Alfons Daudet

NOWELLE Dau

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

KOZA PANA SEGUIN.

ARLEZYANKA.

LATARNIA MORSKA W SANGUINAIRES.

STARUSZKOWIE.

ŚMIERĆ DELFINA.

PAN PODPREFEKT NA WSI.

ZGON "SEMILLANTY."

NOWELLE

Alfons Daudet

tłumaczył Z. Niedźwiecki

KOZA PANA SEGUIN.

Do P. Piotra Gringoire, poety-liryka w Paryżu.

Zawsześ tedy ten sam, mój biedny Gringoire!...

Jakto?!... Ofiarują ci miejsce kronikarza w niepierwszym lepszym dzienniku paryskim i ty masz odwagę odmawiać?!... Ależ przypatrz się sobie dobrze, nieszczęśniku!... Obejrzyj swoją dziurawą zarzutkę, rozlatujące się spodnie i swoją chudą twarz, krzyczącą w niebogłosy: jeść!... Oto, dokąd cię zaprowadziła twoja pasya do pięknych rymów!... Oto, ile są warte dziesięć lat lojalnej służby w orszaku paziów Jaśnie Oświeconego Apolla... Nie masz że w tobie nareszcie ani za grosz wstydu?

Bierz mi się zaraz do kronik, głuptasie jeden, natychmiast do kronik!... Posypią ci się franki, jak z nieba: będziesz jadał u Brebanta, nie opuścisz żadnej premiery...

Nie?... Nie chcesz?!... Wolisz pozostać niezależnym do końca panem woli własnej... Dobrze. Posłuchaj jednak w takim razie historyjki o "Kozie pana Seguin." Zobaczysz, do czego się dochodzi, kiedy się chce koniecznie być wolnym.

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Nie chciało się pana Seguin ani rusz wieźć z jego kozami.

Tracił jednę po drugiej w ten sam zawsze sposób: pewnego pięknego ranka urywały sznur, uciekały w góry i padały tam niebawem ofiarą wilków. Ani pieszczoty pana, ani strach przed wilkiem, nic ich nie było zdolnem wstrzymać. Były to, jak się zdaje, kozy niezależne, pragnące za każdą cenę powietrza i wolności.

Poczciwy pan Seguin, niezdolny pojąć charakteru swoich bydlątek, martwił się, aż w końcu sobie powiedział:

— Skończyło się. Kozom się u mnie nudzi... Nie przychowam ni jednej.

Nie poddał się mimo to zniechęceniu i postradawszy sześć kóz w jeden i ten sam sposób, kupił siódmą; tylko że tym razem postarał się o całkiem młodą, aby się łatwiej mogła przyzwyczaić do pozostania u niego

Ach Gringoirze! Jakaż była ładniutka ta kózka pana Seguin!.. Jak ładne i jakie poczciwe miała oczy, jak jej było do twarzy a jej podoficerską bródką, czarnemi i lśniącemi bucikami, różkami w prążki i długą, białą sierscią, okrywającą ja płaszczem; było to stworzonko równie niemal urocze, jak koźle Esmeraldy. pamiętasz Gringoire?.. A przytem uległe, pieszczotliwe, spokojne, gdy ja dojono, i nie wkładająca w ceber kopytek; istny klejnocik, nie koza...

Pan Seguin miał po za domem ogrodzenie, obrosłe tarniną. Tam to umieścił nową swą lokatorkę; uwiązawszy ją do pieńka na najpiękniejszym kawałku łąki, starał się, aby miała sznur dostatecznie długi i zaglądał od czasu do czasu, czy jej tani dobrze. Koza czuła się szczęśliwą nad wyraz i chrupała trawkę z tak szczerym apetytem, że pan Seguin był nią zachwycony.

— Nareszcie! — pomyślał biedaczysko — nareszcie znalazłem sobie taką, której nie będzie u mnie nudno.

Pan Seguin był w błędzie; koza się nudziła.

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Pewnego dnia, napatrzywszy się w góry, powiedziała sobie:

— Jakże tam ładnie być musi, tam, wysoko. '... Co za rozkosz wyprawiać susy wśród krzaków, bez tego przeklętego postronka na szyi, który człowieka za gardło dusi... To prawie dla osła albo wołu paść się w opłotkach... Koza potrzebuje przestrzeni!...

Od tej chwili trawa w ogrodzeniu wydała się jej mdłą. Zaczęła się nudzić. Chudła; mleko jej zrzadło. Litość zbierała patrzeć, jak naciągała codziennie swój sznur, z głową, zwróconą ku górom, z rozdętemi nozdrzami, pobekując smutno: mee!...

Pan Seguin spostrzegł wprawdzie, że kozie coś jest, nie wiedział jednak, co... Aż pewnego rana, zaraz po wydoju, koza obróciła się do niego i rzekła swoim kozim żargonem:

— Słuchajno pan, panie Seguin, ja tutaj u pana uschnę!... Puść mnie pan w góry!...

— Mój Boże! I ona także!... — wykrzyknął pan Segnin osłupiały i upuścił skopek; następnie usiadł w trawie obok swej kozy i zaczął:

— Jak to Blamquetto?... Chcesz mnie opuścić?... Blanquetta odparła:

— Tak, panie Seguin.

— Czy ci tu trawy nie dosyć?

— O nie, panie Segnin!

— Może jesteś za krótko uwiązana? Chcesz, to ci przydłużę sznura?...

— Szkoda fatygi, panie Seguin.

— Więc czegóż ci potrzeba?... Mów, czego chcesz?...

— Chcę iść w góry, panie Seguin.

— Ależ nieszczęsna! nie wiesz, że w górach jest wilk... Co poczniesz, skoro do ciebie przyjdzie?... — Pobodę go rogami, panie Seguin.

— Wilk sobie kpi z twoich rogów. Pożarł on mi kozy, które miały lepiej niż twoja uzbrojone głowy... Wiesz przecie, stara Renata, którą miałem zeszłego roku?... Wspaniała koza! zła i mocna jak cap. Walczyła z wilkiem całą noc... a rano wilk ją zjadł.

— O la Boga! Biedna Sonata!... Ale to nic, panie, Seguin. Pozwól mi pan iść w góry.

— Miłosierdzie boskie! — zawołał pan Seguin.

— A cóż się to z memi kozami wyprawia? Znowuż mi jednę wilk zeżre?... Oho, nic z tego... Ocaleją cię. pomimo twej woli, hultajko; ponieważ się zaś obawiam, abyś mi nie zerwała sznura, zamknę się w stajni, gdzie pozostaniesz raz na zawsze.

To rzekłszy pan Seguin zaprowadził kozę do całkiem ciemnej stajenki i zaniknął drzwi od tejże na dwa spusty. Nieszczęściem zapomniał o okienku, to też zaledwie się od stajni odwrócił, kózka hyc oknem i w nogi!...Śmiejesz się Gringoire?... Do diaska! nie dziwię się. Tyś przecie z pod znaku kóz — a przeciw panu Seguin... Obaczym, czyli cię śmiech, wnet nie opuści...

Przybycie białej kózki w góry wywołało powszechny zachwyt. Nigdy jeszcze stare jodły nie widziały czegoś równie ślicznego. Przyjęto ją jak jaką królewnę. Kasztany przygięły się do samej ziemi, ażeby ją końcami swych gałęzi popieścić. Złociste kwiatuszki janowca otwierały się, gdy mimo nich przebiegała i pachły jak tylko mogły najmocniej. Co tylko żyło w górach, witało ją radośnie.

Możesz sobie wyobrazić, Gringoire, jaka nasza kózka była szczęśliwa. Żadnych sznurów! żadnych kołków!... nic, coby przeszkadzało fikać i raczyć się trawą do syta... Tu było dopiero świeżej paszy w bród!... Mój drogi!... I co za paszy!... Soczystej, delikatnej, złożonej z tysiąca wybornych ziół... To zupełnie co innego niżeli mizerny trawnik w zagrodzie, A te kwiaty!... Duże. niebieskie dzwonki, purpurowa naparstnica o wydłużonych kielichach, cały las dzikiego kwiecia, pełnego upajających soków!...

Biała koza, napół pijana, tarzała się w nich, zadarłszy w górę wszystkie cztery kopytka i staczała się ze zbytków po pochyłości razem z spadłymi liśćmi i kasztanami... Naraz zerwała się jednym skokiem na równe nogi. Hop! — i już jej nie ma. Głową naprzód dawała susy ponad głazy i krzaki, to się spinając na szczyt skalisk, to przepadając w parowach, znikając i pojawiając, się ta, tam, wszędzie.., Rzekłbyś: dziesięć kóz — nie jedna jedyna kózka pana Seguin — rozbija się po górach.

Wszystko to zaś dlatego, że Blanquetta nie lękała się niczego! Jednym śmiałym skokiem przesadzała szerokie potoki, opryskujące ją pianą i pyłem wodnym. Wówczas, cała ociekająca wilgocią, wyciągała się na jakiejś płaskiej skale i suszyła się do słońca... Raz, wysunąwszy się na skraj płaszczyzny z kwiatem szczodrzenicy w pyszczku, spostrzegła na samem dnie doliny cłom pana Seguin, po za nim ogrodzenie, w którem się na uwięzi pasła. Widok ton rozśmieszył ją do łez.

— Jakież to małe! — rzekła. — Jak ja się tam mogłam pomieścić!...

Biedactwo! widząc się teraz tak wysoko, myślała, że jest co najmniej tak wielką jak świat...

Koniec końców piękny to był dzień w życiu kozy pana Seguin!... Biegając tam i sam, wpadła około południa w stadko kozic, obgryzających właśnie dzikie wino pięknymi ząbkami. Widok naszego małego biegana w bielutkiej szacie sprawił dzikim jej kuzynom sensację. Odstąpiono jej zaraz najlepsze miejsce u winnego krzewu i wszyscy ci panowie prześcigali się wobec niej w galanterji... Zdaje się nawet, — nich to jednak, mój Gringoire, między nami zostanie — że pewien młody koziołek o ciemnej szerści miał to szczęście podobać się Blanquecie. Oboje zakochani zniknęli w lasku na godzinkę czy dwie, a jeźli chcesz się dowiedzieć, co sobie fam powiedzieli, idź o to zapytaj gadatliwych źródełek, przeciskających się niewidzialnie popod mchem...

Wtem wiatr powiał chłodem. Góry przybrały kolor fioletu: zmierzchało się.

— Już?!... — zawołała kózka z żalem i zatrzymała się, zdziwiona wielce.

W dolinie pola zalane byty mgłą, Zagroda pana Seguin zniknęła w oparze, widać było zaledwie dach domku i nieco dymu; posłyszawszy dzwonki wracających do domu trzód, uczuła Blanguetta w duszy smutek... Przelatujący sęp musnął ją brzegiem skrzydeł... Zadrżała... A potem rozległo się w górach wycie:

— Huuu!... Huuu!...

Przyszedł jej na myśl wilk; przez cały dzień, szalona, ani o nim pomyślała... W tej samej chwili róg zabrzmiał w dolinie zdaleka. To ten poczciwy pan Seguin próbował ostatniego sposobu.

— Huuu!... Huuu!... — wyło wilczysko.

— Wracaj! wracaj!... — nawoływał z przeciwnej strony róg.

Blanquettę poczęła już zbierać ochota do powrotu; ale wspomniawszy pniak, sznur, żywopłot ogrodzenia, pomyślała, że nie potrafiłaby się już teraz nagiąć do takiej egzystencyi, i że lepiej będzie pozostać...

Róg przestał brzmieć.

W tej chwili koza posłyszała z tyłu, po za sobą, szmer liści. Obróciła się i ujrzała w zmroku parę krótkich, prosto w górę sterczących uszu i dwoje oczu, jak dwa płomyki... To był wilk.

Ogromny, nieruchomy, usiadłszy na pośladku, wpatrywał się z lubością w białą kózkę, rozkoszując się naprzód jej smakiem. Wiedząc na pewne, że ją zje, nie spieszył się wcale, tylko gdy się ku niemu zwróciła, rozśmiał się złośliwie:

— Ha. ha, ha!... kózka pana Seguin! — i oblizał dużym czerwonym ozorem sine wargi.

Blanquetta uczuła, że jest zgubioną... Przez jedno mgnienie oka, wspomniawszy historyę starej kozy Renaty, która walczyła całą noc, aby się dać pożreć nad ranem, mówiła sobie, że najlepiejby może było dać się od razu zjeść; lecz potem zmieniła zdanie i postanowiła się mieć na baczności. Nachyliwszy głowę, wystawiła naprzód rogi jak przystało dzielne kozie pana Seguin, nic żeby miała nadzieję uśmiercić wilka — zabić wilka przechodzi siłę kozy — lecz tylko w celu przekonania sio, czy też potrafi bronić się tak długo jak Renata...

W tej chwili potwór postąpił ku niej i mało różki puściły się w tan.

Ach! ta dzielna kózka!... Z jakim ferworem ona się do tego brała!... Więcej niż dziesięć razy — nie myśl, że kłamię, Gringoire — zmusiła wilczurę, że się cofnął dla nabrania oddechu... Podczas tych jednominutowych zawieszeń broni chwytała mała łakotnisia łapczywie jeszcze jakieś jedno ździebełko ukochanej trawki, poczem stawała na nowo do walki z pełnym pyszczkiem... Trwało to całą noc. Od czasu do czasu kózka pana Seguin spoglądała na gwiazdy, migocące na niebie, i mówiła sobie:

— Ach! żebym tylko wytrzymała do świta U. Gwiazdy gasły jedna za drugą. Blanquetta zdwoiła ilość uderzeń rogami, wilk podwoił natarcia zębatej paszczy... Na widnokręgu zjawiła się blada jasność!... Ochrypłe pianie koguta doleciało z jakiegoś folwarku...

— Nareszcie — rzekło biedne zwierzę, które czekało tylko ranka, aby umrzeć, i wyciągnęło się na ziemi w swem pięknem białem futerku, zbroczonym zupełnie krwią...

"Wtenczas wilk rzucił się na kózkę i pożarł ją.Żegnam Cię, Gringoire.

Historya, którą ci opowiedziałem, nie mojej 'jest inwencyi. Jeżeli kiedykolwiek odwidzisz Prowancyę, będą ci tam ludzie nieraz opowiadać o kozie pana Seguin, która walczyła noc całą. z wilkiem a rano wilk ją zjadł.

Rozumiesz — Gringoire?

"A rano wilk ją zjadł."

Koniec wersji demonstracyjnej.

ARLEZYANKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LATARNIA MORSKA W SANGUINAIRES.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STARUSZKOWIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŚMIERĆ DELFINA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PAN PODPREFEKT NA WSI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZGON "SEMILLANTY."

Niedostępny w wersji demonstracyjnej