Bronisława Ostrowska

NARODZINY BAJKI

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

I.

II.

III.

NARODZINY BAJKI

obrazki sceniczne z rysunkami de Witta

Bronisława Ostrowska

I.

Taniec Kwiatków.

Wystawione w Krakowie, Zakopanem i Warszawie w teatrze Polskim jako opera dziecięca z muzyką prof. Feliksa Starczewskiego.

Polana leśna. Wschód księżyca.

Wchodzi wróżka kwiatów.

WRÓŻKA.

Cicho! Cicho! Drzemie las.

Z nad dalekich wonnych łąk

Wstał miesiąca srebrny krąg,

Odblask zorzy dawno zgasł.

— Duszki moje! — wasz to czas!

Wszystkie kwiatki dziś zerwane,

W wonne wianki posplatane,

Porzucane, podeptane,

— Wołam was! Wskrzeszam was!

Chodźcie tańczyć! — wasz to czas!

Nie spłonęłyście od słonka,

Me wydałyście nasionka,

Za wasz rozkwit nazbyt krótki,

Za żywotek wasz przerwany,

Róże, chabry, niezabudki,

Jaskry, maki, tulipany,

Chodźcie w tany! Chodźcie w tany!

— Wołam was! Wskrzeszam was

Na weselnej chwilki czas!

Wchodzi orkiestra

ŚWIERSZCZ.

Jestem świerszczyk polny,

Urząd mam mozolny:

Muszę ciągle trzeć skrzydełka,

Aż pieśń echem się rozełka.

CHRABĄSZCZ.

Ego chrabąszcz sum.

Huczę w bas — bum — bum!

Mocno dmę, tęgo gram,

Ile sił tylko mam!

ŻABKA. 

A ja jestem żabka drzewna,

Wieczorami wielce śpiewna,

Kiedy polem płynie szum,

To ja wołam: kum — kum — kum!

RAZEM.

Będzie piękne trio.

Niech się głosy wzbiją.

Jedno da drugiemu wtór.

Bardzo piękny będzie chór.

ŚWIERSZCZ.

Niepoczciwa dziatwa mała

Dziś nas w trawie wyłapała.

CHRABĄSZCZ.

I na jakiś żart brzydki

Przywiązała do nitki.

ŻABKA.

Więc jesteśmy kapela

Rwanych kwiatów wesela.

Wbiegają kwiaty.

CHÓR KWIATKÓW.

Śpieszcie, kwiatki! śpieszcie, zioła!

Wróżka woła! hej dokoła!

Z cichych kniej, z wonnych łąk

Dalej w tan! dalej w krąg!

RÓŻYCZKA.

Jestem polna różyczka,

Krótka moja spódniczka,

Złote pyłki mam w wianku,

Tańcz ze mną, tulipanku.

TULIPAN.

A ja jestem tulipanek,

Taki panek, malowanek.

Wyskoczyłem z cebulki,

Odziałem się w koszulki,

Złotem tkany, haftowany

Idę w tany, idę w tany!

STOKROTKA.

Jestem miła i słodka,

Nazywam się stokrotka;

Sto listeczków, sto płateczków

Dla równianek, dla wianeczków

Jestem brzydsza, mniej duża,

Lecz nie kłuję, jak róża.

TULIPAN.

Nie wiem sam! nie wiem sam!

Z którą z nich tańczyć mam!

NIEZABUDKA.

A ja jestem malutka

Błękitna niezabudka.

Zerwali mnie z nad potoczka

Mówiąc, że mam żabie oczka.

Upraszam bardzo skromnie

Nie zapomnijcież o mnie!

STOKROTKA.

To już ze mną tańcz, kochana!

Wolę cię od tulipana!

CHÓR KWIATKÓW.

Tańczmy wraz! Tańczmy wraz!

Weźcież nas! weźcież nas!

Tańczmy kołem! tańczmy społem!

Jak motylki ponad ziołem!

Tańczą.

GRZYBEK.

Tańcujecie tak wesoło,

I mnie weźcież w wasze koło!

Jestem sobie borowiczek,

Co za ciasny ma staniczek,

A kapelusz za głęboki

Opada mi aż na oki.

Źle mi! obie moje nóżki

Tak zaszyte są w pieluszki,

Że jak z jedną muszę skakać,

Aż mi chce się siąść i płakać.

CHÓR KWIATKÓW

Odejdź, grzybku! — a ty co!

Tutaj same kwiatki są!

GRZYBEK.

Nie, ja też idę w tany,

Bom był także zerwany.

Rozdeptali mię w trawie,

Więc dziś z wami się bawię!

GROSZEK.

Nie gniewaj się, grzybku biedny!

Wszyscyśmy z rodziny jednej.

Jarozumiem, że ci trudno,

Bo sam, patrz, — mam postać cudną,

Mam skrzydełka, jak motyle,

A daremnie w lot się silę.

Tyle, że się w górę pnę

I ku słońcu wonią tchnę!

GRZYBEK.

Kto ty jesteś, kwiatku, mów!

Dobroć pachnie z twoich słów.

GROSZEK.

Jam jest słońca pieszczoszek

Słodki pachnący groszek!

Nie martw się już daremno,

Chodź lepiej tańczyć ze mną.

Tańczą

CHRZĄSZCZ.

A ja jestem złoty chrząszcz!

Lubię leźć w największą gąszcz!

Skroś się przepycham rożkiem,

Bo chcę też tańczyć z groszkiem.

CHÓR KWIATKÓW.

Ty nie nasz! ty nie nasz!

Jakież ty tu prawa masz?

CHRZĄSZCZ.

Niepoczciwi chłopcy mali

W siatkę dzisiaj mię złapali,

Patrzcie! Motyl też tu lecir

Co go dziś schwytały dzieci.

MOTYL.

Ja tu jestem wodzirej!

Za mną, kwiaty! za mną hej!

Jam tu król! to mój świat!

Jam jest latający kwiat!

Tańczyć chcę z wami wraz!

Co tu tęcz! Co tu kras!

GRZYBEK.

Z tym motylkiem, z admirałem,

Ach, jakby poskakać chciałem!

CHÓR KWIATKÓW.

Wszystkie kwiatki! wszystkie duszki

Tańczcie z nami, krążcie z nami,

Jak nasienne srebrne puszki

W cichą jesień nad łąkami.

Tańczą.

FIOŁEK.

A ja jestem fiołek!

Sasanek. A ja jestem sasanek!

FIOŁEK.

Każdej wiosny aniołek.

SASANEK.

Każdej wiosny kochanek.

FIOŁEK.

Do mnie pierwsza pszczółka leci.

SASANEK.

O mnie pieśń śpiewają dzieci.

RAZEM.

Gdyśmy wiosny wraz ozdobą.

Tańczmy z sobą, tańczmy z sobą!

MACZEK.

A ja jestem maczek.

Mam czerwony fraczek.

Trochę się spóźniłem,

Bo płatki zgubiłem.

Ale zato moja główka

To już pełna ziarn makówka.

CHABER.

Czekam cię, kochanku,

Razem tańczmy w wianku.

Ty w purpurze, ja w błękicie,

Razem w wianku, razem w życie,

Kłońmy się, jak w złotych kłosach

Cichą jutrznią w rosach.

GRZYBEK.

Jak im dobrze! jak im słodko!

Tamten z różą, ten z stokrotką!

Maczek z chabrem tańczy tam!

A ja sam! a ja sam!

Nie chcę płakać! nie chcę płakać!

Będę skakać! skakać! skakać!

Tańczy.

CHÓR KWIATKÓW.

Cicho, duszki! cyt!

Już niedługo świt.

Chodźmy wróżce podziękować,

Dookoła potańcować,

Że za ludzkiej złości tyle

Dała nam tę dobrą chwilę!

Tańczcie duszki

Wkoło wróżki,

Tańczcie wraz

Ostatni raz

Całą tęczą swoich kras.

GROSZEK.

Nie! inaczej skończmy:

W bukiet się połączmy!

Uściskajcie się społem,

A ja was zwiążę kołem.

CHÓR KWIATKÓW

Zgoda! śpieszcie się, duszki!

Róbmy bukiet dla wróżki!

Kwiatki układają się w bukiet Żywy obraz.

WRÓŻKA.

Dobre duszki moje wy!

W ustach śmiech mam, w sercu łzy,

Że jeszcze, tracąc życie,

O wdzięczności myślicie.

Już się kończy moja moc,

Już przechodzi letnia noc,

Cicho, duszki! cyt!

Już się srebrzy świt!

Jednak zanim pryśnie czar,

Chcę wam dać ostatni dar:

Idę prząść snów dobrych nić,

Które dzieci będą śnić.

Co powiecie teraz mnie,

To powtórzę dzieciom w śnie.

Prędko, duszki! Cyt!

Bo już blisko świt!

CHÓR KWIATKÓW.

Ach! powiedz im ode mnie,

Prosi cię bukiet cały,

By dzieci — nadaremnie — Żywota nam nie brały!

Wstaje świt. Wszystko znika.

II.

Na niby.

Z dwóch stron sceny, każde przy dziecinnym stoliczku, — śpią Hala i Staś. Przed Halą ogromna szpulka, iglica, naparstek i nożyce. Przed Stasiem butla kleju i wielki pędzel.

W głębi ubrana choinka.

W pewnej chwili z poza choinki wysuwa się na zwiady małpa na gumie. Z drugiej strony choinki bada ostrożnie sytuacje, pluszowy niedźwiadek — Miś. Sprawdziwszy sen dzieci, wyprowadzają każde ze swej strony choinki szereg zabawek.

Za małpą idzie generał, dalej książka. Za Misiem koń na kiju i trąbka. Każde ma swój charakterystyczny, stale zachowywany marjonetkowy ruch.

Ustawiają się po obu stronach, opuszczając swe miejsca tylko dla wygłaszania przemów i biegu akcji.

TRĄBKA.

Jestem trąbka trata rata!

Jestem trąbka trata rata!

Trąbię w cztery strony świata!

Trąbię w cztery strony świata!

Odkąd mię nadepnął Stacho

Kachu kachu! kachu kachu!

Tak mi źle z tą wgiętą blachą!

Kachu kachu! kachu kachu!

MAŁPA.

Kachu kachu! kachu kachu!

A to się najadłam strachu!

Trara rara! trara rara!

Tyś nie trąbka a fujara!

TRĄBKA.

Nie przeszkadzaj! Marsz do kąta!

Jak to się też w sznurach pląta!

Marsz! bo huknę ci do ucha,

Że do śmierci będziesz głucha.

MAŁPA.

Ha ha ha! trąb już, trąb!

Już ja wezmę cię na ząb!

B. Ostrowska. — Narodziny bajki.

TRĄBKA.

Ogłaszam wszem wokoło

Radosny wielce dzień!

Witajmy go wesoło.

Wszyscy się cieszmy zeń!

Oj, niedobry, brzydki Stachu.

Kachu kachu!

MAŁPA.

Kachu kachu!

TRĄBKA.

Znacie wszyscy pajaca,

Co koziołki wywraca,

Idzie naprzód i wraca.

I tę miłą laleczkę,

Co ma brudną wstążeczkę.

I zezuje troszeczkę.

Pajac z lalką się żeni.

Dawno są narzeczeni.

Dzisiaj ślub los ich zmieni.

Wszystkich was proszę z nami

Do orszaku parami!

A otóż młodzi sami.

Jestem trąbka; trata rata!

Trąbię w cztery strony świata!

Wiwat młodzi! Tramta drata!

Przy wiwacie ogólnym pojawiają się — z jednej strony choinki Pajac w ubraniu pierrota z wysoką czapkąz dzwonkiem, i metalówemi krążkami u rąk, z drugiej lalka w jasnej sukience z potarganą peruczką i obtłuczonemi palcami u zaciśniętych piąstek.

PAJAC.

Witajże, panno młoda!

LALKA.

Witajże, panie młody!

PAJAC.

Olśniewa twa uroda!

LALKA.

Tyś też wielkiej urody!

PAJAC.

Innego byłaś zdania

Za pierwszego spotkania,

Choć piękniejszym był wtedy,

Kazałaś czekać tyle!

Przeżyłem tyle biedy,

Aby zdobyć tę chwilę.

LALKA.

Nad miaręm pyszna była,

Że miałam główkę trwałą,

Główka została miła.

Lecz cóż z resztą się stało!

PAJAC.

Zgoda, rzekłaś mi czule,

Lecz przetrwaj dwa tygodnie!

Przetrwałem. Dziś trzy króle!

Wszystko kończy się godnie.

LALKA.

Mój pajacu kochany!

PAJAC.

Moja lalko serdeczna!

Trochęm już połamany!

LALKA.

Ha! jam także nie wieczna.

PAJAC.

Pamiętasz w dzień wigilji

Pod choinką ubraną

Jakeśmy się cieszyli,

Gdy nas obok stawiano.

W blasku jarzących świeczek,

Sięgających do pował,

Jam upadł i całował

Twój złocony trzewiczek.

LALKA.

Mój pajacu poczciwy!

PAJAC.

Moja lalko kochana!

Twojem ci, pókim żywy!

LALKA.

Jam ci także oddana.

PAJAC.

Tak cię kocham! tak lubię!

Niech już raz cię poślubię!

Śpieszmy! Ołtarz klockowy

Na ślub czeka gotowy.

KSIĄŻKA.

Co, pajacu! Tak poprostu!

Ładny ślub tak prosto z mostu!

Zapominasz o obrządku!

Wszystko musi być w porządku,

Odpowiednio randze swojej:

Taki ślub, jak w bajce stoi.

LALKA.

Ach, jak w bajce! Ach, koniecznie!

Ach, tak cieszę się serdecznie!

PAJAC.

Tak to ślicznie! to wspaniale...

Ale...

LALKA.

Patrzcie! już ma ale!Żadnych ale! Co chcesz rób,

Lecz ja chcę mieć z bajki ślub!

I z karetą, i ze świtą,

I z godnością należytą.

PAJAC

Słusznie! zgoda! tylko jak,

Kiedy tu wszystkiego brak!

MAŁPA.

Trudno! szkoda gadać wiele:

Jak wesele — to wesele!

LALKA.

Oczywiście! Czyż się godzi,

By szli pieszo państwo młodzi?

Ślub piechotą? Za nic w świecie!

Zawsze jedzie się w karecie.

PAJAC

Moja droga, lecz niestety!

My nie mamy tu karety...

Zresztą patrz — toć ołtarz tuż.

Raz dwa trzy! i tuśmy już.

LALKA.

Nie, ja nie chcę! to tak miło,

Żeby tak jak w bajce było!

PAJAC.

Ależ zrozum, moje złoto!

LALKA.

Nie, ja nie chcę iść piechotą!

Nie, wolę panieński grób,

Niż piechotą iść na ślub!

PAJAC.

Moja droga, nie strasz-że mnie!

Łamię głowę nadaremnie!

Widzisz, książko, coś zrobiła!

Znajdźże radę, moja miła!

KSIĄŻKA.

Poczekajcie! jest baśń taka,

Że on wziął ją na rumaka

I jechali konno w gaj:

Patataj! patataj!

LALKA.

Ach to ślicznie! klaszczmy w dłoń!

Gdzież jest koń? Gdzież jest koń?

PAJAC.

Dalej, trąbko! tęgo graj!

Bywaj, koniu! Patataj!

TRĄBKA.

Trata rata! trutu tu!

Niechaj koń zajeżdża tu!

Dalej, koniu! dalej, siwku!

Wierny siwku, złotogrzywku!

Podkówkami iskry krzesz!

Państwa młodych na grzbiet bierz!:

KOŃ.

Ihahahaha! niestety!

Mego grzbietu niema już,

Posiekał go Stasia nóż

Na kotlety, na kotlety!

MAŁPA.

Biedny Stach, a to ci wpadł!

Któżby papier mache jadł!

TRĄBKA.

A ty małpo niegodziwa!

Z cudzej krzywdy się wyśmiewa!

PAJAC.

Biedny koniu, co za cios!

WSZYSCY.

Straszny los! Straszny los!

KOŃ.

Miałem Stacha nosić w bój

Z wielkim chrzęstem srebrnych zbroji

Miałem być rycerski koń,

Co parskając gna przez błoń!

TRĄBKA.

Miałam trąbić trata rata

Na wojenkę w kraje świata.

MAŁPA.

Kachu kachu! kachu kachu!

Wrogi giną już od strachu.

KOŃ.

Ale cóż! Ale cóż!

Kij mi tylko został już.

LALKA.

To nie szkodzi! O kij chodzi!

Byle nie szli państwo młodzi!

PAJAC.

Zresztą patrz! to blisko jest.

Chodzi tylko o ten gest.

Książka. Co! a podróż gdzie na gody

Nie! nie można jechać wprost!

Zawsze jedzie się przez most!

Jakieś pola... Jakieś wody..

Zawsze jedzie się przez bór,

Gdzie się czai leśny stwór...

W każdej baśni, widzisz, zawsze

Są przygody jak najkrwawsze.

LALKA.

Ach, to ja się będę bać!

Jak to będzie, książko, radź!

MIŚ.

Już się nie bój, moja lalko!

Już się nie strasz krwawą[walką!

Gdy potwora trza wam dziś,

To ja służę: znasz mię, — Miś!

Ja cię porwę w tej podróży,

Niech i Miś się czemś przysłuży.

MAŁPA.

Za nim kwęk! przed nim brzdęk!

A we środku trocin pęk!

LALKA.

Ej nie, Misiu! dzięki szczerze

I niech cię to nie obraża

Lecz ty jesteś chore zwierzę!

Tobie trza — weterynarza...

MIŚ.

Tak, to jest straszne! Hala nieczuła

Ostrzem nożyczek brzuch mi rozpruła.

Zeszyć jej każą, ale nie słucha,

A mnie trociny wciąż lecą z brzucha.

KSIĄŻKA.

To nie szkodzi! Będzie ślad,

Aby nań obrońca wpadł,

Tak jak w baśni o paluszku,

Co wciąż rzucał po kamuszku.

LALKA.

No to dobrze. Daruj że mi!

Lecz tymczasem, mój jedyny,

Trzymaj jakoś te trociny,

Patrz, co śmiecia już na ziemi!

MIŚ.

Ha, cóż robić! sukno drze się!

Pójdę lepiej czekać w lesie.

A wy tutaj przez ten czas

Jak baśń skończyć, radźcie wraz.

PAJAC.

Ach, jak skończyć! ach, jak dalej!

Byśmy prędko się pobrali!

KSIĄŻKA.

Ależ dobrze, mój pajacu,

Nie zostaniesz sam na placu,

Są gdzieś w baśni na obrazku

Wojska z wodzem w złotym kasku.

Więc gdy sam się boisz w borze,

Niech generał ci pomoże.

LALKA.

Doskonale! doskonale

Ty nas zbawisz, generale!

GENERAŁ.

Ja was zbawić! Czyć nie wstyd?

Mój jest gorszy los, niż twój!

Myśmy mieli iść na bój.

Z dźwiękiem lanc i z szumem kit

I jużbyśmy do tej chwili

Wszystkich wrogów zwyciężyli,

Lecz niedobry, brzydki Stach

Broń nam zabrał, wdeptał w piach!

PAJAC.

To jest straszne, generale,

To jest straszny, straszny los!

Ja rozumiem doskonale

Patrz, mnie też się kiwa nos...

Ale, widzisz, tutaj dziś

Owym smokiem będzie Miś,

Broni nie trza, bez ochyby,

Przecież wszystko to na niby.

To tak tylko się zrobiło,

Żeby tak jak w bajce było.

GENERAŁ.

Ach na niby! Tak i mów!

Szkoda tylu próżnych słów.

W takim razie choćby wnet!

Wygarbuję wrogom grzbiet.

PAJAC.

No! więc bajka cała już.

Dość ci, lalko? Radaś? cóż?

LALKA.

Bardzom rada! Bardzom rada!

Wszystko będzie, jak wypada!

TRĄBKA.

No więc w drogę! w drogę czas,

Trąbię na was! Wołam was!

KSIĄŻKA.

Jedźcież sobie tedy. a my

Na was tutaj poczekamy,

W takich razach młoda para

Zawsze samą być się stara.

Pajac i lalka wsiadają im kij konia i objeżdżają scenę wkoło.

LALKA.

Ajajaj! Ajajaj!

PAJAC.

Patataj! Patataj!

TRĄBKA.

Trata rata! Trutu tu!

Państwo młodzi jadą tu!

LALKA.

Ajajaj! Ajajaj!

PAJAC.

Patataj! Patataj!

MIŚ.

Jestem głodny, jestem zły,

Zjem was teraz! Myyy!

LALKA.

Olaboga, koniu, rżyj!

Trąbko, trąb! Pajacu, bij!

MIŚ.

Święty Boże nie pomoże,

Musisz ze mną zostać w borze!

Porywa lalką i ucieka. Siadają oboje z boku, na przo-

dzie sceny.

PAJAC.

Ach, nieszczęsny ja sierota!

Moja lalka! moja złota!

Trąbko! zagrajże werbunek,

Niech gna wojsko na ratunek!

TRĄBKA.

Trata rata! trata tam!

Chwytaj broń! pobudkę gram!Śpiesz na bój! Spiesz na łup!

Tup! tup! tup! Tup! tup! tup!

GENERAŁ.

Do mnie, wiara! Słysz! czuj duch!

Czy mnie myli stary słuch!

To pobudka! Saperlotte!

Raz dwa trzy! W prawo zwrot!

PAJAC.

Generale! ratuj! ach!

Wszak ty nie wiesz, co to strach!

Już jechaliśmy na ślub

Po skończeniu długich prób,

Aż tu w borze! w głuchym borze,

Gdzie stał potwór przy potworze,

Wypadł straszny, wielki smok

I z mą lubą uciekł wskok.

Jąłem grozić, jąłem gonić,

Lecz nie mogłem jej obronić!

Na rycerski honor twój

Lećmy szukać, gdzie ten zbój!

GENERAŁ.

Co? zbój! smok! pod okiem mnie

Twoją lubą porwać śmie?!

Ha! lecz ufaj sile mej, —

Wytropimy go wśród kniej!

Srogo pomścim los waszeci:

W prawo zwrot! Naprzód, dzieci!

Szukają za śladami.

I tu był! I tu był!

Widzisz ślady — złoty pył...

Czy on tu, czy on tam,

Już nie ujdzie długo nam.

Znajdują Misia i lalkę na przodzie sceny.

Tuś mi, zwierzu! tuś mi, smoku!

Bierz go z przodu! bierz go z boku!:

LALKA.

Ach! ratujcie, rycerze!

Pożera mię to zwierzę!

MIŚ.

To na niby, moi mili!Żebyście mię nie skrzywdzili!

Wszędzie dobrze, wszędziem zuch!

Moi drodzy, lecz nie w brzuch!

Pada.

TRĄBKA.

Już on poległ! już on trup!

Jedźcież dalej, będzie ślub!

LALKA.

Nie, ja nie chcę go zostawić!

On się musi dalej bawić!

Książka. Więc go wskrzeście dla obrony,

I niech będzie oswojony!

Przywiążcież go do rumaka,

Bo jest także bajka taka!

PAJAC.

Dalej, koniu! do dom gnaj!

Patataj! Patataj!

Przyjeżdżają.

WSZYSCY.

Niech nam żyje młoda para!

TRĄBKA.

Trata rata! Trata rara!

Oczekiwanie, cisza, konsternacja.

Pajac. No i co? Dalej jak?

Czegoś brak!

KSIĄŻKA.

Księdza brak.

LALKA.

Ach! ach! słucham cała drżąc,

Prawda, że być musi ksiądz.

Ach, już czuję! ach, już czuję,

Że tu wszystko się zepsuje!

PAJAC.

No więc cóż! No więc cóż!

Nie! ja żyć nie mogę już.

Rozpacza.

LALKA.

Mój pajacu, nie płacz, proszę!

Ja też wiele smutków znoszę!

Już opanuj się koniecznie,

Bo tak płakać niebezpiecznie!

Jeszcze co zepsujesz w sobie

J co ja bez ciebie zrobię!

PAJAC.

Już nie płaczę, tylko myślę:

Ślub. Albo się topię w Wiśle.

LALKA.

Ojejej! W Wiśle aż!

Jaką ty odwagę masz!

MIŚ.

No i poco zachód cały!

Żeście też nie pomyślały!

MAŁPA.

Ja dam radę. W tym momencie!

Wy się tu i tak pożeńcie!

Skub! skub! skub!

Ja dam wam ślub!

MIŚ.

Też coś! Żeś jeszcze cała,

Toś już tak pohardziała?

Skądże ty masz być księdzem!

Nie skub, bo cię przepędzę!

TRĄBKA.

Jeszcze żeby mnie padł los,

Mam przynajmniej piękny głos.

KSIĄŻKA.

Poczekajcie. Było coś,

Że za księdza ślub dal ktoś,

Ale już nie pomnę jak,

Bo tej karty we mnie brak.

PAJAC.

To wybierzmy, kto się nadal

Mądra rada! dobra rada!

MIŚ.

Że to małpa na gumie,

A też poradzić umie.

MAŁPA.

Bom mędrszą niż ty, kumie!

PAJAC.

Prędko! nie na kłótnie czas!

Któż tu najgodniejszy z nas?

Małpa. Hihihi! Hihihi!

Pewnie ja! Pewnie ty!

MIŚ.

Sio, ty głupia! Idź! a sio!

Cale życie w głowie pstro.

PAJAC.

Ha, gdybym ja wybierał

Ze wszystkich nas najszczerzej,

To ślub dałby generał

Od cynowych żołnierzy.

MIŚ.

Tak! On się najlepiej wyda:

Taki godny inwalida.

LALKA.

Tak! niech zbawca i obrońca

Doprowadzi rzecz do końca.

MAŁPA.

Lepiej ja! lepiej ja!

Ja pożenię was raz dwa!

Cóż, że ktoś tam wyższy rangą,

Gdy ja piękniej tańczę tango.

PAJAC.

Cicho, małpo! Odejdź precz.

Ślub to jest poważna rzecz.

Zwróćmyż się do generała

I niech skończy się rzecz cała.

PAJAC i LALKA.

Korną prośbę przynosim

Waszej przewaleczności,

Pomóż naszej miłości,

O ślub serdecznie prosim.

Zmień nas w męża i żonę,

Daj szczęście upragnione.

GENERAŁ.

Całe życie na świecie

Jam nie ksiądz a generał,

Ale kiedy tak chcecie,

Nie będę się upierał.

Gdzie obrączki? gdzie stuła?

Gdzie kropidło się tuła?

LALKA.

Są kółeczka miedziane

Od podartych firanek,

Jest stuła, welon, wianek

I gałązki ruciane.

PAJAC.

Klęknijmyż na dywanie.śpiesz się. moje kochanie!

GENERAŁ.

Dobrze! A wy z orszaku!

Cóż tak jak żołnierz z braku?

Formuj front! szykuj pary

Cicho! co tam za gwary?

Subordynacja, panie!

Klękać w rząd na dywanie!

Podają wszystkie przybory; zabawki klękają parami po obu stronach pajaca i lalki; generałowi podsunięto stołek.

GENERAŁ.

Lalko, jak się nazywasz!

LALKA.

Helena Beatrycza.

Generał. A ty, co wciąż się kiwasz,

Wesołego oblicza?

PAJAC.

Jestem Pierrot-Wesołek.

Generał. Hej! obrączki, milicja!

Teraz wlezę na stołek...

Próbuje

Baczność! oj! zła pozycja!

Heleno Beatrycze,

Chcesz Wesołka za męża?

LALKA.

Zdawna tak sobie życzę.

Miłość wszystko zwycięża.

GENERAŁ.

A ty, miły Pierrocie,

Czy chcesz lalkę za żonę?

PAJAC.

Ginę bez niej w tęsknocie!

Serceż moje wyśnione!

GENERAŁ.

Powtarzajcież oboje:

Pajac i lalka powtarzają każdy wiersz przysięgi:

"Przysięgamy na wróżkę.

Wzajem wspierać druh drużkę

Przez dziecinne pokoje

Aż do śmierci na strychu."

Cóż! płaczecie pocichu?

Teraz podajcie rączki,

A stułą je opaszęI nałożę obrączki

Na oba palce wasze.

Ujmuje ręce młodej pary. Panna młoda mdleje.

WSZYSCY.

Co to jest? Lalka mdleje!

Baczność! Co to się dzieje?

GENERAŁ.

Ach! rozumiem już! Lalce

Patrzcie, u rączek obu

Poutrącano palce.

Na to niema sposobu.

LALKA.

Ach! czyliż to być może!

Dlatego, żem jest ranną,

Mam zostać starą panną!

O mój Boże! Mój Boże!

Złamane moje życie!

Stłuczcie mnie! czy słyszycie!

PAJAC.

Ależ nie! Bądź spokojna!

Generał coś poradzi,

On sam wie, co to wojna,

Brak palców nas nie zwadzi!..

GENERAŁ.

Ha, radbym z duszy serca,

Lecz cóż mogę w tej sprawie:

Nie ja byłem morderca,

Nie ja cię też naprawię.

Jak nie włożysz pierścionka,

Nie możesz być małżonka.

Odchodzi.

LALKA.

Ach, pajacu kochany!

PAJAC.

Ach, laleczko jedyna!

LALKA.

Nieszczęśliwa godzina!

Cały ślub zmarnowany!

Rozpacz ogólna.

KSIĄŻKA.

Poczekajcie! Boże mój!

Był gdzieś w baśni żywy zdrój.

Było takie źródło życia,

Co chroniło od rozbicia.

Taki zdrój zaczarowany,

Który goił wszystkie rany...

PAJAC.

Wiem, że było! Ojejej!

Jakże się to zwało?

LALKA.

Klej.

PAJAC.

Tak. To płynie z flakonika,

Zwie się Gumma Arabica.

KSIĄŻKA.

Nie pamiętam. Moja karta

Na tem miejscu jest przedarta,

Ale jedno wiem na pewno:

Tam królewicz szedł z królewną

B. Ostrowska. — Narodziny bajki.

I z nich dobre wody te

Zmyły wszystkie czary złe.

PAJAC.

Bardzo pięknie! Ale cóż?

Przy tem źródle Staś jest stróż,

A więc niema i nadziei,

Jeśli on nas nie poklei.

MIŚ.

Tak, bez dzieci nic się nie da,

A te śpią. Ot tobie bieda!

PAJAC.

A choć nawet się obudzą,

Czy się wzruszą biedą cudzą?

Czy nas skleją, czy naprawią,

Czy nazawsze tak zostawią

Lub na domiar losów złych

Wyprowadzą gdzieś na strych...

KSIĄŻKA.

Przez trzeszczące ciemne stopnie.

LALKA.

Ach, nie mówcie tak okropnie!

Ach, nie mówcie, miłe moje,

Bo ja się tak strasznie boję!

GENERAŁ.

Nie pomoże żaden strach,

Musi nas pokleić Stach.

Miś. Musi skleić. Na to zgoda.

Lecz na smutki zdrowia szkoda.

MAŁPA.

Książko, rusz konceptem z kart.

Dobry żart tynfa wart.

Książka. Samam z żalu ledwo żywa.

Bajka stała się straszliwa!

Cisza.

MIŚ.

A ja tak i nie pojmuję,

Co was tutaj tak przejmuje.

Przecież wszystkie nasze sprawy

Są właściwie dla zabawy.

Wstyd zabawkom w łzach czas trawić,

Nasz los bawić! Tylko bawić!

WSZYSCY.

Co on mówi! Wielkie nieba!

Prawda! martwić się nie trzeba!

KSIĄŻKA.

Ha, jak ma być bez zmartwienia,

To rzecz z gruntu się odmienia.

MIŚ.

Ja wam radzę, panie młody,

Dziś na zapas sprawić gody,

Bo wszak dobrze wszyscy wiecie

Tę najprostszą rzecz na świecie,

Że potańczyć w dobry czas

Lepiej razy dwa — niż raz.

MAŁPA.

Brawo! Racja oczywista!

Kiep z okazji nie korzysta.

LALKA.

Panie młody...

PAJAC.

Panno młoda!

Zgoda?

LALKA.

Pewnie, że już zgoda.

KSIĄŻKA.

Oczywiście z tą nadzieją,

Że gdy dzieci was pokleją,

W końcu tylu próżnych prób

Zrobim już porządny ślub.

LALKA.

I z karetą, i ze świtą,

I z godnością należytą!

MAŁPA.

No! a teraz w krąg choinki;

Inki, pinki, lodominki,

En gras, koperwas,

A ty, Misiu, dalej w las!

Małpa wyliczała zabawki, kto poprowadzi taniec. Wypadło na Misia, który też 'kieruje korowodem dokołachoinki.

MIŚ.

Dalej wkoło!

WSZYSCY.

Dalej  wkoło,

A radośnie, a wesoło!

GENERAŁ.

Hejże wkoło!

WSZYSCY.

Hejże hej!

PAJAC.

Wiwat cacka!

LALKA.

Wiwat klej!

TRĄBKA.

Wiwat młodzi!

WSZYSCY.

Wiwat dzieci!

KSIĄŻKA.

Wiwat sen, co w baśń się kleci!

MIŚ.

A czy śni się, czy nie śni się,

Kochajmy się!

WSZYSCY.

Kochajmy się!

TRĄBKA.

Dalej wkoło!

WSZYSCY.

Dalej wkoło!

A radośnie! A wesoło!

Zbudzone wiwatami korowodu dzieci zwolna podnoszą głowy. Budzą się.

GENERAŁ.

Baczność! Dzieci się zbudziły.

KSIĄŻKA.

Czas nam zmaleć!

KOŃ.

Wio — co siły!

Cały korowód w popłochu niknie kolejno za choinką.

Podczas ucieczki z poza sceny dochodzą jeszcze ostatnie słowa.

PAJAC

Ojejej!

LALKA.

Ojejej!

WSZYSCY.

Pamiętajcie: Klej! klej! klej!

Obudzone dzieci patrzą chwilę w oszołomieniu za zabawkami, potem wzajem na siebie. Zrywają się, biegną za choinkę szukać: Wracają z pustemi rękami. Znów patrzą w zdumieniu na siebie i biegną jednocześnie pod choinkę, gdzie znajdują leżące małe, zwykłe zabawki. Niosą je na swoje stoliki i zabierają się gwałtownie do pracy. Hala nawleka olbrzymią iglicę niezmiernie długą nicią i zaczyna zeszywać Misia. Staś macza ogromny pędzel w butli z klejem i przylepia palce lalki.

Wystawiane w teatrze Letnim przez Wydz. Kult. przy Magistr. m. st. Warszawy.

Koniec wersji demonstracyjnej.

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej