Lucjusz Anneusz Seneka

O BEZCZYNNOŚCI

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VIII.

O BEZCZYNNOŚCI

Lucjusz Anneusz Seneka 

I.

Oni to właśnie jakby na zasadzie sprzysiężenia nakłaniają nas do występków. I choćbyśmy nawet nie próbowali żadnego innego, zbawiennego dla nas sposobu, to jednak odosobnienie samo przez się wyjdzie nam na pożytek. W osamotnieniu staniemy się lepsi. — Pod jakim jednak warunkiem wolno się przyłączyć do ludzi najznamienitszych cnotą i wybrać sobie jakiś wzór, według którego kształtowalibyśmy własne życie? — Pod warunkiem wycofania się z zajęć publicznych. Wtedy tylko potrafimy dochować wierności raz obranym przez nas zasadom, kiedy nie wejdzie nam w drogę nikt, kto by za pośrednictwem pospólstwa wypaczył nasze nie utwierdzone jeszcze zapatrywania. Wtedy tylko nurtem równym i jednostajnym popłynie nam życie, które rozdzieramy sprzecznościami coraz to innych zamierzeń i postanowień. Ze wszystkiego bowiem zła to jest najgorsze, że nawet same wady zmieniamy. Tak więc się dzieje, że nie potrafimy wytrwać nawet w wadzie spoufalonej już z nami, ale coraz to inna w nas budzi upodobanie, i ta świadomość sprawia nam również zmartwienie, że nasze zapatrywania są nie tylko przewrotne, lecz nadto chwiejne. Kołyszemy się jak na fali i wciąż przerzucamy się z jednego przedmiotu zainteresowania na drugi. To, czego pragnęliśmy dawniej, ze wstrętem odrzucamy, a co odrzucimy ze wstrętem, tego na nowo pragniemy, i w ten sposób nękają nas żałość i żądza w kolejnym następstwie po sobie. W całości zależni jesteśmy od cudzych sądów i to wydaje nam się największym dobrem, co cieszy się pochwałą i popytem pospólstwa, nie to bynajmniej, co rzeczywiście zasługuje na pochwałę i popyt, ani też nie uznajemy jakiejś drogi za złą lub dobrą według wartości samej drogi, lecz według wielkiej ilości śladów idących, wśród których nie ma ani jednego śladu, kto by nią wracał.

Ale mi powiesz: — Co mówisz, Seneko! zdradzasz własne szeregi! Przecież nie kto inny jak właśnie wasi stoicy mówią: Aż do ostatniego tchu będziemy zajęci działaniem, nigdy nie zaprzestaniemy pracować dla dobra powszechnego, wspomagać poszczególnych ludzi, wyświadczać dobrodziejstw nawet nieprzyjaciołom, uczestniczyć w walkach orężnych. My jesteśmy tacy, że na bezczynność nie pozwalamy żadnemu wiekowi, a podobnie jak powiedział najznakomitszy poeta:

"Hełmem przykrywamy siwiznę głowy".

My jesteśmy tacy, dla których nie istnieje w ogóle żadna bezczynność, do tego stopnia, że o ile by na to zezwoliły okoliczności, nawet sama śmierć nie powinna być dla nas bezczynna. Dlaczego jednak mówisz nam o przykazaniach Epikura w trakcie wykładu zasad Zenona? Jeśli już tak bardzo odpowiada ci życie bezczynne, jeżeli sprzykrzyły ci się własne szeregi, czy nie lepiej przejść na stronę przeciwną niż zdradzać własną? — Na razie tyle tylko mogę ci odpowiedzieć: Czybyś naprawdę chciał więcej ode mnie, niż żebym stał się podobny do moich wodzów? O cóż właściwie chodzi? Nie pójdę tą drogą, którą mi iść zalecili, ale tą, którą mnie poprzedzili.

Koniec wersji demonstracyjnej.

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej