewyznaną...

Oto jej cudna, martwa głowa!

Morze się w dali srebrzy pianą,

Niesie mię łódź ma piratowa.

Oto jej cudna, martwa głowa!

Ściąłem ją krzywym swym kindżałem.

Niesie mię łódź ma piratowa,

Skacząc po morzu oszalałem.

Ściąłem ją krzywym swym kindżałem.

Krwawiącą cicho maszt kolebie...

Skacząc po morza oszalałem,

Łódź ma we zwały fal się grzebie.

Krwawiącą cicho maszt kolebie...

W oczach mam jeszcze jej konanie!

Łódź ma we zwały fal się grzebie,

Bryzgami sieką mórz otchłanie.

W oczach mam jeszcze jej konanie...

Więcem ja ciebie zabił, moja?!

Bryzgami sieką mórz otchłanie,

Grom bije z mrocznych tucz zawoia.

Więcem ja ciebie zabił, moja?!

To los — bom ciebie kochał, zmarła!

Grom bije z mrocznych tucz zawoja,

Otchłań na wieki się ozwarła.

To los, bom ciebie kochał, zmarła!

Niech zczeznę, bym przepomniał skargi.

Otchłań na wieki się ozwarła:

O szkliste oczy! blade wargi!

CHARLES BEAUDELAIRE

CZŁOWIEK I MORZE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ALBATROS.

Niekiedy dla igraszki żeglarze załogi

Chwytają albatrosy, bujne ptaki morza,

Które ciągną, senliwe towarzysze drogi

Za okrętem, prującym goryczne bezdroża...

Lecz zaledwie na pokład je złożą, na deski,

A już ci króle nieba w niezgrabnych podskokach

Kulą żałośnie skrzydła, sny dali niebieskiej,

Włócząc je jak dwa wiosła obwisłe po bokach.

Ten podniebny wędrowiec jak razi i śmieszy!

Niegdyś piękny — jak brzydko i słabo ucieka!

Jeden dziobem wygraża zebranej wkrąg rzeszy,

Inny chroma boleśnie — skrzydlaty kaleka,

Poeta jest jak książę przestrzeni i blasków,

Który wyzywa burze, drwi z strzałów i sidła,

Lecz na ziemię wygnany wśród szyderstw i wrzasków

Nie zdole chodzić, że mu zawadą są — skrzydła.

ŚMIERĆ KOCHANKÓW.

Zapachów lekkich pełne będą nasze łoża,

Łoża jak grób głębokie, — a w środku komnaty

Będą dla nas w wazonach kwitły dziwne kwiaty,.

Rozkwitłe pod jaśniejszym błękitem przestworza.

Wśród mdlejących upałów ich woni ostatnich,

Dwa nasze serca będą jako dwie pochodnie,

Co odbiją swe blaski szeroko i zgodnie

W duchach naszych złączonych,

tych zwierciadłach bratnich.

W mistyczny zmierzch, przez róże i błękity senne,

Niby łkanie przeciągłe, żegnaniem brzemienne,

Zamienimy jedynej błyskawicy lśnienie...

A potem drzwi otworzy lekka dłoń anioła,

Co radosny i wierny do życia powoła

Zamącone zwierciadła i martwe płomienie.

HARMONIA WIECZORU.

Oto chwila, gdy każdy kwiat łagodnie drży,

I ulatnia się niebu kadzielną tęsknotą...

Wonie i blaski cicho w powietrzu się plotą:

Melancholijne pieśnie przeminionych dni...

Każdy kwiat się ulatnia kadzielną tęsknotą...

Skrzypka kwili jak serce, które smutno śni,

Melancholijne pieśnie przeminionych dni...

Niebo świeci jak ołtarz przyćmioną jasnotą.

Skrzypka kwili jak serce, które smutno śni —

Serce czułe, gdy wichry w mrok pusty je miotą.

Niebo świeci jak ołtarz przyćmioną jasno tą,

Słońce kona we własnej zakrzepniętej krwi.

Serce czułe, gdy wichry w mrok pusty je miotą,

Zbiera wszystek czar z jasnych przeminionych dni...

Słońce kona we własnej zakrzepniętej krwi...

Twe wspomnienie lśni we mnie monstrancyą złotą.

WYRZUT POŚMIERTNY.

Kiedy nareszcie zaśniesz, piękna pomrocznico,

W głębinie mauzoleum czarno-marmurowej,

Co wystarczy ci tedy za strojną alkowę,

I kiedy dół wilgotny ci będzie łożnicą.

Kiedy zimnym uściskiem marmury pochwycą

Piersi twej cud i serce twoje purpurowe...

Gdy wzbronią mu snów dawnych żądną snuć osnowę,

A stopom biedz gościńców miłosnych tęsknicą...

Mogiła, powiernica snów moich tajemnych,

(Bowiem mogiła zawsze poecie jest zwierna)

W tych nocach, co nie znają snu — długich i ciemnych,

Rzeknie: Cóż ci, miłości kapłanko niewierna,

Żeś nie zaznała — za czem płaczą zmarłych oczy?

I czerw ci jak serdeczny wyrzut — ciało stoczy.

LÉON DIERX

ŁAZARZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ACHILLE MILLIEN

TURKOT WOZU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TRZY DZIEWKI.

Trzy dziewki, o godzinie, gdy mrze zorza cicha,

Przez ciche kwietne łąki idą ręka w rękę...

Jedna śpiewa po drodze radosną piosenkę,

Wtóra marzy z uśmiechem, zasię trzecia wzdycha.

O siostry! rzecze pierwsza w tę cichą godzinę.

Co to fest Miłość? — Nie wiem... wtóra jej odrzecze.

Ponoć bez niej nie zdoła źyć serce człowiecze...

Miłość... ja znam... wyszepce trzecia — przez nią ginę.

LOUIS XAVIER DE RICARD

STEP.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LE LEZ.

Miłość twa to jezioro, pełne błyskawicy,

Przejrzyste i głębokie, co swą toń krysztali,

Mieszając w łonie snopie gwiazd, co w mgle się pali,

Z tajemniczym pomrokiem wód swoich tęsknicy.

Ono ma wzrok głęboki twej jasnej źrenicy:

W korowodach fal sennych, gubiących się w dali,

Pod kwiatami kaczeńca, śpiącego na fali,

Złotego oka w rzęsach zielonej mietlicy.

Jak ono myśl twa ciągnie w swe tonie bezdenne

Bory brzeżne i w złotej kurzawie wsie senne,

Skąd dzwonnicy kościelnej biały lot wystrzela...

Skaliste pola, słońca pożarem upojne,

I dyszące rozłogi spieczonego ziela,

Kędy drzemią samotnie oliwy spokojne.

CATULLE MENDÈS

SOROR DOLOROSA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SŁODYCZ WSPOMNIENIA.

Jestem z tych marynarzy, co śnią, gdy ich skora

Łódź niesie do dom, — jako będą szafir fali

I loty mew spominać śród cichego dwora...

Smutnemu, pod całunkiem twym, co skroń mi pali,

Oh, jak jasną się zdaje dawnych pieszczot pora:

Najdroższem to jest siostro, co zginęło w dali.

Wspomnij

— wszak gorzką nawet nie jest żalu zmora:

Uśmiechają się troski, któreśmy płakali,

I jasną bywa pamięć mrocznego wieczora.

Słuszną i dumną wzgardą serce moje stali

Nienawiść dzisiejszego dnia — złego upiora,

— I przeto tylko cierpię, trwam i żywię dalej,

Że krzywdzące — dziś

— rychło będzie słodkiem — wczora.

HENRY CAZALIS

PASSYJNA PIEŚŃ SZIWY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

HARFY DAWIDA.

Noc roztaczała wielkiej cichości tajnice,

Słuchaliśmy jak w dali pieją fale morza,

Zatracając się sercem w przedziwnej muzyce...

Harfy Dawida zdały się łkać sród przestworza.

Księżyc wschodził, ja zasię śniłem w jego blasku,

Śniłem, te on li dla nas wszedł na nieba stropy,

I że miłosne fale igrają na piasku,

By mogły mrzeć, całując przeczyste twe stopy...

Że jest nas tylko dwoje na szerokiej ziemi:

Żem niegdyś był zbłąkany, pomroczny, bez siły, —

Ale tej nocy harfy z strunami złotemi

Miłością rozpłakały mię — i — wyzwoliły!

I że wszystko zmieniło się w cudu jałmużnę,

Gdym tak płakał, oparłszy skroń o twe kolana...

I jak serce me — niebo już nie było próżne,

Lecz oto dusza Boża była na nas zlana.

SULLY PRUDHOMME

SZALONA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NA TEJ ZIEMI.

Na tej ziemi więdną wszystkie bzy...

Ptasza pieśń jest krótka i tęskniąca...

Ja śnię o lecie, co pieśniami drży

Bez końca... bez końca...

Na tej ziemi żar ust gaszą łzy,

I motylą pieszczotę wiatr zmaca...

Ja śnię pieszczotę, co na ustach drży

Bez końca... bez końca...

JOSÉ MARIA DE HEREDIA

KOZIARZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NIEWOLNIK.

Nagi, straszny, wstrętnymi pokarmy żywiony —

Niewolnik — na mem ciele ostał ślad głęboki...

Urodziłem się wolny, śród pięknej zatoki,

Gdzie miodopłynna Hybla modre pławi skłony.

Rzuciłem szczęsną wyspę. O, jeśli w te strony

Ku Syrakuzom: w ule, winnice, potoki,

Wrócisz kiedy, łabędzi goniące lot wysoki,

Drogi gościu, zbierz wieści o mej — ulubionej...

Ujrzęż jej oczu mroczne fiołki najłzawsze,

Tak słodkie, — z których niebo przeziera ojczyste

Z pod zwycięskiego łuku brwi, co blask ich kryje.

Bądź miłościwi jedź! szukaj! odnajdź Klearystę,

Powiedz jej, że chcę ujrzeć ją — więc jeszcze żyję,

Poznasz ją łacno gościu, — że jest smutna zawsze.

PAUL VERLAINE

GREEN.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NEVER MORE.

Wspomnienie ! o wspomnienie! co tobie?

W przestrzeni

Pławili się drozdowie, śpiewacy jesieni,

A słońce rozlewało jaśń bladych promieni

Na gaj, co złotem liści pod wiatrem się mieni.

Byliśmy sami — dwoje — i szli w cichym śnie...

Włos i myśli wiatr lotny zwiewał jej i mnie.

Nagle, zwracając ku mnie gwiazdy oczu dwie,

Rzekła: "Powiedz mi twoje najpiękniejsze dnie!

A głos jej brzmiał anielskich pieśni srebrnem echem,

Więc dałem jej odpowiedź przyćmionym uśmiechem

I nabożniem całował cudną, białą dłoń...

— "O, któż zdoła wyrazić pierwszych kwiatów woń,

I ten słodki szmer, pełen obietnic i skarg,

Pierwszego: "tak",

— gdy spływa z ukochanych warg.

POSŁUCHAJCIE PIOSENKI.

Posłuchajcie pogodnej piosenki,

Która płacze, — że wam chce być miłą:

Tan łagodny, lekkuchny i miękki —

Dreszcz pian srebrnych nad wody mogiłą.

Głos był znany wam niegdyś (i drogi?)

Ale teraz w osłonach oddali.

Jako wdowa rozpacznie się żali,

Dumnie idąc w samotne swe drogi.

W długich fałdach żałobnej zasłony,

Co drży w wietrze na liści kobiercu,

Ukazuje, to chowa znów sercu,

Jako gwiazdę — blask prawdy zgubionej.

Mówi głosem poznanym jut ninie,

Że dobrocią li żywot się iści,

Że z zawiści, klątw i nienawiści

Nic nie przetrwa w śmiertelnej godzinie...

O tej chwale, co czystych snów zdrojem

Płynie z serca pogodnej prostoty

I uświęca człowieka ślub złoty

Z bezzwycięskim, szczęśliwym spokojem.

O, usłyszcie piosenkę powrotną,

Co zawodzi echowa śród głuszy,

Wszakci skarbem największym dla duszy

Drugą duszę uczynić mniej smutną.

Która znosi bez gniewu krzyż męki,

Jak przelotną tu jest i szczęśliwą

I jak proste jest wiedzy jej żniwo...

Posłuchajcie przemądrej piosenki!

PIANINO CAŁOWANE...

Pianino całowane wiotką białą dłonią

Świeci w różano-szarym niepewnym wieczorze,

Gdy uskrzydlony płynie cichą zmierzchu tonią

Ton, znany w bardzo dawnej zapomnianej porze,

I błąka się tęskliwy, zalękniony może,

W tej komnacie, co jeszcze oddycha jej wonią.

I cóż w tę porę zmierzchu letniego kołysze

Zmęczoną duszę moją tak cicho i słodko?

Jakiż to głos pieszczony zapomniany słyszę?

Czego ty chcesz, wytworna, rozśpiewana zwrotko.

Konająca powoli poprzez letnie cisze

U otwartego okna, które wonią dysze?

PRZEDWIECZERZ.

Czerwony księżyc powstaje z za chmury

Wśród pląsających mgieł ponocnych, łąka

Zasypia dymiąc, i wietrzyk się błąka

W zielonych sitach, gdzie grają żab chóry.

Lilie się wodne stulają na fali...

We mgle jak widma majaczą topole

Proste i zwarte w gasnącej oddali...

Po krzakach krążą przelotne luciole...

Puszczyk na przestwór wypływa w swej łodzi,

Szybując w mroku bez żagla i steru...

Blask się z zenitu xv mgłę sączy bez szmeru,

Biała powstaje Wenus. Noc nadchodzi.

ARTHUR RIMBAUD

ZABŁĄKANI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KTÓRE ISKAJĄ.

Kiedy na czole dziecka krasny wyrzut ostry

Zdradza białe wyroje snów nieokreślonych,

Tedy doń dwie przychodzą cudne starsze siostry

O srebrzystych paznogciach i palcach pieszczonych.

W otwartem noścież oknie dziecko przy nich siada,

Gdzie ranny błękit kąpie barwne grzędy zielne,

We włosy mu kroplami chłodna rosa pada,

I błądzą w nich sióstr palce cudne a śmiertelne.

Słucha, jako śpiewają ich trwożne oddechy,

Wonne od miodów zielnych i róż rośnych trunków,

Przerywane niekiedy serdecznemi echy:

Zwilżeniem warg, stulonych żądzą pocałunków.

Słyszy ich czarne rzęsy, trzepocące w ciszy

Wonnej. Zasię ich palce namiętne i blade

Skroś szarą niemoc swoją sennymi szmerem słyszy,

Jak dzwonią monotonnie drobnych wszy zagładę.

I oto weń zstępuje zdrój lenistwa złoty,

Do szaleństwa żałosna harmonika wzdycha,

I dziecko czuje w sobie, jako w rytm pieszczoty

Bezustanna chęć płaczu rośnie w niem, to ścicha.

ŚPIĄCY W KOTLINIE.

Zakąt, gdzie śpiewna rzeka sród bujnej zieleni

Czepia szaleńczo w locie o traw dzikich kępy,

Przelśnione dumnem słońcem gór, wodniste strzępy

Srebra. Kotlina, która blaskami się pieni.

Młody żołnierz z rozwartą wargą i odkrytą

Głową, wtuloną między modre rośne ziele

Śpi. Pod niebem mu trawa miękkie łoże ściele,

Blady jest pod zielenią promieniami litą.

Stopy w mieczykach kwietnych sparł.

Śpi uśmiechnięty

Śmiechem chorego dziecka do sennej ponęty...

Zimno mu. Daj mu, ziemio, ciepłe sny — łaskawe!

Woń twych kwiatów rozkoszą mu nozdrzy nie wzdyma:

Śpi w słońcu i na piersi jedną rękę trzyma

Spokojny. W pranym boku ma dwie jamki krwawe.

WRAŻENIE.

W błękitne zmierzchy letnie pójdę miedzą polną

Skroś traw i ziół; muskany przez dojrzałe żyto...

Śniąc, będę czuł pod stopą świeżość ros podolną

I zwolę wiatrom kąpać mą głowę odkrytą.

Nie będę tedy mówił, ani myślał wcale,

Lecz nieskończona miłość w moje serce spłynie...

I będę szedł jak cygan — w coraz dalsze dale

W przyrodzie, — jak z kobietą, szczęsny za tej godzinie.

TRISTAN CORBIÈRE

Wytworne smaki miałem w mych niesmakach zwłaszcza.

Życie przez rękawiczkim brał, — bo wiesz — to plami.

Lecz "tamto" — nie do wzięcia jest i szczyp czy karni —

Szukam teraz nowego kostyumu i płaszcza.

Przyjdź! Och, przyjdź. Tu wesoło. Własnemi oczyma

Obaczysz z okna wszystkie plony me: jest zima;

Ogromne bory sosen, — złoty kwiat żarnowców,

Zeschłe krzewię — w naręczach na plecach wędrowców.

Przyjdź odetchnąć powietrzem! Tu wiatr jest tak świeży,

Bujny, — że właśnie zerwał dach na mojej wieży.

Zaś słońce tak łagodne — że marznę żałosno.

Wiosna... O lat dwadzieścia twoje! — O, ty wiosno!

Czekam już tylko ciebie. Patrz, na moje dachy

Opadła mi jaskółka... z zardzewiałej blachy.

Jeśli jednak samotność przejmuje cię trwogą,

Będziem mieli przyjaciół — prostych. Kłusownika,

Nie licząc peleryny, która chodzi drogą

Tam i naprzód, i kryje celnego strażnika.

Pisarków ani księży! Księżyc w niebie gotów

I mnóstwo rozkochanych ubogich pierrotów...

Tu wszędzie wokoło mnie blady cień twój szlocha.

Wielbię cię. I to nędzne. Wielbić, co się kocha —

Zjawie się ze sztyletem w piersi. Będzie szczera

Tragedya. Wiesz, zupełnie Inez de Ia Sierra.

Stukają... któż tam? Ach, do drzwi się szczur dobiera.

Śnię o tobie jedynie/ Na wszystkie przedmioty

Wspomnienie twe mży jako błędny ognik złoty.

Moja samotność — Ty! Me złotookie sowy —

Ty! Strzałka w wietrze — Ty! Cobądź się czepi głowy! —

Ty! mych okiennic w burzę rozwarte ramiona!

Ty — święto, pieśń, co echem w oddaleniu kona!

Wichry twe imię jęczą! To mania szalona!

To mania, — ale to — Ty! — Moje serce.

Naścież jak me okiennice

Biją w wichrowej rozterce

Najprzeciwniejsze tęsknice.

Patrz... jakoweś przelotne wędrujące cienie

Nakreśliły twój profil na okna rubieży,

I odwróciłem głowę. Nadzieja? Wspomnienie?

"Siostro Anno! Czy widzisz już tam z twojej wieży?"

Nic! Widzę... Widzę pośród mej zimnej komnatki

Łóżko me niezasłane, i nędzne manatki,

A na mem łóżku cicho śpi pies. Biedne zwierzę...

A że to wszystko — boli — więc śmieję się szczerze!

Przywołuję cię kobzą i lirą. Czar działa!

Serce każe w takt własny rozsądkowi skakać:

LIST.

Fragment.

Dzisiaj jedynym gościem rozwalonej wieży

Pośród szczurów, puszczyków, sów i nietoperzy

Byt poeta — ptak dziki z śrutem w skrzydle chorem,

Byt gościem i jedynym płatnym lokatorem.

... Skazany tak przez sędziów jak i przez lekarzy

Chciał tu umrzeć samotnie, lub jeśli się zdarzy,

Jako dezerter groźną oszukać wyrocznią,

To żyć, — skradzionem życiem — skazany zaocznie.

Nieumiejętność życia straszna, — przeżył siebie.
Nieumiejętność śmierci, — pisał po pogrzebie.

"To stwór ze stu księżyców spadły po sto razy
I twoje czułe serce z legendarnej fazy.

Biorąc lot, — kładłem sobie zapytanie wieszcze:
Orzeł czy reszka? widzisz i pytam się jeszcze.

Tobie składałem smętne żegnanie żywota:
Tobie, coś tak płakała, aż brała ochota
Zostać i płakać z tobą po sobie. Lecz w porem
Opatrzył się. Dziś jestem jut tylko upiorem.

Oboje ulubiliśmy osobliwości,
Przyjdź tu, — obejrzeć — okaz, — mnie bo to już złości —
Przyjdź śmiać się, gdyś nad mymi wierszami płakała. —
Ieśliś się śmiała — przyjdź płakać!

To będzie śmieszne. Przyjdź! będziem się bawić w nędzę.
Rzecz z natury: w lepiance serce bez pieniędzy.
Deszcz pada w komin! pada w zmarłe serca żale!
Przyjdź! Ogarek dogasa, — ognia niema

Światło gasło. On okno otworzył szeroko:
Słońce wstawało. Na list zwrócił senne oko, —
Roześmiał się — i — podarł: białych strzępków wiew
Zdawał się w mgle porannej lotem białych mew.

KRES.

Ha, więc tak! Wszyscy ci radośni marynarze,

Pochłonięci ogromem oceanów fali,

Odjeżdżali bez troski w błękitnym obszarze

I umarli — zupełnie tak, jak odjeżdżali.

Trudno. To fach. Umarli, wierni bracia cechu.

Każdy ze swą manierką na sercu. W uśmiechu.

Zmarli? — Ech, gdzie na morzu im szukać Kostuchy?

Oni — poszli — porwani szaleństwem otchłani,

Czy skrzydłem zawieruchy.

Wicher na morzu... Czy to — śmierć? — Stargane żagle

Łopocące w bałwanach — to się zwie: zagrodzić.

Postrzał wód — i najwyższy las masztowy, nagle

Drgający wpłask na fali, — a to jest: dno zbrodzić.

Zbrodzić dno. Zważcie słowo. Wasz zgon jest zbyt blady.

Czemże jest, tam na brzegu, śród ludzkiej gromady, —

Czem jest, — wobec wielkiego uśmiechu gorycze

Marynarza, co walczy?! Hej! z drogi im! gorze!

Stara, zwietrzała maro! Mor zmienia oblicze:

Morze.

Topielcy? Nie! Topielców kryją słodkie wody.

Poszli! Nawet ten chłopak okrętowy młody

Ze wzgardą w oku, wargą, którą kląć się sili,

Plując śmiertelną pianą w morskiej piany łono,

Wszyscy oni tak piją czarę morza słoną,

Jakby manierkę swą pili.

To nie sześć stóp cmentarza, szczury i robaki:

Oni — na łup rekinom! Dusza marynarzy,

Zamiast sączyć się w rolę z waszymi ziemniaki, —

W oddechu fali się waży.

Słuchajcie! O, słuchajcie ryku zawieruchy!

To ich rocznica: Często na morzach się święci.

Ostaw, poeto, śpiew twój oślepły i głuchy.

Wichr de profundis wyje ich pamięci.

Niechże się toczą w bezmiar obszarów dziewiczych

Nadzy i zzieleniali...

Bez ćwieków, wieka, sosny szczap i świec gromniczych.

Niechże się — obszarnicy — toczą w bezmiar fali. —

LIST Z MEKSYKU.

Powierzyliście mi małego. I nie żyje.

A z nim i z nas niejeden razem odszedł z pola.

Załogi — niema prawie. Kto wie jeszcze — czyje

Oczy kraj ujrzą? To dola.

Cóż piękniejszego, niż być żeglarzem? Fach męski.

Na lądzie — wszyscy radziby być — żeglarzami...

Byle nie to... To jedno! Ot — widzicie sami,

Jak już początek jest ciężki...

Pisząc to do was — płaczę. Ja, stary wilk morza.

Co gadać? Własną skórębym oddał i kwita,

By wam go módz odesłać! Trudno. Wola Boża.

Smierć o metrykę nie pyta.

Febra jest pewna tutaj, jak w marcu półpoście.

Na mogiłkach się może dopytasz jej racyi.

Zwie to tu jeden żuaw, Francuz z krwie i koście,

Ogrodem aklimatyzacyi.

Pocieszcie się! jak muchy morzy nas los ostry...

... W sakwie mu się znalazła serdeczna pamiątka:

Para drobnych paputków i portret dziewczątka

Z podpisem: to dla mej siostry.

Każe powiedzieć "mamie", że słowa pacierza

Zmówił. Ojcu, że lepiej byłby poległ w bitwie...

Miał dwóch aniołów przy swej ostatniej modlitwie

Żeglarza. Starego żołnierza.

STÉPHANE MALLARMÉ

KWIATY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZJAWA.

Księżyc smutniał. Rój łzawych serafinów cichy

Śniąc, z smykiem w dłoni, w kwiatów ukojne kielichy,

Dymiące mgłą, — snuł mrące, wiolinowe tony

Białych łkań, poprzez płatków błękitne korony...

Było święto pierwszego twego pocałunku.

A myśl, ma dręczycielka, w balsamicznym trunk

Smutków pławiła serce na sen tajemniczy:

Aby nawet bez żalu, bez łez, bez goryczy

Ostawiło zerwany sen, — że go zerwało.

Błądziłem więc, wpatrzony w ulicę zszarzałą,

Gdy nagle — z słońcem w włosach, przed ulicą ciemn

W tym wieczorze zjawiłaś się nagle przede mną.

I zdało mi się, że to wróżka, w rondzie światła,

Która, gdym jeszcze dzieckiem był pieszczonem, — na tła

Mych pięknych snów z rąk swoich w pąk się stulających

Siała śnieżne bukiety białych gwiazd pachnących..