Gabriela Zapolska

OJCIEC RICHARD

Konwersja: Nexto Digital Services

OJCIEC RICHARD

Gabriela Zapolska

Już zmrok zapadł zupełny, gdy ojciec Richard z trzaskiem drzwi od mieszkania otworzył.

Siedząca u piecyka pani Richard drgnęła, upuszczając na ziemię drewnianą miseczkę, pełną brukselskiej kapusty.

Ojciec Richard przeszedł obok żony, nie witając jej nawet. Jak kłoda upadł na czysto zasłane łóżko, plamiąc wapnem i cegłą koronkową, kremową kapę.

— Miłosierdzie Boże! — krzyknęła wstając szybko matka Richard — co robisz? to kapa Józefiny!

Lecz ojciec Richard z jakąś dziwną wściekłością zgarnął cienką gipiurę, wycierał nią swoją twarz brudną i włosy białe od gipsu.

— La! la! — bełkotał  — oto kapa twojej Józefiny! wytrzyj nią jeszcze i swoje garnki.

Pani Richard załamała ręce.

- Mój Boże, taka śliczna kapa!... kosztuje cztery franki i pięć su, trzeba być prawdziwym niedźwiedziem bez serca, ażeby niszczyć rzecz taką. Przy tym Józefina z ciężko zarobionych pieniędzy kupiła kapę, aby przykryć nią w dzień  świąteczny swe łóżko. Co teraz powie biedna dziewczyna, gdy powróci z pracowni?

Pani Richard spod ściągniętych brwi spojrzała na męża.

Leżał ciągle na łóżku, trzymając w zagiętych palcach cienką tkaninę koronki. Oczy błędne, zagasłe, zasnute jakby białą gazą, trzymał uparcie w sufit wlepione. Ciemne, delikatne cienie słaniały się po tym suficie zżółkłym i popękanym.

Mała lampa naftowa i migocący ogień w żelaznym piecyku nie były w stanie dostatecznie rozświetlić olbrzymiej izby, budowanej na warsztat i zamienionej obecnie na mieszkanie. Cała jedna ściana szklana mieniła się teraz od przemijających blasków, które ślizgały się po szkle, ożywiając się i gasnąc na przemiany.

Wielka rura czarna, połatana, wysuwała się. z piecyka, zaginała pod sufitem i biegła wzdłuż izby, jak wąż ciemny, niknący w klapie wentylatora uchylonego za pomocą długiego, pełnego węzłów sznura.

Olbrzymie łóżka tonęły w cieniu, zapełniającym kąty izby, a tylko okrągły stół, przykryty do połowy bielizną i talerzami, występował w żółtym świetle lampy, pokrytej Zielonym abażurem.

Na jednym z talerzy schły resztki grochu i bieliły się ości ryby; na ziemi walał się wielki arkusz zadrukowanej bibuły, podartej i splamionej. Był to poranny numer „Intransigeant", znaleziony na dziedzińcu i zabrany przez panią Richard dla podpalenia w piecu. Woń wilgoci i rozpalonego żelaza unosiła się w powietrzu.

Koło piecyka stojąc, nie można było wytrzymać od buchającego gorąca, za to w kątach izby panowała lodowa atmosfera. Chwilami smuga świeżego, zimnego powietrza przeciągała wzdłuż  ścian i ginęła w cieniu.

Od czasu do czasu młynek umieszczony w wentylatorze obracał się ciężko i ze zgrzytem.

Ojciec Richard wtedy krzywił się nerwowo. Lecz lampa, w której brakowało petrolu, gasła powoli. Pani Richard odwróciła się od łóżka i zbliżyła do stołu. Ujęła małą blaszankę i nie gasząc płomienia, odkręcać lampę poczęła. Ręce jej drżały i kilka kropel nafty upadło na stół.

Pochyliła się, aby je zetrzeć podniesionym z ziemi papierem.

W oczach jej migotały łzy.

Ścierała naftę powoli, systematycznie i podniósłszy knot, przed piecykiem usiadła. Pęk wiórów i wypalonego koksu leżał na ziemi.

Wzięła garść całą i z wierzchu w piecyk włożyła.

Po czym, przykrywszy fajerką, zabrała się do opłukiwania brukselskiej-kapusty.

Cisza panowała zupełna, przerywana tylko zgrzytem młynka, kręcącego się w górze.

Ojciec Richard leżał wciąż na wznak, trzymając teraz ręce w kieszeniach aksamitnych spodni. Za każdym jego ruchem drobne srebrne pieniądze brzęczały hałaśliwie.

Była to sobota, dzień wypłaty tygodniowej.

Upłynęła długa godzina.

Kobieta ustawiwszy garnki, siedziała teraz przed ogniem, wpatrując się machinalnie w parę, unoszącą się spod blaszanych pokrywek rondli. Łzy oschły z jej oczów, a tylko na delikatnych policzkach lśniły się srebrnawe bruzdy. Siady niezwykłej piękności widniały jeszcze na twarzy matki Richard, piękności, która jej w całym Arbois niemało sławy przysporzyła. I kobieta ta miała, w swej delikatnej urodzie coś z tych wyniosłych, górskich jodeł, które o zachodzie szumią tajemniczo, a wielkie jej, smutne oczy zdawały się tęsknić za szczytami gór Jury, kąpiących się o schyłku dnia w krwawych promieniach zachodzącego słońca.

Wreszcie Richard przerwał milczenie.

Spośród fałd gipiury podniósł się z trudem i posuwając nogami po podłodze zbliżył się do żony.

Ona drgnęła, jakby zbudzona ze snu, i machinalnie pokrywki nad rondlami uchylać poczęła.

Gdy Richard stanął obok żony, w purpurowych odblaskach ognia ujawniła się najlepiej cała różnica tych dwojga ludzi.

On — niezgrabny, trywialny, o ciężkich, grubych rysach i masce podobnej do wołu.

Ona — z natury zbudowana dość silnie, a mimo to zupełnie harmonijnie, nosiła z wielkim wdziękiem kształtną głowę jeszcze pięknej kobiety, która wrodzonym darem umiała z atmosfery wielkiego miasta wciągnąć w siebie szlachetniejsze miazmy.

Richard sięgnął do kieszeni i dobywszy garść srebra, położył je na stół.

— Masz! policz!... — wyrzekł ze złością. Lecz ona nie odwróciła nawet głowy.

Koniec wersji demonstracyjnej.