Józef Bliziński

MARCOWY KAWALER

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY

Scena I

Scena II

Scena III

Scena IV

Scena V

Scena VI

Scena VII

Scena VIII

Scena IX

Scena X

Scena XI

Scena XII

Scena XIII

Scena XIV

Scena XV i Ostatnia

MARCOWY KAWALER

Krotochwila w jednym akcie

Józef Bliziński

OSOBY

IGNACY, właściciel wsi
HELIODOR, literat
PANNA EULALIA, guwernantka
GRZEMPIELESKI, ekonom Ignacego
PAWŁOWA, gospodyni Ignacego
Rzecz na wsi, w domu Ignacego
Teatr wyobraża pokój kawalerski; po prawej stronie kanapa i stół, po lewej biurko i zwierciadło stojące; kilka krzeseł. Drzwi główne w głębi, boczne po obu stronach; z lewej okno.

Scena I

HELIODOR, poważny, suchy, łysy, w okularach, siedzi przy biurku i notuje coś, wypisując z małej książeczki podręcznej, którą trzyma w ręku; IGNACY, szlachcic opiekły z wąsami, stoi za nim niecierpliwiąc się.

IGNACY

( po chwili milczenia)

Pisze i pisze. ani się z nim dogadać. ( po chwili) Mój Heliodorku, dałbyś, duszko, pokój tej robocie. Będziesz miał dosyć czasu, powróciwszy do Warszawy, toć i tak zebrałeś sporo. Zapisałeś parę takich książeczek. ( po chwili) Chciałem z tobą pogadać, zasięgnąć twojej rady.

HELIODOR

( pisząc) 

Zaraz, zaraz.

IGNACY

( pochodziwszy, po chwili, stając za nim, zniecierpliwiony)

Jak cię życiem kocham, nudny jesteś, jak flaki z olejem.

HELIODOR

( odwracając się do niego) Flaki z olejem! Czy to przysłowie używane tu jest przez lud. nie uważałeś?

IGNACY

A dajże mi święty pokój!. Diabli wiedzą. Nie zbieram przysłów.

HELIODOR

To bardzo źle robisz. Skarby macie pod ręką i marnujecie je.

IGNACY

I ty dałbyś temu pokój. Czy ci się to opłaci?

HELIODOR

Tak jak ty rozumiesz, na gotówkę, może i nie. Ale jacyście wy materialni pfe!

IGNACY

Wiesz, co powiedział wczoraj sędzia, gdy mu chciałem gwałtem przy preferansie wpakować bilet prenumeracyjny na twój opis naszej okolicy?

HELIODOR

Zapewne, że nie ma pieniędzy, bo wyście wszyscy tacy.

IGNACY

Tego nie mógł powiedzieć, bo należało mu się dwa razy tyle wygranej.

HELIODOR

Więc cóż?

IGNACY

Że jako urodzony w tej okolicy zna ją sto razy lepiej niż ty i nic nowego nie dowie się z twojego dzieła.

HELIODOR

Pokazuje się, że pan sędzia bywa czasem dowcipny.

IGNACY

Miał po części rację, duszeczko. jak cię życiem kocham. ( po chwili, podnosząc go gwałtem) Mój drogi, przerwij to pisanie, proszę cię, i poświęć mnie kilka chwil. Przecie jesteś moim kolegą szkolnym, przyjacielem. ( ciągnie go na środek)

HELIODOR

O cóż chodzi?

IGNACY

( obejrzawszy się, po chwili, ściskając jego ręce) Słuchaj no, powiedz mi. tak otwarcie. jak ci się zdaje. jak ty uważasz?

HELIODOR

Cóż takiego? ( dobywa cygarnicy)

IGNACY

Nic nie wie! Mówię o moich zamiarach matrymonialnych.

HELIODOR

Z twoją sąsiadką, tą wdówką z Topolina? 

IGNACY

Ehę! 

HELIODOR

Panią Klotyldą? 

IGNACY

No, naturalnie.

HELIODOR

( zapaliwszy papieros) Na nic się nie zdało. 

IGNACY

A to dlaczego?

HELIODOR

Co ci to po tym?

IGNACY

( obruszony) Jak to, co mi po tym?

HELIODOR

Za stary już jesteś, za ciężki. 

IGNACY

Ale bredzisz, duszeczko, jak cię życiem kocham. przecież wiesz, że mam dopiero czterdziesty. czwarty. 

HELIODOR

Czterdzieści sześć podobno. 

IGNACY

Ale nie, czterdzieści cztery. 

HELIODOR

Czterdzieści sześć, porachuj. Rodziłeś się w roku tysiąc. 

IGNACY
( prędko) No, czterdzieści pięć. 

HELIODOR

Tak, czterdzieści pięć skończyłeś, więcej jak przed pół rokiem. 

IGNACY

A chociażby tak było, to przyznasz, że wdowa dwudziestokilkoletnia jest nader stosowną dla mnie partią. Kilkanaście lat różnicy. 

HELIODOR

Jest w sam raz. Przeciwko temu nie mam nic. 

IGNACY

Więc o cóż ci chodzi? 

HELIODOR

Twój sposób życia, nałogi starokawalerskie, którym się mimo woli poddałeś, sprawiły, że zestarzałeś się może nad wiek swój, ociężałeś, zgrubiałeś. 

HELIODOR

Mówię pod przenośnią. Nie to, żebyś się zaokrąglił zbytecznie. ale wzięcie się, nawyknienia, ruchy ociężałe. 

IGNACY

Jak cię życiem kocham, w przeszły jeszcze karnawał prowadziłem wszystkie mazury. 

( robi kilka hołubców)

HELIODOR

( zawsze poważny) Tylko ostrożnie. 

IGNACY

Nie obawiaj się. przeskoczyłbym jeszcze dziewięciu waszych warszawskich zdechlaczków. 

HELIODOR

Tak ci się zdaje, a jakby przyszło do czego.

IGNACY

Mój Heliodoreczku, pomówmy, duszko, bez żartów. przecież przyszłe szczęście kolegi i przyjaciela powinno cię choć troszeczkę interesować.

HELIODOR

( ściskając jego rękę z powagą) Bądź pewny!

IGNACY

Więc powiedz mi, co ty, ty masz przeciwko pani Klotyldzie?

HELIODOR

Przeciwko niej nic a nic, tylko przeciwko tobie.

IGNACY

Przeciwko mnie? Śliczny przyjaciel!.

HELIODOR

Jako przyjaciel właśnie powiadam ci: Za późno! To już nie dla nas.

IGNACY

Proszę cię, nie mięszaj nas pod tym względem, duszeczko.

HELIODOR

No, więc nie dla ciebie. zresztą jeżeliś jeszcze dosyć młody na męża, to z pewnością za stary na konkurenta. ( Ignacy chce coś mówić, ale się wstrzymuje i zamyśla) Zanadto odwykłeś od świata i towarzystw. Widziałem cię razem z twoją panią Klotyldą, i gdybym nie wiedział skądinąd, nie domyśliłbym się wcale, że się masz do niej. Zapomniałeś już, jak się brać do kobiety.

IGNACY

( z lekką urazą) Dobry sobie jesteś, jak cię życiem kocham. Ja zapomniałem, jak się brać!. ( tajemniczo) A gdybym ci też powiedział, że mam sprzymierzeńca w samej fortecy. Co?!. Czy jeszcze byś utrzymywał, że jej nie zdobędę?

HELIODOR

Najlepszym sprzymierzeńcem byłby sam dowódca tej fortecy; ale jakaś tam panna Eulalia, jej dawna guwernantka.

IGNACY

Zgadł!!!

HELIODOR

Czy myślisz, że nie patrzę i nie widzę?. Zrazu nawet myślałem, że się do niej bierzesz.

IGNACY

A niechże cię. To palnął!. ( po chwili) Wiesz? Obiecałem jej kolczyki brylantowe w razie pomyślnego skutku i jestem pewny, że zrobi mi interes.

HELIODOR

To już najlepszy dowód, jakeś się zestarzał i ociężał. ( po chwili) Zresztą, jest jeszcze jedna przeszkoda, a najważniejsza, chociaż ją może za nic rachujesz. Co na to powie Pawłowa?

IGNACY

( oglądając się mimo woli) Co ten plecie! Co ten plecie!

HELIODOR

Że ona ciebie zawojowała, to rzecz pewna.

IGNACY

Ale jak cię życiem kocham. Dajże pokój.

HELIODOR

Tak mi się zdaje.

IGNACY

Trzeba ci wiedzieć, że to jest kobiecisko poczciwe z kościami, gospodyni idealna, a przywiązana do mnie, że nie idzie dalej.

HELIODOR

Tym gorzej, bo i tyś się do niej przyzwyczaił, przywiązał. 

IGNACY

( unosząc się) Ale bo powiadam ci, że to kobieta. 

HELIODOR

Nieoszacowana, ja wiem. ( dobywając książeczkę) Patrz! To wszystko od niej. Jakie przysłowia jędrne. a co pieśni!. Samej tej: ( nuci) "Parobeczek do niej, ona mu się broni". znasz?. podyktowała mi dwadzieścia wariantów. 

IGNACY

Ten znowu swoje. ( chodzi)

HELIODOR

Co wszystko nie przeszkadza, że cię prowadzi na pasku. 

IGNACY

( chodząc) Ale zabawny jesteś. ( po chwili zamyślenia, stając) Słuchaj no, powiadasz, że się nie umiem brać. Gdyby jej tak zrobić jaką niespodziankę, siurpryzę. 

HELIODOR

Komu? Pawłowej? 

IGNACY

Przestańże z tą Pawłową, proszę cię. 

HELIODOR

Więc pani Klotyldzie? 

IGNACY

Jak cię kocham, śliczna myśl. Gdyby tak urządzić jakąś partyjkę. coś na kształt podwieczorku. 

HELIODOR

Gdzie, tu, u ciebie?

IGNACY

A naturalnie.

HELIODOR

A Pawłowa? 

IGNACY

Jest! ( chodzi po scenie; po chwili na stronie) Ma trochę racji. ( po chwili, głośno) 

Mój Heliodorku, moja duszeczko. Tyś mój przyjaciel. i jesteś sprytny. O! Jesteś sprytny, nie zapieraj się!. Powiedz, jak by to zrobić? 

HELIODOR

Bardzo prosta rzecz; urządzić przejażdżkę, zaprosić panią Klotyldę, zręcznie przywieźć do siebie, a Pawłowej kazać upiec kurcząt. 

IGNACY

Myślałem, żeś sprytniejszy. ( po chwili) To, widzisz, łatwo mówić, ale u mnie po kawalersku. Służba nie nawykła. Zaraz domysły, plotki. 

HELIODOR

Jakie plotki? Cóż cię plotki mogą obchodzić. Czyż nie myślisz na serio o tym związku? 

IGNACY

Ale zupełnie na serio, jak cię życiem kocham. 

HELIODOR

Więc gdzież logika? 

IGNACY

Ale co mi tam wyjeżdżasz z logiką! Co innego logika, a co innego moja konkurencja. 

HELIODOR

Toteż właśnie! 

IGNACY

Tylko proszę cię, nie łapże mnie za słówka.

HELIODOR

Więc o cóż ci chodzi?

IGNACY

( obejmując go i całując) Żebyś się tym zajął, moja duszeczko, dam ci zupełne pełnomocnictwo.

HELIODOR

Względem Pawłowej?

IGNACY

Aha!. ( po chwili) Urządzisz z nią wszystko, wydasz dyspozycje, żeby było dobrze i z szykiem. ( oglądając się) Bo to, widzisz, z nią trzeba jak z jajkiem.

HELIODOR

Z panią Klotyldą?

IGNACY

Nie dowcipkuj, mój Heliodoreczku.

HELIODOR

Więc z Pawłową. ( Ignacy rusza ramionami) Dlaczegoż z nią trzeba jak z jajkiem? Kazać i kwita.

IGNACY

( żywo) Toteż każ! Upoważniam cię.

HELIODOR

A czy usłucha?

IGNACY

( jak wyżej) To już twoja rzecz.

HELIODOR

Wyborny jesteś. Zbałamuciłeś ją, zepsułeś, że ci kołki po głowie ciesze.

IGNACY

( obruszony) Ale jak cię życiem kocham.

HELIODOR

Jeżeli tak ci przychylna, jak powiadasz, to powinno ją cieszyć, że się żenisz z kobietą, do której masz przywiązanie.

IGNACY

Rozumie się, i ja tak sądzę. ale. ( żywo) Widzisz, ja jestem prędki, łatwo się unoszę. Każę jej zrobić to i owo. Jej się to nie będzie zdawać. ( poufnie) Bo rzeczywiście, z powodu innych zalet na wiele jej pozwalam. Będzie mi robić uwagi, ja się zniecierpliwię. i. pojmujesz mnie.

HELIODOR

Ale najzupełniej. Boisz jej się.

IGNACY

Idźże do diabła. ( po chwili) Ja mu mówię w zaufaniu, żądam przyjacielskiej posługi, a on dowcipkuje.

HELIODOR

Więc cóż mam zrobić?

IGNACY

Urządzić wszystko tak, żeby było dobrze. moja duszeczko. Ty to potrafisz.

( po chwili, z wahaniem) Zresztą, bądź co bądź. gdy się ożenię. ona tu nie będzie mogła zostać. więc, możesz jej dać do zrozumienia. tak delikatnie, że jak będzie fochy stroić, nie słuchać, co jej się każe, i wtrącać się w nie swoje rzeczy. to. jednej chwili wyleci stąd. U mnie krótko.

HELIODOR

Czyli innymi słowy, nie chcąc się sam poparzyć, moimi rękoma chcesz wyciągnąć kasztany z pieca ( po chwili) Ha! Spróbuję. 

IGNACY

( ponuro) Zrobisz mi wielką przysługę. ( zamyśla się)

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena V

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IX

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena X

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XIV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XV i Ostatnia

Niedostępny w wersji demonstracyjnej