Andrzej Niemojewski

MAJÓWKA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

WSTĘP.

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9

10.

11.

12.

13.

14.

MAJÓWKA

Niemojewski Andrzej

Motto:
O jak daleko ten świat za nami,
Gdzie kwitły róże pogody!
O jak na świecie jesteśmy sami,
Idee, ludzie, narody! —

WSTĘP.

Pierzchajcie smutki z mojego czoła,

Z kopuły mojego ducha,

Gdzie jak wron stada kracząc dokoła

Latacie — świat was nie słucha!

W mgle romantycznej zagasły żale

Niby spłowiałe jutrzenki

A rozhukane historji fale

Zalały ostatnie dźwięki.

Na inną nutę wiek pieśń nastraja,

Naciąga żelazne struny,

Śmieje się z kwileń słowiczych maja,

Inne chce słuchać zwiastuny.

Świat niema czasu, świat naprzód leci,

Rwie go huragan bojowy,

Syn dziewiętnastu krwawych stuleci

Na krwawe ulata Iowy.

O tak, na łowy, jak junak miody

Sród dzikiej uczuć zamieci —

Za naganiaczy sprosił narody,

Sam przodem na oślep leci!

Tam za nim Litość rozdziera szaty,

On pędzi zdobywać wieczność,

W ręku miast berła kula armaty,

Nad czołem sztandar-konieczność! —

W kniei ludzkości wrą łowy nocą,

Huczą zwycięskie wystrzały

A rozsypane gwiazdy migocą

Jak złote półimperjały.

I obławnicy na te gwiazdeczki

Patrzą jak ongi poeci,

Czy deszcz tych gwiazdek z lazurów beczki

Im do kieszeni nie zleci!...

Pierzchajcie smutki z mojego czoła,

Z  kopuły mojego ducha,

Gdzie jako burze gromiąc dokoła

Krążycie — któż was dziś słucha!

Świat dziś urąga burzy patosu

I koturnowej idei,

Cierpliwie słuchał proroków głosu

Przez tyle wieków z kolei.

Niech Prometeusz schodząc nam z drogi

W cyrkowe wrota zapuka,

Może on greckie oszukał bogi,

Lecz dzisiaj nas nie oszuka!

Niech Ikar dzwonki u czapki wiesza,

Tłum bawi na widowisku,

Publiczność klaska, szaleje rzesza —

Nam trzeba śmiechu i zysku!...

Pierzchajcie smutki z mego Parnasu,

Gdzie nieraz w ciszy grobowej

Siadał przy stole zemną Duch Czasu

Na długie nocne rozmowy.

Gdy myśl u granic ludzkiego wzlotu

W mrokach gubiła swe oko,

Gdy ją strącała burza powrotu

Stamtąd głęboko, głęboko, —

On jej wskazywał dziedzinę życia,

Dolinę ludzkiego bytu,

Gdzie kwiat człowieczy czeka rozkwicia

I czeka swojego świtu.

On jej wskazywał te szare dale,

Wieczyste państwo Judasza,

On z nią przepływał ludzkości fale

Śród ścian szczupłego poddasza...

Pierzchajcie smutki z mojego czoła,

Pierzchajcie z mojego ducha,

Szare dnia brzaski wstają dokoła

I w pierś wstępuje otucha!

Jak jasno, świeżo!... Oczy w dół biegą,

Tam nisko z mgieł rannych wstawa

Gwiazda mej myśli, sen ducha mego,

Warszawa, moja Warszawa!

Ta nimfa bruków, lekka i płocha,

Co zalotników tłum nęci,

W której sam autor zdawna się kocha

Jak szkolny żak... bez pamięci!

Lecz ona tak jak wszystkie kobiety

W kamieniach swojego łona

Wielkiego serca niema niestety,

Lecz drobnych serc pół miljona...

Dziwna to postać!... Nad czoła wieżą

Powiewa dymu woalka,

Szpilki kominów w włosach się jeżą,

Kokietka... jak Prusa "Lalka"...

Pierś wiecznie pławi w życiu wesołem

Śród dźwięków, świateł i kwiecia,

Lecz suknię mocno podkasa dołem,

Gdzie grzęźnie w błotku stulecia...

Bezczynne ramie tonie w puch biały

Śród wrażeń roskosznej burzy,

Nogi, co kadłub dźwigają, cały,

Te boso brną, śród kałuży...

I jak syrena wabiąc spojrzeniem

W otchłań się z tobą zanurza,

Zakrywszy jednak dyskretnym cieniem

Swoje potworne odnóża...

Pierzchajcie smutki!... W dole brzmią szumy

Budzi się miasto z uśpienia,

Na targach wozy, kramiki, tłumy,

Nimfa w przekupkę się zmienia!

Pierzchajcie smutki!... Świt się płomieni,

Dzień wstaje z orgją swych szumów,

Trzeba mi słońca, trzeba przestrzeni,

Trzeba mi świata i tłumów!

Ha, lećmy, lećmy! Śród ludzkich kwiatów

Człek może nowość zobaczy —

Wrzeszczą poeci, że brak tematów

Dla "czułej" duszy śpiewaczej!

W dal! Na majówkę! Nim wiek porywy

Pod młodą skronią wyziębi,

Z świata teorji dalej w świat żywy

Odleć mój duchu jastrzębi!

Tam szerzej śmiałe skrzydła roztoczy

Twa myśl, twe serce krwawiące —

I ty się wzbijasz i śród przezroczy

Jak pożar wzbija się słońce!

1.

Był ranek cudny. Właśnie nad Pragą.

Słońce z mgieł obsłon wybłysło

Szybując w błękit piersią swą nagą,

Kiedy stanąłem nad Wisłą.

Z piersi słonecznej płynęły blaski

Jak żar stopionych metali

Na zieleń parków, na Wisły piaski

I na rozbity pył fali.

W górze Warszawa cicho szumiała

Poranne gamy turkotu,

Ku niej strzeliła pierś słońca biała

Z za mgły, jak płótna namiotu.

Jak mąż tak słońce szło do Warszawy,

Warszawa lekko się płoni,

W źrenicach okien blask świta krwawy,

Mąż na "dzieńdobry" szedł do niej.

Lubię tę scenę! Lubię Warszawę

Oglądać w roli kochanki

I słońce, gdy ją wita w dni mgławe —

Natura ma swe sielanki!

Patrząc dokoła mnie się wydało,

Że wiosna-garderobiana

Dla tych kochanków wzdłuż przystań całą.

Zdobi zielenią od rana.

Maj-kamerdyner w kwiecistym fraku

Świat-salon dla nich przystraja — —

O czem tyś wreszcie nie śnił, śpiewaku,

Nad Wisłą w cudny dzień maja! —

Dołem berlinki ćmią się u brzegu,

Na masztach bandery płoną,

Niby husarję w zbitym szeregu,

Tak je tam w rząd ustawiono.

Jak pułkownicy parowce kołem

Wzlatują sprawując szyki;

Widny pióropusz dymu nad czołem,

W noc drżą tam iskry-kamyki.

Kręcą się łódki jak adjutanci,

Na pokład zdąża kapela,

Marsza pejsaci tną muzykanci,

Wpadam w konwulsje wesela!

Nurty w słonecznych blaskach migocą,

Chciałbym ich szlakiem w dal płynąc,

Nie pytam na czem, dokąd i poco,

Byle myśl-żagiel rozwinąć!

Tęsknota ze mnie wyciąga ręce

W dal barwną, wzdłuż żółtej rzeki,

Twarz mi gorące palą rumieńce,

Na pokład mknę niedaleki.

"Dokąd ruszamy?" — "Do Płocka, panie!"

"Zgoda!" — Parowiec jak jeleń

Strzela nad wody, słyszę pluskanie,

Po brzegach miga drzew zieleń.

Nad nami mostem pociąg z łoskotem

Jak smok powietrzny przelata,

Warszawa niknie, toń pryska złotem,

Uczułem całunek lata!...

Dwanaście rubli starczy na drogę

Z sprzedanych "Poezji Prozą",

Dziś jak Słowacki powiedzieć mogę,

Że moje rymy mnie wiozą! —

2.

Parowiec sunął po Wiśle szarej,

Jak pług fal skiby odwracał,

Z nieba słoneczne kapały żary,

Kiedym swój bilet opłacał.

Dzięki utarczce konkurencyjnej

Do Płocka jedzie się tanio;

Walka charakter ma tendencyjny,

Zwrócono uwagę na nią.

Z Górnickim Fajans wszczął pojedynek,

Za rapier ceny im służą,

Każdy fortelem chce zdobyć rynek

I coraz tańszą podróżą.

Gdy Fajans cięcie zniżki wymierzy

Droga, plakatów obwieszeń,

Publiczność tłumnie do niego bieży.

Miej kieszeń i patrzaj w kieszeń!

Lecz gdy Górnicki z cieciem się stania

I Fajans daje drapaka,

Publice radzi głos przekonania

Wspierać interes swojaka.

Górnicki nosi wąs zawiesisty,

Fajans przedstawia typ wschodni;

Wynik utarczki jest oczywisty:

Gdzie tanio, tam najwygodniej!

Lecz z końcem wieku dziewiętnastego

I w nas się budzi krytyczność:

Jeżeli Fajans zje Górnickiego,

To potem zje i publiczność!

Wiec choć do Płocka Fajans w ostatku

Opuścił z cen swych połowę,

Niewiele osób na jego statku,

Pobił go mazur na głowę!

A przecież krążą plotki (jeżeli

Plotkom ktoś wiarę by dawał),

Że się rywale porozumieli

I biorą ludzkość na kawał...

Nawet synowie chytrej Judei

Na tę złapali się fintę,

Sam rubla dałem dziś "dla idei"

Choć nos mi opadł na kwintę!

Koniec wersji demonstracyjnej.

3.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

4.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

5.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

6.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

7.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

8.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

9

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

10.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

11.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

12.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

13.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

14.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej